LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚCQUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Mục tiêu của quản lý Tổ chức điều hòa, phối hợp và hướng dẫn hoạt động của các cá nhân trong tổ chức nhằm thực hiện mục tiêu chung  Kết hợp hài hòa lợi ích của từng cá nhân và của tậ

CHUYÊN ĐỀ 6:

LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Giảng viên: ThS Thiều Huy Thuật

Trung tâm Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức,

BNV

Các vấn đề cơ bản của chuyên đề

Quản lý ? Quản lý nhà nước ? Quản lý hành chính nhà nước ?

Khái niệm quản lý.

Mục tiêu của quản lý

 Tổ chức điều hòa, phối hợp và hướng

dẫn hoạt động của các cá nhân trong tổ chức nhằm thực hiện mục tiêu chung

 Kết hợp hài hòa lợi ích của từng cá nhân

và của tập thể trên cơ sở phát huy nỗ

lực cá nhân.

 Tạo nên sự ổn định và thích ứng cao của

tổ chức trong môi trường luôn biến động

Vai trò của quản lý

 Tạo nên sự thống nhất ý chí giữa các cá nhân, giữa các bộ phận khác nhau của tổ chức

 Xây dựng đinh hướng ngắn hạn và dài hạn phát triển tổ chức, nhằm hướng hướng sự nỗ lực của các cá nhân trong tổ chức vào mục tiêu chung.

 Phối hợp điều hòa các hoạt động của mỗi cá

nhân, của các bộ phận trong tổ chức để vừa

phát huy được thế mạnh của chúng, vừa ngăn ngừa, loại bỏ những bất định sinh ra trong quá trình hoạt động để đạt được mục tiêu đề ra của

tổ chức một cách hiệu quả nhất.

Tại sao phải quản lý?

- Có nhiều việc mà một người đơn l ẻ

không làm được hoặc làm được nhưng

kém hiệu quả

- Ql có vai trò kết hợp sự nỗ lực chung

của mỗi người trong tổ chức và sử dụng tốt các nguồn lực vật chất có được để đạt được mục tiêu chung và mục tiêu

riêng của từng thành viên trong tổ

chức, mang lại lợi ích mong muốn cho toàn XH.

- Tạo động lực thúc đẩy sự phát triển

của cá nhân và tổ chức theo mục tiêu định hướng.

- Tạo môi trường thích hợp cho sự phát

triển của tổ chức và mỗi cá nhân trong từng thời kì.

Các quan niệm về quản lý

Harold Koontz: “Việc ql là thiết yếu

trong mọi sự hợp tác có tổ chức, cũng như

ở mọi cấp độ của tổ chức trong một cơ sở”

F W Taylor: (1856-1915): “Ql là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đĩ bạn biết rằng họ đã hồn thành cơng việc đĩ một cách tốt nhất và rẻ nhất”

Henry Fayol: (1841-1925): “QL là một tiến trình bao

gồm cả các khâu lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và

kiểm tra các nỗ lực của mỗi thành viên trong tổ chức và

sử dụng tất cả các nguồn lực khác nhau của tổ chức

nhằm đạt mục tiêu đã định trước”.

Quản lý là hoạt động nhằm tác động

một cách có tổ chức và định hướng của chủ thể QL vào một đối tượng nhất định

để điều chỉnh các quá trình XH và hành

vi của con người, nhằm duy trì tính ổn định và phát triển của đối tượng theo

những mục tiêu đã định

Quản lý gồm những yếu tố nào ?

Công cụ quản lý

Chủ thể quản lý

Đối tượng quản lý

Phương pháp quản lý

M u ï

c ti e â u

Môi trường

quản lý

Các dạng quản lý

- Quản lý giới vô sinh: là dạng QL cho phép chủ thể tác động trong bất kí thời gian, không gian

nào cũng có thể mang lại hiệu quả.

- QL giới sinh vật: Là dạng quản lý mà chủ thể

quản lý phải tác động đến đối tượng quản lý dựa vào chu trình sinh trưởng và phát triển của nó.

- QLXH: Đây là dạng QL phức tạp nhưng cũng là hoàn thiện nhất và đối tượng ql là những người

có lý trí và mối quan hệ nảy sinh liên tục.

Một số tư tưởng QL tiêu biểu

- Xô-Crat (496-399 TCN): người QL phải

uyên thâm về nhiều phương diện, kể cả

trực tiếp thực thi công việc.

- Platon (427-374 TCN): Xây dựng một nhà nước (Aten) lý tưởng dựa trên nền tảng

của lao động làm thuê: Các nhà triết học cai quản quốc gia với những chiến sỹ bảo

vệ nó và thợ thủ công ở địa vị thấp nhất

- Arixtôt (384-322 TCN): để QL được toàn

XH thì nhà nước phải có quyền lực công

(ngoài QL tư lợi)

- Thời Trung Hoa cổ đại: “An dân, trị quốc, bình thiên hạ” hoặc: “tu nhân-tề gia-trị quốc, bình thiên hạ”

+ Dùng người phải dựa vào tài năng,

không phân biệt nguồn gốc xuất thân, Lễ, nghĩa, liêm, sĩ là bốn điều cốt yếu mà

người trị quốc phải tu tỉnh và giữ gìn.

Thuyết Ql theo luật Hồng Đức:

Lê Thái Tổ - Lê Cung Hoàng từ 1522 đến 1527 (tập trung nhất là thời Lê Thánh Tông)

Bộ luật gồm 6 quyển với 722 điều: các ngành luật hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, hành chính…

Căn cứ vào các hành vi vi phạm, đối chiếu với các

luật để xử phạt được công bằng NN đã can thiệp

vào kinh tế, trong đó chú trọng nhất là phân chia lộc điền.

Max Weber (1864-1920): Thuyết quản lý

“thư lại”: Phải có quyền hành và biết dùng

quyền hành mới được coi là nhà quản lý,

quyền hành tỷ lệ theo chiều thuận với cấp độ quản lý, nếu cấp độ quản lý càng cao thì

quyền hành càng lớn và ngược lại.

- Tư tưởng Tư sản: Cuối TK 18 cuộc

CMCN đã làm thay đổi quá tình SX, máy móc đã thay thể sức người vì thế Quản lý phải đem lại hiệu quả về Kinh tế QL tập

trung vào tìm kiếm sự tối ưu trong thao tác hoạt động sản xuất và mối quan hệ giữa các yếu tố sản xuất.

Quản lý là một hoạt động

phức tạp, bao gồm nhiều chức năng và phụ thuộc vào nhiều

Quản lý nhà nước.

- Chủ thể của QLNN là các cơ quan trong bộ máy Nhà nước thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp và tư pháp

- Đối tượng của QLNN là toàn bộ dân

cư và các tổ chức trong phạm vi tác

động của quyền lực NN

- Phạm vi: QLNN diễn ra trờn tất cả cỏc lĩnh vực của đời sống XH;

- Mục tiêu : thỏa mãn nhu cầu,

quyền và lợi ích hợp pháp của cá

nhân, tổ chức, duy trì sự ổn định

và phát triển của xã hội

- QLNN mang tớnh quyền lực nhà nước, lấy phỏp luật làm cụng cụ quản lý chủ yếu nhằm duy trỡ sự ổn định và pt của XH

Quản lý nhà n ớc

Qlực NN

CT ĐT (KT) MT

 CT: các cơ quan nhà n ớc ( LP, HP, TP)

 ĐT: toàn thể nhân dân

 KT: các hành vi và quá trình xã hội

 MT: do nhà n ớc xác định

địa ph

ơng các

Chính quyền

Các hoạt động của QLNN

pháp: ban hành các loại văn bản pl nhằm tạo khuôn khổ pl cho Xh vận động và pt.

mqh nảy sinh theo khuôn khổ pl đã

q.định (được thực hiện bởi các cơ quan

HCNN)

cho hệ thống pl nghiêm minh.

NN, phát triển kt - xh, duy trì trật tự an ninh,

thoả mãn các nhu cầu hằng ngày của nd.

 Sự hoạt động thực thi quyền hành

pháp

 Sự tác động có tổ chức và điều chỉnh

 Sự tác động bằng p/luật và theo

p/luật

- Chủ thể QLHCNN là các cơ quan hành chính nhà nước các nhà chức trách và các tổ chức các nhân được uỷ quyền để thực thi quyền hành pháp.

- Khách thể của QLHCNN là cái mà hđ

quản lý tác động tới, là các QT XH và

hành vi của con người hoặc tổ chức của con người

Chủ thể QLHCNN

Cq HCNN thẩm quyền chung

- CQQLHCNN

Cq HCNN thẩm quyền riêng

- Cán bộ, công chức lãnh đạo trong CQQLHCNN

+ Được sử dụng quyền lực NN để điều chỉnh các MQH XH

và hành vi hđ cuả con người trong chức năng hành pháp + Cán bộ lãnh đạo được hình thành qua các cơ chế bầu hoặc kết hợp giữa bầu, phê chuẩn và bổ nhiệm.

+ Phương thức lãnh đạo và QLHC theo chế độ tập thể và kết hợp với nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu CQ.

+ Ký thay mặt tập thể hoặc theo thẩm quyền thủ trưởng trên các văn bản hành chính nhà nước

Các cơ quan HCNN thẩm quyền riêng:

Là các cơ quan QLNN đối với ngành, lĩnh vực + Trên cơ sở luật và văn bản cơ quan nhà nước cấp trên, ban hành các văn bản dưới luật

+ Được sử dụng quyền lực nhà nước để Ql đối với một hoặc một số lĩnh vực KT-XH

+ Cán bộ lãnh đạo theo cơ chế bổ nhiệm (trừ Bộ trưởng phải được QH phê chuẩn theo đề nghị của Thủ tướng)

+ Lãnh đạo và Ql theo chế độ thủ trưởng

+ Ký văn bản Ql theo chế độ thủ trưởng (liên tịch)

- Đ ợc Nhà n ớc ủy quyền (đ ợc sử dụng quyền lực để điều chỉnh một số mối quan hệ xã hội nhất định)

TỔ CHỨC HCNN Ở ĐỊA PHƯƠNG

UBND CÁC CẤP

Các bộ phận chức năng

Các CQ chuyên môn

TỔ CHỨC HCNN TRUNG ƯƠNG

CQ ngang Bộ

CHÍNH PHỦ

Đặc trưng cơ bản của QLHCNN

Các lĩnh vực Quản lý HCNN.

- QLHCNN về kinh tế

- QLHCNN về văn hoá giáo dục, KH, XH

- QLHCNN về hành chính – chính trị

Áp dụng một hay nhiều QPPL vào một trường hợp

cụ thể, trong điều kiện cụ thể, …

Một số HĐ mang t/c pháp lý khác

Hình thức pháp lý quan trọng của hđ QLHCNN.

Được tiến hành khi phát sinh những điều kịên tương ứng được định trước trong QPPL nhưng không cần ban hành

H/thức không p/lý

Công cụ QLHCNN

Trụ sở cơ quan, nơi làm

việc của cơ quan Nơi

Những thách thức đối với nền hành chính nhà

nước trong quá trình toàn cầu hoá.

gắt do càng nhiều quốc gia tham gia vào thị trường chung Vai trò của nhà nước sẽ có những thay đổi cùng với quá

trình đổi mới các cơ chế và chính sách, qui mô phát triển trong nước.

quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực tiền tệ, tài chính, nguồn nhân lực Nhà nước trong hoàn cảnh toàn cầu hoá phải

phải luôn sẵn sàng đối phó với những rối loạn như thế có thể xảy ra

với mọi quốc gia trong xu thế toàn cầu hoá.Nhà nước phải thích ứng nhanh nhạy với các xu thế phảt triển, tận dụng tối

Các giải pháp của VN

trong đó đặc biệt chú ý đến lĩnh vực hải

quan và hệ thống ngân hàng theo hướng đơn giản gọn nhẹ tạo thuận lợi cho các hđ xuất nhập khẩu và thanh toán quốc tế.

tư nước ngoài thông qua việc ban hành

các thể chế kinh tế để toạ điều kiện thuận lợi cho các nhà đàu tư nước ngoài làm ăn tại VN; pt cơ sở hạ tầng và các dịch vụ …

Thứ ba, Kiện toàn hệ thống tổ chức làm công tác đối ngoại, gắn kết các hđ ngoại giao với kinh tế đối ngoại Chủ động tham gia các tổ chức, diễn đàn khu vực và quốc tế.

thành phần kinh tế pt; đổi mới các doanh

nghiệp nhà nước Chủ động tham gia vào các quá trình phân công lao động trong khu vực

và quốc tế.

định có tính khả thi cao, tích cực tìm kiếm các thị trường mới, mạnh dạn mở cửa làm ăn với các nước trên thế giới.

Đặc trưng cơ bản của PPQL

làm cho các yếu tố trong tổ chức vận hành được thông suốt, hướng tới mục tiêu dự kiến, chủ thể vận hành các yếu tố trong tổ chức là người lao động được phân công một cách cụ thể.

của nhiều loại qui luật khác nhau, nên chúng thường

xuyên biến đổi và tác động đến mỗi con người trong tổ chức, bởi vậy PPQL cũng rất năng động để phù hợp với những biến đổi nói trên.

động đến cả cộng đồng để tạo ra bầu không khí làm việc

có hiệu quả.

cực, mà còn bao hàm cả yếu tố kìm hãm sự chuyển hoá thành mặt tiêu cực của con người.

Các nhóm phương pháp QLHCNN

PP GD tư tưởng đạo đức

Quy trình HĐ chủ yếu của QLHCNN.

Trên cơ sở chiến lược pt KT-XH, CP, các Bộ, ngành, c.quyền đại phương

xd và chỉ đạo thực hiện qh,kh pt ngành, địa phương

nhất, thông suốt, linh hoạt, giải quyết kịp thời, đúng thẩm quyền

những vấn đề do nhà nước đặt ra và nhân dân đòi hỏi

tiêu chuẩn chức danh, tiêu chuẩn hoá đội ngũ công chức

Xây dựng đội ngũ công chức có uy tín về chính trị, có phẩm chất đạo đức, giỏi chuyên môn, có trách nhiệm khi thi hành công vụ.

- Ra các QĐ QLHC và tổ chức thực hiện QĐ:

được thực hiện có hiệu lực, hiệu quả, tính khả thi cao.

- Phối hợp:

XH, t/c KT, các đơn vị sự nghiệp,… để ql có hiệu quả.

- Sử dụng nguồn tài lực:

- Giám sát, kiểm tra, báo cáo, tổng kết,

đ/giá:

để có những biện pháp điều chỉnh kịp thời.

Các nguyên tắc QLHCNN

- NT QLHCNN dưới sự lãnh đạo của

Đảng và sự tham gia, kiểm tra giám sát của nhân dân đối với QLHCNN

- NT phân định HĐ QLHCNN với HĐ sx, kinh doanh của các chủ thể kinh tế của NN

và Hđ sự nghệp của các đơn vị sự nghiệp

- NT công khai

- Mô hình theo chế độ nghị hội.

Ở Việt Nam

…Bộ và cơ quan ngang bộ, cơ quan

thuộc Chính phủChính phủ: TT và các phó TT, các Bộ trưởng và Thủ trưởng các cơ quan

ngang Bộ

63 tỉnh thành phố quận, huyện

Xã, phường, thị trấn

81,4 triệu dân

Xin cảm ơn !