tín ngưỡng dân gian Việt Nam kỉ XVI-XVIII

Đáp án- Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế  thành lập vương triều Tây Sơn - Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế thống trị từ vùng đất Thuận Hoá trở ra * Chính sách của triều Tây Sơn

Đáp án

- Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế  thành lập vương triều Tây Sơn

- Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế thống trị từ vùng đất Thuận Hoá trở ra

* Chính sách của triều Tây Sơn

- Thành lập chính quyền các cấp, kêu gọi nhân dân khôi phục sản xuất

- Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức giáo dục, thi cử

-Giữ quan hệ hoà hảo với nhà Thành, quan hệ tốt đẹp với Chân Lạp

* Công lao:

-Đánh tan các tập đoàn phong kiến thống nhất đất nước

-Tổ chức nhân dân kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc

- Xây dựng vương triều mới, đem lại quyền lợi cho nhân dân

Kiểm tra bài cũ

Trình bày những chính sách của Vương triều Tây Sơn?Phong trào nông dân Tây Sơn có những công lao lớn nào đối với lịch sử dân tộc?

I Về tư tưởng, tôn giáo

II Phát triển giáo dục và văn học

1 Giáo dục

2 Văn học

III Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật

I Về tư tưởng, tôn giáo:

KHỔNG TỬ PHẬT THÍCH CA

LÃO TỬ

Nho giáo có ở nước ta từ khi

nào? Phát triển thịnh đạt nhất

vào giai đoạn nào? Vì sao

đến thế kỉ XVI-XVIII, Nho giáo

lại suy thoái?

NHÓM 1:

Phật giáo trở thành quốc giáo

ở nước ta vào giai đoạn nào?

Ở các thế kỉ XVI-XVIII, Phật giáo phát triển như thế nào?

Vì sao?

NHÓM 2:

Thiên Chúa giáo xuất hiện ở

nước ta khi nào? Sự xuất

hiện của Thiên Chúa giáo và

chữ Quốc ngữ có ý nghĩa

như thế nào đối với xã hội

Việt Nam lúc bây giờ?

NHÓM 3:

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian Việt Nam ở thế kỉ XVI-XVIII có những nét đẹp tiêu biểu nào? Biểu hiện cụ thể?

NHÓM 4:

I Về tư tưởng, tôn giáo:

- Nho giáo từng bước suy thoái

+ Thi cử không còn nghiêm túc như trước

+ Tôn ti trật tự phong kiến bị đảo lộn

TIẾT 34-BÀI 24.TÌNH HÌNH VĂN HÓA Ở CÁC TK XVI-XVIII

Nho giáo có ở nước ta từ khi

nào? Phát triển thịnh đạt nhất

vào giai đoạn nào? Vì sao

đến thế kỉ XVI-XVIII, Nho giáo

lại suy thoái?

NHÓM 1:

Phật giáo trở thành quốc giáo

ở nước ta vào giai đoạn nào?

Ở các thế kỉ XVI-XVIII, Phật giáo phát triển như thế nào?

Vì sao?

NHÓM 2:

Thiên Chúa giáo xuất hiện ở

nước ta khi nào? Sự xuất

hiện của Thiên Chúa giáo và

chữ Quốc ngữ có ý nghĩa

như thế nào đối với xã hội

Việt Nam lúc bây giờ?

NHÓM 3:

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian Việt Nam ở thế kỉ XVI-XVIII có những nét đẹp tiêu biểu nào? Biểu hiện cụ thể?

NHÓM 4:

I Về tư tưởng, tôn giáo:

- Nho giáo từng bước suy thoái:

-Phật giáo, Đạo giáo có điều

kiện phục hồi:

+ Thi cử không còn nghiêm túc như trước

+ Tôn ti trật tự phong kiến bị đảo lộn

Nhiều chùa, quán được xây dựng mới.

Một số chùa được trùng tu lại.

Chùa ThầyChùa Bút Tháp – Bắc Ninh xây vào năm 1602

Nho giáo có ở nước ta từ khi

nào? Phát triển thịnh đạt nhất

vào giai đoạn nào? Vì sao

đến thế kỉ XVI-XVIII, Nho giáo

lại suy thoái?

NHÓM 1:

Phật giáo trở thành quốc giáo

ở nước ta vào giai đoạn nào?

Ở các thế kỉ XVI-XVIII, Phật giáo phát triển như thế nào?

Vì sao?

NHÓM 2:

Thiên Chúa giáo xuất hiện ở

nước ta khi nào? Sự xuất

hiện của Thiên Chúa giáo và

chữ Quốc ngữ có ý nghĩa

như thế nào đối với xã hội

Việt Nam lúc bây giờ?

NHÓM 3:

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian Việt Nam ở thế kỉ XVI-XVIII có những nét đẹp tiêu biểu nào? Biểu hiện cụ thể?

NHÓM 4:

I Về tư tưởng, tôn giáo:

- Thế kỉ XVI, xuất hiện tôn giáo mới: Thiên chúa giáo.

- Thế kỉ XVII, chữ Quốc ngữ ra đời

- Đến đầu thế kỉ XX, chữ Quốc ngữ mới được sử dụng phổ biến.

I Về tư tưởng, tôn giáo:

Alexandrede Rhodes

Nho giáo có ở nước ta từ khi

nào? Phát triển thịnh đạt nhất

vào giai đoạn nào? Vì sao

đến thế kỉ XVI-XVIII, Nho giáo

lại suy thoái?

NHÓM 1:

Phật giáo trở thành quốc giáo

ở nước ta vào giai đoạn nào?

Ở các thế kỉ XVI-XVIII, Phật giáo phát triển như thế nào?

Vì sao?

NHÓM 2:

Thiên Chúa giáo xuất hiện ở

nước ta khi nào? Sự xuất

hiện của Thiên Chúa giáo và

chữ Quốc ngữ có ý nghĩa

như thế nào đối với xã hội

Việt Nam lúc bây giờ?

NHÓM 3:

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian Việt Nam ở thế kỉ XVI-XVIII có những nét đẹp tiêu biểu nào? Biểu hiện cụ thể?

NHÓM 4:

I Về tư tưởng, tôn giáo:

- Các tín ngưỡng truyền thống trong dân gian vẫn được duy trì và phát huy: tục thờ cúng tổ tiên, thờ những anh hùng có công với nước, với làng.

- Thế kỉ XVI, xuất hiện tôn giáo mới: Thiên chúa giáo.

- Thế kỉ XVII, chữ Quốc ngữ ra đời

- Đến đầu thế kỉ XX, chữ Quốc ngữ mới được sử dụng phổ biến.

ĐỀN THỜ HAI BÀ TRƯNG

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

Triều Tây Sơn

tổ chức đều đặn các kì thi để chọn lựa nhân tài  tổ chức

22 kì thi Hội lấy 485 tiến sĩ.

nhiều khoa thi được tổ chức nhưng số người đỗ đạt

và đi thi không nhiều như trước.

Năm 1646, chúa Nguyễn mở khoa thi đầu tiên.

Giáo dục được quan tâm, chữ Nôm được dùng

trong công việc hành chính và thi cử.

Nền giáo dục nước ta ở thế kỉ XVIII phát triển như thế nào?

XVI-I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Giáo dục:

- Nội dung giáo dục thời kì này vẫn là kinh sử

Các môn khoa học tự nhiên ít được chú ý.

Ở các thế kỉ XVI-XVIII, việc không chú ý nhiều đến các môn khoa học tự nhiên có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế của nước ta?

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Giáo dục:

Văn học chữ Hán mất dần vị thế so với thời Lê sơ.

2 Văn học: Văn học chữ Nôm phát triển, chiếm vị trí trọng yếu, xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ,

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585)

Quê ở huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng

Năm 1535, ông đi thi và đậu Trạng

nguyên Vì ông đỗ Trạng nguyên và

được phong tước Trình Tuyền hầu nên dân gian gọi ông là Trạng Trình

Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Giáo dục:

Văn học chữ Hán mất dần vị thế so với thời Lê sơ.

2 Văn học: Văn học chữ Nôm phát triển, chiếm vị trí trọng yếu, xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đào Duy Từ,

Văn học dân gian phát triển rầm rộ, thể hiện ước mơ về cuộc sống tự do, thanh bình: cao dao, tục ngữ, truyện dân gian

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Nghệ thuật

III Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật:

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc phát triển: Chùa Thiên Mụ, Tượng Phật bà Quan Âm, tượng La Hán…

Ở thế kỉ XVI-XVIII, nước ta có những loại

hình nghệ thuật tiêu biểu nào?

Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt, nghìn tay ở chùa Bút Tháp

(Bắc Ninh)

Tượng do Trương Thọ Nam tạc vào năm 1656 Bố cục hết sức tinh khéo, diễn tả vẻ đẹp tự nhiên, mềm mại của người phụ

nữ Trên bức tượng, các cánh tay xoè ra uyển chuyển như động tác múa và những bàn tay nhỏ sắp xếp như ánh hào quang toả ra xung quanh Bức tượng là hình ảnh của bàn tay và khối óc, của lao động và trí tuệ, là biểu tượng của sức sống và sự vươn lên của con người.

Các vị La Hán chùa Tây Phương

Các vị La Hán chùa Tây Phương Tôi đến thăm về lòng vấn vương.

Há chẳng phải đây là xứ Phật,

Mà sao ai nấy mặt đau thương?

Các vị ngồi đây trong lặng yên

Mà nghe giông bão nổ trăm miền Như từ vực thẳm đời nhân loại Bóng tối đùn ra trận gió đen

Mặt cúi, mặt nghiêng, mặt ngoảnh sau Quay theo tám hướng hỏi trời sâu Một câu hỏi lớn Không lời đáp Cho đến bây giờ mặt vẫn chau

( Trích bài thơ: “Các vị La Hán

chùa Tây Phương)

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Nghệ thuật:

III Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật:

- Nghệ thuật dân gian hình thành trong các công trình điêu khắc và kiến trúc

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc phát triển: Chùa Thiên Mụ, Tượng Phật bà Quan Âm, tượng La Hán…

Nghệ thuật điêu khắc trên

các vì, kèo

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

1 Nghệ thuật:

III Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật:

- Nghệ thuật sân khấu phát triển: tuồng, chèo, các làn điệu dân ca.

- Nghệ thuật dân gian hình thành trong các công trình điêu khắc và kiến trúc.

- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc phát triển: Chùa Thiên Mụ, Tượng Phật bà Quan Âm, tượng La Hán…

I Về tư tưởng, tôn giáo:

II Phát triển giáo dục và văn học:

III Nghệ thuật và khoa học – kĩ thuật:

Ô châu cận lục, Đại Việt thông sử, Phủ biên tạp lục

Tập bản đồ Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư

Các tác phẩm của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Tập Hổ trướng khu cơ.

Các tác phẩm của Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn

Đúc súng theo kiểu phương Tây, đóng thuyền chiến, xây thành lũy, làm đồng hồ…

TẬP BẢN ĐỒ THIÊN NAM TỨ CHÍ LỘ ĐỒ THƯ

Đây là bản đồ vùng Quảng Ngãi, trong tập bản đồ Việt Nam do Đỗ Bá soạn

vẽ vào giữa thế kỷ XVII

Hải Thượng Lãn Ông

Lê Quý Đôn (1726 - 1784)

tên thật Lê Danh Phương huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình Các tác phẩm tiêu biểu:

Phủ biên tạp lục, Kiến văn tiểu lục, Đại Việt thông sử, Vân đài loại ngữ….

BT

* Hướng dẫn về nhà

- Học bài cũ

-Trả lời hệ thống các câu hỏi ở SGK

- Bài tập về nhà

1 Lập bảng hệ thống so sánh về các thành tựu cơ bản trên lĩnh vực khoa

học-kĩ thuật ở thế kỉ XI-XV với thời kì thế kỉ XVI-XVIII theo mẫu:

Sử học

Địa lý

Quân sự

Kĩ thuật

2 Lập bảng thống kê các loại hình nghệ thuật tiêu biểu của nước ta trong các thế kỉ XVI-XVIII theo mẫu?Rút ra nhận xét?

Kiến trúc, điêu khắc

Nghệ thuật dân gian

Nghệ thuật sân khấu

* Chuẩn bị bài mới: Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa dưới triều Nguyễn (Nửa

đầu thế kỉ XIX):

- Quá trình thành lập triều Nguyễn

- Những chính sách của triều Nguyễn về củng cố chính quyền, phát triển kinh tế

và đối ngoại

- Những nét chính về tình hình văn hóa-giáo dục dưới triều Nguyễn

* Củng cố bài học

Câu 1: Những biểu hiện nào chứng tỏ trong thế kỉ XVI - XVIII, Phật giáo, Đạo giáo và các tín ngưỡng dân gian khác được phục hồi và phát triển?

A Tư tưởng Nho giáo suy đồi, mất vị trí độc tôn

B Các công trình kiến trúc, chùa chiền đền miếu, am, quán được khôi phục

C Các tăng sư và đạo sĩ được tham gia bàn công việc triều chính

D Đạo Thiên chúa được truyền bá rộng rãi

* Bài tập: Chọn câu trả lời đúng nhất

CC

Câu 2: Tại sao sự du nhập của Thiên chúa giáo lại gắn liền với sự ra đời của chữ Quốc ngữ?

A Chính quyền phong kiến không cho phép các giáo sĩ truyền đạo bằng chữ

Latinh

B Ngôn ngữ Latinh không được nhân dân tiếp nhận

C Giáo sĩ phương Tây dùng chữ cái Latinh để ghi âm tiếng Việt trong quá trình truyền đạo

D Các giáo sĩ đem chữ quốc ngữ đến

Slide 31CC

Câu 3: Ai là tác giả của tập sách về quân sự "Hổ trướng khu cơ"?

A Lê Quý Đôn

B Phùng Khắc Khoan

C Đào Duy Từ

D Nguyễn Bỉnh Khiêm

CC

Câu 4: Trong các tác giả sau, tác giả nào không thuộc dòng văn học chữ Nôm?

Câu 5: Nếp sống văn hóa riêng của người Việt trong giai đoạn này được hình thành trên cơ sở nào?

A Tiếp thu tư tưởng bên ngoài và hòa nhập với nền văn hóa cổ truyền

B Những quy định của triều đình phong kiến

C Sự du nhập của văn hóa Trung Hoa và nền văn hóa Ấn Độ

D Thông qua hoạt động truyền giáo của các giáo sĩ phương Tây. 

CC