ÔN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

Cho đề bài: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh... Cho đề bài: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ “Quê hương” của Tế Hanh.. Cho đề bài: Phân tích t

Trang 1

Tiết 34-35

ÔN TẬP NGHỊ LUẬN VỀ MỘT

ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ ấy.

Trang 3

I Đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

1 Đọc các đề bài

Trang 4

Đề 1. Phân tích các tầng nghĩa trong đoạn thơ sau: “nào đâu những

đêm vàng…nay còn đâu.” (Thế Lữ, Nhớ rừng)

Đề 2. Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết trong bài thơ Đồng

chí của Chính Hữu: “Đêm nay rừng… trăng treo.”

Đề 3. Cảm nhận của em về tâm trạng của Tản Đà qua bài thơ Muốn

làm thằng Cuội.

Đề 4. Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong Bài thơ về tiểu đội xe

không kính của Phạm Tiến Duật.

Đề 5. Bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy gợi cho em những suy nghĩ

gì?

Đề 6. Phân tích khổ thơ đầu trong bài Sang thu của Hữu Thỉnh.

Đề 7. Những đặc sắc trong bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương.

Đề 8. Cảm nhận và suy nghĩ của em về tình cảm cha con trong bài Nói

với con của Y Phương.

Trang 5

I Đề bài nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

Trang 6

I Đề bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ.

1 Đọc các đề bài

2 Nhận xét

Các từ như phân tích, cảm nhận, suy

nghĩ (hoặc có khi đề không có lệnh)

biểu thị những yêu cầu gì đối với bài làm ?

+ Phân tích : Nghiêng về phương pháp nghị

luận

+ Cảm nhận: Nghị luận trên cơ sở ấn tượng,

cảm thụ của người viết

+ Suy nghĩ: Nghị luận nhấn mạnh tới nhận

định, đánh giá của người viết

- Có đề không có định hướng đòi hỏi người

viết tự xác định để tập trung vào hướng nào phương diện nào đáng chú ý của đối tượng => Đều phải nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Trang 7

I Đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

1 Các bước làm bài nghị luận

về một đoạn thơ, bài thơ

II Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

Cho đề bài: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ “Quê

hương” của Tế Hanh

Trang 8

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.Cánh buồm trương, to như mảnh hồn làngRướn thân trắng bao la thâu góp gió

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ

Khắp dân làng tấp nập đón ghe về

“Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe”,

Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Trang 9

Dân chài lưới, làn da ngăm rám nắng,

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm

Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

Trang 10

Đề trên yêu cầu ta làm gì?

II Cách làm bài nghị luận về một

đoạn thơ, bài thơ.

a Tìm hiểu đề và tìm ý

Cho đề bài: Phân tích tình yêu

quê hương trong bài thơ “Quê

- Vấn đề nghị luận: biểu hiện của

tình yêu quê hương trong bài thơ

Quê hương của Tế Hanh.

- Phương pháp: phân tích

- Tư liệu: văn bản bài thơ Quê

hương của Tế Hanh.

Khi tiến hành làm một bài văn thường có mấy bước?

Trang 11

Bài thơ được sáng tác vào thời gian, địa điểm nào? Trong tâm trạng như thế nào?

- Bài thơ được sáng tác trước cách mạng tháng 8, khi tác giả

đi học xa quê hương

Trang 12

Trong xa cách nhà thơ luôn nhớ

về quê hương như thế nào? Hình ảnh làng quê hiện lên trong nỗi nhơ của nhà thơ có đặc điểm và vẻ đẹp gì?

- Một nỗi nhớ da diết, sâu sắc

- Nhà thơ luôn nhớ về hình ảnh, màu sắc, mùi vị của quê hương Những thứ đặc trưng của làng biển, có vẻ đẹp gần gũi, chất phác…

Trang 13

Bài thơ có hình ảnh, ngôn

từ, giọng điệu có gì đặc sắc?

Nghệ thuật: cách miêu tả, chọn lọc hình ảnh, ngôn từ, cấu trúc, nhịp điệu, tiết tấu đặc sắc

Trang 14

Từ việc tìm hiểu bài thơ em hãy khái quát thành những luận điểm nào về tình yêu quê hương?

- Tình yêu quê hương luôn sống mãnh liệt trong hồi ức của tác giả.-Vẻ đẹp của quê hương lúc đoàn thuyền ra khơi

- Tình cảm quê hương qua hình ảnh đoàn thuyền trở về

- Tình yêu quê hương sâu đậm ở khổ thơ cuối…

- Xác định yêu cầu của đề

- Tìm các nét đặc sắc về nội

dung và nghệ thuật của bài

thơ

Trang 15

Bố cục bài văn gồm mấy phần? Nhiệm vụ của mỗi phần?

b Lập dàn ý

Trang 16

Bố cục bài văn gồm mấy phần? Nhiệm vụ của mỗi phần?

Cho đề bài: Phân tích tình yêu quê

hương trong bài thơ “Quê hương”

của Tế Hanh

b Lập dàn ý

Trang 17

I Đề bài nghị luận về một đoạn thơ,

bài thơ.

1 Các bước làm bài nghị luận về một

đoạn thơ, bài thơ

Bước viết bài cần chú

ý những gì?

II Cách làm bài nghị luận về một đoạn

hương trong bài thơ “Quê hương” của

Trang 18

bài thơ.

Việc đọc lại bài viết và sửa chữa có ý nghĩa như thế nào?

hương trong bài thơ “Quê hương” của

Trang 19

bài thơ.

Xác định phần mở bài, thân bài, kết bài?

2 Cách tổ chức, triển khai luận điểm

Bài văn: Quê hương trong tình thương

nỗi nhớ

Trang 20

bài thơ.

Phần thân bài người viết đã trình bày những nhận xét gì về tình yêu quê hương trong bài

thơ Quê hương?

2 Cách tổ chức, triển khai luận điểm

Bài văn: Quê hương trong tình thương

nỗi nhớ

Trang 21

Thân bài: Nhận xét về tình yêu quê hương.

- Nhà thơ đã viết bài Quê hương bằng cả tình yêu quê

hương tha thiết, trong sáng đầy thơ mộng của mình Cảnh

ra khơi đánh cá của trai làng trong buổi sáng đẹp trời

- Tế Hanh như khắc tạc bức tượng đài người dân chài giữa đất trời lồng lộng gió với hình khối màu sắc và hương

vị không thể lẫn Dân chài lưới làn da ngăm

- Nỗi nhớ quê hương đã đọng lại thành kỉ niệm ám ảnh,

vẫy gọi Tôi thấy nhớ cái mùi

Trang 22

- Thân bài : lần lượt trình bày những suy nghĩ, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.

- Kết bài : Khái quát giá trị, ý nghĩa của đoạn thơ, bài thơ

* Bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần nêu được các nhận xét, đánh giá và sự cảm thụ riêng của người viết Những nhận xét, đánh giá ấy phải gắn với sự phân tích, bình giá ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu, nội dung cảm xúc, của tác phẩm

Trang 23

I Đề bài nghị luận về một

Những suy nghĩ, ý kiến đó được dẫn dắt khẳng định bằng cách nào? Được liên kết với phần Mở bài, và kết bài ra sao?

II Cách làm bài nghị luận về

2 Cách tổ chức, triển khai

luận điểm - Những suy nghĩ, ý kiến được gắn với sự phân tích, bình giảng cụ thể

qua hình ảnh, ngôn từ, giọng điệu của bài thơ

- Liên kết với phần mở bài, kết bài một cách chặt chẽ tự nhiên

Trang 24

VB có sức thuyết phục , sức hấp dẫn không?

Vì sao?

+ Qua VB thấy người viết trình bày cảm nghĩ bằng cả sự rung cảm thiết tha đối với quê hương

Trang 25

- Thân bài : lần lượt trình bày những suy nghĩ, đánh giá về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.

- Kết bài : Khái quát giá trị, ý nghĩa của đoạn thơ, bài thơ

* Bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần nêu được các nhận xét, đánh giá và sự cảm thụ riêng của người viết Những nhận xét, đánh giá ấy phải gắn với sự phân tích, bình giá ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu, nội dung cảm xúc, của tác phẩm

Trang 26

Nội dung cảm xúc của bốn câu thơ này là gì?

III Luyện tập.

Phân tích bốn câu thơ đầu bài

thơ “Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh

Trang 27

Bức tranh thiên nhiên mùa xuân được hiện lên như thế nào?

III Luyện tập.

Phân tích bốn câu thơ đầu bài

thơ “Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh

- Bông hoa tím biếc

- Chim chiền chiện-…

Trang 28

A Mở bài:

1 Giới thiệu: Đề tài mùa xuân trong thi ca và “Mùa xuân nho nhỏ" của

Thanh Hải

2 Nêu vấn đề: Bốn câu thơ đầu: Đất trời chuyển sang xuân tươi đẹp, thanh

mát qua sự cảm nhận tinh tế, hình ảnh giàu sức biểu cảm (Chép bốn câu thơ.)

B Thân bài: Suy nghĩ, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ thơ

1 Cảnh mùa xuân:

+ Bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp, thanh mát với màu sắc và âm

thanh sống động, trẻ trung.

+ Bút pháp chấm phá cổ điển: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc.

+ Tiếng chim chiền chiện: sự náo nhiệt trong khung cảnh mùa xuân.

2 Cảm xúc của nhà thơ:

a Nghệ thuật: từ ngữ gợi, biểu cảm; bút pháp cổ điển.

b: Nội dung: Tâm trạng hạnh phúc, bâng khuâng.

C Kết bài: tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của bốn câu thơ.

DÀN Ý

Trang 30

HƯỚNG DẪN HỌC BÀ I

1 Xem lại các bước làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

2 Hoàn thành bài luyện tập (viết

thành bài văn hoàn chỉnh)

3 Đọc, soạn bài “ Mây và sóng”

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	1,57 MB