Tiết 167 TỔNG KẾT VĂN HỌCTiết 1: PHẦN A NHÌN CHUNG VỀ NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM I.. Các bộ phận hợp thành nền văn học Việt Nam: 1... A – Thể loại B – Khái niệma, là loại truyện dân gian kể v
Trang 1TiÕt 167 Tæng kÕt
v¨n häc
Trang 2Tiết 167 TỔNG KẾT VĂN HỌC
Tiết 1: PHẦN A NHÌN CHUNG VỀ NỀN VĂN HỌC VIỆT
NAM
I Các bộ phận hợp thành nền văn học Việt Nam:
1 Văn học dân gian:
• Khái niệm: : VHDG lµ s¸ng t¸c nghÖ thuËt cña c¸c tÇng líp nh©n d©n tõ xa x a,® îc l u truyÒn b»ng miÖng .
- Về thể loại: Truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn,…
- Về nội dung : Tố cáo xã hội cũ, ca ngợi nhân nghĩa, đạo
lý, tình yêu quê hương, đất nước
Trang 3A – Thể loại B – Khái niệm
a, là loại truyện dân gian kể về cuộc đời và
số phận của một số kiểu nhân vật quen thuộc…
b, là loại truyện dân gian kể về các nhân vật
và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kì ảo…
c, là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn
định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động, …) đ ợc nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày…
d, là loại kịch hát, múa dân gian, kể chuyện, diễn tích bằng hình thức sân khấu…
e, là loại truyện kể, bằng văn xuôi hoặc văn vần m ợn chuyện về loài vật, đồ vật hoặc về chính con ng ời để nói bóng gió, kín đáo chuyện con ng ời…
f, là loại truyện kể về những hiện t ợng đáng c
ời trong cuộc sống nhằm tạo ra tiếng c ời mua vui hoặc phê phán những thói h , tật xấu trong xã hội…
g, Song thất lục bát là thể thơ do ng ời Việt Nam sáng tạo, gồm hai câu bảy chữ (song thất) tiếp đến hai câu sáu – tám(lục bát)…
h, Ca dao – dân ca là những khái niệm t ơng đ
ơng, chỉ các thể loại trữ tình dân gian, kết hợp lời và nhạc, diễn tả đời sống nội tâm con
ng ời…
1, Truyền thuyết.
2, Truyện cổ tích.
3, Truyện c ời.
4, Truyện ngụ ngôn.
5, Ca dao – dân ca.
6, Tục ngữ.
7, Chèo.
Trang 4-Văn học viết xuất hiện từ thế kỷ X: Chữ Hán, chữ nôm và chữ Quốc ngữ.
- Văn học chữ Hán: từ TK X - TK XIX.
- Văn học chữ Nôm: từ TK XV - TK
XIX
- Văn học viết bằng chữ Quốc ngữ:
từ TK XVII - ngày nay.
2 V¨n häc viÕt:
Trang 5II Tiến trình lịch sử VHVN:
Văn học viết VN chia làm 3 thời kỳ lớn:
- Từ TK X đến hết TK XIX.
- Từ đầu TK XX đến năm 1945.
- Từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay.
Trang 6Thø n¨m ngµy 16 th¸ng 4 n¨m 2009
II TiÕn tr×nh lÞch sö cña v¨n häc ViÖt Nam
(5 phót)
KÓ tªn t¸c gi¶ vµ t¸c phÈm tiªu biÓu trong tõng giai ®o¹n ?
Trang 7III Mấy nét đặc sắc nổi bật của
VHVN:
1 Nội dung tư tưởng gồm:
+ Tinh thần yêu nước.
+ Ý thức cộng đồng.
+ Tinh thần nhân đạo và tinh thần lạc
quan.
2 Về nghệ thuật:
Th êng ®ược kết tinh trong những tác phẩm có quy mô không lớn nhưng dung dị và có vẻ đẹp hài hòa.
Trang 8ĐẶC ĐIỂM VH DÂN GIAN VH VIẾT
Đặc điểm
chung
Thời điểm
ra đời
Tác giả
Hình thức
lưu truyền
Hình thức
tồn tại
Vai trò, vị
trí
Tinh thần yêu nước chống xâm lược, tinh thần nhân văn, đề cao đạo lí, nhân nghĩa.
chưa có chữ viết có chữ viết
Truyền miệng Chữ viết
Gắn liền với những hoạt động khác nhau trong đ/s cộng đồng.
Cố định thành văn bản viết
Là nền tảng của văn học dân tộc.
Nâng cao và kết tinh những thành tựu nghệ thuật.
Trang 9* GHI NHỚ: (Sgk trang 194)
IV Luyện tập:
Bài tập1: Hoàn chỉnh sơ đồ sau:
Trang 10Thø n¨m ngµy 16 th¸ng 4 n¨m 2009
IV LuyÖn tËp:
Bµi tËp 1
V¨n häc d©n gian (XÐt vÒ v¨n tù) V¨n häc viÕt V¨n häc viÕt
(XÐt vÒ v¨n tù)
Ch÷
quèc ng÷
Ch÷
quèc ng÷
TruyÒn
thuyÕt TruyÒn thuyÕt
TruyÖn cæ tÝch
TruyÖn cæ tÝch
TruyÖn
c êi
TruyÖn
c êi
Ch÷
H¸n
Ch÷
H¸n
Ch÷
N«m Ch÷ N«m
V¨n häc ViÖt Nam
Ca dao -d©n ca
Ca dao -d©n ca
Tôc ng÷ Tôc ng÷
TruyÖn ngô ng«n
TruyÖn ngô ng«n
ChÌo
Trang 11Thứ năm ngày 16 tháng 4 năm 2009
IV Luyện tập:
Bài tập 2: ảnh h ởng của văn học dân gian đến văn học
viết ở một số tác giả
Văn học dân gian Sáng tạo của tác giả văn học
1.Vầng trăng ai xẻ làm đôi
Đ ờng trần ai xẻ ng ợc xuôi
hỡi
chàng.
(Ca dao)
2 Ba chìm bảy
nổi
(Thành ngữ)
Nửa in gối chiếc nửa soi
(Nguyễn Du-Truyện Kiều)
2 Bẩy nổi ba chìm với
n ớc non
(Hồ Xuân H ơng-Bánh trôi n ớc)
Trang 12CỦNG CỐ:
Nội dung cần chú ý:
- Bộ phận hợp thành nền VHVN.
- Lịch sử phát triển VHVN chia làm mấy thời kỳ.
- Những nét đặc sắc nổi bật của VHVN.
SƠ LƯỢC VỀ MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC.