Bai ca ngan di tren bai cat Sa hanh doan ca

Hình ảnh bãi cátBãi cát Xuất hiện xuyên suốt bài thơ Dài dặc Nối tiếp vô tận Ấn tượng không gian bãi cát mịt mờ, vô định, mênh mông... Ý nghĩaTả thực Những bãi cát trải dài bao la của t

Cao Bá Quát

Đọc văn

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

- Cao Bá Quát (1809? –

1855), tự Chu Thần, hiệu

Cúc Đường, Mẫn Hiên.

- Quê quán: Phú Thị,

huyện Gia Lâm, Bắc Ninh

(nay là Long Biên, Hà

Nội)

- Thi đỗ cử nhân(1831)

- Hi sinh trong cuộc khởi nghĩa chống nhà Nguyễn

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Cao Bá Quát (1809?-1855)

Con người thông

minh, tài hoa, có

chí lớn, giàu tâm

huyết với đời.

Cuộc đời gặp nhiều lận đận, trắc trở, nhất

là đường công danh.

Tính cách cương trực, mạnh mẽ phóng túng.

Để lại dấu ấn đậm nét

trong thơ văn

Sự

nghiệp

văn

chương

- Khoảng

1400 bài thơ

- Trên 20 bài văn xuôi

- Một số bài phú, hát nói câu đối…

- Tình cảm tha thi ết v ới

quê hương, xứ sở, với con người

- Phê phán chế độ PK bảo thủ, trì trệ.

- Chứa đựng tư tưởng canh tân, phản ánh

nhu cầu đổi mới của

xh Việt Nam thế kỷ XIX

Người đời suy tôn ông là “Thánh Quát”

1 Tác giả

2.Tác phẩm

 Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được viết trong những lần Cao Bá Quát

đi thi Hội qua những tỉnh miềnTrung đầy cát

trắng.

 Thể loại:

Ca hành

Có nguồn gốc từ Trung Quốc

Khá tự do, phóng túng, không bị gò bó bởi

niêm luật.

Có khả năng biểu đạt phong phú

Chữ Hán

2 Phân tích

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc

2 1 Hình ảnh bãi cát

Bãi cát

Xuất hiện xuyên suốt bài thơ

Dài dặc Nối tiếp vô tận

Ấn tượng không gian bãi cát mịt

mờ, vô định, mênh mông.

Ý nghĩa

Tả thực

Những bãi cát trải dài bao

la của thiên nhiên Miền Trung khắc nghiệt và dữ dội

Biểu tượng

- Con đường công danh xa xôi, mịt mù cát bụi

- Con đường đời nhiều gập ghềnh, trắc trở trong xã

hội PK trì trệ

Hình tượng nghệ thuật sáng tạo mới mẻ, độc đáo

Bãi cát

Đi trên bãi cát cuộc đời ấy tác giả còn mang rất nhiều tâm sự

2.2 Hình ảnh người đi trên bãi cát

a.Hoàn

cảnh,

tâm

trạng

Không gian

Thời gian

Tình thế

Bãi cát dài lại bãi cát dài

Mặt trời đã lặn

- Đi một bước như

lùi một bước

- chưa dừng được

- nước mắt rơi

- Đi trên con đường

vô định, khó nhọc, tăm tối,

cô đơn -Tâm trạng mệt mỏi, buồn bã.

b.Suy ngẫm về con đường danh lợi

Không học được tiên ông phép ngủ,

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

=> giận mình bất lực trước thời cuộc mà

vẫn phải tự hành hạ bản thân, chán nản mệt mỏi vì đeo đuổi công danh Đó là nỗi ngao ngán của kẻ sĩ đi tìm chân lí giữa

cuộc đời mờ mịt.

Khao khát được giải thoát khỏi con đường

danh lợi mà chưa biết phải làm sao

 Chán ngán trước thực tế xã hội

Xưa nay, phường danh lợi,

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm quán rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?

-Đường danh lợi vất vả, nhọc nhằn (tất tả)

-Danh lợi có sức cám dỗ khó cưỡng (hơi men thơm)

-Danh lợi khiến người ta say sưa, không tỉnh táo -> tác

giả tự vấn bản thân và lay tỉnh những người trí thức

=> Ông đã nhận ra tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử, con đường công danh đương thời vô vị, tầm thường.

c.Sự hoang mang, bế tắc, tuyệt vọng

• Bãi cát dài, bãi cát dài ơi!

Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt,

Đường ghê sợ còn nhiều, đâu ít?

Hãy nghe ta hát khúc "đường cùng",

Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng,

Phía nam núi Nam, sóng dào dạt.

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

- một loạt câu hỏi tu từ -> nỗi băn khoăn, trăn trở, day dứt , sự hoang mang, bế tắc, tuyệt vọng khi chưa thể đưa ra sự lựa chọn

Đi tiếp: + đường mờ mịt, ghê sợ

+đường cùng (phía Nam, phía Bắc)

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

- > câu hỏi mang tính chất giục giã

Hỏi kẻ sĩ Hỏi thời đại,

xã hội

Hỏi chính bản thân

=>Hình ảnh kẻ sĩ cô độc, lẻ loi đầy trăn trở, day dứt

=>Lời thức tỉnh, giục giã vừa quả quyết vừa tuyệt vọng phải quyết định dứt khoát, tìm một con đường đi mới cho cuộc đời

=>Thể hiện khát vọng đổi mới của nhà thơ

III Tổng kết

Nội dung

- Thể thơ cổ phong khá tự

do về kết cấu, vần, nhịp

- Hình tượng nghệ thuật độc đáo

- Kết cấu đầu cuối hô ứng, nghệ thuật trùng điệp, nghệ thuật đối và sử dụng điển cố một cách

sáng tạo

Nghệ thuật

Bài thơ là khúc bi ca

mang đậm tính nhân

văn của một

con người cô đơn,

tuyệt vọng trên đường

đời khi chưa

tìm được lối đi