CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG

Tiết 88:CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG... Câu hỏi 2: Ý nghĩa của chủ ngữ trong hai câu sau khác nhau như thế nào?. Do CN là chủ thể phát ra hành động nên gọi là CÂU CHỦ ĐỘNG

Tiết 88:

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG

THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG

Câu hỏi 1 Xác định chủ ngữ của mỗi câu sau:

a Mọi người yêu mến em.

a Mọi người / yêu mến em.

b.Em được mọi người yêu mến.

b Em / được mọi người yêu mến.

I CÂU CHỦ ĐỘNG VÀ CÂU BỊ ĐỘNG

1 Xét ví dụ - SGK/57

Câu hỏi 2: Ý nghĩa của chủ ngữ trong hai câu sau khác nhau như thế nào ?

a Mọi người / yêu mến em.

b Em / được mọi người yêu mến.

Chủ thể Hành động Đối tượng

a Mọi người yêu mến em.

b Em được mọi người yêu mến.

Do CN là chủ thể phát ra hành động nên gọi là

CÂU CHỦ ĐỘNG

Do CN chịu tác động một cách thụ động nên gọi là CÂU BỊ ĐỘNG

- Cấu trúc của câu chủ động

CTHĐ (chủ thể hoạt động) + HĐ (hoạt động) + ĐTHĐ (Đối tượng

hoạt động)

- Cấu trúc của câu bị động

ĐTHĐ (Đối tượng hoạt động) + ĐƯỢC/BỊ + CTHĐ (chủ thể hoạt

động) + HĐ (hoạt động)

2 Ghi nhớ: SGK/57

* CÂU CHỦ ĐỘNG là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể hoạt động)

* CÂU BỊ ĐỘNG là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động)

* Lưu ý:

Ví dụ:

Những CÂU BỊ ĐỘNG thường hay chứa các từ bị động: bị / được

+ Nam bị thầy giáo phê bình + Lớp học đã được lau dọn sạch sẽ

Bài tập nhanh

Bài 1: Trong các câu sau, câu nào là CÂU CHỦ ĐỘNG?

A Chúng ta cần bảo vệ động vật quý hiếm.

B Bàn ghế được chúng em giữ gìn sạch đẹp.

C Thuyền bị gió làm lật.

D Ngôi nhà đã bị ai đó phá.

Bài 2: Trong các câu sau, câu nào là CÂU BỊ ĐỘNG?

A Mẹ đang nấu cơm.

B Lan được thầy giáo khen

C Trời mưa to.

D Em yêu quý ngôi trường của em.

Xác định câu chủ động, câu bị động Câu

chủ động

Câu

bị động

1 Người lái đẩy thuyền ra xa.

2 Hoa được chị ấy cắm rất đẹp.

3 Người ta chuyển đá lên xe.

4 Em được thầy giáo khen.

5 Bọn xấu ném đá lên tàu hỏa.

6 Bé được mẹ rửa chân.

X

X

X X

X X

Bài tập 3:

II MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ

ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ

ĐỘNG

1.Ví dụ: SGK/58

- Thủy phải xa lớp ta, theo mẹ

về quê ngoại.

Một tiếng “ồ” nổi lên kinh ngạc Cả lớp sững sờ Em tôi là chi đội trưởng, là “vua toán” của lớp từ mấy năm nay , tin này

chắc làm cho bạn bè xao xuyến.

(Theo Khánh Hoài)

? Chọn câu (a) hay (b) để

điền vào chỗ trống trong

đoạn trích dưới đây và giải

thích vì saò em chọn cách

viết đó?

a Mọi người yêu mến em.

b Em được mọi người yêu

mến.

- Thủy phải xa lớp ta, theo mẹ về

quê ngoại.

Một tiếng “ồ” nổi lên kinh ngạc Cả lớp sững sờ Em tôi là chi đội trưởng, là “vua toán” của lớp từ mấy năm nay Em được mọi người yêu mến , tin này chắc làm cho bạn bè xao xuyến.

(Theo Khánh Hoài)

II MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC

CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ

ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ

ĐỘNG

1.Ví dụ: SGK/58

? Chọn câu nào để điền vào

chỗ trống trong đoạn trích

dưới đây và giải thích vì saò

em chọn cách viết đó?

=>Với cách viết câu(a) thì mạch văn sẽ khiến người đọc hiểu là

“chị dắt con chĩ đi dạo ven rừng” và “chốc chốc chị dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí” Nên dùng câu(b) sẽ phù hợp hơn, làm cho đoạn văn mạch lạc hơn, dễ hiểu hơn

So sánh hai cách viết sau Cách nào phù hợp hơn? Vì sao?

Câu a Chị dắt con chó đi dạo ven

chốc dừng lại

ngửi chỗ này

một tí, chỗ kia

một tí.

Câu b

được chị dắt đi dạo ven rừng, chốc chốc dừng lại ngửi chỗ này một

tí, chỗ kia một tí.

2 Ghi nhớ: SGK/58

Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (và ngược

lại) ở mỗi đoạn văn đều nhằm liên kết các câu trong đoạn thành một mạch văn thống nhất

III LUYỆN TẬP

1 Bài tập - SGK/58: Tìm câu bị động trong các đoạn trích dưới

đây và giải thích vì sao tác giả chọn cách viết như vậy?

a Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi bị cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm

(Hồ Chí Minh)

 Chọn cách viết câu bị động là tránh lặp lại kiểu câu dùng

trước đó, đồng thời tạo liên kết tốt giữa các câu trong đoạn.

b Người đầu tiên chịu ảnh hưởng thơ Pháp rất đậm là Thế Lữ Những bài thơ có tiếng của Thế Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến 1934 Giữa lúc người thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái hương vị phương xa Tác giả “Mấy vần thơ” liền được tôn làm đương thời đệ nhất thi sĩ ( Theo Hoài Thanh)

a Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi bị cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm

(Hồ Chí Minh)

b Người đầu tiên chịu ảnh hưởng thơ Pháp rất đậm là Thế Lữ Những bài thơ có tiếng của Thế Lữ ra đời từ đầu năm 1933 đến 1934 Giữa lúc người thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái hương vị phương xa Tác giả “Mấy vần thơ” liền được tôn làm đương thời đệ nhất thi sĩ ( Theo Hoài Thanh)

* Câu chủ động

Con bò kéo xe.

Bài tập bổ sung: XEM HÌNH, ĐẶT CÂU

* Câu bị động:

Xe được con bò kéo.

* Câu chủ động

Bố mẹ đưa em đi học.

* Câu bị động

Em được bố mẹ đưa đi học.

Bài tập bổ sung: XEM HÌNH, ĐẶT CÂU

-Thầy giáo gọi học sinh lên bảng.

=>Câu chủ động

- Học sinh được thầy giáo gọi lên bảng.

=>Câu bị động

- Học sinh bị thầy giáo gọi lên bảng.

=>Câu bị động

Bài tập bổ sung: XEM HÌNH, ĐẶT CÂU

Kh ái niệm

Kh ái niệm

Liên kết câu

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

1 Học thuộc phần ghi nhớ.

2 Đặt 3 câu chủ động, 3 câu bị động rồi chuyển ngược lại.