QUÁ TRÌNH HOÀN CHỈNH ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG DÂN TỘC DÂN CHỦ NHÂN DÂN TỪ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN ĐẾN CHÍNH CƯƠNG ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM

– Nội dung của Luận cương: Mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt giữa một bên là thợthuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ phong kiến và tư bản đếquốc.Phương hướng ch

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

BÀI TẬP LỚN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

TP HỒ CHÍ MINH, Ngày 22/07/2022

BẢNG PHÂN CÔNG NHÓM 8

1 2013796 Trịnh Hoàng Minh Phần 3.2 + KẾT LUẬN

2 2013832 Phùng Phương Nam Phần 3.1

3 2035036 Trần Văn Nam Phần 1 + MỞ ĐẦU+ TỔNG HỢP

4 2010448 Nguyễn Trung Nghĩa Phần 2.2

5 2013878 Trần Minh Nghĩa Phần 2.1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ……… 4 NỘI DUNG ………5

I Bối cảnh lịch sự Việt Nam dưới chính sách thống trị và khai thác thuộc địa của thực dân Pháp và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng …….5

1.1 Bối cảnh lịch sử ……….5 1.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên……….8

II Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng từ 10-1930 đến tháng 5-1941

2.1 Luận cương chính trị ……… 10 2.2 Quá trình khắc phục hạn chế và hoàn chỉnh đường lối cách mạng giải phóng dân tộc từ tháng 3-1935 đến tháng 5-1941 ……….14

III Chính cương Đảng Lao động Việt Nam và sự hoàn chỉnh đưỡng lối cách mạng Dân tộc Dân chủ Nhân dân ……….21

3.1 Những yêu cầu nhiệm vụ mới của cách mạng Việt Nam và nội dung Chính cương Đảng Lao động Việt Nam ……….21 3.2 Sự bổ sung, hoàn chỉnh của Đảng so với Cương lĩnh và Luận cương chính trị ……….30

PHẦN KẾT LUẬN ……… 33 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 34

Đã có nhiều công trình nghiên cứu bàn về đường lối chiến tranh cách mạng Việt Nam ởnhững khía cạnh khác nhau Đây cũng là một trong những nội dung cốt lõi, cơ bản trongnghiên cứu và giáo dục lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Tuy nhiên, vẫn còn đây đó nhữngcách hiểu chưa đầy đủ, chưa thống nhất từ tiếp cận khái niệm, về bản chất cuộc cách mạngdân tộc dân chủ nhân dân Điều này gây ra không ít khó khăn trong nhận thức, giáo dục vàvận dụng những bài học trong đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân vào thực tiễnxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay Kế thừa kết quả nghiêncứu của các học giả đi trước, trên cơ sở khảo cứu văn kiện Đảng, chúng ta cố gắng đi sâuphân tích thêm về quá trình hình thành, phát triển và một số đặc điểm đường lối cách mạngdân tộc dân chủ nhân dân của Đảng Cộng sản Việt Nam.Chính vì lý do trên thân là thanhniên thế hệ mới chúng ta cần tích cực nỗ lực học hỏi tìm hiểu thêm về đường lối chủ chươngchính sách đảng từ tìm hiểu tư tưở của đảng Qua đó, góp phần làm sâu sắc và phong phúthêm nội hàm khái niệm Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Để hiểu rõ hơn về lịch sửĐảng, nhóm em chọn bài tiểu luận “QUÁ TRÌNH HOÀN CHỈNH ĐƯỜNG LỐI CÁCHMẠNG DÂN TỘC DÂN CHỦ NHÂN DÂN TỪ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊNĐẾN CHÍNH CƯƠNG ĐẢNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM” nhóm em chọn đè tài này mụcđích củng cố và tìm hiểu thêm kiến thức quá trình hoàn chỉnh quá trình hoàn chỉnh của đảngcho bản thân cũng như cần thiết cho thế hệ trẻ hiểu đượcsự cần thiết của viêc học tâp lịch sửđảng không chỉ hiểu kiến thức mà còn hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, tráchnhiệm mỗi công dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đát nước theo con đường định

+ Thực hiện chính chia ra đẻ trị chia Việt Nam thành 3 xứ: Bắc kỳ, Trung kỳ và Nam

Kỳ và thiết lập chế độ cai trị riêng Đứng đầu xứ Nam kỳ là quan thống đốc, đứng đầu xứTrung Kỳ là quan Khâm sứ, đứng đầu Bắc Kỳ là quan thống sứ Gây xích mích mâuthuẫn nội bộ giữa nhân dân các vùng khác nhau, khiến phong trào khởi nghĩa không thểtoàn diện dễ bị đàn áp Như cuộc khởi nghĩa Yên thế, Thái Nguyên, Lạng Sơn, YênBái… đều bị đàn áp đẫm máu

+ Thực dân Pháp đã cấu kết với giai cấp địa chủ để bóc lột về kinh tế và áp bứcchính trị đối với nhân dân ta1

- Về kinh tế:

+ Thực dân Pháp thực hiện chính sách bóc lột: cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền,khai thác tài nguyên, xây dựng một số cơ sở công nghiệp, đường giao thông, bếncảng phục vụ cho chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp Ở Bắc Kì chỉ tínhđến năm 1092 đã có đến 182000 ha ruộng đất bị Pháp chiếm, riêng giáo hội Thiên chúa

đã chiếm 1/4 diện tích cày cấy ở Nam kì.Còn công nghiệp, trước hết bọn thực dân Pháptập trung vào hoạt động khai thác than và kim loại Chỉ tính riêng trong năm 1912 sảnlượng khai thác than đã tăng gấp 2 lần sản lượng khai thác của năm 1903 Trong năm

1922 Pháp đã khai thác hàng vạn tấn quặng kẽm, hàng trăm tấn thiếc, đồng, hàng trămkilogam vàng và bạc.Sau công nghiệp khai thác, các ngành sản xuất xi măng, gạch ngói,điện nước, chế biến gỗ, xay xát gạo, giấy, diêm Rượu, đường, vải sợi…cũng đem lại chochúng một nguồn lợi nhuận vô cùng lớn.2

1 Nguyễn Thị Quỳnh Trang(12/4/2014)-Đề cương Đường lối cách mạng Đảng cộng sản VIệt Nam

2Nguyễn Văn Phi(2019)-Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp

+ Thực dân Pháp nhiều loại thuế sưu cao thuế nặng thuế mới chồng thuế cũ, nhiềuloại thuế vô lý kiến cuộc sống nhân dân ta khốn khổ Trong đó nặng nhất phải kể đếnthuế muối, thuế rượu, thuế thuốc phiện, đồng thời chúng còn bắt phu đắp đường, đàosông, xây cầu, dinh thự, đồn bốt…

+ Chính sách khai thác thuộc địa đã làm biến đổi cơ cấu kinh tế ở nước ta, (xuất hiệncác ngành mới) du nhập quan hệ sản suất tư bản chủ nghĩa, thúc đẩy kinh tế hàng hoáphát triển, nền kinh tế Việt Nam lệ thuộc vào tư bản Pháp Hàng hóa của Pháp nhập vàoViệt Nam chỉ bị đánh thuế rất nhẹ hoặc thuộc đối tượng miễn thuế Trong khi đó hànghóa được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ các nước khác thì phải chịu với mứcthuế rất cao, có mặt hàng lên đến 120%, do đó mà hầu hết hàng hóa do Việt Nam sảnxuất chủ yếu được xuất khấu qua Pháp

- Về văn hóa:

+Thực dân Pháp thực hiện chính sách văn hoá, giáo dục thực dân nhằm xóa bỏ truyềnthống, văn hóa lâu đời nhằm đồng hóa dân ta xóa bỏ tinh thần dân tộc của nhân dân ta vàthực hiện chính sách ngu dân để dễ dàng cai trị cai trị Từ năm 1917 đã thực sự trở thành

“Pháp hoá” gồm có ba cấp: tiểu học, trung học, cao đẳng và đại học Trong ba năm họcđầu tiên đó, học sinh phải học bằng tiếng Pháp Hơn nữa, chính quyền thuộc địa lại quyđịnh rất chặt chẽ về hạn tuổi vào học ở các cấp học nên càng góp phần gạt bỏ số học sinhmuốn theo học Cho đến năm 1930, “tổng cộng học sinh, sinh viên tất cả các trường từtiểu học đến đại học chỉ chiếm 1,8% dân số” Hơn nữa, trong nội dung chương trìnhgiảng dạy của hệ thống giáo dục này, thực dân Pháp đã loại trừ những truyền thống tốtđẹp của dân tộc Việt Nam, thay vào đó là chương trình truyền bá “văn minh đại Pháp”nhằm đào tạo một thế hệ người Việt Nam “mất gốc”, không có tinh thần yêu nước và ýthức về số phận của người dân mất nước, nô lệ để từ đó phục vụ đắc lực cho công cuộcthống trị của thực dân1

+ Duy trì các hủ tục lạc hậu mê tín dị đoan đầu độc nhân dân bằng thuốc phiện, rượu,

cờ bạc, mại dâm kiến nhân dân đói khổ, mất tinh thần đấu tranh Những thói hư tật xấuđược chính quyền các cấp ra sức dung dưỡng Nạn cờ bạc được khuyến khích bằng cáchcho mở các sòng bạc để thu thuế Ngoài những sòng bạc công khai có tính chất thườngxuyên, tổ chức quy mô ở Chợ Lớn, Lạng Sơn, Móng Cái, Hà Giang, Lào Cai còn cónhiều sòng bạc kín được tổ chức ở các dịp chợ phiên, ở những vòng đua ngựa ở Hà Nội,Hải Phòng, Sài Gòn Tệ uống rượu không bị hạn chế mà thậm chí nhân dân còn bị bắtphải uống một loại rượu nặng độ do hãng rượu độc quyền Phông ten sản xuất trên cảnước Loại rượu này có nồng độ từ 40-45 độ và được nấu từ những loại gạo rẻ tiền rồi sau

đó pha thêm chất hoá học “Cứ 1.000 làng thì có đến 1.500 đại lý bán lẻ rượu và thuốcphiện Nhưng cũng trong số 1.000 làng đó lại chỉ vẻn vẹn 10 trường học Hàng năm

1 TRẦN THANH GIANG-Chính sách nô dịch về văn hóa của thực dân Pháp và một số trào lưu văn hóa trước năm

1945 ở Việt Nam.

người ta cũng đã tặng từ 23 đến 24 triệu lít rượu cho 12 triệu người bản xứ, kể cả đàn bà

và trẻ con” Nạn mại dâm cũng được thực dân Pháp dung túng và trở nên phổ biến ở cácthành phố lớn Ở nông thôn và miền núi, các hủ tục về ma chay cưới xin còn tồn tại, nạnbói toán, đồng bóng, mê tín dị đoan ngày càng nặng nề1

1.1.2 Tình hình các giai cấp và mâu thuẫn cơ bản trong xã hội

- Cơ cấu xã hội biến đổi sâu sắc: xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới trong xã hội:+ Giai cấp địa chủ: Giai cấp địa chủ câu kết với thực dân Pháp tăng cường bóc lột ápbức nông dân Tuy nhiên giai cấp địa chủ có sự phân hoá, một bộ phấn yêu nước thamgia đấu tranh chống thực dân pháp

+ Giai cấp tư sản Việt Nam ngay từ khi vừa ra đời đã bị tư sản pháp và tư sản ngườiHoa cạnh tranh nền có lực lượng nhỏ bé, yếu ớt, không đủ điều kiện để lãnh đạocách mạng dân tộc, dân chủ thành công

+ Giai cấp Nông dân: là lực lượng đông đảo bị áp bức bóc lột, ngày càng bị khốncùng nên tăng thêm lòng căm thù đế quốc và phong kiến tay sai

+ Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời từ cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất(1897-1914) ra đời tập trung ở các thành phố và vùng mỏ: Hải Phòng, Hà Nội, SàiGòn, Nam Định, Vinh, Quảng Ninh Năm 1914 có 10 vạn thì năm 1929 có 22 vạncông nhân

+ Tầng lớp tiểu tư sản Việt Nam: Bao gồm học sinh, trí thức, viên chức … trong đóhọc sinh và trí thức là bộ phận quan trọng Đời sống của tầng lớp này cùng kiệt khổ, dễtrở thành người vô sản, họ có lòng yêu nước, căm thù thực dân Pháp xâm lược, lại bị ảnhhưởng bởi những tư tưởng tiến bộ bên ngoài, nên họ là lực lượng có tinh thần cách mạngcao

- Các mâu thuẫn chủ yếu:

+ Mâu thuẫn chủ yếu giữa giai cấp nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến, giai cấpcông nhân và giai cấp tư bản

+ Mâu thuẫn vừa cơ bản, vừa chủ yếu và ngày càng gay gắt đó là: mâu thuẫn giữatoàn thể nhân dân Việt Nam và thực dân Pháp xâm lược Nguyên nhân chính do tinh thầnyêu nước, khát vọng tự do của dân tộc Việt Nam và do chính sách cai trị của thực dânPháp quá mức tàn bạo kiến dân ta đói khổ lầm than phải đứng lên chống lại

1.2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên

1 TRẦN THANH GIANG-Chính sách nô dịch về văn hóa của thực dân Pháp và một số trào lưu văn hóa trước năm

1945 ở Việt Nam

1.2.1 Hoàn cảnh ra đời của cương lĩnh chính trị

– Vào đầu năm 1929, trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng ViệtNam, Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội không còn đủ sức lãnh đạo Trongkhi đó, số lượng cộng sản đoàn trong Thanh niên cách mạng đồng chí hội ngày thêmnhiều cần thành lập một đảng cộng sản để lãnh đạo phong trào, đó là một yêu cầu kháchquan và đã có những tiền đề nhất định

– Ngày 1 tháng 5 năm 1929, tại Đại hội lần thứ nhất của Việt Nam thanh niên cáchmạng đồng chí hội, kiến nghị của đoàn đại biểu Kỳ bộ Bắc Kỳ về việc giải tán Hội nghị

để thành lập Đảng cộng sản không được chấp nhận Đoàn đại biểu Bắc Kỳ rút khỏi Đạihội về nước, ra lời kêu gọi công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân ủng hộ chủtrương thành lập Đảng cộng sản

– Ngày 17 tháng 6 năm 1929, những đảng viên trong chi bộ 5Đ Hàm Long đẵ họp tại

số nhà 316 phố Khâm Thiên, Hà Nội, tuyên bố thành lập Đông Dương cộng sản đảng, cử

ra ban chấp hành trung ương lâm thời, thông qua Tuyên ngôn và quyết định xuất bản báoBúa Liềm, xúc tiến việc xây dựng tổ chức đảng và các đoàn thể quần chúng

– Sau khi Đại hội toàn quốc của Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội bế mạc,

6 uỷ viên mới được bầu vào Tổng bộ là Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Thiệu, Châu Văn Liêm,Nguyễn Sĩ Sách, Lê Hồng Sơn, Phạm Văn Đồng đã họp bàn việc thành lập Đảng cộngsản, cử ra ban trù bị gồm các đồng chí lãnh đạo Tổng bộ nói trên Thực hiên chủ trươngnày, những cộng sản đoàn còn lại trong Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội đãhình thành các chi bộ cộng sản Ngoài hai chi bộ cộng sản ở Trung Kỳ và Nam Kỳ còn cóchi bộ cộng sản người Việt Nam ở Thái Lan và một chi bộ ở Hồng Kông (Trung Quốc).– Sau Đông Dương cộng sản đảng và An Nam cộng sản đảng, các đảng viên Tân Việtcách mạng đảng chịu ảnh hưởng của Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội đã tiếnhành Đại hội thành lập Đông Dương cộng sản liên đoàn vào ngày 1 tháng 1 năm 1930,gồm các đồng chí Trần Hữu Chương, Nguyễn Khoa Văn, Nguyễn Xuân Thanh, Trần ĐạiQuả, Ngô Đức Đề, Ngô Đình Mãn, Lê Tiềm, Lê Tốn Đại hội chưa kết thúc thì các đạibiểu đã bị chính quyền Pháp bắt Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã được đề ra tạiHội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản trong nước Hội nghị do đòng chí Nguyễn ÁiQuốc đại biểu Quôc tế Cộng sản triệu tập và chủ trì thông qua 4 văn kiện là Chánh cươngvắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình vắn tắt của Đảng, Điều lệvắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam hợp thành cương lĩnh chính trị của Đảng.1

1.2.2 Nội dung cương lĩnh chính trị

Chánh cương vắn tắt của Đảng (1930)

1 Lâm Viêt Pháp(11/4/2015)- Cương lĩnh đầu tiên đảng Cộng Sản Viêt Nam.

– Tư bản bản xứ đã thuộc tư bản Pháp, vì tư bản Pháp hết sức ngǎn trở sức sinh sảnlàm cho công nghệ bản xứ không thể mở mang được Còn về nông nghệ một ngày mộttập trung đã phát sinh ra lắm khủng hoảng, nông dân thất nghiệp nhiều Vậy tư bản bản

xứ không có thế lực gì ta không nên nói cho họ đi về phe đế quốc được, chỉ bọn đại địachủ mới có thế lực và đứng hẳn về phe đế quốc chủ nghĩa nên chủ trương làm tư sản dânquyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản

A Về phương diện xã hội thì:

a) Dân chúng được tự do tổ chức

b) Nam nữ bình quyền, v.v

c) Phổ thông giáo dục theo công nông hoá

B Về phương diện chính trị:

a) Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến

b) Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập

c) Dựng ra chính phủ công nông binh

d) Tổ chức ra quân đội công nông

C Về phương diện kinh tế:

a) Thủ tiêu hết các thứ quốc trái

b) Thâu hết sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hàng, v.v.) của tư bản đếquốc chủ nghĩa Pháp để giao cho chính phủ công nông binh quản lý

c) Thâu hết ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo.d) Bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo

e) Mở mang công nghiệp và nông nghiệp

f) Thi hành luật ngày làm 8 giờ.1

2 Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải dựa vào hạng dân càynghèo làm thổ địa cách mạng đánh trúc bọn đại địa chủ và phong kiến

3 Đảng phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền và dân cày (công hội, hợp tác xã) khỏi

ở dưới quyền lực và ảnh hưởng của bọn tư bản quốc gia

4 Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, TânViệt, v.v để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn đối với bọn phú nông, trung, tiểu địachủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới (1)làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (Đảng Lập hiến, v.v.)thì phải đánh đổ

5 Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhượng mộtchút lợi ích gì của công nông mà đi vào đường thoả hiệp, trong khi tuyên truyền cái khẩuhiệu nước An Nam độc lập, phải đồng tuyên truyền và thực hành liên lạc với bị áp bứcdân tộc và vô sản giai cấp thế giới, nhất là vô sản giai cấp Pháp.1

II Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng từ 10-1930 đến tháng 5-1941

2.1 Luận cương chính trị

2.1.1 Luận cương chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 10 năm 1930)

– Tháng 10/1930, sau 8 tháng Đảng ra đời, Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hànhTrung ương lâm thời có ý nghĩa như một Đại hội cũng tổ chức tại Hương Cảng do điềukiện trong nước bị đế quốc đàn áp khủng bố gắt gao phong trào cách mạng Hội nghị(họp từ ngày 14/10 đến 31/10/1930) thông qua bản Luận cương chính trị, án nghị quyếtcủa Trung ương toàn thể Đại hội nói về tình hình hiện tại ở Đông Dương và nhiệm vụ cầnkíp của Đảng, Điều lệ Đảng, hợp thành nội dung Cương lĩnh thứ hai của Đảng

– Luận cương chính trị của Ðảng Cộng sản Ðông Dương (còn được gọi là Luận cươngcách mạng tư sản dân quyền) do đồng chí Trần Phú khởi thảo Toàn bộ nội dung Luậncương chính trị của Ðảng Cộng sản Ðông Dương là những tư tưởng cơ bản về mục tiêu,nhiệm vụ và phương pháp đấu tranh cách mạng của Ðảng Cộng sản Ðông Dương; tiếptục khẳng định và bổ sung một số vấn đề cốt lõi về con đường cách mạng của Việt Nam

mà Chánh cương vắn tắt đã nêu

– Nội dung của Luận cương: Mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt giữa một bên là thợthuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ phong kiến và tư bản đếquốc.Phương hướng chiến lược của cách mạng Đông Dương: Tư sản dân quyền là thời

kỳ dự bị để làm xã hội cách mạng, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ phát

1 Hồ Chí Minh(2/1930)-Sách lược vắn tắt của Đảng

triển bỏ qua thời kỳ tư bản chủ nghĩa đấu tranh thẳng lên con đường XHCN Nhiệm vụcủa cách mạng tư sản dân quyền: đánh đổ phong kiến, thực hành triệt để thổ địa cáchmạng; đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Hainhiệm vụ có quan hệ khăng khít với nhau, trong đó thổ đại cách mạng là cái cốt của cáchmạng tư sản dân quyền Về lực lượng cách mạng: Vô sản là động lực chính, nông dân làđộng lực mạnh và bộ phận phần tử lao khổ.Về phương pháp cách mạng: Phải dùng võtrang bao động và theo khuôn phép nhà binh.Về quan hệ quốc tế: Cách mạng ĐôngDương là một bộ phận của cách mạng thế giới.Về vai trò lãnh đạo của Đảng: Sự lãnh đạocủa Đảng là điều kiện cốt yếu cho thắng lợi của cách mạng.1

– Nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng tư sản dân quyền ở nước ta là

+ Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, phong kiến và địa chủ,

+ Lập ra chính phủ công nông, tịch thu ruộng đất của địa chủ trao cho nông dân + Bãi bỏ các sưu thuế hiện thời, ngày làm công 8 giờ, cải thiện sinh hoạt cho thợthuyền và những người lao động

+ Xứ Ðông Dương hoàn toàn độc lập, thừa nhận dân tộc tự quyết; lập quân đội côngnông

+ Ủng hộ Liên Xô, liên kết với giai cấp công nhân thế giới và phong trào cách mạngthuộc địa, bàn thuộc địa

– Phương pháp đấu tranh của quần chúng là:

+ Bãi công, bãi công thị oai, bãi công võ trang, tổng bãi công bạo động

+ Kết hợp đòi quyền lợi hằng ngày như tăng tiền lương, bớt giờ làm, giảm thuế,chống thuế với mục đích lớn của Ðảng là đánh đổ đế quốc, địa chủ phong kiến, giànhđộc lập, lập chính phủ công nông

– Về vai trò lãnh đạo của Ðảng, Luận cương chỉ rõ:

+ Ðiều kiện cốt yếu cho sự thắng lợi của cuộc cách mạng ở Ðông Dương là cần phải

có một đảng cộng sản có đường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạcvới quần chúng và từng trải tranh đấu mà trưởng thành

+ Ðảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp lấy chủ nghĩa Các Mác và Lênin làmgốc, đại biểu cho quyền lợi chính và lâu dài cho cả giai cấp vô sản, lãnh đạo tranh đấu để

đạt mục đích cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản

– Những hạn chế của Luận cương chính trị 10-1930 bao gồm:

1 Nội dung luận cương chính trị tháng 10/1930 và chu trình chuyển hướng giải phóng dân tộc 1939-1945

+ Một là, Luận cương chưa phân tích sâu sắc đặc điểm của xã hội Việt Nam nênkhông nêu được mâu thuẫn chủ yếu cần giải quyết của xã hội Việt Nam là mâu thuẫngiữa dân tộc Việt Nam và đế quốc Pháp và tay sai của chúng, do đó không đặt nhiệm vụchống đế quốc lên hàng đầu.

+ Hai là, Luận cương đánh giá chưa đúng vai trò cách mạng của tầng lớp tiểu tư sản

và mặt yêu nước của tư sản dân tộc, chưa thấy được khả năng phân hoá và lôi kéo một bộphận địa chủ vừa và nhỏ trong cách mạng giải phóng dân tộc Luận cương chính trị nhận

rõ vai trò của liên minh công nông, nhưng lại chưa đề cập vấn đề Mặt trận dân tộc thốngnhất

2.1.2 Giai đoạn 10/1930 đến 3/1935

Pháp khủng bố và Mị dân sau phong trào 1930 - 1931

- Pháp tiến hành đàn áp, khủng bố khiến cho lực lượng cách mạng bị tổn thất nặng.+ Các cơ quan lãnh đạo của Đảng, cơ sở CM bị phá vỡ, hàng vạn đảng viên, cán bộ bịbắt và tù đày giết hại, tù chính trị bị giam tại Hỏa Lò, Khám lớn, Côn Đảo …

+ Hầu hết các ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đãng, các Xứ Ủy bị bắt

- Chính sách mị dân của Pháp nhằm lôi kéo hay mê hoặc các tầng lớp nhân dân:

+ Về chính trị tăng số đại diện người Việt vào cơ quan lập pháp cấp Kỳ

+ Về kinh tế cho người Việt tham gia đấu thầu một số công trình

+ Về văn hóa – xã hội cho tổ chức một số trường Cao đẳng

+ Lợi dụng tôn giáo để chia rẽ khối đoàn kết dân tộc

Hoạt động khôi phục phong trào: Phong phú về hình thức và nội dung

– Những đảng viên trong tù đấu tranh kiên trì bảo vệ lập trường, quan điểm cáchmạng của Đảng, tổ chức vượt ngục; đảng viên không bị bắt tìm cách gây dựng lại tổ chứcĐảng và quần chúng

– Một số đảng viên hoạt động ở Trung Quốc và Thái Lan trở về nước họat động.– Năm 1932, theo chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, Lê Hồng Phong đã cùng một số đảngviên cộng sản hoạt động ở trong và nước ngoài tổ chức ra Ban lãnh đạo Trung ươngĐảng

– 6/1932: Ban lãnh đạo Trung ương thảo ra chương trình hành động của Đảng, chủtrương đấu tranh đòi quyền tự do dân chủ cho nhân dân lao động, thả tù chính trị, bỏ cácthứ thuế bất công, củng cố và phát triển các đòan thể cách mạng của quần chúng.

– Phong trào đấu tranh của quần chúng như Hội cấy, Hội cày, Hội hiếu hỉ, Hội đọcsách báo …

– Nhiều cuộc đấu tranh của công nhân nổ ra,…

– Cuối 1933 tổ chức Đảng dần hồi phục và củng cố

– Cuối 1934 đầu 1935, các Xứ ủy Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ được lập lại

– Đầu 1935, các tổ chức Đảng và phong trào quần chúng được hồi phục.1

2.1.3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất Đảng Cộng sản Đông Dương 3-1935 tại

– Ý nghĩa: Đánh dấu mốc quan trọng Đảng đã khôi phục được hệ thống tổ chức từTrung ương đến địa phương, từ trong nước đến ngoài nước, các tổ chức quần chúng …

2.2 Quá trình khắc phục hạn chế và hoàn chỉnh đường lối cách mạng giải phóng dân tộc từ tháng 3-1935 đến tháng 5-1941

– Đại hội lần thứ I vào tháng 3 năm 1935 Đại hội đại biểu toàn Đảng lần thứ nhất

(tháng 3/1935) khắc phục nhận thức không phù hợp với thực tiễn của xã hội thuộc địa

1 Lý thuyết sử 12,bài14-Phong trào cách mạng 1930-1935

Việt Nam và không phù hợp với chiến lược cách mạng giải phóng dân tộc.Từ đây cùngvới sự phát triển của thực tiễn đấu tranh cách mạng, thông qua thực hành nghiêm túcnguyên tắc “tự chỉ trích” (phê bình và tự phê) với tinh thần “tự chỉ trích Bolshevik phải

có nguyên tắc có kỷ luật, theo dân chủ tập trung và phải luôn luôn đặt quyền lợi uy tínĐảng lên trên hết Không được lợi dụng tự chỉ trích mà gây mầm bè phái chống Đảng vàlàm rối loạn hàng ngũ Đảng”, phải thông qua tự chỉ trích để tẩy trừ: “Các khuynh hướnghữu khuynh tả khuynh, lối hành động cô độc biệt phái, quan liêu hủ bại… để Đảng luôn

“xứng đáng đội quân tiên phong cách mệnh, lãnh tụ chính trị của giai cấp” Ban Chấphành Trung ương có bước tiến mạnh mẽ trong tư duy lý luận cách mạng giải phóng dântộc 1

– Trong thư gửi các tổ chức Đảng ngày 26/7/1936, Ban Chấp hành Trung ương đãcông khai phê phán những biểu hiện giáo điều trong phân tích đặc điểm giai cấp trong xãhội thuộc địa và cho rằng: “Ở một xứ thuộc địa như Đông Dương, trong hoàn cảnh hiệntại, nếu chỉ quan tâm đến cuộc đấu tranh giai cấp có thể sẽ nảy sinh những khó khăn để

mở rộng phong trào giải phóng dân tộc” Tháng 10/1936, Ban Chỉ huy hải ngoại củaĐảng ban hành văn bản “Chung quanh vấn đề chính sách mới” đã chỉ rõ: Cuộc dân tộcgiải phóng không nhất định phải kết chặt với cuộc cách mạng điền địa, nghĩa là không thểnói rằng muốn đánh đổ đế quốc cần phải phát triển cách mạng điền địa; muốn giải quyếtvấn đề điền địa cần phải đánh đổ đế quốc Lý thuyết ấy có chỗ không xác đáng… Nếuphát triển cuộc đấu tranh chia đất mà ngăn trở cuộc tranh đấu phản đế thì phải lựa chọnvấn đề nào quan trọng hơn mà giải quyết trước Đó là nhận thức mới phù hợp với tinhthần Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng, bước đầu khắc phục hạn chế của Luậncương chính trị tháng 10-1930 Từ nhận thức đúng đắn về mâu thuẫn cơ bản chủ yếutrong xã hội thuộc địa, về nhiệm vụ của cách mạng thuộc địa, về mối quan hệ giữa hainhiệm vụ chống đế quốc, thực dân và chống phong kiến, mối quan hệ giữa chiến lược vàsách lược, về mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp… Sự phát triển mạnh mẽ của phong

1Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.5, tr.23-26, 26.

trào quần chúng từ giữa năm 1936 trở đi khẳng định sự chuyển hướng chỉ đạo cách mạngđúng đắn của Đảng

– Hội nghị Trung ương 3 tháng 3/1937, Ban Chấp hành Trung ương chỉ ra những

điểm về Điều lệ Đảng, hiện tại vẫn là bản Điều lệ do Đại hội Đảng chuẩn y năm 1935,nhưng bỏ bớt đi mấy đoạn về việc hạn chế tuổi vào Đảng và sự liên hệ của Đảng Cộngsản với Thanh niên Cộng sản Đoàn để cho thích hợp với con đường chính trị mới, các hộiquần chúng cũng phải chỉnh đốn và cải tổ lại cho thích hợp với hoàn cảnh cụ thể; về tổchức của thanh niên, Đảng quyết định lập ra “Đông Dương Thanh niên Phản đế Đoàn"thay cho Thanh niên Cộng sản Đoàn; lập Hội "Cứu tế bình dân" thay cho "Cứu tế đỏ",thống nhất các tổ chức Đảng ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ, xác định những chủ trương mớithúc đẩy phong trào cách mạng phát triển.1

– Hội nghị Trung ương 5 tháng 9/1937, đã nhận định Đảng đã khôi phục lại hệ

thống từ Bắc, Trung, Nam, một tổ chức thống nhất về chính trị và tổ chức Ảnh hưởngcủa Đảng phát triển nhanh chóng và chính sách của Đảng thích hợp với các điều nhu yếucủa các tầng lớp nhân dân Hội nghị nhắc lại cho toàn thể đảng viên rằng: trong giai đoạnhiện tại, ta chưa ở vào tình thế trực tiếp cách mạng mà ở vào thời kỳ tranh đấu đòi cácđiều cải cách và đòi những điều tự do dân chủ cho toàn thể nhân dân, nên Đảng lãnh đạoquần chúng tranh đấu phải tránh những hành động kịch liệt, bạo động, có thể khiêu khíchquân thù khủng bố vô ích; phải tuỳ theo tinh thần, lực lượng quần chúng và thái độ của kẻthù để quyết định mức độ đấu tranh; phải biết giữ gìn và phát triển lực lượng quần chúng;phải biết kết thúc cuộc đấu tranh đúng lúc để giữ lấy ảnh hưởng của phong trào 2

– Hội nghị Trung ương 5 tháng 3/1938, đã nhận định từ khi Mặt trận Nhân dân

Pháp thắng lợi, tích cực ủng hộ phong trào đấu tranh của quần chúng, tình hình ĐôngDương đã được cải thiện một phần Nhưng những cải cách dân chủ còn rất hạn chế do xuhướng phản động ở thuộc địa còn mạnh, do Chính phủ Bơlum Sôtăng (Blum Chautemps)thiếu kiên quyết, không dám dựa vào sự ủng hộ của nhân dân và vì ở Đông Dương chưa

1Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t 6, tr 211-220.

2 Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t 6.

có một Mặt trận Dân chủ thống nhất được các tầng lớp nhân dân Căn cứ vào tình hình vànhững ưu, khuyết điểm trên các mặt công tác của Đảng, Hội nghị quyết định thành lậpMặt trận Dân chủ thống nhất Đông Dương và coi đó là một nhiệm vụ trung tâm của Đảngtrong giai đoạn hiện tại, chủ trương để có thể lan rộng "xu hướng liên hiệp hành động” vàphát triển thành "một lực lượng hành động mạnh mẽ" cần phải "bỏ hết những khẩu hiệuquá tả làm cho giai cấp tư sản bản xứ và các đảng phái khác sợ không dám đi với mình".Mặt khác, đề phòng xu hướng hữu khuynh, chỉ chú trọng giao thiệp với số lãnh tụ ở bêntrên mà không tin vào lực lượng quần chúng Hội nghị đề ra nhiệm vụ phải củng cố cơ sở

đã có, lập thêm cơ sở mới, chú ý phát triển cơ sở Đảng ở các thành phố, đồn điền, các nhàmáy, xí nghiệp , củng cố đường dây liên lạc trong Đảng.1

– Tại các hội nghị nói trên, Đảng xác định mục tiêu của cách mạng dân chủ tư sản dânquyền vẫn là chống đế quốc, chống phong kiến nhưng trong tình hình lúc đó, mục tiêutrực tiếp trước mắt của cách mạng là chống phát xít, chống chiến tranh, chống chế độphản động thuộc địa, đòi tự do dân chủ, cơm áo và hòa bình Về khẩu hiệu đấu tranh, tạmthời chưa nêu khẩu hiệu: “Đánh đổ đế quốc Pháp” và “Tịch thu ruộng đất của địa chủchia cho dân cày” mà nêu khẩu hiệu: “Tự do, dân chủ, cơm áo, hòa bình” Về phươngpháp đấu tranh: kết hợp giữa hình thức công khai, hợp pháp, nửa hợp pháp với phươngpháp đấu tranh bí mật Với những chủ trương đúng đắn đó, Đảng ta đã đưa phong tràocách mạng nước ta phát triển một bước cả về bề rộng và bề sâu Phong trào đấu tranh củaquần chúng dưới nhiều hình thức liên tục nổ ra Mặt trận Dân chủ thống nhất được mởrộng Cuộc đấu tranh trên bình diện lý luận, tư tưởng chống xu hướng cả lương, tờrốtkítcung được đẩy mạnh

- Hội nghị Trung ương 6 tháng 11/1939, đã xác định: Toàn Đảng phải “đứng trên

lập trường cách mệnh giải phóng dân tộc, sự điều hòa những cuộc đấu tranh của nhữnggiai cấp người bổn xứ đưa nó vào phong trào đấu tranh chung của dân tộc ta là nhiệm vụcốt lõi” tư duy lý luận về tổ chức lực lượng cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng đã

1Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t 6, tr.342-367.

hoàn toàn thống nhất với tư tưởng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc: Nhiệm vụ đánh Phápđuổi Nhật không phải chỉ của riêng giai cấp công nhân và nông dân mà là nhiệm vụchung của toàn dân Việt Nam, khi Trung ương Đảng xác định: “Thống nhất lực lượngdân tộc là điều kiện cốt yếu để đánh đổ đế quốc Pháp” 1

- Hội nghị Trung ương 7 tháng 11/1940 đã đưa ra quan niệm về “Mặt trận Dân tộc

thống nhất phản đế là sự liên minh giữa các lực lượng cách mệnh phản đế không phânbiệt giai cấp, đảng phái, dân tộc, tôn giáo, mục đích là thực hiện thống nhất hành độnggiữa các lực lượng ấy đặng tranh đấu tiến lên vũ trang bạo động đánh đổ đế quốc Pháp,Nhật và các lực lượng phản động ngoại xâm và các lực lượng phản bội quyền lợi dân tộclàm cho Đông Dương được hoàn toàn giải phóng”.2

- Hội nghị Trung ương 8 từ ngày 10 đến 19/5/1941, Ngày 28/1/1941, lãnh tụ

Nguyễn Ái Quốc về nước Sau một thời gian chuẩn bị, Người đã triệu tập và chủ trì Hộinghị Hội nghị đã phân tích nguồn gốc, đặc điểm, tính chất của cuộc chiến tranh thế giớilần thứ 2, dự báo phe phát xít nhất định thất bại, phe Đồng minh chống phát xít chắc chắn

sẽ giành thắng lợi Chủ nghĩa đế quốc sẽ suy yếu và phong trào cách mạng thế giới sẽphát triển mạnh mẽ Hội nghị dự đoán rằng: “Nếu cuộc chiến tranh đế quốc lần trước đã

đẻ ra Liên Xô, một nước xã hội chủ nghĩa, thì cuộc đế quốc chiến tranh lần này sẽ đẻ ranhiều nước xã hội chủ nghĩa, do đó mà cách mạng nhiều nước thành công” Hội nghịnhận định: “Đế quốc Pháp-Nhật chẳng những áp bức các giai cấp thợ thuyền, dân cày màchúng còn áp bức bóc lột cả các dân tộc, không chừa một hạng nào… Quyền lợi tất cảcác giai cấp bị cướp giật, vận mệnh cách mệnh dân tộc nguy vong không lúc nào bằng.Pháp-Nhật ngày nay không chỉ là kẻ thù của công nông mà là kẻ thù của cả dân tộc ĐôngDương” Do đó: “Cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuộc cách mệnh

tư sản dân quyền, cuộc cách mệnh phải giải quyết hai vấn đề phản đế và điền địa nữa, mà

là cuộc cách mạng chỉ giải quyết một vấn đề cần kíp dân tộc giải phóng” Hội nghị khẳngđịnh: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi lại

1Vǎn kiện Đảng Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.6, tr 509-567.

2Vǎn kiện Đảng Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.6, tr 509-567.