ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ 9282021 11 00 48 AM ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT 1 Thông tin chung về học phần Tên môn học Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị. ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT 1. Thông tin chung về học phần Tên môn học: Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị Mã môn học: PPCT (40.21.36) Số tín chỉ: 03 Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học chính trị, hình thức đào tạo: Tập trung Loại học phần: bắt buộc Giờ tín chỉ đối với các hoạt động: + Nghe giảng lý thuyết: 35 Tiết + Thảo luận trên lớp: 10 tiết + Tự học của học viên: 90 tiết

Trang 1

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ

9/28/2021 11:00:48 AM

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT

1 Thông tin chung về học phần

- Tên môn học: Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị

- Mã môn học: PPCT (40.21.36)

- Số tín chỉ: 03

- Thuộc chương trình đào tạo trình độ: Đại học chính trị, hình thức đào tạo: Tập trung

- Loại học phần: bắt buộc

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 35 Tiết

+ Thảo luận trên lớp: 10 tiết

+ Tự học của học viên: 90 tiết

- Khoa/Bộ môn phụ trách học phần: Chính trị học và Quan hệ quốc tế/ Bộ môn Chính trị học

2 Tóm tắt nội dung học phần

Đời sống xã hội luôn xảy ra những tình huống, trong đó có những tình huống gây bất ổn cho xã hội, đặc biệt là các tình huống chính trị; vì vậy, nghiên cứu, tiếp cận xử lý tình huống chính trị là một trong những yêu cầu khách quan trong hoạt động chính trị

Tình huống chính trị là những sự kiện, biến cố không bình thường có tính phức tạp, đặc biệt, cấp bách, ngoài mong đợi; diễn ra trong đời sống chính trị - xã hội,

có thể gây nên sự bất ổn định hoặc có khả năng trực tiếp gây nên sự bất ổn định chính trị - xã hội Vì vậy, đòi hỏi con người phải áp dụng những phương pháp

tiếp cận xử lý và giải pháp đặc biệt để giải quyết Học phần “Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị” góp phần đáp ứng yêu cầu trên.

Trang 2

3 Mục tiêu của học phần

- Kiến thức: Những kiến thức cơ bản về tình huống chính trị, như: khái niệm,

dấu hiệu, bản chất; phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống

- Kỹ năng: Có các kỹ năng trong nhận diện, đánh giá, xử lý tình huống chính trị

trong thực tiễn ở địa phương, nơi công tác của mình

- Thái độ: Có thái độ đúng đắn khoa học, khách quan trong xử lý tình huống;

nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trước các tình huống xảy ra trong thực tiễn

4 Phân bổ thời gian giảng dạy học phần

Nội dung

Hình thức tổ chức dạy - học Giờ lên lớp (tiết) Tự học của

học viên (giờ)

Giảng trên lớp Thảo luận

Chương 1: Tình huống chính trị và phương

pháp tiếp cận xử lý tình huống chính trị 08 tiết 15

Chương 2: Khái quát xung đột xã hội và

Chương 3: Khái quát THCT khi chuyển giao

Chương 4: Khái quát THCT khi bộ máy NN

Chương 5: Khái quát tình huống điểm nóng

5 Phương pháp, hình thức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập học phần

5.1 Kiểm tra, đánh giá quá trình:

- Điểm chuyên cần có trọng số 30%, gồm:

+ Điểm đánh giá tham dự học tập trên lớp, tham gia phát biểu, thảo luận xây dựng bài: 10%;

Trang 3

+ Điểm đánh giá sản phẩm tự học: 20%.

- Điểm kiểm tra giữa kỳ: 20%

5.2 Điểm thi kết thúc học phần: Có trọng số là 50%.

- Hình thức thi (tự luận/trắc nghiệm/vấn đáp, hoặc bao gồm các hình thức).

- Đề thi: Sử dụng hệ thống ngân hàng đề thi

6 Nội dung chi tiết học phần

Chương 1 TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ 1.1 TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ

1.1.1 Tình huống và tình huống chính trị

- Quan niệm về tình huống

- Khái niệm tình huống

- Khái niệm tình huống chính trị

1.1.2 Dấu hiệu cơ bản của tình huống chính trị

- Sự bất mãn chống đối của một bộ phận nhân dân với chính quyền

- Sự xung đột phe cánh trong chủ thể quyền lực

- Bộ máy cầm quyền bất lực tê liệt

- Những chuẩn mực về đạo đức bị vi phạm

- Khủng hoảng tư tưởng, niềm tin

- Các lực lượng phản động, tiêu cực nổi dậy gây mất an ninh xã hội

1.1.3 Những nguyên nhân của tình huống chính trị

- Những nguyên nhân bên ngoài của thể chế chính trị

- Những nguyên nhân nội tại của thể chế chính trị

1.1.4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu Xử lý tình huống chính trị

- Đảm bảo an ninh chính trị, bảo vệ chủ quyền quốc gia

- Ổn định, xã hội, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển

1.2 PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ 1.2 1 Phương pháp luận biện chứng

Trang 4

- Tình huống trong mối liên hệ phổ biến với các sự kiện, hiện tượng khác

- Tình huống trong hoàn cảnh lịch sử, cụ thể,

1.2.2 Phương pháp cơ bản đặc trưng

- Phân tích mâu thuẫn trong các sự kiện biến cố

- Phân tích xu hướng biến đổi của các tình huống

- Phương pháp khảo sát hiện trường

1.2.3 Một số phương pháp phổ biến

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, nắm thông tin

- Phương pháp dự báo

- Phương pháp chuyên gia

* Tài liệu học tập

- Tài liệu phải đọc:

(1) Học viện Chính trị khu vực I, TS.Trương Văn Huyền, ThS.Bùi Quốc Tuấn

(đồng chủ biên), Giáo trình Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính

trị, Nxb , Hà Nội 202x

(2) Học viện Chính trị khu vực I, TS Vũ Thị Như Hoa (chủ biên), Giáo trình

Xử lý tình huống chính trị, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội 2017.

- Tài liệu nên đọc:

(1) Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình Cao cấp lý luận

chính trị: Chính trị học, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2018.

(2) Phan Xuân Sơn, (Chủ biên): Lý thuyết Xung đột xã hội và quản lý giải tỏa

Xung đột xã hội ở Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2014.

*Tự học đối với học viên:

- Yêu cầu đọc Chương 1: Tình huống chính trị và phương pháp tiếp cận xử lý

tình huống chính trị Sau đó tóm tắt chương.

- Vận dụng nội dung kiến thức nghe giảng chương trước vào vị trí công tác của học viên, chỉ ra/đề nghị những vấn đề cần giải đáp

- Yêu cầu sản phẩm: Học viên viết tóm tắt 02- 03 trang viết tay những nội dung

đã đọc theo yêu cầu, những vấn đề đặt ra gắn với vị trí công tác

Trang 5

- Yêu cầu nộp sản phẩm và sử dụng sản phẩm: Nộp sản phẩm tự học cho giảng viên trước khi tiến hành giảng dạy trên lớp ít nhất 01 ngày làm việc Sản phẩm được chấm, lấy điểm rèn luyện

* Câu hỏi ôn tập

(1) Trình bày tình huống chính trị và dấu hiệu cơ bản của tình huống chính trị? (2) Phương pháp luận biện chứng tiếp cận xử lý tình huống chính trị?

(3) Các phương pháp cơ bản tiếp cận xử lý tình huống chính trị?

Chương 2 KHÁI QUÁT XUNG ĐỘT XÃ HỘI VÀ XUNG ĐỘT CHÍNH TRỊ - XÃ

HỘI 2.1 CÁC KHÁI NIỆM

2.1.1 Khái niệm xung đột xã hội

- Định nghĩa xung đột xã hội

- Các hình thức xung đột xã hội

2.1.2 Khái niệm xung đột chính trị - xã hội

- Định nghĩa xung đột chính trị - xã hội

- Các hình thức xung đột chính trị - xã hội

2.2 Nguyên nhân và các giai đoạn phát triển của xung đột

2.2.1 Nguyên nhân

2.2.2 Các giai đoạn phát triển của xung đột

2.3 Xung đột chính trị - xã hội trở thành điểm nóng chính trị - xã hội

2.3.1 Xung đột vượt mức giới hạn thành điểm nóng

2.3.2 Điểm nóng chính trị - xã hội

Trang 6

- Yêu cầu đọc Chương 2: Khái quát xung đột xã hội và xung đột chính trị - xã

hội Sau đó tóm tắt chương.

(1) Phân biệt xung đột xã hội và xung đột chính trị - xã hội?

(2) Khi nào xung đột chính trị - xã hội trở thành điểm nóng chính trị - xã hội?

Chương 3 KHÁI QUÁT TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ KHI CHUYỂN GIAO QUYỀN LÃNH ĐẠO 2.1 Tính tất yếu và yêu cầu của chuyển giao quyền lãnh đạo

2.1.1 Khái niệm chuyển giao quyền lãnh đạo

2.1.2 Tính tất yếu khách quan của chuyển giao quyền lãnh đạo

2.1.3 Yêu cầu của chuyển giao quyền lãnh đạo

- Bảo đảm các kịch bản khi chuyển giao

- Bảo đảm sự ổn định chính trị trong và sau khi chuyển giao

Trang 7

2.2 Tình huống và nguyên nhân của tình huống CGQLĐ

2.1.1 Các tình huống

- Không đúng kịch bản

- Có sự trục trặc trong quá trình tổ chức chuyển giao

2.1.1 Nguyên nhân tình huống

- Nguyên nhân khách quan

- Nguyên nhân chủ quan

2.1.2 Hậu quả tình huống

- Đối với bộ máy cầm quyền

- Đối với xã hội

- Yêu cầu đọc Chương 3: Khái quát tình huống chính trị khi chuyển giao quyền

lãnh đạo Sau đó tóm tắt chương.

Trang 8

(1) Tính tất yếu và yêu cầu của chuyển giao quyền lãnh đạo?

(2) Nguyên nhân cuả tình huống chính trị khi chuyển giao quyền lãnh đạo?

THẢO LUẬN 1 1) Về nội dung thảo luận:

- Giải đáp các thắc mắc của học viên khi học chương 1-2-3

- Câu hỏi thảo luận:

Câu 1: Thế nào là tình huống chính trị?

Câu 2: Phân tích tình huống xung đột chính trị - xã hội trở thành điểm nóng chính trị - xã hội?

Câu 3: Phân tích tình huống chính trị khi chuyển giao quyền lãnh đạo?

2) Về hình thức thảo luận

Phân thành các nhóm (có thể theo tổ trong lớp) Mỗi nhóm trả lời 01 câu hỏi

3) Về cách thức thực hiện

- Mỗi nhóm bầu 01 Nhóm trưởng, 01 Thư ký Nhóm trưởng phân công nội dung chuẩn bị cho các học viên trong nhóm

- Nhóm trưởng điều hành thảo luận, Thư ký ghi chép nội dung thảo luận trên lớp

- Giảng viên kiểm soát, hỗ trợ, định hướng và chốt kiến thức về nội dung thảo luận

Chương 4 KHÁI QUÁT TÌNH HUỐNG CHÍNH TRỊ KHI BỘ MÁY NHÀ NƯỚC

MẮC BỆNH QUAN LIÊU, THAM NHŨNG 4.1 Quan liêu tham nhũng trở thành tình huống chính trị

4.1.1 Quan liêu tham nhũng – căn bệnh của mọi thể chế chính trị

4.1.2 Chống Quan liêu tham nhũng là nhiệm vụ thường xuyên

Trang 9

4.2 Quan liêu tham nhũng trở thành tình huống chính trị

4.2.1 Nguyên nhân

- Nguyên nhân khách quan

- Nguyên nhân chủ quan

4.2.2 Hậu quả tình huống

- Đối với an ninh chính trị và chế độ xã hội

- Đối với xã hội sự phát triển kinh tế-xã hội

4.3 Xử lý tham nhũng ở Việt Nam

- Yêu cầu đọc Chương 4: Khái quát tình huống chính trị khi bộ máy nhà nước

mắc bệnh quan liêu, tham nhũng Sau đó tóm tắt chương.

Trang 10

(1) Nguyên nhân quan liêu tham nhũng trở thành tình huống chính trị?

(2) Giải pháp phòng ngừa tham nhũng trở thành tình huống chính trị?

Chương 5 KHÁI QUÁT TÌNH HUỐNG ĐIỂM NÓNG CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI 5.1 Điểm nóng và các loại điểm nóng

5.1.1 Khái niệm tình huống điểm nóng chính trị - xã hội

- Khái niệm

- Bản chất và biểu hiện

5.1.2 Phân loại tình huống điểm nóng chính trị - xã hội

- Theo mức độ xung đột

+ Tụ tập đông người

+ Khiếu kiện tập thể trái pháp luật, biểu tình chống đối

+ Vây hãm cơ quan chính quyền, bắt giữ cán bộ

+ Bạo loạn, sử dụng vũ lực, hoạt động vũ trang, chống phá chính quyền

5.2 Nguyên nhân điểm nóng chính trị - xã hội

5.2.1 Nguyên nhân khách quan

- Do cơ chế chính sách không phù hợp

- Do các quy định của pháp luật đã lỗi thời

- Do sự kích động, lôi kéo, của các lực lượng bất mãn chống đối

5.2.2 Nguyên nhân chủ quan

- Do đội ngũ cán bộ quan liêu, tắc trách

- Do đội ngũ cán bộ hạn chế về trình độ, năng lực

5.3 Hậu quả tình huống

5.3.1 Đối với ổn định chính trị - xã hội

- Đối với bộ máy chính quyền

Trang 11

- Đối với trật tự xã hội, tư tưởng người dân

5.3.2 Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

- Đối với sự phát triển kinh tế

- Đối với sự ổn định đời sống xã hội

- Yêu cầu đọc Chương 5: Khái quát tình huống điểm nóng chính trị - xã hội.

Sau đó tóm tắt chương

(1)- Điểm nóng chính trị - xã hội xuất hiện khi nào?

(2)- Nguyên nhân cuả tình huống điểm nóng chính trị - xã hội?

Trang 12

(3)- Hậu quả của tình huống điểm nóng chính trị - xã hội?

THẢO LUẬN 2 1) Về nội dung thảo luận:

- Giải đáp các thắc mắc của học viên khi học chương 4-5

- Câu hỏi thảo luận:

Câu 1: Phân tích tình huống chính trị khi bộ máy nhà nước mắc bệnh quan liêu, tham nhũng?

Câu 2: Phân tích tình huống chính trị khi xuất hiện điểm nóng chính trị - xã hội? Câu 3: Phân tích yêu cầu xử lý điểm nóng chính trị - xã hội và hậu quả của nó?

2) Về hình thức thảo luận

Phân thành các nhóm (có thể theo tổ trong lớp) Mỗi nhóm trả lời 01 câu hỏi

3) Về cách thức thực hiện

- Mỗi nhóm bầu 01 Nhóm trưởng, 01 Thư ký Nhóm trưởng phân công nội dung chuẩn bị cho các học viên trong nhóm

- Nhóm trưởng điều hành thảo luận, Thư ký ghi chép nội dung thảo luận trên lớp

- Giảng viên kiểm soát, hỗ trợ, định hướng và chốt kiến thức về nội dung thảo luận

7 Nhiệm vụ của học viên

- Đọc và nghiên cứu nội dung giáo trình, đề cương chi tiết của học phần, các tài liệu yêu cầu trong đề cương trước khi lên lớp

- Nghiên cứu nội dung học tập và liên hệ với thực tiễn công tác sau khi nghe giảng, chỉ ra/đề nghị những vấn đề cần giải đáp mỗi chương của học phần

- Chuẩn bị sản phẩn tự học của mỗi chương trước khi chương học bắt đầu

- Dự học trên lớp, các buổi thảo luận

- Chuẩn bị nội dung phục vụ các buổi thảo luận trên lớp (nội dung, hình thức, cách thức)

- Tự học, tự nghiên cứu, thảo luận, làm việc nhóm

- Chuẩn bị các dụng cụ học tập, phần mềm tin học,…để học tập (nếu có)

Tiêu đề	Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị
Trường học	Trường Đại học Chính Trị Hồ Chí Minh
Chuyên ngành	Khoa học Chính trị
Thể loại	Đề cương môn học
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	21,31 KB