Một trong những sai lầm tôi hay phát hiện khi duyệt các bài báo khoa học là cách sử dụng thì trong bài báo.. Sau đây là một số qui định thật ra, chính xác là qui ước về cách sử dụng thì
Trang 1Thì, dạng, và số chữ cho một
động từ
Trang 2Một trong những sai lầm tôi hay phát hiện khi duyệt các bài báo khoa học là cách
sử dụng thì trong bài báo Chẳng riêng gì từ các tác giả Á châu mà ngay cả các tác giả Âu Mĩ cũng vấp phải sai lầm này Sau đây là một số qui định (thật ra, chính xác
là qui ước) về cách sử dụng thì trong một bài báo khoa học
Bài này bàn về cách dùng thì, dạng thức (chủ động, bị động) và số chữ cho mỗi động từ
1 Thì (tense)
Một trong những sai lầm tôi hay phát hiện khi duyệt các bài báo khoa học là cách
sử dụng thì trong bài báo Chẳng riêng gì từ các tác giả Á châu mà ngay cả các tác
Trang 3giả Âu Mĩ cũng vấp phải sai lầm này Sau đây là một số qui định (thật ra, chính xác
là qui ước) về cách sử dụng thì trong một bài báo khoa học
Nếu mô tả phương pháp và kết quả nghiên cứu của công trình đang báo cáo, dùng thì quá khứ (past tense): We found that one third of the rats survived, one thrid died, and the third rat got away
Nếu đề cập đến một công trình đã công bố trước đó trên một tập san nào đó, sử dụng thì hiện tại (present tense):In their groundbreaking work, Smith et al report a 33% survival rate in the test population
2 Active hay passive voice
Xin nhắc lại: một câu văn như We found that gọi là active voice (dạng chủ động), còn it was found that thì được gọi làpassive voice (dạng thụ động) Câu hỏi đặt ra
là trong bài báo khoa học, chúng ta nên sử dụng dạng nào? Đây là một vấn đề mà cho đến nay, theo tôi biết, vẫn chưa ngã ngũ
Khoảng 20 năm trước, khi tôi và đồng nghiệp nộp một bài báo quan trọng
cho British Medical Journal, tổng biên tập và 3 chuyên gia bình duyệt lúc đó đồng
Trang 4loạt phê bình tôi vì tôi sử dụng dạng chủ động Họ yêu cầu tôi phải sửa lại tất cả từ dạng chủ động sang dạng thụ động
Sửa xong, nộp lại và qua lần bình duyệt thứ hai, họ từ chối công bố! Nhưng
khoảng 5 năm trở lại đây cũng chính tập san này (và Lancet nữa) lại khuyến khích
sử dụng dạng chủ động Qua theo dõi các tập san y khoa trong thời gian gần đây, tôi có thể nói rằng càng ngày càng có nhiều bài báo mà trong đó tác giả sử dụng dạng chủ động Như vậy, xu hướng chủ động này đang dần dần trở thành một qui ước chuẩn
Xin lấy vài ví dụ:
The Lancet 2004;363:112-118 “We followed up children once a day for diarrhoea and a month for anthropometry …” New England Journal of Medicine
2004;350:114-124 “We enrolled 518 patients with polycythemia vera …” British Medical Journal 2001; 323:382-386 “I searched the Cochrane Library, Medline, and Embase to identify studies of common pathological finding in ….”
Tuy nhiên, cũng có trường hợp mà theo tôi sử dụng dạng thụ động là cách “lịch sự” nhất Chẳng hạn như khi chúng ta thực hiện một việc gì đó kém quan trọng hơn
là người tiếp thu công việc đó
Trang 5
Ví dụ:
The patient was injected with the test drug đọc chắc chắn dễ chịu hơn là We
injected the test drug into the patient Hay trong trường hợp một việc làm mà người làm có thể không quan trọng mấy: The patients were randomized into two groups
by a computer program
Trong trường hợp này, ai làm ngẫu nhiên hóa cũng được, chứ chẳng cần “I” hay
“We”
3 Số chữ cho mỗi động từ
Động từ là một từ hành động trong một câu văn Do đó, các chuyên gia tiếng Anh cho biết có thể đếm mật độ chữ trên mỗi động từ để biết một câu văn yếu hay
mạnh Nếu câu văn có 20 chữ trên mỗi động từ thì câu văn đó được xem là yếu
Ví dụ:
The use of an excessive number of words in conjunction with a single verb makes for a weak sentence, deficient in strong words, often complex in structure, and very likely complicated by a number of subordinate clauses (37 từ!)
4 Cố gắng làm phong phú câu văn
Trang 6Chúng ta thử đọc câu văn sau đây: The elderly patient fell on a scatter rug at home The patient struck his shoulder when he landed The patient sustained a fracture of left humerus Ba câu văn bắt đầu bằng một chữ lặp đi lặp lại 3 lần: patient Ba câu văn rất đơn giản, ngắn, và có thể nói là khá nhàm
Cách viết này cho thấy tác giả không có kinh nghiệm viết văn Do đó, để làm cho câu văn sống động, nên cố gắng sử dụng biến thể, và tránh lặp lại một từ nhiều lần Câu văn trên có thể sửa lại như sau: The elderly patient fell on a scatter rug at home, striking his shoulder and sustaining a fracture of the left humerus