(SKKN HAY NHẤT) VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN CHO CHUYÊN ĐỀ PHÂN BÓN HOÁ HỌC NHẰM ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIẾN NĂNG LỰC HỌC SINH

Kiến thức Biết được: - Khái niệm phân bón hóa học và phân loại - Tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali và một số loại phân bón khác hỗn hợp, phức hợp và vi lượng 2.. Kĩ năng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH

TRƯỜNG THPT A HẢI HẬU

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

CHO CHUYÊN ĐỀ PHÂN BÓN HOÁ HỌC NHẰM ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIẾN NĂNG LỰC HỌC SINH

Tác giả : Chu ThÞ Lµnh Trình độ chuyên môn: Cö nh©n Hãa häc Chức vụ : Gi¸o viªn

Nơi công tác : Trêng THPT A H¶i HËu

Hải Hậu, tháng 5 năm 2015 THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến:

“VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

CHO CHUYÊN ĐỀ PHÂN BÓN HOÁ HỌC NHẰM ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIẾN NĂNG LỰC HỌC SINH”.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: dạy học theo chuyên đề trường THPT

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: từ năm 2014 đến nay

4 Tác giả :

Họ và tên: Chu Thị Lành Năm sinh: 16/11/1987 Nơi thường trú: Xóm 2 – Hải Phương – Hải Hậu – Nam Định.

Trình độ chuyên môn: Cử nhân khoa học Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường THPT – A Hải Hậu Địa chỉ liên hệ: Xóm 2 – Hải Phương – Hải Hậu – Nam Định.

Điện thoại: 0984161187

5 Đồng tác giả:

Không

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường THPT – A Hải Hậu Địa chỉ: Khu 6 – Thị trấn Yên Định – Hải Hậu – Nam Định.

Điện toại: 0350 3877 089

MỤC LỤC

Trang I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN……… 1

II THỰC TRẠNG……… 2

III CÁC GIẢI PHÁP……… 3

PHẦN 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN……… 3

1.1 NĂNG LỰC……… 3

1.1.1 Khái niệm……… 3

1.1.2 Mối quan hệ giữa năng lực với kiến thức, kỹ năng, thái độ 3

1.1.3 Cấu trúc của năng lực……… 3

1.1.4 Các loại năng lực……… 4

1.1.5 Năng lực chuyên biệt môn Hóa học……… 5

1.2 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC………

5 1.2.1 Khái niệm……… 5

1.2.2 Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học 5

1.2.3 Một số phương pháp dạy học tích cực 6

1.2.4 Tìm hiểu phương pháp dạy học theo dự án 6

1.3 KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HS………

12 1.3.1 Một số khái niệm liên quan……… 12

1.3.2 Vai trò của kiểm tra, đánh giá trong giáo dục……… 12

1.3.3 Các hình thức kiểm tra, đánh giá……… 12

1.3.4 Một số yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS

13 1.3.5 Xu hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS 14 1.4 DẠY HỌC TÍCH HỢP, LIÊN MÔN……… 14

PHẦN 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN……… 15

2.1 TÊN DỰ ÁN DẠY HỌC ……… 15

2.2 MỤC TIÊU DẠY HỌC……… 15

2.2.1 Kiến thức……… 15

2.2.2 Kĩ năng 15

2.2.3 Giáo dục tình cảm, thái độ 16

2.2.4 Phát triển các năng lực 16

2.2.5 Kiến thức tích hợp, liên môn……… 17

2.3 ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA DỰ ÁN 17

2.4 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 17

2.4.1 Chuẩn bị của giáo viên 17

2.4.2 Chuẩn bị của học sinh 19

2.5 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC 19

2.6 QUY TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO DỰ ÁN 19

2.6.1 Bước 1- Xác định đề tài……… 19

2.6.2 Bước 2- Lập kế hoạch thực hiện dự án……… 20

2.6.3 Bước 3-Thực hiện dự án……… 25

2.6.4 Bước 4- Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm……… 36

2.6.5 Bước 5- Đánh giá……… 46

PHẦN 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 58

3.1 MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM 58

3.2 ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIỆM……… 58

3.3 NỘI DUNG THỰC NGHIỆM……… 58

3.4 TIẾN HÀNH THỰC NGHIỆM……… 58

3.5 KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM……… 58

3.5.1 Về kết quả học tập……… 58

3.5.2 Về thái độ học tập……… 59

IV HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI……… 62

1 Đối với giáo viên……… 62

2 Đối với học sinh……… 63

V ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ……… 64

1 Đề xuất……… 64

2 Kiến nghị……… 64

CÁC PHỤ LỤC KÈM THEO SÁNG KIẾN……… 66

Danh mục các tài liệu tham khảo……… 66

Giáo án bài phân bón hoá học (giáo án so sánh)………

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

01 Giáo viên GV

03 Dạy học theo dự án DHTDA

04 Thực nghiệm TN

06 Sách giáo khoa SGK

07 Nhà xuất bản NXB

GIÁO ÁN BÀI PHÂN BÓN HOÁ HỌC (Giáo án dạy học lớp 11A9- lớp học để so sánh)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

Biết được:

- Khái niệm phân bón hóa học và phân loại

- Tính chất, ứng dụng, điều chế phân đạm, lân, kali và một số loại phân bón khác (hỗn hợp, phức hợp và vi lượng)

2 Kĩ năng

- Quan sát mẫu vật, làm thí nghiệm nhận biết một số phân bón hóa học

- Biết cách sử dụng an toàn, hiệu quả một số phân bón hoá học

- Giải được bài tập: tính khối lượng phân bón cần thiết để cung cấp một lượng nguyên tố nhất định cho cây trồng, một số bài tập khác có nội dung liên quan

3 Thái độ:

- Giáo dục đức tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tiết kiệm khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí nghiệm

- Giáo dục ý thức bảo vệ sức khoẻ, bảo vệ môi trường, tuyên truyền, vận động, thuyết phục người khác tham gia bảo vệ môi trường

II KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

- Biết thành phần hóa học của các loại phân đạm, phân lân, phân kali, phân hỗn hợp, phân phức hợp, tác dụng với cây trồng và cách điều chế các loại phân này

III CHUẨN BỊ

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Dụng cụ: ống nghiệm, giá ống nghiệm, kẹp ống nghiệm, thìa lấy hoá chất, đèn cồn, đũa thuỷ tinh

- Hoá chất: đạm amoni clorua, đạm canxi nitrat, ure; supephotphat đơn, supephotphat kép, phân lân nung chảy, phân kali, phân bón N-P-K; dung dịch NaOH, dung dịch Ca(OH)2, dung dịch HCl, dung dịch AgNO3, dung dịch

Na2CO3, quỳ tím, nước cất

- Máy tính, máy chiếu

- Bài giảng powerpoint, 1số bài tập, trò chơi củng cố lý thuyết

2 Chuẩn bị của học sinh: ôn lại các kiến thức cũ liên quan

IV PHƯƠNG PHÁP

- Phương pháp vấn đáp - đàm thoại

- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp dạy học nhóm

V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới

Hoạt động 1: Vào bài Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV hỏi HS: Dựa vào kiến thức môn công nghệ lớp 10, hãy kể tên các loại phân bón?

- GV: Vậy trong môn công nghệ lớp 10 em đã được nghiên cứu những kiến thức nào về phân bón hóa học?

- GV: Trong tiết học hôm nay chúng ta tìm hiểu về thành phần, tác dụng và phương pháp điều chế phân

- HS: Trả lời

- HS: Trả lời

- HS xác định được những mục đích chính của bài sẽ học

bón hóa học.

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV: Yêu cầu HS bằng kiến thức môn công nghệ

10 kết hợp nghiên cứu SGK cho biết:

- Phân bón hoá học là gì?

- Tại sao lại bón phân cho cây?

- Có các loại phân bón hoá học chính nào?

GV dẫn dắt: sau đây chúng

ta nghiên cứu cụ thể về từng loại phân bón hóa học

HS: Trả lời

- Khái niệm: Phân bón hoá học là những hoá chất có chứa các nguyên tố dinh dưỡng, được bón cho cây nhằm nâng cao năng suất cây trồng

- Có 3 loại chính:

phân đạm, phân lân và phân kali

* Phân bón hoá học:

- Khái niệm: SGK

- Có 3 loại chính:

phân đạm, phân lân

và phân kali

Hoạt động 3: Nghiên cứu về phân đạm Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời các câu hỏi sau đây:

1 Phân đạm cung cấp cho cây trồng nguyên tố nào?

2 Tác dụng của phân đạm?

3 Độ dinh dưỡng của

- HS nghiên cứu SGK

và trả lời:

1 Phân đạm cung cấp

N hoá hợp dưới dạng ion NO3- và ion NH4+

2 Tác dụng của phân đạm: kích thích quá trình sinh trưởng, làm

I PHÂN ĐẠM:

- Cung cấp N hoá hợp dưới dạng ion

NO3- và ion NH4+

- Tác dụng: kích thích quá trình sinh trưởng, làm tăng tỉ lệ

phân đạm được đánh giá như thế nào?

- GV giới thiệu các loại phân đạm và thành phần của chúng gồm phân đạm amoni, phân đạm nitrat và ure

GV cho làm thí nghiệm thử tính tan của 3 mẫu phân đạm này, yêu cầu HS nêu tính chất vật lý của chúng?

Từ đó nêu cách bảo quản chúng?

- GV yêu cầu HS dựa vào thành phần, xác định môi trường của các loại phân đạm đó? Từ đó cho biết các loại phân đạm đó tương ứng phù hợp với những loại đất nào? Nêu cách điều chế chúng?

- GV nhận xét và chiếu hình ảnh bổ sung thêm thông tin về loại cây trồng

tăng tỉ lệ protein thực vật  Cây trồng phát triển nhanh, cho nhiều hạt, củ, quả

3 Độ dinh dưỡng được đánh giá bằng hàm lượng % N trong phân

- HS nghe và biết các loại phân đạm

- HS quan sát 3 mẫu phân đạm; thử tính tan

và nêu tính chất vật lý của chúng: đều màu trắng và tan tốt trong nước

- HS trả lời

protein thực vật  Cây trồng phát triển nhanh, cho nhiều hạt,

củ, quả

- Độ dinh dưỡng được đánh giá bằng hàm lượng % N trong phân

- Các loại phân đạm:

(bảng 1)

và thời điểm thích hợp để

sử dụng các loại phân đạm

GV yêu cầu HS liên hệ kiến thức thực tế nêu loại đất, loại cây trồng ở địa phương và loại phân đạm hay được người dân sử dụng?

- GV yêu cầu HS kể tên 1

số nhà máy sản xuất phân đạm ở Việt Nam?

GV chiếu hình ảnh về các nhà máy sản xuất phân đạm

- GV chia lớp thành 4 nhóm; GV chuẩn bị cho 4 nhóm mỗi nhóm 3 mẫu phân đạm (không ghi nhãn) gồm đạm ure, đạm amoni clorua và đạm canxi nitrat Yêu cầu HS sử dụng các hoá chất cần thiết, nhận biết

và dán nhãn cho từng loại phân đạm đó?

Sau đó GV gọi nhanh 1 nhóm trình bày chi tiết cách nhận biết

- HS trả lời

- HS trả lời

- Mỗi nhóm cùng nhau hợp tác làm bài nhận biết

- Nhóm được GV gọi cử

1 HS trình bày chi tiết cách nhận biết

Bảng 1: Các loại phân đạm

Thành Muối amoni: Muối nitrat: (NH2)2CO

phần NH4Cl; NH4NO3;

(NH4)2SO4;

NaNO3; Ca(NO3)2;

Tính chất

Chất rắn, màu trắng, dễ tan trong nước, khi tan thu nhiệt Tính chua

+

+

Trung tính Trung tính

(NH2)2CO + H2O "

(NH4)2CO3

Điều chế NH3 + với axit

tương ứng

Axit nitric + muối cacbonat

CO2 + 2NH3

(NH2)2CO +H2O

Loại đất thích hợp

Đất ít chua hoặc

đã được khử chua trước

Thích hợp cho nhiều loại đất

Không bón cho vùng đất kiềm

Hoạt động 4: Nghiên cứu về phân lân Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV yêu cầu nghiên cứu SGK trả lời các câu hỏi sau đây:

1 Phân lân cung cấp cho cây trồng nguyên tố dinh dưỡng nào?

2 Tác dụng của phân lân?

3 Cách đánh giá độ dinh dưỡng của phân lân?

- HS nghiên cứu SGK

và trả lời:

1 Phân lân cung cấp P cho cây dưới dạng ion

PO4

3-2 Tác dụng của phân lân: tăng quá trình sinh hoá, trao đổi chất, trao đổi năng lượng của cây

3 Độ dinh dưỡng được đánh giá theo tỉ lệ %

II PHÂN LÂN

- Cung cấp P cho cây dưới dạng ion PO4

3 Tác dụng: Tăng quá trình sinh hoá, trao đổi chất, trao đổi năng lượng của cây

- Độ dinh dưỡng được đánh giá theo tỉ

lệ % khối lượng

- GV giới thiệu các loại phân lân gồm supephotphat

và phân lân nung chảy

GV cho làm thí nghiệm thử tính tan của 3 mẫu phân lân supephotphat đơn, supephotphat kép và phân lân nung chảy GV yêu cầu

HS nêu tính chất vật lý của chúng? Từ đó cho biết các loại phân lân đó phù hợp với những loại đất nào?

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK nêu thành phần,

%P2O5, phương pháp điều chế các loại phân lân?

- GV nhận xét và chiếu hình ảnh bổ sung thêm thông tin về loại cây trồng

và thời điểm thích hợp để

sử dụng các loại phân lân

GV yêu cầu HS liên hệ kiến thức thực tế nêu loại đất, loại cây trồng ở địa phương và loại phân lân hay được người dân sử dụng?

- GV yêu cầu HS kể tên 1

số nhà máy sản xuất phân

khối lượng P2O5

- HS nghe và biết các loại phân lân

- HS quan sát 3 mẫu phân lân; thử tính tan và nêu tính chất vật lý của chúng: màu xám, tan ít trong nước

- HS trả lời

- HS trả lời

- HS trả lời

P2O5

1 Supephotphat

(xem bảng 2)

2 Phân lân nung chảy

Quặng apatit hoặc quặng photphorit +

đá xà vân + than cốc

→ sản phẩm → sấy khô, nghiền bột → phân bón

lân ở Việt Nam?

GV chiếu hình ảnh về các nhà máy sản xuất phân lân

Bảng 2: Supephotphat

Thành phần hoá học chính

Ca(H2PO4)2 + CaSO4 Ca(H2PO4)2

% P2O5 14-20% 40-50%

Phương pháp điều chế

Ca3(PO4)2 + 2H2SO4đ

Ca(H2PO4)2 + CaSO4

Ca3(PO4)2 + 3H2SO4

 2H3PO4 + 3CaSO4

4H3PO4 + Ca3(PO4)2

 3Ca(H2PO4)2

Hoạt động 5: Nghiên cứu về phân kali Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời các câu hỏi sau đây:

1 Phân kali cung cấp cho cây trồng nguyên tố nào?

2 Tác dụng của phân kali?

3 Độ dinh dưỡng của phân kali được đánh giá như thế nào?

HS nghiên cứu SGK

và trả lời

1 Phân kali cung cấp kali dưới dạng ion K+

2 Tác dụng của phân kali: Tăng cường tạo ra đường, bột, xơ, dầu  tăng khả năng chống rét, chống bệnh và chịu hạn cho cây

3 Độ dinh dưỡng của phân kali: đánh giá theo

tỉ lệ % khối lượng K2O

III PHÂN KALI

- Cung cấp kali dưới dạng ion K+

- Tác dụng: Tăng cường tạo ra đường, bột, xơ, dầu  tăng khả năng chống rét, chống bệnh và chịu hạn cho cây

- Độ dinh dưỡng được đánh giá theo tỉ

- GV cho làm thí nghiệm thử tính tan của mẫu phân kali, yêu cầu HS nêu tính chất vật lý của nó?

- GV chiếu hình ảnh bổ sung thêm thông tin về loại đất, loại cây trồng và thời điểm thích hợp để sử dụng phân kali

* Tích hợp bảo vệ môi trường

- GV: chiếu hình ảnh nông dân đốt rơm rạ sau khi thu hoạch, yêu cầu HS quan sát

và cho biết đây là hình ảnh gì?

GV thuyết trình: Chắc các

em vẫn thường thấy mỗi khi thu hoạch lúa các bác nông dân thường đốt rơm rạ rồi lấy tro rắc xuống ruộng

Trong tro rơm rạ thường chứa 1 lượng đáng kể nguyên tố K chính vì vậy tro của chúng chính là một loại phân kali Tuy nhiên hành động đốt rơm rạ thường kèm theo ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến giao thông

- HS quan sát mẫu phân kali; thử tính tan và nêu tính chất vật lý của nó:

màu đỏ và dễ tan trong nước

- HS: Trả lời

lệ % khối lượng K2O

Vì vậy nhà bạn nào trồng lúa các em về khuyên bố mẹ không nên đốt rơm rạ mà có thể ủ cho đến mục để làm phân bón

Hoạt động 6: Nghiên cứu về một số loại phân bón khác Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời:

1 Thế nào là phân hỗn hợp? Nêu ví dụ? Cách bón phân hỗn hợp?

2 Thế nào là phân phức hợp? Nêu ví dụ? Cách bón phân phức hợp?

3 Thế nào là phân vi lượng? Cách bón phân vi lượng?

* Tích hợp bảo vệ môi trường

- GV tổng kết: Qua bài học hôm nay các em đã nắm được thành phần, tác dụng, cách đánh giá độ dinh dưỡng

và phương pháp điều chế các loại phân bón hóa học Đồng thời các em cũng biết được khi bón phân hóa học cần bón đúng lúc, đúng liều, đúng loại để tăng năng suất

- HS nghiên cứu SGK trả lời

IV MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN KHÁC

1 Phân hỗn hợp và phân phức hợp:

* Phân hỗn hợp:

Phân NPK

VD: Nitrophotka:

(NH4)2HPO4 + KNO3

* Phân phức hợp:

VD: Amophot:

NH4H2PO4 và (NH4)2HPO4

2 Phân vi lượng:

- Cung cấp các nguyên tố: Bo, Mg,

Zn, Cu, Mo… ở dạng hợp chất

- Cây trồng chỉ cần 1 lượng nhỏ nên các