(SKKN HAY NHẤT) ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn âm nhạc ở trường trung học cơ sở

Các hình thức ứng dụng và biện pháp khi lồng ghép công nghệ thông tin vào thực tiễn giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trường THCS gây hứng thú cho học sinh và nâng cao hiệu quả tiết dạy... Nhằm

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

********o0o********

ĐỀ TÀI:

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO BỘ MÔN ÂM NHẠC

Ở TRƯỜNG THCS

===============

Người thực hiện: Trần Thị Hằng

Giáo viên: Âm nhạc

Năm học 2010 - 2011

MỤC LỤC

A – GIỚI THIỆU

I Lý do chọn đề tài

II Mục đích nghiên cứu

III Lịch sử vấn đề

IV Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, tài liệu sử dụng

V Phương pháp nghiên cứu

VI Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

VII Bố cục của đề tài

B – NỘI DUNG

CHƯƠNG I Cơ sở lý luận

CHƯƠNG II Cơ sở thực tiễn

CHƯƠNG III Các hình thức ứng dụng và biện pháp khi lồng ghép công nghệ thông tin vào thực tiễn giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trường THCS gây hứng thú cho học sinh và nâng cao hiệu quả tiết dạy

C – KẾT LUẬN + Giải pháp

+ Đề xuất

D –TƯ LIỆU THAM KHẢO

Đề tài:

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO BỘ MÔN ÂM NHẠC Ở

TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ.

A – PHẦN MỞ ĐẦU.

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Trong su thế hội nhập và phát triển như hiện nay, việc giáo dục

và phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của giáo viên các môn văn hóa truyền thống như: Toán, Văn, Lý, Hóa…môn

Âm nhạc cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật – nghệ thuật của âm thanh, nghệ thuật của thính giác, có tính truyền cảm trực tiếp gồm âm thanh của giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ Chính vì âm nhạc có một sự lôi cuốn kỳ diệu không ngờ nên loài người đã biết vận dụng âm nhạc như một phương tiện để làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống

Mục đích của giáo dục Âm nhạc trong nhà trường là đưa âm nhạc vào đời sống, bắt đầu cho việc giáo dục văn hóa âm nhạc góp phần giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, phát triển trí tuệ, phát triển thể chất cho học sinh, khích lệ các em mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cộng đồng, định hình nhân cách sống cho các em Vai trò của âm nhạc từ lâu nay đã được

xã hội thừa nhận như một yếu tố văn hóa lành mạnh Âm nhạc từ khi xuất hiện nó đã gắn bó mật thiết cùng với con người đến suốt cuộc đời

Ngày nay, với sự phát triển không ngừng của kỹ thuật hiện đại và công nghệ thông tin vượt trội, hỗ trợ thiết thực và vô cùng hiệu quả cho tất cả mọi mặt của đời sống, âm nhạc cũng không thể đứng ngoài su thế ứng dụng đó

Nhằm tạo cho các em học sinh một cách tiếp cận mới với bộ môn

âm nhạc ở trường THCS tôi xin đề ra sáng kiến kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn Âm nhạc Là một giáo viên giảng dạy Âm nhạc tôi thấy dạy học Âm nhạc ở trường THCS là dạy cho tất cả học sinh không phân biệt học sinh có năng khiếu âm nhạc hay không có năng khiếu Dạy học vốn dĩ mang tính đại trà chứ không giống như dạy âm nhạc ở các trường chuyên nghiệp Chính vì cách dạy đại trà này đòi hỏi tôi phải nỗ lực rất nhiều trong việc lôi cuốn thu hút học sinh say mê và yêu thích bộ môn học Học mà chơi, chơi mà học, đó là một cách giảm tải trong giáo dục vô cùng hiệu quả

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy đòi hỏi tôi phải đầu tư nhiều hơn thời gian và công sức vào mỗi bài giảng, giúp các em học sinh cảm nhận được hết những tâm tư tình cảm và ý nghĩa giáo dục

mà mỗi tác giả đã gửi vào bài hát, bài tập đọc nhạc hay âm nhạc thường thức trong chương trình các em đang được học

Mỗi người giáo viên khi thực giảng một nội dung nào đó trong chương trình học đều có một cách cảm nhận khác nhau, cách cảm nhận đó dẫn đến một tư duy và phương pháp giảng dạy khác nhau…riêng bản thân tôi, tôi luôn lấy học sinh làm trung tâm, nghĩ như cách nghĩ của học sinh, thích theo cách thích của học sinh, tưởng tượng theo cách tưởng tượng của học sinh để biết mình nên làm gì, truyền đạt cái gì thì sẽ hiệu quả và gây được hứng thú cho các em Vì muốn học sinh học được môn học của mình thì trước tiên người giáo viên cần phải tạo cho các em một niềm vui, một sự thích thú với môn học Chính vì vậy giảng dạy không thể giáo điều, không thể chỉ có lý thuyết mà cần thực hành và trực quan sinh động,

đã là âm nhạc thì các em phải được nghe, được nhìn để cảm nhận sâu sắc hơn nội dung bài

Một lần nữa tôi muốn nhấn mạnh việc tôi chọn đề tài “ỨNG DỤNG

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO BỘ MÔN ÂM NHẠC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ “ là vô cùng cấp thiết của bộ môn Tôi hy vọng với

những kết quả nghiên cứu của mình sẽ góp phần không nhỏ nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy bộ môn Âm nhạc ở trường THCS Nguyễn Trường Tộ quận Đống

Đa _ Hà Nội

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

Để khích lệ và thu hút học sinh với bộ môn Âm nhạc ở trường THCS, góp phần động viên các em mạnh dạn tham gia vào các hoạt động âm nhạc làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, lành mạnh tạo điều kiện để các em bộc

lộ và phát triển toàn diện, hứng thú mỗi khi đến giờ học Âm nhạc Xóa bỏ tư duy phân biệt môn chính môn phụ trong mỗi học sinh và giáo viên Khẳng định

vị trí bộ môn Âm nhạc trong trường THCS

III LỊCH SỬ VẤN ĐỀ.

Đổi mới trong giáo dục là su thế tất yếu của sự phát triển đi lên của

xã hội Trong những năm gần đây, đã có rất nhiều đơn vị, tổ chức, cá nhân và các nhà nghiên cứu đã quan tâm và đầu tư nhiều cho giáo dục nói chung và với

bộ môn Âm nhạc nói riêng Nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng giảng dạy môn Âm nhạc và trên thực tế đã có một số công trình nghiên cứu có liên quan như: “ Phương pháp dạy học âm nhạc (Hoàng Long)”, “Dạy học ứng dụng công nghệ thông tin _của nhiều tác giả”

Nhiều giáo viên ở các trường khi giảng dạy các bộ môn học khác cũng như môn Âm nhạc cũng không ngừng tìm hiểu và nghiên cứu vấn đề này Tuy nhiên những nghiên cứu trên mới chỉ dừng lại ở mức độ bột phát, cá nhân hoặc chỉ lý luận một phạm vi nhất định đối với từng đơn vị, từng địa phương mà chưa mang tính tổng phổ toàn diện rộng

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, TÀI LIỆU SỬ DỤNG.

1 Đối tượng nghiên cứu.

Đây là đề tài: “ Ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn Âm nhạc

ở trường THCS “ nên đối tượng nghiên ở đây là toàn bộ 3 phân môn của bộ môn

âm nhạc ở trường THCS và toàn thể học sinh trong trường

2 Phạm vi nghiên cứu.

Khung giới hạn chương trình cấp học THCS từ lớp 6 đến lớp 9 Tâm

lý lứa tuổi học sinh cấp học và các hoạt động có liên quan trong phạm vi quy mô

tổ chức của bậc học THCS

3 Tài liệu tham khảo.

Để góp phần không nhỏ cho việc hoàn thành đề tài nghiên cứu này tôi đã tham khảo một số tài liệu liên quan sau:

- Sách giáo khoa âm nhạc lớp 6,7,8,9 ( Hoàng Long – Hoàng Lân)

- Sách giáo viên âm nhạc lớp 6,7,8,9 ( Hoàng Long chủ biên)

- Phương pháp dạy học âm nhạc (Hoàng Long – Hoàng Lân)

- Những vấn đề tâm lý nhớ ( Ngô Thị Nam – Phan Thị Hòa)

- Thiết kế âm nhạc (Lê Anh Tuấn )

- Website BachKim.vn và nhiều nguồn tư liệu cùng các phần mềm tiện ích khác…

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Nghiên cứu đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

1.Phương pháp phân tích:

Để làm bật lên nội dung tư tưởng và sức cảm thụ sâu sắc đến từng học sinh thì người giáo viên phải nắm chắc và nắm vững chuyên môn, nhạc lí,

kỹ năng vi tính và kỹ sảo chuyên nghành công nghệ thông tin, tình cảm của tác giả từ đó có được phương hướng thiết kế phần ứng dụng công nghệ thông tin hợp lý cho từng phân môn, từng bài dạy Qua các trực quan sinh động mà ứng dụng của công nghệ thông tin mang lại giúp học sinh tự nhận ra được nội dung

tư tưởng của bài học và nắm được kỹ năng học tập, dần dần yêu thích bộ môn

2 Phương pháp điểu tra:

Để đạt được hiệu quả thực sự của việc ứng dung hay không ứng dụng những tiện ích vượt trội của công nghệ thông tin, trước tiên người giáo viên phải tìm hiểu và nắm bắt được tâm sinh lí của từng đối tượng học sinh mà mình giảng dạy Thái độ của các em đối với từng phân môn để có hướng lồng ghép cái gì thì có hiệu quả cao nhất, giúp học sinh yêu thích, góp phần giảm tải kiến thức trừu tượng cho học sinh, từ đó có được biện pháp thích hợp

3 Phương pháp quan sát:

Là người đứng giảng phải bao quát được các đối tượng học sinh, luôn luôn tạo ra cái mới và sự bất ngờ trong từng nội dung để học sinh không cảm thấy nhàm chán khi học Không những giúp học sinh thấy cái hay, cái diệu

kỳ của công nghệ thông tin mà còn giúp các em thông hiểu nội dung bài học một cách đơn giản và nhẹ nhàng Từ những gì các em thấy, các em yêu thích, giúp

các em ghi nhớ mãi nội dung mà các em được học trong một tiết Giáo viên chú

ý từ cách tiếp thu của học sinh trong tiết học hôm trước để rút ra được kinh nghiệm tổ chức cho tiết dạy sau

* Tóm lai; có rất nhiều phương pháp để mỗi giáo viên khi nghiên cứu có

thể vận dụng vào đề tài của mình Song một vấn đề cốt lõi mang tính chủ đạo

mà mỗi giáo viên không thể không quan tâm đến đó là phải biết lấy cái đã biết

để dạy cái chưa biết, lấy cái đơn giản để giúp học sinh hiểu cái phức tạp và luôn lấy học sinh làm trung tâm trước sự chỉ huy của người Thày

VI Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.

Đề tài nếu được triển khai và thực hiện tốt, tôi thấy có rất nhiều tiện ích và sẽ có những đóng góp nhất địch đến nhận thức mới cho giáo viên khi gặp phải những vấn đề có liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn mình giảng dạy_ một vấn đề mà nhiều giáo viên cảm thấy bế tắc khi nhắc đến và muốn làm được

Xét về cái được trước mắt và lâu dài tôi thấy nổi lên hai vấn đề: Thứ nhất, về thực tiễn quản lí đề tài cho chúng ta thấy toàn cảnh thực trạng của việc dạy học ứng dụng khoa học kỹ thuật công nghệ cao vào bộ môn âm nhạc ở trường THCS Qua đó thấy được cái tất yếu phải tiến hành cải cách, hoàn thiện nguồn nhân lực và hệ thống phương pháp cùng những vấn đề có liên quan giúp

bổ trợ thiết yếu cho bộ môn Âm nhạc nói riêng và các bộ môn văn hóa khác trong cùng một trào lưu phát triển đi lên của xã hội

Thứ hai, kết quả nghiên cứu của đề tài cả về mặt lí luận và thực tiễn có thể giúp các trường THCS có thêm cho mình một nguồn tài liệu bổ ích để giáo viên tham khảo, nghiên cứu và đưa ra những giải pháp cụ thể cho đơn vị mình thực hiện

Trên đây là những suy nghĩ đóng góp lợi ích trước mắt Về lâu dài, đề tài này sẽ là cơ sở tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Âm nhạc đặc biệt là 3 phân môn ; Học hát – Nhạc lí và TĐN – Âm nhạc thường thức trong trường THCS

VII BỐ CỤC ĐỀ TÀI.

Trong đề tài này, ngoài phần đặt vấn đề và phần kết luận gồm giải pháp và đề xuất, tiểu luận được tôi chia làm 3 chương

Chương I : Cơ sở lí luận.

Chương II : Cơ sở thực tiễn

Chương III: Các hình thức ứng dụng và biện pháp khi lồng ghép công nghệ thông tin vào thực tiễn giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trường THCS gây hứng thú cho học sinh và nâng cao hiệu quả tiết dạy

Ngoài ra, đề tài còn có các mục như; tài liệu tham khảo, phụ lục, trang đầu của đề tài như mục lục

B - NỘI DUNG.

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN

Cuộc sống của mỗi con người khi sinh ra luôn đòi hỏi cho mình những nhu cầu thiết yếu, hai nhu cầu thiết yếu và dễ nhận thấy nhất đó là nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần Khi cuộc sống hiện tại đã đảm bảo được một phần nhu cầu vật chất thì nhu cầu về tinh thần là vô cùng cần thiết và ngày một nâng cao hơn Trong vấn đề về tinh thần thì âm nhạc đóng vai trò không nhỏ giúp con người giải trí và thư giãn mỗi khi gặp khó khăn và mệt mỏi

Tiếp súc với âm nhạc không chỉ thông qua ca hát mà còn thông qua nhiều hình thức khác như nghe và xem biểu diễn âm nhạc Khi âm nhạc được đưa vào giảng dạy ở trong trường học thì âm nhạc không chỉ là nghe, xem và hát nữa mà

nó đã được nâng lên cao hơn, như một phân môn khoa học thực sự để con người được khám phá và nghiên cứu

Hiếm thấy có một loại hình nghệ thuật nào có khả năng truyền bá phổ cập nhanh chóng và sâu rộng như ca hát nói riêng và nghệ thuật âm nhạc nói chung

Ca hát đặc biệt gần gũi và phù hợp với lứa tuổi thanh thiếu niên nhi đồng, là một loại hình hoạt động mang tính cộng đồng rất quan trọng trong chương trình giáo dục ở các độ tuổi từ nhà trẻ, mẫu giáo đến các trường tiểu học và THCS

Có thể nói âm nhạc như một người bạn đồng hành của trẻ em lúc học tập, khi vui chơi, trong những phút nghỉ ngơi giữa những tiết học mệt mỏi, lúc đi tham quan, cắm trại, trên sân trường và cả khi về nhà…Âm nhạc luôn có ở xung quanh Việc làm sao để các em tiếp cận với âm nhạc một cách nhẹ nhàng mà không quá khó, không quá trừu tượng thì đó lại là cả một vấn đề khó Các em không thể tiếp xúc một cách giáo điều mà cần đơn giản Thường thì với tâm sinh

lí lứa tuổi các em, các em không bao giờ thích nghe thuyết giảng khô khan và lí thuyết, các em cần được tận mắt trông thấy, tận tai nghe thấy để cảm nhận trực tiếp Chính vì sự nhìn nhận đó mà việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn âm nhạc là cần thiết và cũng vô cùng cấp thiết

Nhờ có công nghệ thông tin như trình chiếu, các kênh thông tin sinh động như nghe và nhìn trực tiếp với những minh họa dẫn chứng cụ thể sẽ làm các em tập trung hơn và thông hiểu vấn đề dễ dàng hơn Người giáo viên cũng tránh

được sự truyền đạt khô cứng không mấy hứng thú cho cả người dạy lẫn người học

Vậy để có một tiết dạy đạt hiệu quả cao thì việc vận dụng các kênh thông tin phục vụ cho nội dung bài giảng là vô cùng quan trọng, còn việc ứng dụng như thế nào thì mỗi một đơn vị trường, một người giáo viên giảng dạy cần nghiên cứu thật chu đáo tình hình thực tiễn của trường mình, đối tượng học sinh của mình để có những biện pháp lồng ghép sao cho phù hợp nhất Ở đây, trong

đề tài này tôi muốn các bạn đồng nghiệp thấy được phương pháp nghiên cứu của tôi để có thể áp dụng vào thực tế của trường mình Sau đây là thực tiễn trường THCS Nguyễn Trường Tộ và ở chương 3 là các biện pháp mà theo tôi là cần thiết để phát huy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn

âm nhạc mà tôi và các bạn đang thực giảng

CHƯƠNG II CƠ SỞ THỰC TIỄN.

1 Vài nét về trường THCS Nguyễn Trường Tộ.

Trường THCS Nguyễn Trường Tộ - Quận Đống Đa - Hà Nội là một trường có truyền thống dậy tốt học tốt, được đầu tư lớn về cơ sở vật chất cũng như trang thiết bị dạy học Với quy mô hơn 2000 học sinh trên tổng số 46 lớp và đội ngũ hơn 100 giáo viên, đây là một ngôi trường lớn trên địa bàn thành phố Hà Nội Trường được sự quan tâm lớn không những của ngành giáo dục thành phố nói chung và của ngành giáo dục Quận Đống Đa nói riêng mà trường còn được

sự quan tâm sát sao của các bậc cha mẹ học sinh Vì vậy học sinh đến trường được tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt để học tập và phát triển toàn diện Chủ trương đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy được đội ngũ ban lãnh đạo nhà trường rất quan tâm và ủng hộ vì vậy học sinh cũng như giáo viên được làm việc và tiếp cận sớm với công nghệ thông tin trong ứng dụng vào trường học

2 Thực trạng việc dạy và học bộ môn âm nhạc ở trường THCS

Nguyễn Trường Tộ.

Trong thời gian 3 năm công tác tại trường, trực tiếp giảng dạy bộ môn Âm nhạc của trường tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi các bạn đồng nghiệp cũng như tự mình tìm hiểu thông qua các kênh thông tin và tài liệu về phương pháp dạy học sao cho đạt hiệu quả cao nhất Thời gian đầu khi mới về trường tôi luôn

lo lắng về trình độ cũng như kinh nghiệm giảng dạy của mình so với các đồng nghiệp cô chú đi trước, đôi khi làm tôi bối dối trong cách tiếp cận bài giảng và tiếp cận học sinh Không biết phải làm sao để lôi cuốn được học sinh với bộ môn mà xưa nay vẫn bị xem như là bộ môn phụ trong trường, không ai muốn quan tâm Tôi muốn được khẳng định mình và khẳng định vị trị của bộ môn Âm nhạc trước đồng nghiệp và học sinh

Bằng suy nghĩ đó tôi đã rất cố gắng trong từng tiết dạy, trong từng nội dung với nhiệt huyết sẵn có của tuổi trẻ Những năm gần đây, nhờ việc xã hội hóa giáo dục mà điều kiện dạy và học của trường đã được đáp ứng khá đầy đủ

Tôi bắt đầu đặt ra cho mình những hướng đi và nghiên cứu cơ bản để dần đưa bộ môn vốn dĩ bị xem nhẹ và bị coi là phụ được nâng dần vị trí, tìm cho nó một chỗ đứng vững chắc trong lòng mỗi giáo viên và học sinh