(SKKN HAY NHẤT) tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm phát triển vận động tĩnh cho trẻ em lớp cơm thường a

Trong giờ chơi, nếu để trẻ chơi một cách tự nhiên ta sẽ thấy những hành động chơi của trẻ cũng mang đến kết quả nhưng không chính xác, không khéo léo, chưa đúng với chức năng sử dụng của

PHỤ LỤC

Trang

4 Phương pháp nghiên cứu 3

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH CHỨNG

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mọi người mà của toàn xã hội và của cả nhân loại Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc đều bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng đôi chân, đôi tay của mình Tất cả những cử chỉ

đó đều làm nên những thói quen, kể cả thói xấu Chăm sóc giáo dục trẻ em ngay

từ những tháng năm đầu tiên của cuộc sống, là một việc làm hết sức cần thiết và

có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong sự nghiệp chăm lo đào tạo và bồi dưỡng thế

hệ trẻ trở thành những con người tương lai của đất nước

Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai, trẻ em sinh ra có quyền được chăm sóc và bảo vệ Vì thế giáo dục con người ở lứa tuổi mầm non vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của mỗi con người đối với xã hội, đối với cộng đồng Trẻ em là công dân của xã hội, là thế hệ tương lai của đất nước nên ngay từ thuở lọt lòng chúng ta cần chăm sóc giáo dục trẻ thật chu đáo Trong các nội dung giáo dục thì hoạt động với đồ vật ở lứa tuổi nhà trẻ là hoạt động chủ đạo, đó là hoạt động hết sức quan trọng, nó giúp trẻ phát triển trí tuệ và thể lực Muốn chơi được với

đồ vật thì trẻ phải trải qua một quá trình học tập, rèn luyện và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác

Ở lứa tuổi nhà trẻ, hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo Thông qua hoạt động với đồ vật, trẻ được phát triển trí tuệ, thể chất, tình cảm quan hệ xã hội, được phát triển toàn diện về nhân cách Đối với mỗi loại đồ chơi hay đồ vật thật, trẻ đều cố gắng tìm kiếm một phương thức hành động tương ứng. Ngoài ra, thao tác với đồ vật, đồ chơi là cho trẻ phối hợp các giác quan, hành động đồ vật,

đồ chơi nhằm cung cấp các kinh nghiệm và rèn luyện thao tác tư duy

Sự tiếp xúc với thế giới xung quanh ngày càng rộng thì phương thức hành động với đồ vật cũng ngày càng phong phú Trong trường mầm non, hoạt động với đồ vật luôn có sự hướng dẫn, tổ chức của giáo viên Hoạt động với đồ vật là phương tiện để luyện tập hiệu quả các vận động tinh Trong khi chơi, trẻ vừa

được thỏa mãn nhu cầu cá nhân, vừa được rèn luyện vận động tinh như xếp, xâu, luồn, xé, dán, vò, nắm… Hoạt động của trẻ ngày càng phát triển, trẻ không chỉ dừng lại ở mức độ khám phá một đối tượng mà có thể khám phá cùng lúc hai hay ba đối tượng Để trẻ phát triển thể chất tốt, cần phải rèn luyện từ các hoạt động đơn giản nhất của trẻ hàng ngày

Thực tế, người lớn hay làm thay trẻ mọi việc, trẻ ít có cơ hội được hoạt động với đồ vật Trong giờ chơi, nếu để trẻ chơi một cách tự nhiên ta sẽ thấy những hành động chơi của trẻ cũng mang đến kết quả nhưng không chính xác, không khéo léo, chưa đúng với chức năng sử dụng của từng đồ vật Chính vì

vậy, là giáo viên mầm non dạy lớp nhà trẻ tôi mạnh dạn đưa ra đề tài: “Tổ chức các hoạt động với đồ vật nhằm phát triển vận động tinh cho trẻ lớp cơm thường A trường MN 8/3 Nha Trang – Tỉnh Khánh Hòa” Với mong muốn

giúp trẻ phát triển vận động tinh thông qua hoạt động với đồ vật một cách có hiệu quả

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm ra các biện pháp hoạt động với đồ vật để phát triển vận động tinh cho trẻ

- Rút ra bài học kinh nghiệm về cách tổ chức hoạt động với đồ vật để phát triển vận động tinh cho trẻ

3 Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức các hoạt động với đồ vật nhằm phát triển vận động tinh

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Tham khảo- nghiên cứu tài liệu

- Quan sát- thực hành

5 Phạm vi nghiên cứu

Trẻ 25-36 tháng tại trường Mầm non 8-3 Nha Trang

6 Kế hoạch nghiên cứu

- Với đề tài này tôi nghiên cứu trong thời gian 7 tháng (Bắt đầu từ tháng 9/2014

đến hết tháng 3/2015) cụ thể:

- Tháng 9,10/2014: Xác định đề tài, sưu tầm tài liệu, quan sát, khảo sát thực tế

- Tháng 11,12/2014 đến tháng 2/2015: Nghiên cứu và tiến hành thực nghiệm

- Tháng 3/2015: Viết đề tài

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận

Hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của trẻ 25 – 36 tháng tuổi Đó chính là hoạt động của trẻ với thế giới đồ vật dưới sự hướng dẫn của người lớn, nhằm lĩnh hội chức năng của đồ vật và phương thức sử dụng tương ứng Trẻ lĩnh hội được những kinh nghiệm lao động xã hội chứa đựng trong các đồ vật, làm cho hoạt động đồ vật của trẻ ngày càng giống với cách sử dụng của người lớn

Khoa học tâm lý đã khẳng định hoạt động với đồ vật là dạng hoạt động chủ đạo của trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ Ở mỗi lứa tuổi có một hoạt động chủ đạo nhất định, đó là những hoạt động có đặc điểm sau:

Là hoạt động có đối tượng mới mẻ, chính đối tượng mới này tạo ra những cái mới trong tâm lý trẻ, tức là tạo ra sự phát triển

Hoạt động có khả năng chi phối toàn bộ đời sống tâm lý trẻ Những quá trình tâm lý trẻ được cải tổ, được tổ chức lại bằng hoạt động này Ngoài ra, hoạt động có khả năng chi phối các hoạt động khác diễn ra đồng thời và tạo ra những nét đặc trưng của trẻ trong mỗi giai đoạn phát triển

Do đó việc tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật giữ vai trò giáo dục phát triển toàn diện cả về mặt tâm lý và sinh lý Dưới sự tổ chức, hướng dẫn của người lớn, trẻ hoạt động tích cực với các đồ vật xung quanh, qua đó trẻ lĩnh hội được một cách dễ dàng và đúng đắn những dấu hiệu và thuộc tính khách quan của đồ vật như: tên gọi, công dụng, hình dáng, màu sắc, vật liệu, âm thanh hoặc tiếng kêu Trẻ mầm non có tư duy và nhận thức theo lối trực quan cảm tính, vì vậy mọi hoạt động giảng dạy đối với lứa tuổi này đều cẩn phải sử dụng những

hình mẫu trực tiếp Chính những hoạt động này tạo nên những biến đổi về chất

trong tâm lý trẻ và làm cho các họat động khác mang màu sắc của nó Trong trường mầm non, hoạt động với đồ vật luôn có sự hướng dẫn, tổ chức của giáo viên Nội dung hoạt động với đồ vật được xây dựng dựa trên đặc điểm tâm lý của trẻ Các nội dung đã được sắp xếp theo nguyên tắc đồng tâm và phát triển từ

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

Hoạt động với đồ vật giúp trẻ phát triển các giác quan, cử động, vận động đặc biệt là khả năng điều khiển bàn tay và các ngón tay đó là vận động tinh

Kỹ năng vận động tinh là kỹ năng sử dụng những phần cơ của bàn tay, ngón tay để thực hiện những chuyển động nhỏ, là khả năng cùng sử dụng mắt, tay và ngón tay để thực hiện các động tác Đây là kỹ năng vận động đòi hỏi khéo léo, tỉ mỉ, kiên trì để thực hiện những động tác nhỏ và chính xác cao

Việc phát triển các kỹ năng vận động tinh của trẻ là rất quan trọng, bởi vì

đó là những kỹ năng thiết yếu hàng ngày để thực hiện các công việc thường nhật như là: mặc quần áo, xâu dây giầy, ăn uống Tóm lại, đó là những kỹ năng cần thiết giúp cho con người sống tự lập Hầu hết trẻ em phát triển các kỹ năng vận động tinh từ những tiếp xúc thường xuyên hằng ngày trong gia đình và trường học Một cách tự nhiên, qua quá trình thích thú khám phá và vui chơi, những trải nghiệm đó, theo thời gian, giúp cho trẻ phát triển những kỹ năng cần thiết

Kỹ năng vận động tinh phát triển tùy theo việc chơi - tập luyện của trẻ:

đồ chơi, khối lắp ghép, đồ chơi nghệ thuật, sẽ giúp trẻ tập cầm nắm đồ chơi, xoay, vặn, siết, lắp ghép khối Từ đó làm tăng sự phát triển của các nhóm cơ nhỏ, bàn tay, các ngón tay khéo léo hơn trong việc sử dùng đồ dùng đồ chơi

2 Thực trạng

Trẻ lứa tuổi 25 – 36 tháng tuy nhỏ, những kỹ năng của trẻ còn yếu và vụng về Để có tiền đề tốt hơn cho sau này, trẻ vẫn phải được giáo dục từ những

kỹ năng vận động tinh Những kỹ năng đó chỉ được thể hiện trong các hoạt động với đồ vật của trẻ Trên thực tế, nếu để trẻ tự do hoạt động thì những trò chơi của trẻ cũng hoàn thành nhưng hầu như không được khéo léo

Nếu tôi ít quan tâm, không chỉ dẫn cho trẻ thì các kỹ năng phát triển vận động tinh của trẻ sẽ không có kết quả cao Nên với đề tài này mong muốn chúng

ta hãy quan tâm đến trẻ ngay từ lứa tuổi nhỏ vì lứa tuổi 25 – 36 tháng là tiền đề cho trẻ phát triển sau này vì trong khi chơi trẻ được phát triển các vận động tinh

Tuy nhiên, lĩnh vực phát triển thể chất của trẻ là nổi trội vì trẻ được hình thành

kỹ năng phát triển vận động tinh trong khi chơi, trẻ vừa được chơi thoải mái vừa

được phát triển các kỹ năng như: xếp, xâu, luồn, xé, dán, vò, nắm… Từ đó nhằm hình thành và phát triển các khả năng của vận động tinh cho trẻ

Bảng khảo sát đầu năm về khả năng hoạt động với đồ vật của trẻ

1 Biết chơi các con vật có dây kéo 10/31 32%

2 Thực hiện bài tập về các ngón tay 8/31 25,8%

3 Biết sử dụng đất nặn để tạo ra sản phẩm 31/31 0%

5 Biết tự mặc và cởi những quần áo đơn giản 25/31 80,6%

* Thuận lợi

Qua nhiều năm chủ nhiệm lớp 25-36 tháng tuổi, tôi thấy trẻ rất hiếu động ham tìm hiểu, thích khám phá các đồ vật xung quanh mình Tôi cũng đã được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, của tổ chuyên môn, luôn tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện thực hiện các hoạt động cho trẻ

Bản thân tôi là một giáo viên luôn tích cực học hỏi, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên thăm lớp dự giờ Tích cực soạn giáo án, tham khảo tài liệu về giáo dục mầm non

Môi trường lớp học sạch sẽ, thoáng mát, trang thiết bị của nhà trường đầy

đủ trẻ có một môi trường học tập tốt Bên cạnh đó trường tôi nằm giữa trung tâm thành phố đã đạt nhiều thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ suốt nhiều năm qua Đa số phụ huynh nhiệt tình với trường, lớp nên luôn nhận được sự tin tưởng và ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh trong các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ

* Khó khăn

Ngoài những thuận lợi đã nêu trên, trong quá trình thực hiện, bản thân tôi gặp không ít khó khăn:

- Nhận thức của một số bậc phụ huynh chưa cao, cho rằng trẻ còn nhỏ chưa cần phải dạy nên không cho trẻ dược trải nghiệm

- Hình thức tổ chức còn đơn điệu, chưa hấp dẫn gây hứng thú với trẻ

3 Biện pháp thực hiện 3.1 Sử dụng đồ chơi có dây kéo

Đồ chơi giúp trẻ trở nên năng động, hiểu biết hơn về thế giới xung quanh đồng thời rèn luyện cho trẻ sự khéo léo khi sử dụng đồ vật Đối với mỗi loại đồ chơi hay đồ vật thật, trẻ đều cố gắng tìm kiếm một phương thức hành động tương ứng Ngoài ra, thao tác với đồ vật, đồ chơi là cho trẻ phối hợp các giác quan, hành động đồ vật, đồ chơi nhằm cung cấp các kinh nghiệm và rèn luyện thao tác tư duy

Các loại đồ chơi, đặc biệt là đồ chơi có dây kéo nhằm giúp trẻ cải thiện sự cầm nắm và làm chủ được các ngón tay Trong khi chơi, cô là người hướng dẫn

để trẻ có thể sử dụng các ngón tay, tác động vào dây kéo để đồ chơi được hoạt động Tùy thuộc vào độ khéo léo của trẻ, trẻ có thể làm cho đồ chơi được hoạt động ít hay nhiều

Ví dụ: Chơi với đồ chơi có dây kéo Mục đích: Kéo dây của một đồ chơi hoặc thú nhồi bông để cho nó nói

hoặc chạy, nhằm cải thiện sự cầm nắm và làm chủ vận động tinh của trẻ

Chuẩn bị: Búp bê, thú nhồi bông biết nói, phát âm hoặc chạy khi kéo sợi dây.

Cách tiến hành:

- Cô tạo tình huống cho trẻ thấy và đi lấy đồ chơi hoặc thú nhồi bông Cho trẻ quan sát và nhận xét xem đồ chơi đó có gì lạ (dây kéo) Gợi ý cho trẻ thử kéo sợi dây xem đồ chơi sẽ như thế nào?

- Cho trẻ tự nhận xét về đồ chơi đó dưới sự gợi ý của cô: Sau khi kéo dây, con thấy thú nhồi bông như thế nào? Đồ chơi chuyển động ra sao?

Sau khi đồ chơi hết phát ra âm thanh hoặc hết chạy cô cho trẻ đi lấy đồ chơi và hướng dẫn: Muốn đồ chơi phát ra âm thanh lâu hoặc chạy lâu hơn con cần phải kéo sợi dây cho thật là dài

- Cô cho trẻ một đồ chơi khác và khuyến khích trẻ tự kéo sợi dây Cô cho trẻ tự tìm sợi dây và bắt chước hành động kéo (Cô chỉ giúp trẻ khi trẻ lúng túng)

- Sau cùng, cô dạy trẻ cầm đồ chơi và kéo không trợ giúp, bằng cách sử dụng hai bàn tay hợp tác với nhau

3.2 Thực hiện bài tập về các ngón tay

Ở độ tuổi này đôi tay của trẻ đã trở nên khéo léo hơn Cho trẻ thực hiện lặp lại nhiều lần các động tác hay cử chỉ nào đó thông qua những yêu cầu cụ thể

mà giáo viên đặt ra để nâng cao vốn hiểu biết và kỹ năng thực hiện công việc bằng các ngón tay, nhằm giúp cho khả năng linh hoạt và nhanh nhạy của bàn tay trẻ trở nên thành thạo

Sự khéo léo đôi bàn tay phát triển cùng với sự phát triển lứa tuổi của trẻ,

vì vậy để đôi bàn tay của trẻ phát triển tốt nhất giáo viên cần tạo môi trường và dụng cụ cho trẻ vận động và luyện đôi bàn tay, khuyến khích và chú ý đến sự an toàn của trẻ khi vận động

Ví dụ 1: Trò chơi “Ngón tay nhúc nhích”

Mục đích: Đọc và làm theo động tác của bài thơ, giúp trẻ nâng cao khả

năng vận động của ngón tay

Cách tiến hành

Một ngón tay nhúc nhích nhúc nhích (2 bàn tay đưa lên, mỗi bên giơ 1 ngón tay đưa qua đưa lại.)

Hai ngón tay đùn đưa đung đưa (2 bàn tay đưa lên, mỗi bên giơ 2 ngón tay lắc qua lắc lại.)

Năm ngón tay như những cánh hoa (2 bàn tay đưa lên, xoè các ngón tay ra làm hoa và lắc bàn tay)

Ha ha ha (2 tay đưa lên miệng và cười to ha ha ha)

Ví dụ 2: Chơi cắp đậu bỏ vào lọ Mục đích: Nâng cao khả năng kết hợp giữa tay và mắt, làm chủ được khả

năng điều khiển của ngón tay

Chuẩn bị: Các loại hạt đậu như đậu đen, đậu đỏ, đậu xanh, đậu nành 4 lọ

đựng 4 loại đậu

Cách tiến hành

Cô trộn tất cả các loại đậu vào rồi đổ ra sàn nhà Yêu cầu 2 bàn tay của trẻ nắm lại với nhau, dùng 2 ngón trỏ để cắp các hạt đậu bỏ đúng vào từng lọ của

chúng mà cô đã chuẩn bị Sau thời gian 5 phút, trẻ nào cắp đậu bỏ vào lọ nhiều

và chính xác thì sẽ được thưởng

3.3 Biết sử dụng đất nặn để tạo ra sản phẩm

Những lợi ích khi chơi đất nặn giúp trẻ em phát triển cả về thể chất lẫn trí não Khi tương tác với đất nặn, tính chất đàn hồi và mềm dẻo của nó sẽ giúp trẻ phát triển các kỹ năng vận động tinh, cải thiện sự phối hợp tay và mắt, cảm nhận màu sắc cũng như hình khối, dáng vẻ và sự xếp đặt hợp lý của sự vật Với các trẻ lớn, đất nặn còn là vật liệu đặc biệt giúp các bé thoả sức sáng tạo, tập trung quan sát và luyện tập sự khéo léo của đôi bàn tay Với các trẻ nhỏ, sự tiếp xúc của các ngón tay với đất nặn cũng giúp kích thích các dây thần kinh và tăng cường sự cảm nhận về thế giới xung quanh

Đất nặn giúp rèn luyện sự phối hợp tinh tế giữa bàn tay và ngón tay qua các thao tác lăn, ấn, tạo hình, cấu véo đất và nắn thành những hình thù mà bé thích Trẻ có thể thỏa thích sáng tác ra những tác phẩm dựa trên sự quan sát và trí tưởng tượng của mình Giáo viên cung cấp thêm cho trẻ vài dụng cụ khác để trò chơi thêm vui và có thể giữ hứng thú của trẻ lâu hơn như thanh cán có trọng lượng nhẹ và khuôn cắt bánh bằng nhựa Giáo viên và trẻ có thể biến tấu thành nhiều trò chơi khác nhau với đất nặn, vừa chơi vui vừa rèn luyện các kỹ năng khéo léo của ngón tay, rèn luyện sự tập trung cũng như kích thích sự sáng tạo

Ví dụ 1: Cho trẻ chơi “Bỏ vào trong lọ”

Mục đích: Phát triển việc cầm tốt bằng hai ngón tay và cải thiện làm chủ

vận động tinh Rứt ra những miếng đất nặn nhỏ và bỏ chúng vào lọ

Chuẩn bị: Đất nặn, lọ.

Cách tiến hành:

- Cô hướng dẫn trẻ lấy đất nặn và nhào sao cho đất nặn được mềm dẻo, sau

đó cô hướng dẫn trẻ cách lăn đất nặn để làm một sợi dây nhỏ khoảng 1cm bề dày

- Bảo đảm trẻ quan sát cô và chỉ cho trẻ cách ấn như thế nào ở đầu sợi dây

để rứt ra một miếng đất nặn nhỏ bằng cách dùng ngón cái và ngón trỏ

- Cô để miếng đất nặn trước mặt cho trẻ thấy cô cầm như thế nào để thả được đất nặn vào trong lọ

Ví dụ 2: Cho trẻ chơi tự do với đất nặn.

Mục đích: Giúp trẻ biết cách chia đất nặn ra từng phần, biết lăn tròn, lăn

dọc, ấn dẹt…đất nặn

Chuẩn bị: Đất nặn đủ màu và một số dụng cụ chơi cùng đất nặn Cách tiến hành

- Cô cho trẻ chơi tự dưới sự hướng dẫn của cô: Chia đất nặn thành nhiều phần to nhỏ khác nhau bằng cách véo đất hoặc dùng dụng cụ để cắt đất nặn Sau

đó, cô dùng những ngón tay nhào đất cho đến khi đất nặn được mềm và dẻo

Tiếp theo cô sẽ nặn nhừng hình thù mà mình thích

- Cô hướng dẫn trẻ cách lăn tròn, lăn dọc, ấn dẹt…và hướng dẫn trẻ tạo ra nhiều hình khác nhau mà trẻ thích

3.4 Biết đóng mở các loại nắp vặn, nắp hộp

Đóng mở nắp vặn của các loại lọ có vẻ không có gì hấp dẫn trong mắt người lớn nhưng lại có thể khiến trẻ say mê Hầu hết trẻ từ 25-36 tháng tuổi đều

sẽ thích trò chơi đơn giản nhưng cực kỳ thú vị này Đây cũng là một trong những trò chơi cơ bản giúp bé hình thành được một số kĩ năng khéo léo của đôi tay, trẻ sẽ rèn kỹ năng vận động, phối hợp tay và mắt và tăng khả năng tập trung

Trẻ rất thích tháo lắp nắp bình và nắp hộp nhỏ Sẽ còn thú vi hơn nữa nếu trong

lọ hoặc hộp có một món đồ thú vị!

Hãy chuẩn bị bình nhựa trong có nắp và những món đồ chơi nhỏ Cho món đồ chơi nhỏ, bắt mắt vào bình nhựa và vặn chặt nắp Cho trẻ bình nhựa để trẻ tháo nắp và lấy đồ chơi ra Trẻ sẽ thích được làm đi làm lại thao tác này nhiều lần

Ví dụ 1: Đóng mở nắp vặn

Mục đích: Trẻ biết sử dụng sự khéo léo của các ngón tay để chơi với lọ

có nắp vặn theo nhiều cách khác nhau: vặn đóng mở nắp lọ, lăn lọ sữa, bỏ vào

đổ ra, xếp chồng, xếp cạnh

Chuẩn bị: Bỏ một số hạt màu hoặc viên sỏi vào lọ có nắp vặn.

Cách tiến hành