(SKKN HAY NHẤT) sử dụng trò chơi ô chữ ở một số bài luyện tập chương thuộc chương trình hóa học lớp 10 nâng cao

Và qua quá trình giảng dạy tôi đã rút ra được một kinh nghiệm mà tôi thấy rất hiệu quả về việc tạo hứng thú học tập bộ môn cho học trò từ đó để đạt được kết quả cao trong học tập đó là s

Trang 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

"SỬ DỤNG TRÒ CHƠI Ô CHỮ Ở MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP

CHƯƠNG THUỘC CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10 NÂNG

CAO"

Trang 2

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Có lẽ không chỉ riêng tôi mà với nhiều giáo viên đứng lớp khác cũng thế, cứ sau mỗi

tiết dạy thấy được niềm vui trong ánh mắt học trò, nghe được những tiếng trạo nhau “sao

nhanh hết giờ thế nhỉ” thì tự nhiên những người làm nghề “gõ đầu trẻ ” như tôi bỗng

thấy hạnh phúc và yêu nghề hơn rất nhiều Thế nhưng làm thế nào để học trò có được

niềm vui ấy? Làm thế nào để học trò có thể thốt ra những lời như thế thì quả thật là khó

Từ lâu nay, trong suy nghĩ của nhiều người, của nhiều thế hệ học trò thì những môn

khoa học tự nhiên: Toán, Lí, Hóa, Sinh là những môn học hết sức khô khan Với một số

người có được năng khứu bẩm sinh về tính toán thì việc học các môn học này có phần

đơn giản hơn một chút, còn với hầu hết nhiều người việc học các môn học này là hết sức

khó khăn Nếu không có sự chăm chỉ, không có niềm đam mê hứng thú học tập thì chắc

chắn kết quả đạt được không cao Và với môn Hóa Học mà bản thân tôi đang giảng dạy

cũng không nằm ngoài quy luật đó Bên cạnh những đặc trưng chung của môn khoa học

tự nhiên ở trên thì bộ môn Hóa Học còn mang nhiều đặc trưng riêng ví như: phải nhớ

nhiều công thức hóa học của các chất, phải nhớ nhiều phương trình hóa học, phải nhớ các

điều kiện xảy ra phản ứng… Vì vậy nếu không có sự chăm chỉ, không có hứng thú học

tập bộ môn thì làm sao có thể đạt được kết quả tốt Từ những yêu cầu trên ,trong suốt quá

trình giảng dạy cùng với sự tham khảo phương pháp giảng dạy của các đồng nghiệp ở các

bộ môn khác tôi đã không ngừng học hỏi để vận dụng vào môn học của mình Và qua quá

trình giảng dạy tôi đã rút ra được một kinh nghiệm mà tôi thấy rất hiệu quả về việc tạo

hứng thú học tập bộ môn cho học trò từ đó để đạt được kết quả cao trong học tập đó là sử

dụng trò chơi ô chữ trong giảng dạy Hóa Học Cách làm này đặc biệt có hiệu quả trong

các bài luyện tập chương Việc sử dụng ô chữ ở đầu bài học hoặc cuối bài học đều có thể

cho hiệu quả tốt Nếu sử dụng ô chữ ở đầu bài học thì ô chữ có tác dụng ôn tập lại kiến

thức trong chương, tạo hứng thú để học sinh làm tốt các bài tập ở phía sau Nếu sử dụng ô

chữ ở cuối bài học thì ô chữ có tác dụng tổng hợp lại kiến thức trong chương, tạo hứng

thú bộ môn để học sinh học tập chương mới tốt hơn Việc sử dụng ô chữ ở đầu hay cuối

bài phụ thuộc vào đặc điểm của từng bài Để thể hiện ô chữ trong bài học giáo viên có thể

kết hợp các phương tiện dạy học là máy chiếu hắt hoặc máy chiếu đa năng tùy vào từng

bài cụ thể Với việc vận dụng này đã tạo được hứng thú học tập cho HS và đã đạt được

hiệu quả tốt hơn

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trang 3

Việc SỬ DỤNG TRÒ CHƠI Ô CHỮ Ở MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP CHƯƠNG

THUỘC CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10 NÂNG CAO NHẰM TẠO HỨNG

THÚ HỌC TẬP MÔN HÓA HỌC CHO HỌC SINH nhằm đạt được một số mục đích

cơ bản sau:

- Tạo hứng thú học tập bộ môn để phát huy tối đa tính tích cực hoạt đông của học sinh từ

đó để đạt được kết quả học tập tốt nhất cho học trò

- Là năm học đầu tiên của cấp học THPT, học sinh có được hứng thú học tập thì những

năm học tiếp theo các em sẽ có được cơ sở vững chắc để hoàn thành khóa học với kết quả

cao nhất

PHẦN II: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Hiện nay đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học

sinh đang là một xu thế tất yếu Việc đổi mới phương pháp dạy học phải phù hợp với đặc

trưng bộ môn nhưng phải đảm bảo đạt được hiệu quả cao trong học tập Với xu thế phát

triển của xã hội ngày nay thì những phương pháp dạy học cũ đã không còn phù hợp Vì

vậy đòi hỏi phải có những phương pháp dạy học mới theo hướng tích cực hóa hoạt động

của học sinh và SỬ DỤNG TRÒ CHƠI Ô CHỮ Ở MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP

CHƯƠNG THUỘC CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC LỚP 10 NÂNG CAO NHẰM

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN HÓA HỌC CHO HỌC SINH đã được ra đời

trên cơ sở đó

II NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

A THỰC TRẠNG

Qua nghiên cứu khảo sát đầu năm vào tuần học thứ 4 tháng 9 năm 2011 ở các lớp khối

10 được phân công giảng dạy là lớp 10A3 và lớp 10A7 về hứng thú học tập bộ môn và kết

quả học tập ở hai lớp này thì thu được kết quả như sau:

1 Thái độ

Lớp Sĩ số Hứng thú Bình thường Không hứng

thúSố

HS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%10A3 48 5 10,42 13 27,08 30 62,5

Trang 4

Khá (từ 6,5đến dưới8)

Trungbình( từ 5 đếndưới 6,5)

Yếu( từ 3,5đếndưới 5)

Kém( dưới 3,5)

SốHS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%

SốHS

Tỉ lệ

%10A3 48 5 10,42 10 20,83 20 41,67 12 25 1 2,08

10A7 45 2 4,45 6 13,33 15 33,33 17 37,78 5 11,11

B NỘI DUNG

Từ thực trạng trên khi giảng dạy chương trình hóa học lớp 10 ở các bài luyện tậptôi đã sử dụng trò chơi ô chữ nhằm tạo hứng thú học tập cho HS cụ thể là:

Chương trình hóa học lớp 10 có 7 chương, cứ sau mỗi chương lại có một bài luyện

tập, và cứ đến các bài luyện tập chương tôi sử dụng trò chơi ô chữ với tên gọi chung tìm

ô chữ chìa khóa Ô chữ dài hay ngắn phụ thuộc vào từng chương Sau đây tôi xin được

trình bày từng ô chữ sử dụng trong 6 chương đầu và cách thức thực hiện

CHƯƠNG I: NGUYÊN TỬ

Bài 8: Luyện tập chương 1

1 Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa

2 Thời gian thực hiện: Đưa vào hoạt động 1 của bài nhằm mục đích:

- Củng cố kiến thức lí thuyết trong chương

- Tạo hứng thú học tập để các em tham gia tích cực ở các hoạt động giải bài tập phía sau

nhằm đạt được kết quả tốt

- Tạo tinh thần đoàn kết trong lớp, tạo môi trường sư phạm trong đó tất cả học sinh đều

được tham gia học tập

Trang 5

3.Phương tiện sử dụng: Máy chiếu hắt

4.Chuẩn bị:

- Giáo viên chuẩn bị sẵn bản trong và bút dạ

5.Cách thức thực hiện:

a Giáo viên phổ biến luật chơi

- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang có 8 chữ cái

- Các chữ cái trong ô chữ chìa khóa sắp xếp chưa đúng trật tự, sau khi lật mở được các

chữ cái trong ô chữ chìa khóa học sinh phải sắp xếp lại các chữ cái cho đúng trật tự để

gọi tên cho đúng từ chìa khóa

- Học sinh có hai sự lựa chọn:

+ Lựa chọn 1: Đoán từ chìa khóa sau đó kiểm tra lại qua 7 dữ kiện ( dùng phương pháp

diễn giải)

+ Lựa chọn 2: giải 7 dữ kiện trước rồi tìm từ chìa khóa sau ( Dùng phương pháp quy nạp)

- Học sinh giải đúng ô chữ chìa khóa và đúng ô chữ dữ kiện được phần thưởng là 10 cây

bút Học sinh trả lời đúng chỉ một trong 2 ô chữ thì được một nửa phần thưởng

-Ở ô chữ dữ kiện học sinh chỉ nhận được phần thưởng nếu trả lời đúng tất cả các từ hàng

ngang ( tối đa là được 2 học sinh trả lời 1 dữ kiện)

- Ô chữ dữ kiện gồm có 7 dữ kiện hàng ngang

Trang 6

b Cách tiến hành

- Giáo viên cử 1 học sinh lên làm thư kí để viết đáp án vào ô chữ chìa khóa và ô chữ dữ

kiện

- Giáo viên là người dẫn chương trình

- Học sinh chọn dữ kiện nào thì giáo viên đọc dữ kiện đó và lật mở các chữ chìa khóa

thông qua dữ kiện đó

Các dữ kiện trong ô chữ dữ kiện gồm:

Trên một obitan chỉ có thể có nhiều nhất là hai electron và hai electronnày chuyển động tự quay khác chiều nhau xung quanh trục riêng của mỗi electron Đó là

nội dung của nguyên lí …

Trang 7

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ dữ kiện có dạng sau:

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ chìa khóa có dạng sau:

P A U L I

C Ă

T Y

N G

O R

Trang 8

- Ô chữ chìa khóa cần tìm là

CHƯƠNG II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động cuối của bài nhằm mục đích

- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức tổng hợp trong chương

- Tạo hứng thú để học sinh học tập chương mới tốt hơn

- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 16 chữ cái

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

- Để tìm ra được ô chữ chìa khóa trên ta có 8 dữ kiện Trả lời đúng mỗi dữ kiện lật mở

được 1 số chữ cái trong ô chữ chìa khóa Các chữ cái sắp xếp chưa đúng trật tự Học sinh

tự sắp xếp lại và tìm ra từ chìa khóa đúng

- Tất cả học sinh trong lớp trả lời đúng mỗi dữ kiện được phần thưởng là 1 thỏi kẹo

anphelibe (Nếu có từ 1 học sinh trở lên trả lời sai thì không được phần thưởng)

Trang 9

- Tất cả học sinh tìm ra đúng ô chữ chìa khóa được phần thưởng là 4 thỏi kẹo anphelibe (Nếu

có từ 1 học sinh trở lên trả lời sai thì không được phần thưởng)

- Sau khi giáo viên đọc song dữ kiện học sinh có 5 giây ghi kết quả vào bảng đen, sau đó

giơ lên để giáo viên quan sát

- Học sinh lựa chọn các dữ kiện Trả lời đúng mỗi dữ kiện sẽ lật mở được một số chữ cái

trong ô chữ chìa khóa

- Các dữ kiện gồm:

Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số

… electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần

Đáp án: LỚP

- Lật mở được ô số 1 là chữ Â, ô số 13 là chữ Â, ô số 10 là chữ A

Trong một chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính Bazơ của

oxit và hiđroxit tương ứng… dần, đồng thời tính axit của chúng tăng dần

- Trong một nhóm A,theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính bazơ của các oxit và

hiđroxit tương ứng tăng dần, đồng thời tính axit của chúng…dần

Đáp án: GIẢM Lật mở được ô số 2 là chữ N, ô số 4 là chữ N, ô số 9 là chữ N

Trong mỗi chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính Kim loại của

các nguyên tố giảm dần, đồng thời tính phi kim…dần

- Trong một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên

tố … dần, đồng thời tính phi kim giảm dần

Đáp án: TĂNG Lật mở được ô số 3 là chữ H, ô số 8 là chữ H

Năng lượng ion hóa thứ nhất của nguyên tử là năng lượng… cần để tách

electron thứ nhất ra khỏi nguyên tử ở trạng thái cơ bản

Đáp án: TỐI THIỂU Lật mở được ô số 14 là chữ U, ô 16 là chữ U

So biến đổi tuần hoàn về cấu hình electron lớp… của nguyên tử các nguyên

tố khi điện tích hạt nhân tăng dần chính là nguyên nhân của sự biến đổi tuần hoàn về tính

Trang 10

Độ âm điện của một nguyên tử đặc trưng cho khả năng… electron của

nguyên tử đó khi tạo thành liên kết hóa học

- Sắp xếp lại các chữ cái theo đúng trật tự ta được ô chữ :

ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

Đ I N H L U Â T T U Â N H O A N

CHƯƠNG 3: LIÊN KẾT HÓA HỌC

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động cuối của bài nhằm mục đích

- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức tổng hợp trong chương

Trang 11

- Để tìm ra được ô chữ chìa khóa trên ta có 5 dữ kiện Trả lời đúng mỗi dữ kiện lật mở

được 1 số chữ cái trong ô chữ chìa khóa Các chữ cái sắp xếp chưa đúng trật tự Học sinh

tự sắp xếp lại và tìm ra từ chìa khóa đúng

- Mỗi nhóm có số điểm ban đầu là 5 điểm

- Đối với mỗi dữ kiện nếu có 1 học sinh trong nhóm trở lên trả lời sai thì trừ 1 điểm, tất

cả các học sinh trong nhóm trả lời đúng được cộng 1 điểm

- Sau khi tất cả các chữ cái đã được lật mở , nhóm nào có nhiều học sinh trả lời nhanh và

đúng nhất từ trong ô chữ chìa khóa thì nhóm đó sẽ chiến thắng và sẽ được lấy số điểm đã

đạt được làm điểm miệng

b Cách thức thực hiện

- Hình thức thưởng điểm cho nhóm học sinh

- Giáo viên cử 1 học sinh làm trọng tài lựa chọn các dữ kiện

- Giáo viên dẫn chương trình, đọc dữ kiện, đáp án và đưa ra đánh giá cuối cùng

- Ô chữ có 5 dữ kiện sau:

Liên kết … là liên kết được hình thành giữa các nguyên tử và ion kim loại

trong mạng tinh thể do sự tham gia của các electron tự do

Đáp án: KIM LOẠI Lật mở được ô số 1 là chữ N , ô số 6 là chữ N

Liên kết … là liên kết được tạo thành do lực hút tĩnh điện giữa các ion mang

điện tích trái dấu

Đáp án: ION Lật mở được ô số 2 chữ H, ô số 4 chữ H

Liên kết … là liên kết được hình thành giữa hai nguyên tử bằng một hay

nhiều cặp electron chung

Trang 12

Sự xen phủ trong đó trục của các obitan tham gia liên kết trùng với đường

nối tâm của hai nguyên tử liên kết gọi là sự xen phủ… Sự xen phủ … tạo liên kết

Đáp án: TRỤC Lật mở được ô số 5 là chữ Â

Liên kết giữa hai nguyên tử được thực hiện bởi 1 liên kết và một hay hai

liên kết được gọi là liên kết …

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động khởi động nhằm mục đích

- Tạo tâm lí thoải mái, hứng khởi để các em tham gia tích cực các hoạt động tiếp theo

- Củng cố, khắc sâu kiến thức về phản ứng oxi hóa – khử

3.Phương tiện sử dụng

- Máy chiếu đa năng

4.Chuẩn bị

- 3 hộp quà nhỏ : + Hộp 1 : 1 cuốn vở

+ Hộp 2: 1 tờ giấy có ghi : phần thưởng của bạn là một điểm 9

+Hộp 3: là 1 tờ giấy có ghi: phần thưởng của bạn là một tràng vỗ tay của cả lớp

Trang 13

- Học sinh nào tìm ra từ chìa khóa đúng và nhanh nhất sau gợi ý 1được 3 phần quà, trả lời

đúng sau gợi ý 2 được 2 phần quà, sau gợi ý 3 được 1 phần quà

b Cách thức thực hiện:

- Giáo là người dẫn chương trình và đưa ra các gợi ý

- Có 3 gợi ý liên quan đến ô chữ

Là đặc điểm chung của các phản ứng sau:

1 Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

2 Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2

3 FeO + CO → Fe + CO2

Phản ứng thế luôn là loại phản ứng này?

Là phản ứng hóa học trong đó có sự thay đổi số oxi hóa của

nguyên tố

Đáp án: OXI HÓA-KHỬ

CHƯƠNG 5: NHÓM HALOGEN

Trang 14

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động củng cố của bài nhằm mục đích

- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức của chương

- Tạo hứng thú học tập khi chuyển sang chương mới

- Tạo tinh thần đoàn kết

- Các chữ cái trong ô chữ chìa khóa sắp xếp chưa đúng trật tự, sau khi lật mở được các

chữ cái trong ô chữ chìa khóa học sinh phải sắp xếp lại các chữ cái cho đúng trật tự để

gọi tên cho đúng từ chìa khóa

- Học sinh có hai sự lựa chọn:

+ Lựa chọn 1: Đoán từ chìa khóa sau đó kiểm tra lại qua 7 dữ kiện ( dùng phương pháp

diễn giải)

+ Lựa chọn 2: giải 7 dữ kiện trước rồi tìm từ chìa khóa sau ( Dùng phương pháp quy nạp)

- Học sinh giải đúng ô chữ chìa khóa được phần thưởng là 3 cuốn vở ghi

- Học sinh giải đúng mỗi từ hàng ngang trong ô chữ dữ kiện được phần thưởng là 1 cuốn

vở ghi

-Ô chữ dữ kiện có dạng

Trang 15

- Học sinh chọn dữ kiện nào thì giáo viên đọc dữ kiện đó và lật mở các chữ chìa khóa

thông qua dữ kiện đó

- Học sinh có 5 giây để ghi đáp án vào bảng đen nhỏ

Các dữ kiện trong ô chữ dữ kiện gồm:

Từ F2 đến I2 tính oxi hóa …dần

Đáp án: GIẢM Lật mở được ô số 3 là chữ O

Từ HF đến HI tính khử … dần

Đáp án: TĂNG Lật mở được ô số 7 là chữ L

Nguyên tắc điều chế clo trong phòng thí nghiệm là…ion Cl- Thành Cl2

Đáp án: OXI HÓA Lật mở được ô số 6 là chữ N

Cho các phản ứng hóa học sau:

Trang 16

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ chìa khóa có dạng sau:

- Sắp xếp các chữ cái lại ta được từ chìa khóa: HALOGEN

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ dữ kiện có dạng sau:

Trang 17

CHƯƠNG 6: NHÓM OXI

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động khởi động nhằm mục đích

- Tạo tâm lí thoải mái, hứng khởi để các em tham gia tích cực các hoạt động tiếp theo

- Củng cố, khắc sâu kiến thức về nhóm oxi

- Tạo bầu không khí thi đua học tập giữa các học sinh trong lớp

3.Phương tiện sử dụng

- Máy chiếu đa năng

4.Chuẩn bị

- 3 hộp quà nhỏ : + Hộp 1 : 1cây bút mực

+ Hộp 2: 1 tờ giấy có ghi : Chúc bạn may mắn lần sau

+Hộp 3 : là 1 tờ giấy có ghi: phần thưởng của bạn là 5 cây bút chì

5 Cách thức thực hiện

G N

Ă

T X

H Ư

K N C

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	189,81 KB