Cơ sở hình thành tư tưởng hồ chí minh trong các cơ sở đó, cơ sở nào quyết định bản chất cách mạng và khoa học của tư tưởng hồ c

b Những tiền đề tư tưởng, lí luận * Giá trị truyền thống * Tinh hoa văn hóa nhân loại * Chủ nghĩa Mác- Lênin III, Mối quan hệ giữa chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác- Lên

I, Khái niệm về tư tưởng và tư tưởng Hồ Chí Minh

II, Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1) Cơ sở khách quan a)Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

* Trong nước

* Quốc tế

b) Những tiền đề tư tưởng, lí luận

* Giá trị truyền thống

* Tinh hoa văn hóa nhân loại

* Chủ nghĩa Mác- Lênin III, Mối quan hệ giữa chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác- Lênin

IV, Nhân tố quyết định bản chất cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh

a) Chủ nghĩa Mác- Lênin b) Con người Hồ Chí Minh

C Kết luận

A.Lời mở đầu

Đất nước ta, con người Việt Nam ta đang được sống dưới mái nhà bình yên, được độc lập tự do, từ đâu mà chúng ta có được điều đó đây? Đó chính là nhờ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc

Việt Nam ta, Người đã vạch ra con đường cứu nước đúng đắn, Người không chỉ

khai thông bế tắc trong đường lối giải phóng dân tộc, mà còn giải quyết đúng

đắn, sang tạo và lãnh đạo hiện thực thắng lợi các vấn đề trọng yếu nhất của cách mạng nước ta.Chính đường lối cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ

nghĩa xã hội của Người đã tạo nên sức mạnh tổng hợp và phát huy tác dụng, đưa tới những thắng lợi rực rỡ của cách mạng nước ta

B Nội dung

I, Khái niệm về tư tưởng và tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức, là biểu hiện quan hệ của con người với thế giới xung quanh Trong thuật ngữ “ tư tưởng Hồ Chí Minh”, khái niệm “ tư tưởng” có ý nghĩa ở tầm khái quát triết học Khái niệm “ tư tưởng” ở đây không phải dùng với nghĩa tinh thần- tư tưởng, ý thức tư tưởng của một cá nhân, một cộng đồng, mà với nghĩa là một hệ thống những quan điểm, quan niệm, luận điểm được xây dựng trên một nên tảng triết học (thế giới quan và phương pháp luận) nhất quán, đại biểu cho ý chí, nguyện vọng cho một giai cấp, một dân tộc, được hình thành trên cơ sở thực tiễn nhất định và trở lại chỉ đạo hoạt động thực tiễn, cải tạo hiện thực

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cho đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, đồng thời là sự kết hợp tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại.Đó là là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân,

của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống

vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân…

Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta

II, Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1, Cơ sở khách quan

a) Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

 Xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX Trong nước, chính quyền nhà Nguyễn đã thi hành chính sách đối nội, đối ngoại bảo thủ, phản động…Không cho người Việt Nam cơ hội tiếp xúc và bắt

nhịp với sự phát triển của thế giới Không phát huy được những thế mạnh của dân tộc và đất nước, chống lại âm mưu xâm lược của chủ nghĩa thực dân phương Tây

Khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam (1858), xã hội Việt Nam trở thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến, xuất hiện hai mâu thuẫn cơ bản: toàn thể

dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai phong kiến( mâu thuẫn dân tộc);

toàn dân Việt Nam( nông dân) với địa chủ phong kiến (mâu thuẫn giai cấp) Nhiều phong trào yêu nước của nhân dân Việt Nam đã nổi dậy nhưng đều bị thất bại, như

sự thất bại của phong trào Cần Vương theo tư tưởng phong kiến; như phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục theo hệ tư tưởng tư sản…Điều này đã giúp Nguyễn Ái Quốc nhận rõ hạn chế của phong trào đó chưa biết tổ chức, chưa có tổ chức và thúc đẩy Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước mới của nhân dân Việt Nam

 Bối cảnh thời đại( quốc tế) Trong khi con thuyền Việt Nam còn lênh đênh chưa rõ bờ bến phải đi

tới, việc cứu nước như trong đêm tối “ không có đường ra” thì lịch sử thế giới

trong giai đoạn này cũng đang có những biến chuyển to lớn

Chủ nghĩa tư bản trở thành chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa tư bản xác lập

sự thống trị trên phạm vi thế giới Lúc này không chỉ dừng lại ở sự áp bức giai cấp

trong chính quốc mà mở rộng ra sự áp bức đối với các dân tộc khác Vì thế cuộc

đấu tranh giải phóng dân tộc không chỉ còn là hành động riêng lẻ nữa mà trở thành cuộc đấu tranh chung của dân tộc thuộc địa chống đế quốc Cuộc đấu tranh giải

phóng dân tộc gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp Cuộc đấu tranh giải

phóng dân tộc trở thành giải phóng giai cấp vô sản trên thế giới

Từ cuộc đấu tranh sôi nổi của công nhân các nước tư bản chủ nghĩa cuối

thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX đã dẫn đến một cao trào mới của cách mạng thế giới với

đỉnh cao là Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 Chính cuộc cách mạng này đã làm “thức tỉnh các dân tộc châu Á”.Cách mạng Tháng Mười Nga đã lật đổ nhà nước tư sản, thiết lập Chính quyền Xô viết, mở ra một thời kì mới trong lịch sử loài người Đồng thời cuộc cách mạng đã nêu một tấm gương sáng về sự giải phóng dân tộc bị áp bức, “ mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại

giải dân tộc” Với sự thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga, chủ nghĩa xã hội

trở thành hiện thực trên thế giới, đánh dấu bước chuyển lớn của thời đại: thời đại

quá độ lên xã hội chủ nghĩa và giúp Hồ Chí Minh nhận ra một chân lí: “Chỉ có xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và

những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”

b) Những tiền đề tư tưởng, lí luận

Một là, giá trị truyền thống dân tộc Đó là truyền thống yêu nước,

kiên cường bất khuất, là tinh thần tương thân tương ái, lòng nhân nghĩa, ý thức cố kết cộng đồng, là ý chí vươn lên vượt qua mọi khó khăn, thử thách, là trí thông

minh, tài sáng tạo, quý trọng hiền tài, khiêm tốn tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

để làm giàu cho văn hóa dân tộc

Lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước được hình thành từ rất sớm và

trở thành một tính chất của người dân Việt và đây là một yếu tố quan trọng nhất để

Nguyễn Tất Thành đi vào con đường cách mạng Cho đến nay, mọi thắng lợi của

cách mạng Việt Nam kể cả thắng lợi công cuộc đổi mới đều có cội nguồn từ lòng

yêu nước, với học thuyết du nhập vào Việt Nam đều phải thông qua lòng yêu nước

và chủ nghĩa yêu nước của người dân Việt

Truyền thống đoàn kết, đoàn kết là sự gắn bó hợp tác với nhau để tạo

nên sức mạnh Truyền thống này được hình thành cùng với sự hình thành của dân

tộc Việt và cũng là nguồn cội của sức mạnh dân tộc Việt Có 4 hình thức đoàn kết

cơ bản: đoàn kết gia đình, đoàn kết trong cộng đồng và dòng họ, đoàn kết trong cộng đồng làng xã, đoàn kết quốc gia dân tộc thể hiện ở chỗ có tính nội dung, có

văn hóa chung và có ngày giỗ tổ chung (10/3 âm lịch)

Truyền thống nhân văn nhân ái quý trọng con người, hướng con người

vào làm điều thiện, đồng thời xử lí tinh tế các mối quan hệ gia đình, vợ chồng, anh em…quy tắc ứng xử trong xã hội Do đó, người Việt sống tình cảm hơn, nhân nghĩa hơn, thông minh hơn

Trong lối sống của người Việt: giản dị, khiêm nhường, cởi mở và đặc

biệt không cực đoan, cố chấp Vì vậy có thể tiếp thu những cái hay, cái tốt, cái đẹp

của dân tộc khác

Truyền thống văn hiến Văn hiến là sự kết hợp nhuần nhuyễn của 3 yếu

tố sau: tri thức, đạo đức, cái đẹp

Dân tộc Việt có khả năng học, hiếu học và coi trọng sự học, luôn luôn

tôn vinh những người học cao, đỗ đạt

Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyên thống là tư tưởng,

tình cảm cao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng

cảm của người Việt Nam, cũng là đạo đức cơ bản của dân tộc Chính chủ nghĩa

yêu nước là điểm xuất phát và là nguồn sâu xa của tư tưởng Hồ Chí Minh, là hành trang lớn nhất trong con đường đi tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh

Hai là, tinh hoa văn hóa nhân loại Kết hợp các giá trị truyền thống

của văn hóa phương Đông với các thành tựu hiện đại của văn minh phương Tây-

đó chính là nét đặc sắc trong quá trình hình thành nhân cách và văn hóa Hồ Chí Minh

Đối với văn hóa phương Đông, Người đã tiếp thu tư tưởng của Nho giáo một cách có chọn lọc, hay nói cách khác Người đã chắt lọc những mặt tích cực,

loại bỏ tiêu cực xây dựng xã hội tốt đẹp hơn Đó là các triết lí hành động, tư tưởng

nhập thế, hành đạo, giúp đời, ước vọng về một xã hội bình trị, hòa mục, hòa đồng,

là triết lí nhân sinh; tu thân dưỡng tính; đề cao văn hóa lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học.Về phật giáo, Hồ Chí Minh tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc các

tư tưởng vị tha, từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân…là nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm việc thiện; là tinh thần bình đẳng, dân chủ, chống phân biệt đẳng cấp; là việc đề cao lao động, chống

lười biếng “ nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực”; là chủ trương sống không xa lánh việc đời mà gắn bó với dân, với nước, tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh

của nhân dân chống kẻ thù dân tộc….Đến khi đã trở thành người mácxit, Người lại

tiếp tục tìm hiểu chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, vì thấy trong đó có “

những điều thích hợp với điều kiện của nước ta”

Cùng với những tư tưởng triết học phương Đông, Hồ Chí Minh còn

nghiên cứu tiếp thu ảnh hưởng của nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương

Tây.Người đã nghiên cứu tư tưởng của Vonte, Rútxo, Môngtetxkio và tiếp thu tinh

thần dân chủ trong Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Đại cách mạng Pháp

và Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776

Trên hành trình cứu nước, Hồ Chí Minh đã tự biết làm giàu trú tuệ của

mình bằng vốn trí tuệ của thời đại, Đông và Tây, vừa tiếp thu vừa gạn lọc để từ

tầm cao trí thức nhân loại mà suy nghĩ, lựa chọn, kế thừa và đổi mới, vận dụng và

phát triển

Ba là, chủ nghĩa Mác- Lênin Đây là cơ sở thê giới quan và phương

pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh.Việc tiếp thu chủ nghĩa Mác- Lênin ở Hồ Chí

Minh diễn ra trên nền tảng của những tri thức văn hóa tinh túy được chắt lọc, hấp

thụ và một vốn chính trị, vốn hiểu biết phong phú, được tích lũy qua hoạt động

thực tiễn hoạt động đấu tranh vì mục tiêu cứu nước và giải phóng dân tộc.Bản lĩnh

trí tuệ đó đã nâng cao khả năng tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo ở Người khi vận

dụng những nguyên lí cách mạng của thời đại vào hoàn cảnh, điều kiện cụ thể của

Việt Nam

Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đã tiến

dần tới những nhận thức “lí tính” Thế giới quan và phương pháp luận Mác- Lênin

đã giúp Hồ Chí Minh tổng kết kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn để tìm ra con đường cứu nước

2) Nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là người có đầu óc thông minh sáng suốt, năng lực tư duy

độc lập sáng tạo, học vấn uyên bác, năng lực phân tích, so sánh, đối chiếu, tổng hợp sâu sắc suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế

giới

Có ý chí nghị lực kiên cường, những phẩm chất được tôi luyện đã quyết

định việc Hồ Chí Minh tiếp thu, chọn lọc, chuyển hóa, phát triển những tinh hoa của dân tộc, thời đại thành những tư tưởng đặc sắc độc đáo của mình

Có tấm lòng yêu nước, thương dân, thương yêu những người cùng khổ cô

bờ bến, một chiến sĩ cộng sản quả cảm, nhiệt thành sẵn sàng hi sinh cho Tổ quốc,

nhân dân, dân tộc và nhân loại

Người không ngừng học tập nhằm chiếm lĩnh vốn tri thức vốn trí thức đồ

sộ của nhân loại, tiếp thu kinh nghiệm, bề dày của phong trào cộng sản và chủ

nghĩa quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc Nhân cách, phẩm chất, tài năng và trí

tuệ của Hồ Chí Minh đã giúp Người đến với chủ nghĩa Mác- Lênin và tiếp thu

được các giá trị văn hóa nhân loại

III, Mối quan hệ giữa chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác- Lênin

Tại Đại hội II (1951) của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: ''Dân ta có

một lòng nồng nàn yêu nước.Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến

nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn

sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn

chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước''

Các dân tộc đều có lòng yêu nước Song, truyền thống yêu nước Việt

Nam có những nét đặc sắc: một là, tinh thần độc lập tự chủ, anh dũng bất khuất

trong đấu tranh dựng nước và giữ nước Hiếm thấy một dân tộc nào trên thế giới ở

vào hoàn cảnh lịch sử phải đấu tranh trường kỳ như thế, gay go quyết liệt như thế

chống những kẻ thù xâm lược lớn mạnh hơn mình gấp bội, để bảo vệ độc lập, tự

do, bản sắc và phẩm chất của dân tộc như dân tộc Việt Nam Hai là, giàu tính cộng

đồng, tính nhân dân, tính nhân bản Trong tư tưởng, tình cảm yêu nước Việt Nam

ngay thời phong kiến, Nước chủ yếu không phải là Vua mà trước hết là dân, là

đồng bào, là phẩm giá của dân tộc và con người Ba là, do hai đặc tính trên, tư tưởng yêu nước truyền thống Việt Nam có xu hướng gắn với tiến bộ xã hội Tư

tưởng yêu nước Việt Nam chứa đựng khát vọng về tự do, công bằng, bình đẳng xã hội của nhân dân Nhân dân Việt Nam yêu đất nước mình nhưng không vị kỷ, hẹp

hòi dân tộc mà tôn trọng các dân tộc khác, khoan dung và quý trọng tính hòa hiếu

Từ tuổi thanh niên, Hồ Chí Minh đã là một trong những người con yêu

nước ưu tú nhất, tiêu biểu nhất của dân tộc Tất cả ý nghĩa cuộc sống đối với Người

đó là cứu nước, giải phóng dân tộc, cứu đồng bào bị đọa đày, đau khổ Người coi đấy là lẽ sống thiêng liêng nhất Người nói: ''Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho

Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu''

Đối với Người, tất cả mọi kế sách đều vô nghĩa nếu không nhằm tự do cho đồng bào, độc lập cho Tổ quốc Cả cuộc đời, Người ''chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn

toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành'' Hồ Chí

Minh lúc thiếu thời rất khâm phục tinh thần yêu nước của các sĩ phu văn thân, các

chí sĩ xả thân vì nước Nhưng Người không tán thành đường lối cứu nước của các

vị Tư tưởng yêu nước của Hồ Chí Minh thời trẻ, ngay khi chưa gặp chủ nghĩa xã

hội, đã thể hiện có tầm vượt trước những quan niệm cứu nước đương thời Bởi đó

là tư tưởng yêu nước sáng suốt, có tính phê phán, mang đậm tính nhân dân, tính nhân bản Nó hướng tới việc tìm con đường thật sự cách mạng và khoa học, dẫn tới

mục tiêu triệt để giải phóng dân tộc Người nói: ''Nước độc lập mà dân không

hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì'' Rõ ràng mục tiêu

ấy không thể tìm thấy ở con đường cứu nước trên lập trường phong kiến và cả trên lập trường tư sản hay tiểu tư sản Ở tuổi 13, cũng như một số nhà yêu nước đương

thời, Hồ Chí Minh đã sớm bị hấp dẫn bởi khẩu hiệu ''Tự do, Bình đẳng, Bác ái”

Song, khác các vị ấy, Hồ Chí Minh muốn tìm hiểu đến tận nơi ''cái gì ẩn đằng

sau” những từ đẹp đẽ ấy, không chỉ trên lý thuyết mà ngay trên thực tế Với một

hoài bão và lòng yêu nước như thế làm hành trang, Hồ Chí Minh ra đi tìm đường

cứu nước Như vậy là chủ nghĩa yêu nước truyền thống đang đòi hỏi được đổi mới

là tiền đề tư tưởng đưa Hồ Chí Minh đến một cách tự nhiên với chủ nghĩa

Mác-Lênin, đáp ứng yêu cầu bức xúc của lịch sử lúc đó là phải xác định một đường lối

cứu nước mới, đúng đắn Tư tưởng yêu nước Hồ Chí Minh phản ánh yêu cầu giải

phóng bức xúc của dân tộc Việt Nam và các dân tộc thuộc địa nói chung

Tư tưởng càng vĩ đại khi nguồn gốc của nó càng sâu xa, cơ sở của nó càng rộng lớn Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ kết tinh những giá trị dân tộc, mà

còn bắt nguồn từ tinh hoa văn hóa nhân loại, cả phương Đông và phương Tây mà

Người đã thâu thái được Nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài xem Hồ Chí Minh là một điển hình của các bậc hiền triết phương Đông Cốt cách phương Đông của

người không chỉ ở văn hóa ứng xử mà còn thể hiện ở phương pháp, phong cách tư duy và hành động, ở sự am hiểu sâu sắc và tinh tế những vấn đề lịch sử cũng như những vấn đề nóng hổi đương đại của các dân tộc phương Đông như Trung Quốc,

Ấn Độ, Nhật Bản, Thái Lan, Lào, Campuchia

Nền học vấn đầu tiên mà Người tíếp nhận là Nho học Đến tuổi thanh

niên và cả thời kỳ hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến nghiên

cứu các giá trị phương Đông Trong các hệ tư tưởng cổ truyền, dễ nhận thấy Hồ

Chí Minh nhắc nhiều tới Nho giáo trong các bài viết, bài nói của mình Theo thống

kê của một số nhà nghiên cứu, trong Toàn tập Hồ Chí Minh thấy có tới khoảng 100

lần Người nhắc đến các luận điểm, cách ngôn của Khổng Mạnh Lúc này Hồ Chí

Minh dẫn lời Khổng Tử: ''Học không biết chán, dạy không biết mỏi'' Lúc khác

người dẫn lời Mạnh Tử: ''Ai cũng tham thì nước sẽ nguy'' Chỉ riêng một luận điểm của Nho giáo “Tiên thiên hạ ưu, hậu thiên hạ lạc” (lo trước thiên hạ, vui sau thiên

hạ), tính ra Hồ Chí Minh đã nhắc tới 14 lần ở những thời điểm khác nhau và với

những cách diễn đạt khác nhau Theo Người, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ,

đạo đức người cộng sản cũng phải như thế

Tuy nhiên, Hồ Chí Minh cũng chỉ ra những hạn chế lớn của Nho giáo

như phân chia đẳng cấp, coi thường phụ nữ, khinh lao động chân tay, v.v Hồ Chí Minh căn bản không dùng học thuyết Khổng Tử để cải tạo xã hội, song người nói ''Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học thuyết của Khổng Tử có nhiều điều

không đúng song những điều hay trong đó thì chúng ta nên học'' Người cho rằng

để kế thừa những cái hay trong tư tưởng các bậc tiền bối cần theo phương pháp Lênin Người nói ''Chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu hái được những điều hiểu biết quý báu của các đời trước để lại Lênin dạy chúng ta như

vậy''

Hồ Chí Minh sử dụng không ít mệnh đề và thuật ngữ Nho giáo, song

chúng ta không đồng tình quan điểm cho rằng Hồ Chí Minh ''chở chủ nghĩa Mác–

Lênin trên cỗ xe Nho giáo'', rằng tư tưởng Hồ Chí Minh là sự hội tụ giữa học

thuyết Khổng Tử với học thuyết Mác Hồ Chí Minh tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin

trên cơ sở chủ nghĩa yêu nước cách mạng và yếu tố này tuyệt nhiên không có trong học thuyết Khổng Tử Người không bài bác những yếu tố tiến bộ trong đạo Nho

nhưng sử dụng chúng có phê phán và cải tạo lại nội dung trên cơ sở thế giới quan Mac-Lênin và nhân sinh quan cách mạng

Từ tưổi thiếu niên, Hồ Chí Minh đã tiếp cận những yếu tố văn hóa

phương Tây qua trường học Pháp - Việt Trong quá trình hoạt động cách mạng, Người đã đến tất cả các nước chủ yếu phương Tây như Pháp, Anh, Mỹ, Đức, Italia Mang đậm cốt cách nhà hiền triết phương Đông nhưng Hồ Chí Minh cũng rất coi trọng văn hóa, văn minh phương Tây Trong giao tiếp, ứng xử hay biểu đạt

tư duy khi cần Người cũng tỏ ra đầy bản lĩnh hiểu biết và phong cách phương Tây

Đúng hơn và phải nói rất tinh vi là một nhận xét có giá trị phát hiện của nhà báo

Ôxíp Manđenxtam từ 1923 như sau: ''Từ Nguyễn Ái Quốc đã tỏa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu châu mà có lẽ là một nền văn hóa tương lai''

Nguồn văn hóa phương Tây tác động tới Hồ Chí Minh trước hết phải kể

đến tư tưởng ''tự do, bình đẳng, bác ái'' mà giai cấp tư sản thời đang lên nêu cao để tập hợp lực lượng lật đổ chế độ phong kiến Những tư tưởng đó cũng trở thành giá

trị của nhân loại, mặc dầu trong nguồn gốc ra đời nó thể hiện lợi ích của giai cấp tư

sản Hồ Chí Minh kể lại: “Khi tôi độ mười ba tuổi, lần đầu tiên tôi được nghe ba

chữ Pháp: Tự do, Bình đẳng, Bác ái người Pháp đã nói thế Và từ thuở ấy, tôi rất

muốn làm quen với nền văn minh Pháp, muốn tìm xem những gì ẩn đằng sau

những chữ ấy''

Khi chủ nghĩa Mác-Lênin chưa thâm nhập vào Việt Nam, những người

yêu nước Việt Nam hết sức ngưỡng mộ Đại cách mạng Pháp năm 1789 Anh thanh niên Nguyễn Tất Thành cũng rất muốn tìm hiểu xem nó có thể giúp ích gì cho công

cuộc giải phóng đồng bào Có thể nói, sức hấp dẫn đối với Nguyễn Tất Thành lúc

đó không phải đường lối, cách làm của Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu; cũng không phải lá cờ cải lương tư sản của Khang Hữu Vi, Lương Khải