Ngoài ra, nguyên tắc này yêu cầu DNBH phải đa d ng hóa danh mục đầu tư của mình.Nguyên tắc phân tán rủi ro không chỉ áp dụn đối với ho t động kinh doanh bảo hiểm trực tiếp mà còn sử dụn
Trang 1Họ và tên SV: u n n u
Mã SV: CQ521567
Lớp: Kinh tế bảo hiểm 52A
BÀI TẬP CÁ NHÂN
SO SÁNH HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ TRONG
CÔNG TY BẢO HIỂM NHÂN THỌ VÀ PHI NHÂN THỌ
I Giống nhau:
1.Các nguyên tắc đầu tư:
Trang 2Ho t độn đầu tư của D B nói c un đều phải tuân theo những
nguyên tắc cơ bản:
- Nguyên tắc an toàn: nguyên tắc nà được đặt ra nhằm h n chế tối
đa rủi ro tron đầu tư, bảo toàn nguồn vốn sử dụng Việc đảm bảo nguyên tắc đầu tư vốn an toàn là rất quan trọn đối vơi D B , nó đảm
bảo cho doanh nghiệp thực hiện các cam kết với khách hàng trong các
hợp đồng khi xảy ra sự kiện bảo hiểm Nguyên tắc an toàn của các
khoản mục đầu tư được pháp luật thể chế bằng việc qu định danh mục
đầu tư với nhữn lĩn vực có mức độ rủi ro đầu tư t ấp Ngoài ra, nguyên tắc này yêu cầu DNBH phải đa d ng hóa danh mục đầu tư của
mình.Nguyên tắc phân tán rủi ro không chỉ áp dụn đối với ho t động
kinh doanh bảo hiểm trực tiếp mà còn sử dụn đối với cả ho t độn đầu
Trang 3tư của DNBH, bởi vì mỗi danh mục đều mang trong mình những yếu tố rủi ro riên Do đó, để phân tán rủi ro, cách tót nhất là đặt vốn vào nhiều
danh mục khác nhau
- Nguyên tắc sinh lời:
Ho t độn đầu tư p ải đảm bảo t o ra lợi nhuận Lợi nhuận rất cần thiết
để đảm bảo c o D B tăn cường sức m nh tài chính, thực hiện các chiến lược của doanh nghiệp n ư: iảm phí, mở rộng ph m vi bảo
hiểm… Do đó, n ười quản lý quỹ bảo hiểm cần đầu tư vào n ữn lĩn
vực đem l i mức lợi nhuận hợp lý, đồng thời đảm bảo nguyên tắc an
toàn Bởi vì t eo n u ên lý đầu tư: k i rủi ro đầu tư càn cao thì tỷ suất
lợi nhuận đầu tư cũn càn cao và n ược l i
-Nguyên tắc đảm bảo khả năn t an toán t ường xuyên:
Trang 4Việc đầu tư của DNBH phải bảo đảm có tính thanh khoản hợp lý.DNBH
có thể phải thanh toán tiền c o n ười tham gia bảo hiểm bất kỳ lúc nào
khi có sự kiện bảo hiểm xả ra Do đó, các lĩn vực đầu tư p ải phù hợp
với từng lo i quỹ đầu tư dài n hay ngắn h n Tính thanh khoản của các
khoản mục đầu tư của D B được pháp luật thể chế bằng việc qu định
danh mục đầu tư với những tỷ lệ nhất định.Trong thực tế, việc đồng thời
thực hiện các nguyên tắc trên đối với DNBH là 1 vấn đề phức t p và
mâu thuẫn với nhau Khi DNBH thực hiện nguyên tắc an toàn, khả năn
sinh lời của các khoản đầu tư bị giảm xuốn ược l i, nếu chỉ chú ý
đến nguyên tắc sinh lời , rủi ro đầu tư sẽ tăn lên, ản ưởn đến khả năn t an toán của DNBH Ngoài ra, các nguyên tắc đầu tư cần được
áp dụng linh ho t tùy thuộc vốn đầu tư được hình thành từ nguồn nào.So
Trang 5với ho t độn đầu tư từ các nguồn vốn tự có, ho t độn đầu tư từ các
nguồn vốn nợ phải tuân thủ nguyên tắc trên là hết sức nghiêm ngặt.Bởi
vì, đâ k ôn p ải là tiền của D B , mà đâ là các k oản nợ của doanh nghiệp đối với khách hàng
2.Nguồn vốn đầu tư:
Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ đểu thực hiện ho t
độn đầu tư của mình từ những nguồn sau:
- Vốn điều lệ
- Quỹ dự trữ bắt buộc và tự nguyện
- Các khoản lãi của nhữn năm trước c ưa sử dụng
- Nguồn vốn nhàn rỗi từ dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm
Trang 6- Vốn điều lệ: Trong ho t động kinh doanh, DNBH thu tiền phí bảo
hiểm từ k ác àn trước, sau đó mới dùng tiền nà để chi trả bồi
t ường khi có sự kiện xả ra ư vậy, lẽ ra họ có thể không cần tiền vốn trước hoặc cần n ưn rất ít để mua sắm nguyên vật liệu, nhà
cửa…để sản xuất kinh doanh.Tuy nhiên trong thực tế, pháp luật l i quy
định vốn p áp địn c o các D B là tươn đối lớn.Sở dĩ, n à nước yêu cầu vốn p áp định của các D B cao n ư vậy là nhằm bảo vệ quyền lợi
c o n ười tham gia bảo hiểm Gion n ư các tổ chức trung gian tài
c ín k ác, k i D B làm ăn k ôn có iệu quả, k ôn còn đủ tiền để trả c o k ác àn , n à nước sẽ lấy tiền từ vốn điều lệ của doanh nghiệp
để giải quyết cho họ D B t ường phải ký quỹ 1 phần vốn điều lệ của
D B t eo qu định theo qu định của pháp luật ( ở Việt Nam, phần ký
Trang 7quỹ bằng 2% vốn p áp định), phần còn l i họ có thể đem đi đầu tư và
sinh lời Trong DNBH, nguồn vốn đầu tư nà c iếm tỷ trọn c ưa p ải
là lớn nhất n ưn cũn k á quan trọng Nó là vốn tự có của doanh
nghiệp nên không chịu sự kiểm soát chặt chẽ của pháp luật, t o điều kiện
c o D B đầu tư vào n ữn lĩn vực có tỷ suất lợi nhuận cao
- Qũ dự trữ bắt buộc và quỹ dự trữ tự nguyện:
D B cũn n ư các trun ian tài c ín k ác có c ức năn quan trọng lưu c u ển vốn từ nơi t ừa đến nơi t iếu thong qua việc thu phí bảo hiểm của n ười tham gia bảo hiểm và đầu tư n uồn p í đó 1 các có
hiệu quả ưn tron quá trìn o t động kinh doanh, bản thân DNBH
cũn có t ể gặp phải những rủi ro, ản ưởn đến khả năn t an toán của doanh nghiệp và suy cho cùng là ản ưởn đến quyền lợi của n ười
Trang 8tham gia bảo hiểm.Chính vì vậ , để quản lý D B và đảm bảo khả
năn t an toán c o doan n iệp, n à nước yêu cầu DNBH phải trích lập quỹ dự trữ bắt buộc.ở Việt Nam, luật qu định các DNBH phải trích
lập 5% lợi nhuận sau thuế àn năm để lập quỹ dự trữ bắt buộc Mức tối
đa của quỹ dự trữ bắt buộc bằng 10% vốn điều lệ của DNBH
Trong quá trình ho t động kinh doanh bảo hiểm, DNBH phải luôn duy
trì được khả năn t an toán của mình Ngoài quỹ dự trữ bắt buộc theo yêu cầu của pháp luật, DNBH có thể tựu thành lập quỹ dự trữ tự nguyện
nhằm tăn k ả năn t an toán của doanh nghiệp, được lấy từ lợi nhuận
sau thuế c ưa p ân p ối và phải được i tron điều lệ ho t động của
doanh nghiệp
Trang 9Các quỹ dự trữ bắt buộc và tự nguyện là 1 nguồn vốn đầu tư c iếm tỷ
trọng nhỏ, n ưn cũn óp p ần làm tăn doan t u và lợi nhuận cho
DNBH
- Các khoản lãi của nhữn năm trước c ưa sử dụng:
Cuối mỗi năm tài c ín , lợi nhuận sau thuế của D B được phân phối
cho các cổ đôn dưới hình thức cổ tức, trích lập các quỹ n ư quỹ đầu tư
phát triển, quỹ k en t ưởng, quỹ phúc lợi…, p ần còn l i c ưa sử dụng
sẽ bổ sung vào nguồn vốn đầu tư của doanh nghiệp
- Nguồn vốn nhàn rỗi từ dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm:
Các quỹ dự phòng nghiệp vụ là 1 đặc thù của ho t động kinh doanh bảo
hiểm.DNBH phải lập các quỹ DP V để chi trả, bồi t ường cho khách
hàng khi có sự kiện xảy ra
Trang 10Cuối mỗi năm tài c ín , D B p ải trích lập các quỹ DPNV từ quỹ tài
chính bảo hiểm cho từng nghiệp vụ bảo hiểm và cho phần trách nhiệm
còn l i của hợp đồng bảo hiểm Tron năm tài c ín tiếp theo, các quỹ
DP V t ường không phải sử dụn để chi trả, bồi t ường cho phần trách nhiệm phát sinh từ hợp đồn được ký từ năm trước Do vậy, sẽ có 1
phần quỹ DPNV là nhàn rỗi có thể đem đi đầu tư kiếm lời
1 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư:
a) Đều có 2 lo i n ĩa vụ tài chính chủ yếu:
- Trách nhiệm đối với n ười tham gia bảo hiểm
- Trách nhiệm đối với cổ đôn
b) Quy mô của DNBH: Quy mô của D B cũn có ản ưởn đến
sự lựa chọn hình thức đầu tư:
Trang 11- Các DNBH lớn, tức là có vốn đầu tư lớn, sẽ có ph m vi lựa chọn
đầu tư rộn ơn, có k ả năn đầu tư vào n iều danh mục k ác n au, đặc biệt là k i có qu định tỷ lệ đầu tư tối thiểu với 1 số lĩn vực n ư bất
động sản, trái phiếu chính phủ…
- Mức độ thanh khoản của các tài sản tài chính sẽ phụ thuộc vào quy
mô đầu tư vào tài sản đó của DNBH so với quy mô của toàn thị trường
c) Các quan điểm đàu tư của n ười quản lý đầu tư:
Ho t độn đầu tư của DNBH chịu tác động của nhiều nhân tố n ưn su
cho cùng, quyết địn đầu tư cuối cùn là do n ười chịu trách nhiệm
quản lý ho t độn đầu tư qu ết định trong khuôn khổ pháp luật cho
phép Nếu n ười quản lý đầu tư là n ữn n ười thận trọng, họ thiên về
lựa chọn những danh mục đầu tư có mức độ rủi ro thấp ược l i, nếu
Trang 12n ười quản lý đầu tư là n ữn n ười m o hiểm, họ có thể lựa chọn những danh mục đầu tư có mức độ rủi ro cao ơn T ực tế cho thấy
quan điểm quản lý đầu tư ở các thị trường bảo hiểm khác nhau là khác nhau Do cùng chịu 1 sức ép, các c ín sác đầu tư n ìn c un có xu
ướn tươn tự nhau giữa các DNBH ho t động trên cùng 1 thị trường
d) Chế độ thuế:
Thuế là 1 nhân tố bên ngoài quan trọng ản ưởn đán kể đến ho t
độn đầu tư của DNBH: khuyến k íc tăn đầu tư c o nền kinh tế, các chính phủ t ườn ưu đĩa k ôn đán t uế đối với lợi nhuận được đem
tái đàu tư K i n à nước áp dụng chính sach thuế này, các DNBH có xu ướn để l i nhiều ơn lợi nhuận sau thuế, bổ sung vào vốn điều lệ, tăn nguồn vốn đầu tư c o doan n iệp Doanh nghiệp sẽ tăn iá trị đầu tư
Trang 13vào những lính vực được n à nước khuyến khích thông qua việc giảm
thuế T ôn t ườn , đề thu hút vốn đầu tư vào n ữn lĩn vực phục vụ
cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước, n à nước t ường
sử dụng công cụ thuế Thuế sẽ ản ưởn đặc biệt tới việc lựa chọn hình
thức đầu tư k i n à nước có nhữn ưu đãi t uế riêng cho các DNBH so
với các n à đầu tư k ác
e) Các điều kiện của thị trường vốn:
Quy mô của thị trường vốn và thị trườn tài c ín tron nước có tác
động quan trọn đối với sự lựa c on đầu tư Các t ị trường vốn được tổ chức tốt có thể cung cấp một ph m vi rộng rãi các tài sản tài chính và
điều nà được thể hiện trong danh mục đầu tư của các công ty bảo hiểm
Nếu thị trường vốn c ưa p át triển đầ đủ, sự lựa chọn hình thức đầu tư
Trang 14sẽ bị h n chế.Điều nà được thể hiện rõ trong thị trường bảo hiểm Việt
Nam trong nhữn năm qua
f) Một số công cụ quản lý n à nước:
Việc D B được p ép đầu tư vào lĩn vực nào, giá trị đầu tư là bao
n iêu , t ôn t ườn đều bị pháp luật các nước khống chế Sự quản lý của n à nước đối với ho t độn đầu tư của D B cũn p ải thông qua
pháp luật oài ra, à nước còn địn ướn đầu tư, đưa ra n ững danh
mục đầu tư để DNBH lựa chọn.Thậm chí còn giới h n mức đầu tư tối
đa, tối thiểu
2 Các hình thức đầu tư của DNBH:
Trang 15- Cho vay có thế chấp: Ho t độn đầu tư t ôn qua c o va có vai
trò rất quan trọn đối vơi các D B , đặc biệt là các DNBH nhân thọ,
điều đó được thể hiện n ư sau:
+ Cho vay có tài sản thế chấp tuân thủ các tiêu chuẩn tài chính
+ Cho vay có tài sản thế chấp t o thu nhập ổn định cho DNBH
+ Cho vay có tài sản thế chấp t o ra 1 kên u động vốn cho
nền kinh tế
+ Cho vay có tài sản thế chấp góp phần khuyến khích việc tiêu
thụ các sản phẩm bảo hiểm
- Đầu tư c ứng khoán: Là công cụ đầu tư được các DNBH sử dụng
rộng rãi nhất Đầu tư vào c ứng khoán có tính thanh khoản cao, vì
DNBH có thể nhanh chóng bán các lo i chứng khoán trên thị trườn để
Trang 16đáp ứng nhu cầu chi trả tiền mặt của doanh nghiệp Chứng khoán mà
D B đầu tư c ủ yếu gồm cổ phiếu và trái phiếu
+ Cổ phiếu:Là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành hoặc bút toán ghi
sổ xác nhận quyền sở hữu 1 hoặc 1 số cổ phần của côn t đó K i
D B đầu tư vào cổ phiếu, họ được ưởng các quyền đối với công ty với tư các là n ười sở hữu, với mức độ tươn ứng với tỷ lệ cổ phiếu
nắm giữ Theo tính chất của các quyền lợi mà cổ phiếu mang l i cho cổ
đôn , có ai lo i phiếu cơ bản: cổ phiếu t ường và cổ phiếu ưu đãi
+ Trái phiếu: Là 1 lo i chứn k oán được p át àn dưới hình thức
chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ, xác nhận n ĩa vụ trả nợ của tổ chức
phát hành trái phiếu đối với n ười sở hữu trái phiếu Trái phiếu là 1 công
cụ nợ do chính phủ hoặc các doanh nghiệp phát hành
Trang 17- Đầu tư bất động sản: cũn là 1 lĩn vực quan trọng trong danh mục
đầu tư của DNBH
- Các hình thức đầu tư k ác: Ngoài các hình thức đầu tư nói trên t ì
các DNBH còn có thể đầu tư ở một số hình thức k ác tù t eo qu định
của từn nước Mỗi hình thức đầu tư có n ữn đặc điểm riêng về rủi ro,
về tín t an k oan… C ín vì vậy, DNBH nhân thọ hay phi nhân thọ
với những đặc điểm riêng của mình sẽ phải lựa chọn những hình thức
đầu tư c o p ù ợp với đặc điểm đó
3 Tổ chức hoạt động đầu tư:
Tổ chức ho t độn đầu tư của DNBH phụ thuộc vào nhiều nhân tố trong
đó có 3 n ân tố chủ yếu là: quy mô của DNBH, tính chất của nghiệp vụ bảo hiểm và qui định của pháp luật nơi D B o t động
Trang 18Để tiến hành ho t độn đầu tư , các doan n iệp bảo hiểm áp dụng 3
mô hình phổ biến:
- ô ìn 1: P òn đâu tư trực thuộc doanh nghiệp bảo hiểm Mô
hình tổ chức nà t ướn được áp dụn đối với những doanh nghiệp bảo
hiểm có quy mô nhỏ hoặc DNBH mới thành lập Do đó, o t độn đầu
tư còn n chế, hoặc c ưa p át triển
- Mô hình 2: Thành lập 1 tổ chức đầu tư độc lập dưới hình thức công
t đầu tư a a quỹ đầu tư do côn t bảo hiểm sở hữu toàn bộ hoặc nắm cổ phần chi phối Đâ là 1 mô ìn được áp dụng khá phổ biến ở
các DNBH trên thế giới, bởi vì mô hình này phù hợp với các DNBH có
quy mô lớn và phát triển Nó giúp các doanh nghiệp tập trung các nguồn
lực của mình, nâng cao chất lượng và hiệu quả của ho t độn đầu tư
Trang 19- Mô hình 3: Mua cổ phần ở mức không chi phối của các tổ chức
đầu tư k ác oài việc thành lập 1 tổ chức đầu tư độc lập dưới hình thức côn t đầu tư a quĩ đầu tư do D B sở hữu toàn bô hoặc nắm
cổ phần chi phối, các DNBH còn có thể mua cổ phần ở mức không chi
phối của các tổ chức đầu tư k ác n ằm mở rộn và đa d ng hóa ho t
độn đầu tư của mình
+) T eo qu định giới h n đầu tư ị đin 46/2007/ Đ-CP, các
D B đều mua trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp có bảo lãnh, gửi tiền t i các tổ chức tín dụng không h n chế
II Khác nhau
Trang 20Tiêu chí Công ty bảo hiểm nhân thọ Công ty bảo hiểm phi nhân
thọ
Mục đích
đầu tư
bên c nh mục tiêu chung là
nâng cao kết quả kinh doanh
và bù đắp chi phí kinh doanh
n ư bảo hiểm phi nhân thọ,
ho t độn đầu tư tron doan
nghiệp bảo hiểm nhân thọ là
ho t động bắt buộc để bù đắp
các khoản “nợ tiết kiệm” đối
với n ười được bảo hiểm
bù đắp chi phí kinh doanh, t o điều kiện giảm phí bảo hiểm, tăn k ả năn k ai t ác ợp đồng, nâng cao mức giữ l i trong các hợp đồng tái bảo
hiểm, từ đó ổn định và nâng
cao kết quả kinh doanh của các
công ty bảo hiểm phi nhân thọ
Trang 21Đặc điểm đầu tư
Kinh doanh bảo hiểm nhân
thọ c o p ép D B đầu tư
vào các lĩn vực dài h n
Hình thức đầu tư tron doan
nghiệp bảo hiểm nhân thọ
chủ yếu bao gồm cho vay thế
chấp (chủ yếu bằng bất động
sản, ngoài ra các khoản vay
t eo đơn bảo hiểm cũn n à càn ia tăn ), cổ phiếu, trái
Các hợp đồng bảo hiểm phi
tính thanh khoản cao n ư trái
phiếu, tiền gửi ngân hàng, cho
vay, tín phiếu kho b c
Việc lựa chọn đầu tư của các
Trang 22phiếu, đầu tư bất động sản,
liên doan , ký cược quỹ dài
h n, đầu tư vào các quỹ đầu
tư,…
Một trong nhữn đặc điểm
lớn đầu tiên của ho t động
đầu tư tron các doan nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ
là chịu ản ưởng rất lớn từ
nhữn t a đổi về lãi suất và
l m phát Do tính chất dài
DNBH phi nhân thọ t ường là
rất h n chế do quy mô quỹ bảo
hiểm phi nhân thọ nhỏ ơn các
quỹ bảo hiểm nhân thọ tính
theo phí bảo hiểm Bên c nh
đó, đầu tư nước ngoài của quỹ bảo hiểm phi nhân thọ t ường
quan trọn ơn so với bảo hiểm
nhân thọ do ít chịu sự kiểm soát
đầu tư ra nước ngoài từ phía
à nước Do vậy, các DNBH