Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa lê nin

Bên cạnh những ảnh hưởng tích cực Nho giáo cũng đem lại không ít tác động tiêu cực, nó đã không giải đáp được vấn đề số phận và yêu cầu giải phóng con người vì nó đã sớm bỏ con đường phá

Lời mở đầu

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ vĩ đại, người cha già kính yêu của dân tộc

Việt Nam Ngày 5/6/1911, trên con tàu Amiran Latusơ Tơrêvin, Người rời Sài

Gòn đến Mác-xây, Pháp; bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước Sau gần

10 năm đến nhiều nước ở châu Âu, châu Mĩ, châu Phi để tìm hiểu và học hỏi, cuối cùng Người cũng đã tìm thấy con đường giải phóng dân tộc sau khi đọc

“Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V.I.Lênin Luận cương đã nêu ra những vấn đề quan trọng là quyền bình đẳng,

tự do thật sự giữa các dân tộc và tình đoàn kết chiến đấu của giai cấp vô sản với

nhân dân lao động các nước Đặc biệt, Luận cương đã chỉ ra con đường giải phóng của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc nhiệm vụ của các đảng cộng sản

trong việc giải quyết những vấn đề dân tộc và thuộc địa; đó là lời giải đáp cho

những trăn trở trong nhiều năm tìm đường cứu nước của Người Từ những nhận

thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Người đã nghiên cứu chủ nghĩa Mác sâu hơn;

tiếp thu có chọn lọc từ đó vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết những

vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam Trong tác phẩm “Đường Cách

mệnh”(xuất bản năm 1927) , Người đã viết “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ

nghĩa nhiều nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lê nin Luận điểm này của Người đã khẳng định một vấn đề

có tính nguyên tắc, đặt nền móng lâu dài cho công tác xây dựng Đảng về tư

tưởng, lý luận

1.HỌC THUYẾT NHIỀU

1.1 Nho giáo

Nho giáo là hệ tư tưởng phong kiến; một hệ thống đạo đức, triết lý và tôn

giáo do Đức Khổng Tử phát triển để xây dựng một xã hội thịnh trị Nho giáo rất

phát triển ở các nước châu Á là Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên,Hàn Quốc và

Việt Nam

- Hệ thống của Nho giáo thì theo chủ nghĩa : “ Thiên Địa Vạn vật đồng nhất

thể” , nghĩa là : Trời Đất và muôn vật đều đồng một thể với nhau

- Phương pháp của Nho giáo là phương pháp chứng luận, lấy Thiên lý lưu

hành làm căn bản

- Như vậy, học thuyết của Nho giáo có 3 điều cốt yếu :

+ Về Tín ngưỡng : Luôn luôn tin rằng : Thiên Nhân tương dữ, nghĩa

là: Trời và Người tương quan với nhau

+Về Thực hành : Lấy sự thực nghiệm chứng minh làm trọng

+Về Trí thức : Lấy trực giác làm cái khiếu để soi rọi tìm hiểu sự vật

- Vấn đề trung tâm của Nho giáo là con người, tư tưởng về con người: “con

người thiện hay ác” Cốt lõi của Nho giáo là Nho gia Đó là một học thuyết chính trị nhằm tổ chức xã hội Để tổ chức xã hội có hiệu quả, điều quan trọng

nhất là phải đào tạo cho được người cai trị kiểu mẫu – người lý tưởng này gọi là

quân tử Để trở thành người quân tử, con người ta trước hết phải “tự đào tạo”,

phải “tu thân” với 3 tiêu chuẩn chính sau: Đạt đạo, đạt đức và biết thi - lễ -

nhạc Sau khi tu thân xong, người quân tử phải có bổn phận phải “hành đạo”

Nho giáo đã đem lại một bước tiến khá căn bản trong lĩnh vực văn hoá tinh

thần của xã hội, trước hết nó làm cho nền giáo dục phát triển hết sức mạnh mẽ

Nho giáo rất chú trọng dạy đạo làm người, hướng vào rèn luyện đạo đức con

người, đề cao giáo dục, giáo dục làm con người ác thành thiện Đây thực sự là quan điểm hết sức tiến bộ của Nho giáo

Bên cạnh những ảnh hưởng tích cực Nho giáo cũng đem lại không ít tác động

tiêu cực, nó đã không giải đáp được vấn đề số phận và yêu cầu giải phóng con

người vì nó đã sớm bỏ con đường phát triển tư duy trừu tượng, nó làm cho chủ nghĩa giáo điều và bệnh khuôn sáo phát triển mạnh trong lĩnh vực tư tưởng và trong giáo dục khoa học, cho đến nay nó vẫn là một nhân tố kìm hãm sự phát

triển xã hội nhất là tại các vùng nông thôn Việt Nam

1.2 Chủ nghĩa Tam dân

Chủ nghĩa Tam dân hay Tam dân Chủ nghĩ là một cương lĩnh chính trị do Tôn

Trung Sơn đề xuất, với tinh thần biến Trung Quốc thành một quốc gia tự do,

phồn vinh và hùng mạnh Việc kế thừa và hiện thực ngày nay thể hiện rõ nhất

trong tổ chức chính quyền của Cộng hòa Trung Hoa (Đài Loan)

Học thuyết chính trị này bao gồm:

- Dân tộc độc lập: Phản đối chủ nghĩa đế quốc và quốc quân phiệt cấu kết

xâm lược, -mưu cầu bình đẳng dân tộc và quyền tự quyết dân tộc

- Dân quyền tự do: Thi hành chính sách dân chủ, ngăn cản sự lạm dụng chế

độ hiện hành của Âu-Mỹ, nhân dân có quyền bầu cử, kêu gọi bầu cử, sáng tạo, trưng cầu dân ý để thông qua đó chọn ra các cơ quan lập pháp,

hành pháp, và tư pháp

- Dân sinh hạnh phúc: Quyền về đất đai của mỗi người dân và kiểm soát

vốn, tư nhân không thể thao túng sinh kế quốc dân

Chủ nghĩa Tam dân đã kế thừa có phê phán những nội dung tích cực của chiến

tranh nông dân và phong trào Duy tân, vay mượn thêm chất liệu của chủ nghĩa dân chủ ở phương Tây, làm thành một cương lĩnh cách mạng dân chủ trong xã

hội cận đại Trung Quốc, có ý nghĩa tương đối trọn vẹn và đã có tác dụng tích

cực trong điều kiện lịch sử lúc bấy giờ

Tuy nhiên, lý luận triết học của Tôn Trung Sơn cũng còn những mặt hạn chế

do tư tưởng của ông là sản phẩm của một thời đại nhất định, do ông là đại biểu của giai cấp tư sản Trung Quốc mặc dù lúc đó có vai trò tiến bộ Những mặt hạn

chế là:

- Nhìn thấy mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và tư bản ở phương Tây,

ông tán thành cuộc cách mạng XHCN và tán thành dùng vũ lực để tiến

hành cách mạng Song ông lại phản đối quan điểm của Mác Ông cho

rằng học thuyết của Mác coi đấu tranh giai cấp là động lực của sự phát

triển xã hội là đảo ngược mối quan hệ nhân qủa Ông nói "chiến tranh

giai cấp” không phải là nguyên nhân của sự tiến hóa xã hội mà là những

trạng thái bệnh tật phát sinh trong quá trình tiến hoá của xã hội Ông cho

nguyên tắc giúp đỡ lẫn nhau mới là cơ sở của sự tiến hoá xã hội, loài vật

thì cạnh tranh với nhau còn loài người thì giúp đỡ lẫn nhau Ông phủ

nhận đấu tranh giai cấp và chủ trương không thực hiện chuyên chính vô

sản Ông nói: "có thể học tư tưởng của C Mác, còn không thể vận dụng

phương pháp của C Mác" Đó là điều hạn chế thứ nhất của ông

- Tôn Trung Sơn có quan điểm duy tâm về sự phát triển của lịch sử, cho

rằng: nguyện vọng mưu cầu sự sống của loài người quyết định sự phát

triển kinh tế của xã hội, từ đó cũng quyết định cả chính trị nữa

- Về quan điểm đối với quần chúng nhân dân, Tôn Trung Sơn cũng mang

rõ thiên kiến của giai cấp tư sản Ông chia làm 3 loại người: biết trước,

hiểu trước, biết sau, hiểu sau, và không biết, không hiểu Biết trước, hiểu

trước là những người tư sản, tiểu tư sản và tầng lớp trí thức cửa họ

Không biết, không hiểu là quảng đại quần chúng công nông Biết sau,

hiểu sau là những người ở giữa hai loại người trên

- Tôn Trung Sơn coi chủ nghĩa dân sinh cũng là CNXH, chủ trương làm

cách mạng dân chủ tư sản cùng với cách mạng XHCN Chủ trương ấy của

ông thể hiện rõ sự hiểu biết có tính chất chủ quan và ảo tưởng về CNXH

1.3 Học thuyết Tam quyền phân lập

Tư tưởng phân quyền được các nhà triết học đặt ra từ thời La Mã cổ đại, với

đại diện tiêu biểu là nhà bác học vĩ đại Aristote (384 - 322 tr.CN).Tư tưởng về phân quyền trở thành một lý thuyết toàn diện và độc lập trong thời kỳ Khai

sáng Người khai sinh ra học thuyết này là triết gia người Anh, John Loke

(1632-1704) và người có đóng góp lớn nhất trong việc phát triển nó một cách

hoàn chỉnh là nhà luật học người Pháp S Montesquieu (1689-1755)

Nội dung cốt lõi của học thuyết này cho rằng, quyền lực nhà nước luôn có xu

hướng tự mở rộng, tự tăng cường vai trò của mình Bất cứ ở đâu có quyền lực sẽ xuất hiện xu thế lạm quyền và chuyên quyền, cho dù quyền lực ấy thuộc về ai

Do vậy, để đảm bảo các quyền tự do cơ bản của công dân, ngăn ngừa hành vi

lạm quyền của các chủ thể nắm giữ quyền lực nhà nước phải thiết lập pháp chế

nhằm giới hạn quyền lực Cách tốt nhất để chống lạm quyền là giới hạn quyền

lực bằng công cụ pháp lý và cách thực hiện không phải là tập trung quyền lực

mà phân chia nó ra Muốn hạn chế quyền lực nhà nước thì trước hết phải phân

quyền và sau đó phải làm cho các nhánh quyền lực đã được phân chỉ được phép

hoạt động trong phạm vi quy định của pháp luật

Theo học thuyết tam quyền phân lập, quyền lực nhà nước phân chia thành

các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp, không chỉ để chuyên môn hoá các

quyền mà quan trọng hơn là để giữa các quyền có sự giám sát, chế ước lẫn

nhau, tạo nên sự cân bằng về quyền lực giữa các cơ quan công quyền Mỗi cơ

vực khác, nhưng có quyền ngăn chặn cơ quan khác Quyền lực ngăn chặn quyền

lực chính là điểm cốt yếu trong chủ trương phân chia quyền lực

Ưu điểm quan trọng nhất của học thuyết tam quyền phân lập là tránh được sự

chuyên quyền, độc tài trong thực hiện quyền lực nhà nước Đánh dấu sự chuyển

biến từ việc sử dụng “quyền lực dã man” trong các xã hội chuyên chế sang việc

thực thi quyền lực văn minh trong xã hội dân chủ Loại bỏ chế độ quân chủ

chuyên chế, độc tài - mảnh đất tốt cho sự lộng quyền, bức rào cản của dân chủ

và phát triển xã hội Sự hình thành và phát triển của lý thuyết này gắn liền với

quá trình đấu tranh cho bình đẳng, tự do và tiến bộ xã hội Lấy pháp luât làm tối thượng, lấy bảo đảm các quyền tự do công dân làm mục đích cuối cùng Không chỉ vậy, với cơ chế kiềm chế và đối trọng, kiểm tra và chế ước lẫn nhau giữa ba

nhánh quyền lực đã loại trừ được nguy cơ tập trung tất cả quyền lực nhà nước

vào tay một cá nhân, nhóm người hay một cơ quan quyền lực duy nhất nào đó -

nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự tha hoá trong quá trình thực thi quyền lực

Nhược điểm: bản thân học thuyết phân quyền vẫn chứa nhiều yếu tố bất hợp

lý, do việc đề cao sự phân quyền một cách tuyệt đối nên chưa thấy rõ được

những phương thức kiểm soát quyền lực ngoài nhà nước, mất đi vai trò giám sát

thường xuyên của nhân dân Nếu thiếu sự giám sát này, việc phân lập các quyền cũng không giải quyết được vấn đề khi mà trên thực tế, ba quyền đều thuộc về liên minh của các nhóm chính trị Việc phân quyền tuyệt đối ở các nước tư bản

dẫn đến nạn tranh giành quyền lực thường xuyên giữa các đảng chính trị, các

nhóm xã hội khác nhau để nắm một quyền hay toàn bộ quyền lực nhà nước

Trong điều kiện thiếu đạo đức chính trị và hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện thì sự tranh giành quyền lực này sẽ gây ra mất ổn định chính trị - xã hội, ảnh

hưởng đến cuộc sống nhân dân

2 CHÂN CHÍNH NHẤT

2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Chủ nghĩa Mác

Chủ nghĩa Marx (còn viết là chủ nghĩa Mác hay là Mác-xít) là hệ thống học

thuyết về triết học, lịch sử và kinh tế chính trị dựa trên các tác phẩm của Karl

Marx (1818–1883) và Friedrich Engels (1820–1895) Từ khi tập ba của tác

phẩm "Tư Bản" (Das Kapital) được xuất bản năm 1895, những người Marxist

đã cố gắng tích hợp các ý tưởng trong đó vào trong một phương án chuẩn xác

chung phục vụ cho việc xây dựng một trật tự xã hội xã hội chủ nghĩa hay cộng

sản chủ nghĩa

Mác kết luận về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và đặt nền móng cho

chủ nghĩa xã hội khoa học xuất phát từ lý thuyết hình thái kinh tế- xã hội, khi

áp dụng trong điều kiện hiện tại, kết hợp với học thuyết giá trị thặng dư cho

phép

Tác phẩm chính của ông là "Phê bình chủ nghĩa kinh tế chính trị"

trong ba tập của "Tư Bản" Các quy luật của sự bóc lột trong chủ

nghĩa tư bản đang thống trị, sự hình thành xã hội có giai cấp hiện đại

và quá trình tập trung tư bản được phân tích suy luận cả về mặt kinh tế

vi mô và vĩ mô Học thuyết về sự sụp đổ tất yếu của chủ nghĩa tư bản

là các phần quan trọng trong phân tích này

Cùng với việc phân tích nêu trên là sự phê bình chống lại sự thống trị về chính

trị nhằm bảo hộ quyền lợi của các nhà tư bản và phương thức sản xuất tư bản

chủ nghĩa thông qua "luật pháp và trật tự", cái chỉ có thể tiến hành với sự trả giá

của giai cấp vô sản

Chuyển từ chủ nghĩa tư bản sang xã hội không có giai cấp trong chủ nghĩa

cộng sản – thông qua giai đoạn quá độ của chủ nghĩa xã hội – là chủ đề của học

thuyết cách mạng của Mác

2.1.2 Chủ nghĩa Lênin

Chủ nghĩa Lênin là học thuyết chính trị do Lênin phát triển từ Chủ nghĩa

Marx, được coi là ý thức hệ chính thức của Liên Xô từ giữa thập niên 1920 Học thuyết chính trị này được Vladimir Ilyich Lenin phát triển trong mối quan hệ

đấu tranh giai cấp giữa thời đại Chủ nghĩa đế quốc và các cuộc cách mạng của giai cấp vô sản; chủ trương giải phóng dân tộc bị áp bức

Chủ nghĩa Lênin đã góp phần lớn lao vào lý luận về chuyên chính vô sản, đã

phát triển nguyên lý mác xít về khối liên minh công nông, về vấn đề dân tộc và

thuộc địa, về chủ nghĩa quốc tế vô sản, về việc xây dựng và củng cố đảng vô

sản kiểu mới là tổ chức duy nhất đủ sức lãnh đạo cuộc đấu tranh muôn hình

muôn vẻ của giai cấp công nhân và của các dân tộc bị nô dịch Lênin đã xây

dựng lý luận mới, hoàn chỉnh về cách mạng xã hội chủ nghĩa, đã chứng minh

khả nǎng chủ nghĩa xã hội có thể thắng lợi ở một nước riêng lẻ

Chủ nghĩa Lênin đã giúp nhân dân lao động đang rên xiết dưới ách áp bức của

chủ nghĩa đế quốc hiểu một cách sâu sắc hơn những quy luật phát triển của xã

hội, những đòi hỏi và những điều kiện khách quan của cuộc đấu tranh chính trị

trong từng giai đoạn của cách mạng vô sản, của toàn bộ phong trào giải phóng

Lênin đã dạy cho quần chúng bị áp bức hiểu rõ những sự kiện hiện đại rắc rối phức tạp; cho họ vũ khí tuyệt diệu trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng: lý luận

và sách lược của chủ nghĩa Bônsêvích

Chủ nghĩa Lênin đã tổng hợp từ chủ nghĩa Mác, thống nhất biện chứng giữa

giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội (trong đó có giải phóng giai cấp ) và giải

phóng con người

2.2 Cơ sở thực tiễn

Từ những năm 30 của thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã được xác lập ở các

nước Tây Âu và Bắc Mỹ Lực lượng sản xuất TBCN phát triển ngày càng mạnh

và đạt đến một trình độ khá cao Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã làm cho tình hình xã hội biến đổi sâu sắc: ở những nước đã làm cách mạng tư sản như

Anh, Pháp; chủ nghĩa tư bản thâm nhập vào mọi mặt của đời sống xã hội; nông

dân sản xuất nhỏ bị phá sản, thợ thủ công bị đe dọa Khi chủ nghĩa tư bản càng

phát triển thì sự tương phản giữa cái giàu và cái nghèo rõ rệt: sự bóc lột của giai

cấp tư sản đã đưa tình cảnh của giai cấp công nhân ở các nước đến chỗ thật là bi

đát

Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã gây ra cho giai cấp vô sản những nỗi đau

khổ ghê gớm và giai cấp công nhân đã dũng cảm đứng lên để tự giải phóng

Những cuộc đấu tranh ở Lyon 1831-1834, ở Anh từ 1836-1848, ở Ðức 1848 đã

phản ánh tình hình trên; nó đánh dấu thời kỳ đấu tranh độc lập của giai cấp công

nhân Tuy nhiên, cuối cùng, các phong trào đều thất baị, qua đó bộc lộ những

nhược điểm: chưa có một đường lối đấu tranh khoa học và chính xác, chưa có

một tổ chức lãnh đạo của giai cấp công nhân

 Trong bối cảnh lịch sử đó, Marx-Engels đã sáng lập ra học thuyết cách mạng sáng tạo một học thuyết đúng đắn đặt ra phương pháp đưa phong trào đi đến

thắng lợi cho giai cấp vô sản Mác đã đề ra nhiệm vụ tự giải phóng mình của

giai cấp công nhân: Sự nghiệp giải phóng của giai cấp công nhân phải do

giai cấp công nhân đảm đương, và việc giành chính quyền trở thành một

nghĩa vụ vĩ đại của giai cấp công nhân

Vào cuối thế kỷ thứ XIX, đầu thế kỷ thứ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển

thành chủ nghĩa đế quốc; độc quyền đã thay thế tự do cạnh tranh Để thu được

lợi nhuận tối đa, bọn tư bản độc quyền không những tăng cường bóc lột công

nhân và nhân dân lao động trong nước mà còn tiến hành xâm lược thuộc địa,

xuất cảng tư bản, biến các nước nhỏ yếu và lạc hậu thành nguồn cung cấp

nguyên liệu rẻ mạt và thị trường tiêu thụ hàng hóa thừa của chúng Sau khi hoàn

thành việc phân chia thế giới, các công ty độc quyền của các nước đế quốc

không ngừng giành giật thuộc địa và khu vực ảnh hưởng của nhau, cho nên cứ

từng thời gian một, chúng lại gây ra chiến tranh đế quốc, đẩy nhân loại vào con

đường chết chóc khủng khiếp

Chủ nghĩa đế quốc đặt nhân dân thế giới trước hai con đường: hoặc là cam

chịu sự thống trị và bóc lột của chủ nghĩa đế quốc, do đó, sẽ bị đẩy vào hố diệt

vong; hoặc là phải vùng lên lật đổ chủ nghĩa đế quốc và đưa xã hội loài người

tiến lên một chế độ mới, xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

 Bối cảnh lịch sử đó đòi hỏi phải phát triển chủ nghĩa Mác lên một bước mới

để hướng dẫn cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên thế giới thoát khỏi ách thống trị của

chủ nghĩa đế quốc và đi vào con đường xã hội chủ nghĩa Lênin đã tiếp thu

và phát triển chủ nghĩa Mác; chỉ ra con đường đấu tranh thoát khỏi đế quốc

của các nước thuộc địa; khẳng định cách mạng thuộc địa là “con đường cách

mạng vô sản”: Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do một

chính đảng cách mạng kiểu mới của giai cấp công nhân lãnh đạo; coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng

Tóm lại:

Chủ nghĩa Mác – Lênin là học thuyết duy nhất từ trước tới nay đặt ra mục

tiêu, chỉ rõ con đường giải phóng triệt để giai cấp công nhân, nhân dân lao động

và các dân tộc bị áp bức trên thế giới thoát khỏi tình trạng bị nô dịch và bóc lột,

thoát khỏi nghèo đói và tha hóa về nhiều mặt Đồng thời học thuyết đó chỉ ra

lực lượng cách mạng thực hiện sự nghiệp giải phóng và phát triển xã hội là giai

cấp công nhân và nhân dân lao động bởi lẽ:

- Về phương thức sản xuất: giai cấp công nhân là lao động trực tiếp hay

gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất chủ nghĩa ngày càng

hiện đại và xã hội hóa cao

- Về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: họ là người lao động

không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản bị bóc lột giá trị thặng dư

Học thuyết cũng đã chỉ ra quy luật của sự giải phóng và phát triển xã hội Đó

là quy luật về mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất; về sự

chuyển biến từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội khác

không phải diễn ra một cách tự phát mà phải thông qua cuộc đấu tranh giai cấp

gay go quyết liệt

3 CHẮC CHẮN NHẤT

3.1 Cơ sở lý luận

3.1.1 Chủ nghĩa Mác

 Chủ nghĩa duy vật biện chứng:

Chủ nghĩa Mác ra đời dựa trên sự kế thừa tinh hoa di sản lý luận của nhân

loại trong đó trực tiếp là Triết học cổ điển Đức, Kinh tế chính trị học cổ điển

Anh và Chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp

- Triết học cổ điển Đức với các đại biểu xuất sắc là L.Phơbách và

G.W.Ph.Hêghen đã có ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành thế giới quan

và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác

+ Trên cơ sở phê phán quan điểm duy tâm thần bí trong triết học

của G.W.Ph.Hêghen, C.Mác và Ph.Ăngghen đã kế thừa phép biện

chứng của ông để xây dựng phép biện chứng duy vật

+ Chủ nghĩa duy vật, vô thần của L.Phơbách đã tạo tiền đề cho sự

chuyển biến của C.Mác, Ph.Ăngghen từ thếgiới quan duy tâm sang

duy vật, từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường chủ

nghĩa cộng sản

Mác hiểu các mâu thuẫn tinh thần trong chủ nghĩa duy tâm như là hình ảnh và

biểu hiện của những mâu thuẫn vật chất tức là các mâu thuẫn trong tồn tại xã

hội: Chúng cũng lệ thuộc lẫn nhau và liên tục ở trong trạng thái biến chuyển có

tác động qua lại Biến chuyển này về toàn thể là tăng lên tức là đi từ đơn giản đến phức tạp và thông qua những bình diện nhất định tương ứng với những thay đổi về chất lượng nhất định để thúc đẩy sự phát triển Theo Mác, việc giải quyết