Do đó HS phải thưòng xuyên tiếp xúc với các dạng bài tập thực hành như: Bảng số liệu, biểu đồ, bản đồ, lược đồ… Vậy làm thế nào để giúp cho HS có được những kĩ năng cơ bản để có thể thực
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“PHƯƠNG PHÁP DẠY CÁC BÀI THỰC HÀNH ĐỊA LÝ 9”
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Sau một thời gian giảng dạy chương trình Địa lí 9, tôi nhận thấycó nhiều vấn đềđặt ra xoay quanh việc dạy và học bộ môn Đó là làm thế nào để biến những kiến thức
trong SGK thành nhận thức của HS? Làm thế nào để các em tiếp xúc với sách mới,
phương pháp dạy học mới một cách tự tin, đầy hứng khởi?
Riêng môn Địa lí 9 đã có rất nhiều đổi mới cả về phương pháp và hình thức dạyhọc Đặc biệt là những bài học thực hành trong SGK Do đó HS phải thưòng xuyên tiếp
xúc với các dạng bài tập thực hành như: Bảng số liệu, biểu đồ, bản đồ, lược đồ…
Vậy làm thế nào để giúp cho HS có được những kĩ năng cơ bản để có thể thựchiện các dạng bài tập thực hành một cách có hiệu quả, GV cũng có được phương pháp
giảng dạy thích hợp nhất với những tiết dạy thực hành Địa lí 9? Đó là một câu hỏi làm
tôi luôn trăn trở trong suốt quá trình giảng dạy bộ môn
Từ yêu cầu thực tế đó, qua quá trình giảng dạy, tích luỹ kiến thức, tôi mạnh dạn
viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm: Phương pháp dạy các bài học thực hành Địa lí 9.
Với mục đích giúp các em HS có thể học tốt hơn bộ môn, đồng thời nếu có thể, cũng
mong rằng đây sẽ là một tài liệu tham khảo cho các bạn đồng nghiệp khi giảng dạy môn
địa lí
Tuy nhiên, do khuôn khổ và điều kiện nhỏ hẹp, chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót
Kính mong sự góp ý bổ sung của các bạn đồng nghiệp và các bạn đọc xa gần để đề tài
Sáng kiến kinh nghiệm này ngày càng đầy đủ hơn, khoa học hơn
Tác giả
Trang 3THCS nói riêng, việc dạy học lí thuyết và thực hành luôn đi đôi với nhau Nếu chỉ học lí
thuyết hoặc chủ yếu học lí thuyết, người học sẽ không thể hiểu một cách cặn kẽ, rõ ràng các
nội dung bài học, thậm chí bỡ ngỡ trước các vấn đề thực tế Trong Luật giáo dục, điều 28.2
đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,
sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng
phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến
tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú cho học sinh” Vì vậy, khi tìm hiểu về một vấn đề
địa lí mà chỉ nắm bắt lí thuyết, chưa có các kĩ năng thực hành thì người học mới chỉ tìm hiểu
và nắm bắt được một phần nội dung bài học Mà mục đích dạy học hiện nay là rất cần thiết
các kĩ năng thực hành, thậm chí tăng cường các bài học thực hành để khắc phục tình trạng lí
thuyết suông Mà với bộ môn địa lí trong nhà trường THCS, đó là điều tất yếu Là một GV
bộ môn, sau một thời gian làm công tác giảng dạy, bản thân tôi luôn khao khát: Làm thế nào
để có được những giờ học đạt kết quả cao, đặc biệt là việc dạy các bài học thực hành địa lí
9 Đây là nội dung thực hành quan trọng, có tính chất tổng kết giữa kiến thức lí thuyết và các
kĩ năng thực hành, qua đó giúp HS nắm bắt nội dung các bài học một cách sâu sắc hơn
Ngoài ra, phương pháp của đề tài này có thể áp dụng sáng tạo cho việc giảng dạy các bài học
thực hành của các khối lớp 6,7,8
2 Cơ sở thực tiễn.
Xuất phát từ mục tiêu đào tạo của trường THCS Phù Cừ – một trường chất lượngcao của Huyện: Đào tạo những học sinh giỏi toàn diện Tuy nhiên, qua thực tế quá trình
giảng dạy tôi nhận thấy: Có những tiết học thực hành địa lí, HS thực hiện rất tốt, đạt các yêu
cầu cả về kĩ năng và kiến thức của bài học Nhưng cũng có nhiều tiết dạy HS gặp không ít
khó khăn, bỡ ngỡ khi giải quyết các bài tập thực hành Đặc biệt, trong các bài học thực hành,
có nhiều nội dung khó, đòi hỏi sự tổng hợp về kiến thức, kĩ năng không chỉ ở riêng bộ môn
mà là sự tích hợp cả ở các bộ môn khác như Toán, Sinh học, Hóa học… Vì vậy mà nhiều
học sinh đã gặp không ít khó khăn khi giải quyết các dạng bài tập này Đối với một
trường chất lượng cao của Huyện nhà như Trường THCS Phù Cừ, đối tượng học sinh là
Trang 4Khá, Giỏi mà với một số các bài học thực hành, nhiều học sinh còn gặp không ít khó
khăn thì chắc chắn với các đối tượng học sinh có học lực Trung bình trở xuống sẽ rất khó
hoặc có khi là không thể thực hiện Vậy nguyên nhân do đâu? Làm thế nào để các em có
được phương pháp học tốt nhất đối với các bài học thực hành? Đây là khao khát, là ước
vọng cháy bỏng không chỉ riêng tôi mà của mỗi giáo viên khi giảng dạy bộ môn Địa lí,
đặc biệt là với bộ môn Địa lí 9
3 Kết luận.
Từ những lí do trên cho thấy việc chọn đề tài này là một vấn đề cần thiết, thực tếtrong quá trình giảng dạy và học tập bộ môn địa lí 9 Nó đáp ứng được một phần yêu cầu
dạy và học theo phương pháp mới, chương trình mới hiện nay Vì vậy, tôi mạnh dạn tiến
hành nghiên cứu và viết đề tài SKKN “Phương pháp dạy các bài tập thực hành địa lí
C- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
- Nội dung của các bài dạy thực hành địa lí 9 và các khối lớp khác
- Các phương pháp, các kĩ thuật dạy học tích cực
- Quan điểm đổi mới về phương pháp dạy học địa lí và quan điểm chỉ đạo củangành giáo dục địa phương
- HS các khối lớp, đặc biệt là HS khối lớp 9 Trường THCS Phù Cừ
- Hệ thống SGK, SGV, các sách hướng dẫn, sách tham khảo về bộ môn Địa lí
D- PHƯƠNG PHÁP , KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
Trang 51 Phương pháp nghiên cứu
1.1 Phương pháp điều tra, khảo sát.
Là phương pháp khảo sát một số lượng lớn, ở một hay nhiều khu vực, vào một haynhiều thời điểm, nhằm thu thập rộng rãi các số liệu, hiện tượng để từ đó phát hiện các vấn
đề cần giải quyết, xác định tính phổ biến, nguyên nhân, chuẩn bị cho các nghiên cứu tiếp
một số tác nhân điều khiển và đã được kiểm tra
Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu với khoảng thời gian nghiên cứu kéo dài tronggần một năm học, tác giả cũng linh hoạt sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khác
phù hợp với một vài nội dung, yêu cầu của đề tài
2 Kế hoạch nghiên cứu.
- Đăng kí đề tài: Đầu năm học 2012 - 2013 theo kế hoạch của BGH và Tổ chuyênmôn triển khai
- Tiến hành nghiên cứu:
+ Thực hiện nhóm Phương pháp thực tiễn, Hình thành khung đề tài, dạy thựcnghiệm lần 1: trong Học kì I tại Trường THCS Phù Cừ
+ Tham khảo ý kiến đồng nghiệp, dạy thực nghiệm lần 2: Đầu Học kì II, năm học
2012 – 2013
+ Tổng kết, viết đề tài, thông qua Hội đồng khoa học trường THCS Phù Cừ (Tháng
4 năm 2013)
Trang 6Phần II- NỘI DUNG
A- NHỮNG NÉT CHUNG.
1 Về mục đích yêu cầu.
Nếu như trong chương trình SGK Địa lí 8, HS đã được nghiên cứu về các đặc điểmĐịa lí tự nhiên Việt Nam thì chương trình SGK địa lí 9 tập trung chủ yếu vào việc tìm
hiểu các đặc điểm về Địa lí Dân cư và Địa lí kinh tế - xã hội của Việt Nam Do đó một
yêu cầu vô cùng quan trọng là GV phải thường xuyên cập nhật các thông tin về dân số,
kinh tế - xã hội trong và ngoài nước để kịp thời đáp ứng như cầu dạy và học hiện nay
Bên cạnh đó trong chương Địa lí 9, ngoài các bài học về lí thuyết, còn có một sốlượng không nhỏ các bài học thực hành sau các bài học lí thuyết đó Mục đích của
chương trình là nhằm rèn các kĩ năng thực hành cho HS với các nội dung tìm hiểu như:
kênh hình, kênh chữ, các kĩ năng về bản đồ, biểu đồ, do đó việc tìm hiểu và thực hiện tốt
các yêu cầu cảu bài thực hành là rất cần thiết và quan trọng
Bao gồm các bảng số liệu, các nội dung câu hỏi, bài tập trong các bài thực hnà
c Các nội dung của bài thực hành địa lí.
- Phân tich biểu đồ
- Đọc - Phân tích biểu đồ, lược đồ, bản đồ
- Trình bày trước lớp về các nội dung bài thực hành
- Vẽ biểu đồ
Trang 7- Viết báo cáo…
3 Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Ngay sau khi đăng kí đề tài nghiên cứu, tác giả đã lên kế hoạch khảo sát, điều tracác đối tượng nghiên cứu, thực trạng việc dạy và học các bài học thực hành môn Địa lí
tại Trường THCS Phù Cừ dưới dạng các câu hỏi trắc nghiệm Cụ thể là:
a Điều tra về thực trạng việc học các bài học thực hành địa lí :
Mức
độ
Lớp
Tự thực hiện các bài tập thực hành địa lí
Làm bài tập thực hành địa lí bằng cách dựa vào STK
Làm bài tập thực hành địa lí theo gợi ý của GV
8B (43 hs) 12 (27,9%) 14 (32,5%) 17 (39,6%)
* Đánh giá kết quả điều tra:
Qua kết quả điều tra cho thấy đa số các em HS chưa tự thực hiện tốt các bài tậpthực hành địa lí Phần nhiều các em đều dựa vào các loại sách tham khảo hoặc phải có sự
hướng dẫn của GV mới thực hiện được các bài tập thực hành này Qua trao đổi, các em
đều bộc bạch: Chúng em rất cần có một phương pháp học và kĩ năng thực hiện các bài
tập thực hành địa lí một cách ngắn gọn, dễ hiểu hơn
b Điều tra các kỹ năng thực hành địa lí.
Để nắm bắt về các kĩ năng thực hiện các bài tập thực hành địa lí, tôi đã tiến hànhđiều tra dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm đối với các em HS khối 9 Trường THCS Phù Cừ
Cụ thể là:
Trang 8* Câu hỏi điều tra: Trong các kĩ năng làm một bài tập thực hành địa lí, em thấy khó nhất là kĩ năng nào?
A- KN đọc lược đồ, biểu đồ, B- KN tính toán, quy đổi các số liệu C- KN vẽ các dạng biểu đồ
D- KN nhận xét, đánh giá các đối tượng địa lí sau vẽ biểu đồ
*Kết quả: Trong tổ số 87 phiếu thu về (1 HS nghỉ học do ốm) tôi nhận được kết
*Đánh giá kết quả điều tra:
Qua điều tra cho thấy: đa phần các em còn thiếu nhiều kĩ năng quan trọng trong
việc thực hiện các bài tập, bài học thực hành địa lí 9 như KN đọc lược đồ, biểu đồ, vẽ các
dạng biểu đồ và đặc biệt là KN nhận xét, đánh giá các đối tượng địa lí sau vẽ biểu đồ.
Đây rõ ràng là một lỗ hổng lớn trong việc dạy và học đối với bộ môn địa lí, nhất là địa lí
hiện không đúng quy trình của một bài tập thực hành, đặc biệt là các kĩ năng về bản đồ,
biểu đồ Bởi vậy, với dạng bài tập này cần tiến hành tuần tự như sau:
1 Cho HS tiếp xúc với bài tập.
Trang 9- Mục đích: Để HS thấy được yêu cầu của bài tập, từ đó định hướng cách làm và
chuẩn bị huy động những kiến thức, kĩ năng cần có để hoàn thành bài tập
- Nội dung: Thường là những bài tập có sẵn các loại Bản đồ, lược đồ, biểu đồ hoặc
dựa vào các Bản đồ, lược đồ, biểu đồ đã có trong bài học để hoàn thành một yêu cầu về
nội dung kiến thức
- Phương pháp: GV yêu cầu HS quan sát hoặc đọc bài tập Đặt câu hỏi để tìm yêu
cầu bài tập (Bài tập yêu cầu chúng ta phải làm gì?)
Từ đó định hướng cách làm qua những câu hỏi gợi ý:
- Cần phải có những kiến thức, kĩ năng gì để thực hiện?
- Những kiến thức đó thuộc bài học nào?
2 Cho HS tiếp xúc với kênh hình.
- Mục đích: Để HS phân tích, tìm các số liệu cần thiết, các đối tượng liên quan đến
nội dung bài tập Qua đó rèn các kĩ năng địa lí: Quan sát, đọc số liệu, phân tích, tính toán
các số liệu, kĩ năng bản đồ, biểu đồ
- Nội dung: HS xác định, phân tích các đối tượng địa lí trên kênh hình, từ đó xác
định nội dung kiến thức cần tìm
- Phương pháp: GV yêu cầu HS quan sát kênh hình, xác định các đối tượng địa lí
liên quan, tìm ra các đặc điểm của chúng: đặc điểm phân bố, đặc điểm phát triển, quy mô
phát triển, tiềm năng kinh tế, đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội,…
3 Hoàn chỉnh nội dung bài tập.
Mục đích: Hoàn chỉnh các yêu cầu của bài tập, rèn các kĩ năng Quan sát Đọc
-Hiểu - Viết - Trình bày
- Nội dung: Trả lời các câu hỏi của bài tập, rút ra kết luận, chỉ ra các nguyên nhân,
quá trình phát triển, kết quả
- Phương pháp: GV hướng dẫn HS tổng hợp các kết quả phân tích ở trên, vận dụng
các kiến thức đã học, hoàn chỉnh nội dung kiến thức theo yêu cầu của câu hỏi
II- Dạng bài tập có phân tích bảng số liệu để vẽ biểu đồ
1 Cho HS tiếp xúc với bài tập.
Trang 10- Mục đích: HS thấy được yêu cầu của bài tập và từ đó định hướng cách làm.
- Nội dung: Thường là những bài tập có những bảng số liệu thống kê về các đặc điểm
của đối tượng địa lí hoặc dựa vào các bảng số liệu thống kê đã có trong bài hcọ trước đó
- Phương pháp: GV yêu cầu HS đọc bài tập và quan sát kĩ bảng số liệu, định hướng
về nội dung kiến thức và các kĩ năng cần có để chuẩn bị cho các bước tiếp theo
2 Cho HS phân tích bảng số liệu.
- Mục đích: HS thấy được nội dung, các thông tin được thể hiện trong bảng số liệu.
Định hướng cho các bước làm tiếp theo
- Nội dung: Đọc kĩ bảng số liệu, so sánh các con số (lớn nhất, nhỏ nhất), phân loại
các số liệu
- Phương pháp: Sử dụng các kĩ năng tính toán để xử lí các số liệu (quy đổi từ số
liệu tuyệt đối sang số liệu tương đối)
3 Cho HS tiến hành vẽ biểu đồ.
- Mục đích: Rèn kĩ năng vẽ biểu đồ chính xác, khoa học, đẹp, đúng quy cách, kĩ
năng tổng hợp kiến thức từ biểu đồ đã vẽ
- Nội dung: Cho HS vẽ biểu đồ (có thể lên bảng hoặc làm tại chỗ) Tuỳ theo bài tập,
GV có thể hướng dẫn HS tiến hành vẽ biểu đồ sao cho thích hợp để biểu diễn một cách
hợp lí nhất các số liệu đã cho và thể hiện rõ nhất yêu cầu của đề bài Trong nội dung này,
GV cần hướng dẫn để HS nhận dạng các bài tập để từ đó áp dụng vẽ dạng biểu đồ thích
hợp nhất để thẻ hiện phù hợp các loại số liệu đã cho Cụ thể là:
+ Với dạng số liệu tuyệt đối: HS cần thể hiện trên biểu đồ hình cột+ Với dạng số liệu tương đối (đã quy đổi tỉ lệ %): HS cần thể hiện trên biểu đồ hìnhtròn
+ Với dạng số liệu tương đối nhưng giới hạn trong 2 đến 3 năm: HS cần biểu diễntrên biểu đồ cột chồng
+ Với dạng số liệu tương đối nhưng giới hạn ở nhiều năm liên tiếp (thường là mộtchuỗi các năm liên tục): HS cần biểu diễn trên biểu đồ miền
+ Nếu các số liệu đã cho là số liêu tuyệt đối nhưng ở hai giai đoạn khác nhau củacùng một tập hợp đối tượng, để qua đó thấy được sự thay đổi về quy mô, độ lớn… của
Trang 11năm sau so với năm trước: HS cần quy đổi về số liệu tương đối, biểu diễn trên biểu đồ
- Phương pháp: Vận dụng các kĩ năng vẽ các dạng biểu đồ để thực hiện
+ Với biểu đồ cột: cần kẻ các trục toạ độ, chia tỉ lệ ở cột trục tung (theo các số liệu
lớn – nhỏ nhất có trong bảng số liệu), cột trục hoành ghi các thông số về thời gian, địa
điểm Tuỳ theo yêu cầu của đề bài mà cần biểu diễn trên biểu đồ cột đơn, cột kề, cột
chồng, thanh ngang Sau đó kẻ các cột tương ứng với tỉ lệ của cột trục tung và theo các số
liệu đã có
+ Với biểu đồ hình tròn: Cũng cần phải tính toán quy đổi các số liệu sang số liệu
tương đối rồi mới tiến hành vẽ biểu đồ Vẽ hình tròn, tính góc ở tâm, biểu diễn bắt đầu từ
“Tia 12 giờ”, đúng với thứ tự (trong bảng số liệu) đến hết, theo chiều kim đồng hồ, đánh
kí hiệu, ghi chú, ghi tên biểu đồ (Dựa theo yêu cầu của bài tập)
+ Với dạng biểu đồ Miền: Cũng cần phải quy đổi ra tỉ lệ tương đối, kẻ các trục
tung, hoành tương ứng với 100% và các mốc thời gian Vẽ các miền theo thứ tự nhất định
sao cho có ý nghĩa nhất, các đại lượng biểu thị phải nối tiêp trên trục tung Thông thường
vẽ các đường phân chia các miền theo một thứ tự trong bảng số liệu và bắt đầu từ gốc tọa
độ đến hết Có kí hiệu, ghi chú và tên biểu đồ
+ Với biểu đồ cột chồng: Kẻ trục toạ độ, ghi các trị số, danh số Khi vẽ giống như
cột đơn nhưng cần biểu diễn các số liệu lần lượt trên một cột Sau đó ghi kí hiệu, ghi chú
các đối tượng trên một cột và ghi tên biểu đồ
+ Với biểu đồ thanh ngang: Cách vẽ giống như biểu đồ cột đơn nhưng chỉ khác là
trục tung bị xoay thành trục hoành, còn trục hoành lại xoay thành trục tung, kéo theo sự
thay đổi về các giá trị về trị số và danh số trên các trục
+ Biểu đồ đường (đồ thị, đường biểu diễn): Kẻ các trục toạ độ, quy đổi các số liệu
(nếu cần theo yêu cầu câu hỏi), lấy số liệu gốc, tiến hành vẽ các đường theo tỉ lệ đã có,
theo các năm, theo các loại đối tượng đã cho Có ghi chú chính xác, có tên biểu đồ
+ Biểu đồ Kết hợp cột và đường: Để biểu diễn hai hay nhiều đối tượng trên một
biểu đồ Kẻ trục toạ độ nhưng có hai trục tung để biểu diễn hai hay nhiều đối tượng khác
Trang 12nhau Các trị số yêu cầu cần tương ứng về tỉ lệ trên các cột trục tung, sau đó biểu diễn các
cột và đưòng theo các số liệu đã cho
4 Nhận xét biểu đồ.
Sau khi đã vẽ biểu đồ, cần có ý kiến nhận xét, đánh giá về các đối tượng biểu diễntrên biểu đồ
- Mục đích: Nhằm đánh giá, so sánh, đối chiếu về các đối tượng địa lí đã được biểu
diễn trên biểu đồ Qua đó tổng hợp các kiến thức đã được học, thấy được mối liên hệ giữa
các đối tượng đó Rèn kĩ năng tư duy, tổng hợp, đánh giá, nhận xét về các sự vật hiện
tượng địa lí
- Nội dung: Là các đối tượng địa lí, các số liệu, hình vẽ trên biểu đồ.
- Phương pháp: Nhận xét những biểu hiện của các đối tượng địa lí trên biểu đồ
(hoặc qua bảng số liệu) Từ đó giải thích nguyên nhân, tổng hợp lại các kiến thức
Trang 132 Cho HS tiếp xúc với bài tập.
Với mỗi bài học thực hành nói chung và các bài tập thực hành nói riêng, GV cầncho HS tiếp xúc với bài tập để qua đó HS định hướng cho bài làm, chuẩn bị tốt cho
những bước tiếp theo
3 Cho HS tiếp xúc với kênh hình.
Kênh hình luôn là yếu tố quan trọng, cần thiết cho mỗi bài học thực hành địa lí, đặcbiệt là địa lí 9 Bởi vậy, GV cần hướng dẫn HS tìm hiểu, phân tích kênh hình, tìm những
đặc điểm địa lí, phương hướng làm bài, tổng hợp kiến thức, hoàn thành mục tiêu, yêu cầu
của bài học
4 Hoàn thành nội dung bài tập.
Đây là công đoạn quan trọng nhất của việc dạy các bài học thực hành địa lí Sau khi
đã phân tích các đặc điểm của kênh hình, chuẩn bị tốt những đơn vị kiến thức cần có của
bài để hoàn thành các yêu cầu của bài tập (vẽ biểu đồ, nhận xét biểu đồ, trả lời các câu
hỏi có liên quan)
Trang 14Phần IV - KẾT QUẢ
1 Các bài soạn - giảng thực nghiệm.
Sau một thời gian tìm hiểu, nghiên cứu về việc “Dạy các bài học thực hành địa lí
9“, tôi đã áp dụng phương pháp nghiên cứu vào những bài giảng cụ thể tại trường THCS
Phù Cừ và bước đầu đã thu được những thành công Trong năm học qua, tôi đã áp dụng
phương pháp này ở một số bài dạy, tiết dạy và thực tế đã đạt hiệu quả cao Trong khuôn
khổ của đề tài này, tôi chỉ đưa ra hai bài soạn - giảng tiêu biểu về Phương pháp dạy các
bài học thực hành địa lí 9 Cụ thể là:
BÀI SOẠN - GIẢNG THỨ NHẤT
TUẦN 11 Ngày soạn: 30/10/2012
TIẾT 22 Ngày dạy: 6/11/2012
BÀI 19: THỰC HÀNH
ĐỌC BẢN ĐỒ, PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP Ở TRUNG DU MIỀN NÚI BẮC BỘ
A MỤC TIÊU.
1 Kiến thức: HS nắm được các tiềm năng và ảnh hưởng của tài nguyên và khoáng sản
đối với sự phát triển kinh tế của vùng
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc các bản đồ, phân tích và đánh giá tiềm năng, vẽ sơ đồ thể
hiện mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra về tài nguyên của vùng
3 Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm yêu quý các loại tài nguyên thiên nhiên của đất nước, ý
thức bảo vệ môi trường sinh thái
B.CHUẨN BỊ: