(SKKN HAY NHẤT) một số sáng kiến giảng dạy môn công nghệ 9 phần điện kỹ thuật

Một thực trạng chưa tốt là hiện nay trong các trường THCS điều kiện cơ sở vật chất còn nghèo nàn, chưa có phòng Thực hành chuyên biệt dẫn đến chất lượng học tập của học sinh nói chung, v

Trang 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

" MỘT SỐ SÁNG KIẾN GIẢNG DẠY MÔN CÔNG NGHỆ 9 PHẦN

ĐIỆN KỸ THUẬT"

Trang 2

PHẦN MỞ ĐẦU: LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Môn Công nghệ lớp 9 là một môn học mới, khó cho cả GV và học sinh cả

về phương pháp dạy của thầy cũng như phương pháp học của trò

Thực tế cho thấy học sinh ở các trường THCS nông thôn nói chung và học sinh trường tôi nói riêng đại đa số là con em nông dân, địa bàn đi lại khó

khăn, mức độ tiếp cận thông tin mới còn chậm, bên cạnh đó giáo viên dạy bộ

môn Công Nghệ còn thiếu, kể cả giáo viên kiêm nhiệm Nhiều giáo viên và học

sinh coi môn này là môn phụ nên chưa đầu tư thích đáng về thời gian nghiên

cứu tài liệu, đầu tư cho các giờ dạy Lý thuyết và đặc biệt là các giờ Thực hành

Môn Công Nghệ 9 được thiết kế theo Mô đun nghề nên thời lượng Thực hành là khá cao, môn học mang tính thực tế cao, rất thiết thực cho việc chọn

nghề, hướng nghiệp cho học sinh sau THCS

Một thực trạng chưa tốt là hiện nay trong các trường THCS điều kiện cơ

sở vật chất còn nghèo nàn, chưa có phòng Thực hành chuyên biệt dẫn đến chất

lượng học tập của học sinh nói chung, việc nâng cao tay nghề, kỹ năng thực

hành cho học sinh nói riêng là không cao

Là một giáo viên Công Nghệ được đào tạo chuyên sâu, đúng chuyên ngành sau nhiều năm công tác tại trường, trực tiếp giảng dạy môn Công Nghệ

lớp 9 (mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà), trăn trở với việc làm sao để nâng

cao chất lượng môn học phục vụ cho cuộc sống tương lai của học sinh tôi đã

Trang 3

mạnh dạn áp dụng một số phương pháp mới trong việc dạy thực hành môn

Công Nghệ để đạt hiệu quả cao nhất Sáng kiến mới này đã được áp dụng thành

công trong trường

PHẦN 2: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Môn Công Nghệ 9 được thiết kế theo Mô đun nghề Mô đun nghề Điện dân

dụng nói riêng cũng như các Mô đun nghề khác của môn Công Nghệ 9 có thời

lượng Thực hành khá cao Các bài thực hành đó thường có hai dạng:

+ Vận dụng lý thuyết để giải các bài tập tình huống, bài thực hành rèn luyện kỹ năng

+ Thực hành tạo sản phẩm: Chủ yếu là thực hành việc thực hiện quy trình Công nghệ, các thao tác kĩ thuật sản xuất ra sản phẩm đơn giản

Cấu trúc chung của các bài thực hành: Có phần chuẩn bị, nội dung thực hành, trình tự tiến hành hoặc mãu báo cáo có phần đánh giá Cấu trúc này đã

đảm bảo được những yêu cầu của nội dung thực hành tuy nhiên để vận dụng

vào thực tế, nhằm giúp cho học sinh nâng cao kỹ năng thì cần phải áp dụng

một cáh linh hoạt theo từng nội dung cụ thể

Một thực tế là sau khi hoàn thành chương trình thì đa phần học sinh thao tác thực hành còn yếu, để tự mình tạo ra một sản phẩm theo yêu cầu của môn

học là rất khó khăn vì đặc trưng của môn học đòi hỏi người học phải được

Trang 4

trang bị nhiều kỹ năng khác nhau như cách sử dụng các loại kìm điện, sử dụng

khoan, sử sụng cưa mặt khác còn phải tính toán được các thông số kĩ thuật

của mạch điện, có óc quan sát thẩm mĩ

II CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Việc thực hiện chương trình đối với các trường THCS ở nông thôn nói chung, ở

trường THCS của tôi nói riêng là rất khó khăn vì cơ sở vật chất không thuận

tiện Mặt khác các đồ dùng, thiết bị dạy học có chất lượng không cao, các vật

liệu tiêu hao không bổ xung kịp thời

Môn học Công Nghệ lại là môn học khô cứng mang tính hướng nghiệp, việc lôi

cuốn học sinh yêu thích môn học là khó khăn Tâm lí các em học sinh chưa

thực sự yêu thích môn học khi thực hiện bài học ngay tại lớp học, điều này đã

được kiểm nghiệm khi thực hiện chương trình trong các năm học vừa qua đến

nay

1 Về đối tượng:

Các em học sinh miền núi đa phần đều là con em gia đình làm nghề nông

nghiệp hoặc lâm nghiệp Việc hướng các em yêu thích nghề nghiệp mang tính

Công nghệp như môn Công Nghệ Mô đun: Lắp đạt mạng điện trong nhà là điều

trước tiên các giáo viên giảng dạy bộ môn Công Nghệ phải thực hiện Các em

còn ngại khi tiếp xúc với điện, với các thiết bị điện, mặt khác các thiết bị điện

đối với các em là còn khá mới mẻ, thậm chí một số em gia đình còn chưa có

điều kiện lắp đặt điện sinh hoạt

Trang 5

2 Về khách quan.

Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường chưa đủ đảm bảo cho việc thực hiện bài

thực hành cho nhiều học sinh tham gia, các dụng cụ thiết bị cũng như vật liệu

điện còn thiếu nhiều chủng loại, đặc biệt cách thiết bị được cấp về có chất

lượng không cao, chỉ sử dụng một lần đã hư hỏng

Địa phương lại là một xã thuần nông, về điều kiện sinh hoạt còn tương đối khó

khăn, các trang thiết bị điện trong gia đình ít, sự hiểu biết về điện còn tương

đối hạn chế Các dụng cụ nghề điện, thiết bị điện, vật liệu điện khan hiếm

không phổ biến

III THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 9 MÔ ĐUN LẮP ĐẶT

MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ TẠI TRƯỜNG THCS

1 Khảo sát:

Sau khi tham khảo, lấy ý kiến học sinh về môn học Công Nghệ tôi thấy đa phần

các em học sinh ngại môn học này là bởi vì một phần các em nhận thấy sản

phẩm của mình chỉ mang tính thí nghiệm mà chưa thực tế, không được áp dụng

vào sử dụng

Về địa điểm các em không thích học thực hành ngay tại phòng học lý thuyết

Tỷ lệ học sinh muốn được học thực hành tại phòng học thực hành chuyên biệt

hoặc làm việc ứng dụng thực tế là khá cao

2 Phương pháp áp dụng SKKN:

Trang 6

Thực tế dạy học môn Công Nghệ 9 Mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà tại

trường THCS năm học 2010 – 2011 tôi đã mạnh dạn áp dụng một số kinh

nghiệm riêng như sau:

- Đối với các bài Thực hành tôi phân phối thời gian thành hai phần theo nội

dung bài dạy

Phần Lý thuyết thực hành: ( Dạy trong 1 tiết học 45 phút)

I Phần chuẩn bị

II Phần nội dung thực hành

1 Tìm hiểu sơ đồ nguyên lý: ( GV giảng nguyên lý hoạt động của mạch điện,

tổ chức cho học sinh tìm hiểu các mối quan hệ điện trong mạch điện)

2 Vẽ sơ dồ lắp đặt: ( GV tổ chức cho học sinh vẽ sơ đố lắp đặt mạch điện

theo đúng qui trình Sau đó lựa chọn một sơ đồ khả thi nhất để sử dụng)

3 Lập kế hoạch làm việc: (GV tổ chức cho học sinh lên kế hoạch làm việc

bao gồm lập bảng dự trù thiết bị, bảng nội dung công việc cần làm, yêu cầu kĩ

thuật)

Phần thực hành:

1 GV kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh:

2 GV tổ chức cho học sinh tự quan sát bố trí bảng điện, thiết bị tiêu thụ điện

trong một phòng cụ thể thực tế ( Có thể là phòng học, có thể là phòng ở KTT

GV )

Trang 7

3 GV giám sát hướng dẫn học sinh làm việc lắp đặt thực tế

4 GV tổ chức cho học sinh tự đánh giá theo tiêu chí Sauđó GV nhận xét, kết

luận chung Rút kinh nghiệm

Bài 8: Thực hành:

LẮP MẠCH ĐIỆN 2 CÔNG TẮC 2 CỰC ĐIỀU KHIỂN 2 ĐÈN.

I MỤC TIÊU:

Dạy xong bài này Giáo viên cần làm cho Học sinh đạt được:

 Hiểu được nguyên lý làm việc của mạch điện dùng 2 công tắc 2 cực điều khiển 2

đèn

 Vẽ được sơ đồ lắp đặt mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

 Lắp đặt được mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn đúng yêu cầu kĩ thuật,

đúng qui trình và đảm bảo an toàn điện

 Làm việc cẩn thận, an toàn và khoa học

II CHUẨN BỊ:

2.1 Chuẩn bị của Giáo viên:

 Bộ dụng cụ, thiết bị điện

 Các loại vật liệu

 Bảng điện mẫu mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

2.2 Chuẩn bị của Học sinh:

 Kìm, dao nhỏ, tua vít

 Bảng điện, công tắc hai cực, bóng đèn, đui đèn, băng cách điện…

Trang 8

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1: ổn định lớp và giới thiệu mục tiêu bài học.

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên lý hoạt động của mạch điện 2 công tắc 2 cực điều

khiển 2 đèn.

Hoạt động 2: Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- Giáo viên Giới thiệu về nguyên lí làm

việc của mạch điện 2 công tắc 2 cực

điều khiển 2 đèn

Sơ đồ nguyên lí:

O A

Trang 9

Hoạt động 4: Tìm hiểu qui trình lắp đặt mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2

đèn:

- GV nêu qui trình và giải thích kĩ từng

công đoạn

Hướng dẫn cụ thể tỉ mỉ từng bước

+ Bước 1: Vạch dấu

+ Bước 2: Khoan lỗ BĐ

+ Bước 3: Lắp TBĐ của BĐ

+ Bước 4: Nối dây nạch điện

+ Bước 5: Kiểm tra

( Dọn dẹp, vệ sinh nơi làm việc)

Hoạt động 5: Tổng kết bài.

Học sinh vẽ sơ đồ lắp đặt, đi dây theo sơ

đồ nguyên lí

Giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ lại trên bảng sau đó yêu cầu học sinh vẽ đúng vào vở

A

O

Trang 10

 Giáo viên tổng kết bài học, củng cố kiến thức.

 Giáo viên nhắc nhở học sinh về nhà chuẩn bị cho tiết sau thực hành

Tuần 20: Tiết 20:

LẮP MẠCH ĐIỆN 2 CÔNG TẮC 2 CỰC ĐIỀU KHIỂN 2 ĐÈN

(Tiếp theo)

 Hiểu được nguyên lý làm việc của mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

Trang 11

Các loại vật liệu.

Bảng điện mẫu mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

Hoạt động 2: Tổ chức thực hành.

 Giáo viên chia nhóm, cử nhóm trưởng Nêu yêu cầu, nội qui thực hành

 Giáo viên kiểm tra đồ dùng, dụng cụ, vật liệu thiết bị mà học sinh chuẩn bị theo

yêu cầu

 Giáo viên yêu cầu học sinh thực hành theo từng công đoạn Sau mỗi công đoạn

Giáo viên kiểm tra, nhận xét cụ thể sau đó mới cho tiến hành làm tiếp công đoạn tiếp

theo

 Trong quá trình học sinh làm việc Giáo viên quan sát, uốn nắn, sửa sai những

lỗi mà học sinh mắc phải Hướng dẫn học sinh cách sử dụng khoan

 Giáo viên kiểm tra trong từng công đoạn xem học sinh dùng dụng cụ gì, có thích

hợp không? và có đảm bảo yêu cầu kĩ thuật không Sau đó uốn nắn để học sinh làm tốt

hơn

Hoạt động 3: Tổng kết rút kinh nghiệm.

 Giáo viên yêu cầu học sinh thu dọn vệ sinh nơi làm việc Yêu cầu học sinh nạp lại

sản phẩm

 Giáo viên nhận xét chung về quá trình làm việc của học sinh

Trang 12

+ Về ý thức kỉ luật.

+ Về sự chuẩn bị của học sinh

+ Về thái độ làm việc

+ Về kết quả đạt được

+ Về thực hiện qui trình

 Giáo viên dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết sau hoàn thiện sản phẩm

.

Tuần 21: Tiết 21:

LẮP MẠCH ĐIỆN 2 CÔNG TẮC 2 CỰC ĐIỀU KHIỂN 2 ĐÈN.

(Tiếp theo)

MỤC TIÊU:

 Hiểu được nguyên lý làm việc của mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

II CHUẨN BỊ:

Bộ dụng cụ, thiết bị điện

Trang 13

Bảng điện mẫu mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn.

Hoạt động 2: Tổ chức thực hành.

 Giáo viên chia nhóm, cử nhóm trưởng Nêu yêu cầu, nội qui thực hành

 Giáo viên kiểm tra đồ dùng, dụng cụ, vật liệu thiết bị mà học sinh chuẩn bị theo

yêu cầu

 Giáo viên yêu cầu học sinh mang sản phẩm đã làm từ tiết trước ra để hoàn thiện

sản phẩm

 Giáo viên yêu cầu học sinh thực hành theo từng công đoạn Sau mỗi công đoạn

Giáo viên kiểm tra, nhận xét cụ thể sau đó mới cho tiến hành làm tiếp công đoạn tiếp

theo

 Trong quá trình học sinh làm việc Giáo viên quan sát, uốn nắn, sửa sai những

lỗi mà học sinh mắc phải Hướng dẫn học sinh cách sử dụng khoan

 Giáo viên kiểm tra trong từng công đoạn xem học sinh dùng dụng cụ gì, có thích

hợp không? và có đảm bảo yêu cầu kĩ thuật không Sau đó uốn nắn để học sinh làm tốt

hơn

Hoạt động 3: Tổng kết rút kinh nghiệm.

 Giáo viên yêu cầu học sinh thu dọn vệ sinh nơi làm việc Yêu cầu học sinh nạp lại

sản phẩm

 Giáo viên nhận xét chung về quá trình làm việc của học sinh

Trang 14

+ Về ý thức kỉ luật.

+ Về sự chuẩn bị của học sinh

+ Về thái độ làm việc

+ Về kết quả đạt được

+ Về thực hiện qui trình

Hoạt động 4: Báo cáo thực hành.

Giáo viên hướng dẫn học sinh làm báo cáo thực hành theo mẫu Sau đó tự nhận xét kết

quả làm việc của từng cá nhân

Họ và tên: Lớp:

BÁO CÁO THỰC HÀNH

Bài thực hành lắp mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn.

1 Sơ đồ nguyên lý:

2 Sơ đồ lắp đặt:

3 Qui trình lắp đặt:

4 Lập bảng dự trù:

TT Vật liệu, dụng cụ, Thiết bị Số lượng Yêu cầu kĩ thuật

5 Báo cáo nội dung thực hành.

Các công đoạn Nội dung làm việc Sử dụng dụng cụ Yêu cầu kĩ

Trang 15

6 Đánh giá kết quả thực hành.

3 Kết quả thực nghiệm:

Năm học 2010 – 2011 khi chưa áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy thu

được kết quả như sau:

Thực tế khảo sát chất lượng tại trường môn Công Nghệ lớp 9 có kết quả được

nâng lên theo từng năm học

IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Thực tế để đạt được kết quả cao nhất thì đòi hỏi giáo viên cần phải thực sự có

sự chuẩn bị thật kỹ trước khi tiến hành tổ chức cho học sinh học thực hành

Nếu thấy cần thiết thì phải thao tác nhiều lần để nâng cao kỹ năng làm việc

Trang 16

cũng như phấn đoán được các nguyên nhân hư hỏng hoặc mạch điện không

làm việc có thể xảy ra

Giáo viên hướng dẫn thực hành phải quán xuyến được học sinh, phải đảm bảo

được các điều kiện an toàn cho học sinh khi học sinh thực hiện thực hành

Trong quá trình giảng dạy trực tiếp, trước khi tiến hành cho học sinh thực hành

bao giờ tôi cũng làm thử trước, quan sát và chuẩn bị trước nơi làm việc Đặc

biệt là kiểm tra thật kĩ phần chuẩn bị của học sinh Khi sản phẩm hoàn thành

thì giáo viên phải trực tiếp kiểm tra và vận hành thử

Sau mỗi bài thực hành thì phải nên nhận xét rút kinh nghiệm ngay

PHẦN3 KẾT LUẬN

1 - Đánh giá:

Trong quá trình áp dụng sáng kiến mới của mình bản thân tôi nhận thấy không

chỉ học sinh hiểu bài, kỹ năng được nâng cao hơn mà học sinh còn trở nên yêu

thích môn học hơn rất nhiều

Khi hỏi về nghề nghiệp tương lai một số em đã mạnh dạn nói sẽ theo nghề điện

dân dụng

Không chỉ các em được làm việc thực tế tại trường học với sảm phẩm được đưa

vào sử dụng, mà các em có thể lắp đặt được một số mạch điện đơn giản trong

gia đình nhà mình Các em cũng có thể tính toán được các thông số kỹ thuật

Trang 17

Kết quả đạt được rất khả quan, phải nói là thành công hơn cả mong đợi có đến

49% học sinh đạt loại giỏi 46% học sinh đạt loại khá 5% học sinh đạt loại TB

Không có học sinh xếp loại yếu kém

2 - Ý kiến đề xuất:

Môn Công Nghệ là một môn học có phần khô cứng, tỷ lệ thực hành khá cao lại là môn mà đòi hỏi người dạy phải trang bị rất nhiều kỹ năng khác nhau

từ kỹ năng sử dụng khoan, kỹ năng sử dụng các loại dụng cụ điện, đến kỹ năng

sử dụng cưa đục bào (để làm bảng điện) Chính vì vậy giáo viên trực tiếp

giảng dạy phải là giáo viên được đào tạo đúng chuyên ngành

Mặt khác đặc thù của bộ môn đòi hỏi khá nhiều về điều kiện cơ sở vật chất từ phòng thực hành chuyên biệt đến trang bị các dụng cụ, trang thiết bị,

vật tư điện nên các nhà trường cần có sự đầu tư thường xuyên bổ xung cho môn

học Các giáo viên trực tiếp giảng dạy môn học này để đạt được thành công thì

cần phải tuân thủ việc chuẩn bị thật kỹ trước khi lên lớp Theo cá nhân tôi,

trước khi lên lớp giáo viên cần chú ý những điểm sau:

- Lên kế hoạch thật chi tiết, cụ thể Trình BGH xem xét, bố trí địa điểm,

tạo điều kiện về nơi làm việc cũng như nguồn điện ổn định, an toàn

- Nghiên cứu thật kỹ nội dung chương trình SGK, SGV

- Sưu tầm tài liệu hỗ trợ, tham khảo các loại tài liệu liên quan

- Làm thử nhiều lần trước

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	155,64 KB