Giải pháp thi giáo viên giỏi cấp tỉnh môn lịch sử vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” trong dạy học lịch sử việt nam lớp 11 – THPT (chương t

( SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG TRƯỜNG THPT VIỆT YÊN SỐ 2 BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP T ỈNH CHU KÌ 2020 2024 Tên giải pháp Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XY.Việt Nam đang trên đà đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cùng với công cuộc đổi mới chung của đất nước, sự nghiệp đổi mới giáo dục cũng góp phần không nhỏ. Đặc biệt, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Trong công cuộc đổi mới toàn diện của nền giáo dục Việt Nam, chúng ta cần phải đẩy mạnh phương pháp dạy học để đào tạo được những lớp người đáp ứng được yêu cầu của đất nước. Việc cải cách giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học hiện nay là phát triển một cách toàn diện học sinh. Mỗi môn học trong nhà trường đóng một vai trò, vị trí riêng, trong đó bộ môn Lịch sử có sứ mệnh đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.” Thực tiễn việc dạy và học lịch sử hiện nay đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của bộ môn đưa ra. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề đặt ra mà bộ môn chưa đáp ứng được. Lý do của thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là việc chậm đổi mới cách dạy, cách thức truyền đạt và truyền cảm hứng, tạo động lực cho học sinh của giáo viên. Vì việc đổi mới phải bắt nguồn từ nhận thức của giáo viên. Người giáo viên tuy đã nhận thức được nhưng còn chậm, tâm lí ngại thay đổi, vì thế mà chưa được phổ biến, sâu sắc và thuần thục, việc triển khai và thực thi còn chưa được toàn diện. Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử, thì việc đổi mới về phương pháp dạy học là hết sức cần thiết. Để đổi mới phương pháp dạy học lịch sử thì nhiều con đường, biện pháp khác nhau, trong nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu các phương pháp dạy học, tôi nhận thấy nhóm kĩ thuật dạy học “KWLH, XYZ và 321” có thể góp phần tạo ra những thay đổi tích cực trong cách dạy và học của giáo viên và học sinh. Nhóm kĩ thuật dạy học này tuy còn khá mới mẻ với trường học Việt Nam nhưng đã được áp dụng thành công ở nhiều nước trên thế giới, được học trò quốc tế yêu thích và hưởng ứng tích cực. Các kĩ thuật dạy học này đã thể hiện được những ưu điểm nổi bật trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, gắn lí thuyết với thực tế, phát huy và nâng cao năng lực của người học, phù hợp với các mục tiêu giáo dục mà UNESSCO đề ra: “ Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG

TRƯỜNG THPT VIỆT YÊN SỐ 2

******

BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI

GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TỈNH CHU KÌ 2020-2024

Tên giải pháp: Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ

và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 – THPT (chương trình chuẩn).

Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Môn giảng dạy: Lịch sử Trình độ chuyên môn: Cử nhân Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác:Trường THPT Việt Yên số 2

PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ

Việt Nam đang trên đà đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Cùng với công cuộc đổi mới chung của đất nước, sự nghiệp đổi mới giáo dục cũng gópphần không nhỏ Đặc biệt, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắnkhoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới.Trong công cuộc đổi mới toàn diện của nền giáo dục Việt Nam, chúng ta cần phải đẩy mạnhphương pháp dạy học để đào tạo được những lớp người đáp ứng được yêu cầu của đất nước.Việc cải cách giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học hiện nay là phát triểnmột cách toàn diện học sinh Mỗi môn học trong nhà trường đóng một vai trò, vị trí riêng,trong đó bộ môn Lịch sử có sứ mệnh đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống dân tộc chothế hệ trẻ Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:

“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.”

Thực tiễn việc dạy và học lịch sử hiện nay đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của bộmôn đưa ra Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề đặt ra mà bộ môn chưa đáp ứng được Lý do củathực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là việc chậm đổi mới cáchdạy, cách thức truyền đạt và truyền cảm hứng, tạo động lực cho học sinh của giáo viên

Vì việc đổi mới phải bắt nguồn từ nhận thức của giáo viên Người giáo viên tuy đãnhận thức được nhưng còn chậm, tâm lí ngại thay đổi, vì thế mà chưa được phổ biến, sâusắc và thuần thục, việc triển khai và thực thi còn chưa được toàn diện Vì vậy, muốn nângcao chất lượng dạy và học lịch sử, thì việc đổi mới về phương pháp dạy học là hết sức cầnthiết

Để đổi mới phương pháp dạy - học lịch sử thì nhiều con đường, biện pháp khácnhau, trong nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu các phương pháp dạy học, tôi nhận thấy nhóm kĩthuật dạy học “KWLH, XYZ và 321” có thể góp phần tạo ra những thay đổi tích cực trongcách dạy và học của giáo viên và học sinh Nhóm kĩ thuật dạy học này tuy còn khá mới mẻvới trường học Việt Nam nhưng đã được áp dụng thành công ở nhiều nước trên thế giới,được học trò quốc tế yêu thích và hưởng ứng tích cực Các kĩ thuật dạy học này đã thể hiệnđược những ưu điểm nổi bật trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của ngườihọc, gắn lí thuyết với thực tế, phát huy và nâng cao năng lực của người học, phù hợp với

các mục tiêu giáo dục mà UNESSCO đề ra: “ Học để biết, học để làm, học để chung sống,

học để tự khẳng định mình”.

Lịch sử Việt Nam thời cận đại giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1918 có vị trí quantrọng trong tiến trình lịch sử dân tộc, nhưng cũng có nhiều nội dung khá phức tạp trong tổchức hoạt động nhận thức cho học sinh như nguyên nhân, trách nhiệm của nhà Nguyễntrong việc để nước ta rơi vào tay thực dân Pháp, việc so sánh, đánh giá cuộc kháng chiếnchống Pháp giữa quan quân triều đình với nhân dân Phong trào yêu nước chống Pháp sôinổi của nhân dân ta trong những năm cuối cùng của thế kỉ XIX Cũng như những thay đổimạnh mẽ trong xã hội Việt Nam và phong trào yêu nước, cách mạng của nhân dân ta nhữngnăm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất)

Tôi nhận thấy những nội dung kiến thức lịch sử dân tộc trong giai đoạn này rất thíchhợp và mang lại hiệu quả cao khi vận dụng nhóm kĩ thuật dạy học “KWLH, XYZ và 321”

Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, chúng tôi lựa chọn vấn đề “ Vận dụng

nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 trung học phổ thông – chương trình chuẩn)” làm biện pháp thi giáo viên giỏi.

Đại đa số giáo viên đều cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của mình theo hướng pháthuy tính tích cực của học sinh thông qua các phương pháp dạy học trực quan, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp vấn đáp thông qua sự trình bày sinh động giàu hình ảnh củagiáo viên trong tường thuật, miêu tả, kể chuyện, hoặc nêu đặc điểm của nhân vật lịch sử… Trong quá trình giảng dạy đã kết hợp nhuần nhuyễn các đồ dung dạy học, khai thác một cách triệt để các đồ dùng và phương tiện dạy học như tranh ảnh, bản đồ…và từng bướcứng dụng công nghệ thông tin phù hợp trong dạy học Lịch sử

Bản thân là một giáo viên có nhiều năm tham gia giảng dạy môn Lịch sử nên nắm bắt rất rõđặc điểm của bộ môn, mục đích, yêu cầu của chương trình và nắm bắt được những khókhăn mà các em gặp phải khi lĩnh hội kiến thức lịch sử

Từ các năm học trước trường tôi có ba giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử với trình

độ chuẩn trở lên, đó là điều kiện để chúng tôi thường xuyên thực hiện các chuyên đề, dựgiờ, thao giảng và rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng bộ môn

Ngày nay với sự bùng nổ của các phương tiện thông tin truyền thông đã giúp các emtiếp cận Lịch sử với nhiều nguồn khác nhau để lĩnh hội kiến thức Lịch sử một cách đầy đủnhất Bên cạnh đó các em nhìn nhận bộ môn Lịch sử cũng theo chiều hướng tích cực hơn.Học sinh THPT Việt Yên số 2 đa số các em đều ngoan,có ý thức học tập, được trang bị đầy

đủ sách giáo khoa, và có thư viện với các đầu sách để các em tham khảo

Bản thân có sức khoẻ tốt, có thời gian công tác giảng dạy; được Ban giám hiệu, tổchuyên môn cùng đồng nghiệp trong đơn vị giúp đỡ, tạo điều kiện để hoàn thành tốt nhiệmvụ

2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế

2.1.Giáo viên

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy họccủa nhà trường để phục vụ cho dạy học lịch sử như: phòng học tập bộ môn, bản đồ, tranhảnh, tài liệu và tư liệu tham khảo đã có nhưng vẫn còn ít chưa đáp ứng được cho nhu cầu

học tập bộ môn Thêm vào đó, giáo viên lên lớp chủ yếu vận dụng các phương pháp thuyếttrình, sử dụng đồ dùng trực quan, khai thác sách giáo khoa là chính, kiểm tra đánh giá chủyếu là kiểm tra sự ghi nhớ của học sinh Do vậy, việc dạy học Lịch sử chưa thực sự tạođược hứng thú học tập bộ môn cho các em.

Trong nhiều năm qua, các nhà nghiên cứu và các thầy cô giáo cũng đã tìm hiểu và ápdụng nhiều phương pháp dạy học mới trong dạy học lịch sử như: phương pháp dạy học dự

án, phương pháp đóng vai, sử dụng tư liệu gốc, … Tuy nhiên, việc áp dụng các phươngpháp đó còn chưa thường xuyên trong các tiết học Một phần là do giáo viên vẫn thích sửdụng các phương pháp truyền thống hơn do ưu điểm của nó là không mất quá nhiều côngsức vào việc chuẩn bị Nguyên nhân khác là do giáo viên còn lúng túng trong việc áp dụngcác phương pháp mới do chưa thực sự hiểu về các phương pháp đó

Nhiều giáo viên lịch sử đã quan tâm, tìm hiểu những phương pháp, kĩ thuật dạy họcmới và bước đầu vận dụng trong dạy học bộ môn để phát huy tính tích cực, phát triển nănglực nhận thức, năng lực thực hành cho học sinh Tuy nhiên, việc áp dụng còn gặp nhiều khókhăn do đặc thù bộ môn, điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời gian tiết học có hạn,…Phương pháp vận dụng phổ biến nhất là dạy học theo nhóm có một phần của kĩ thuật dạyhọc XYZ Bên cạnh đó, vẫn còn những GV chưa chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp

vụ đổi mới PPDH, vẫn đi theo lối mòn cũ thầy đọc – trò ghi chép

2.2 Học sinh

Mặc dù có vai trò chức năng và nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ nhưngmột thực tế đáng buồn là vẫn còn nhiều học sinh vẫn xem nhẹ môn học này Điều này xuấtphát từ định kiến xã hội coi môn sử là môn phụ, môn học thuộc nên cả phụ huynh và họcsinh đều không chú tâm đến môn học Thêm vào đó, sự lên ngôi của các ngành kinh tế,khoa học-kĩ thuật khiến cho nhiều phụ huynh hướng con em mình học các môn tự nhiênnhiều hơn là các môn xã hội

Học sinh vẫn có niềm yêu thích, hứng thú học tập bộ môn, nhưng bởi một số nguyên nhânnhư giờ học không thu hút, phải dành thời gian cho môn học khác mà các em coi là môn họcchính,… nên chất lượng học tập chưa thực sự hiệu quả Các em chỉ cảm thấy hứng thú mỗikhi giáo viên thay đổi cách dạy học, cho các em cơ hội được tự do phát biểu ý kiến, quanđiểm cũng như hiểu biết của mình và làm việc chủ động hơn,… Tuy nhiên, các thẩy cô vẫnchưa vận dụng thường xuyên những kĩ thuật này, vì vậy các em chưa có điều kiện để thựchiện nhuần nhuyễn những nhiệm vụ, hay thuần thục những phong cách học tập nghiên cứutheo các kĩ thuật mới đó

Như vậy, để nâng cao chất lượng dạy và học, giáo viên cần nghiên cứu về lí luận và thựctiễn để đổi mới PPDH cho phù hợp, phát huy được tính tích cực, chủ động, niềm say mê vàhứng thú với bộ môn của học sinh Những kĩ thuật dạy học tích cực đó thì sẽ thực sự hiệuquả để đạt được mục tiêu dạy học

Trước thực trạng đó, bản thân tôi là một giáo viên lịch sử, tôi cũng trăn trở làm thế nào đểcải thiện việc dạy và học môn Lịch sử để trước hết là học sinh hứng thú với môn học, sau

đó là nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử Do vậy, trong quá trình dạy học, tôi đã tự tìmhiểu, học tập và áp dụng một số phương pháp dạy học tích cực nhằm tạo sự hứng thú họctập, tìm tòi và phát huy khả năng sáng tạo ở các em trong quá trình học tập Lịch sử Với

kinh nghiệm nhỏ này,tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp vận dụng nhóm kĩ thuật dạyhọc “KWLH, XYZ và 321” vào dạy học lịch sử Việt Namlớp 11 THPT – chương trìnhchuẩn.

II Biện phápvận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 – THPT chương trình chuẩn.

1 Biện pháp 1:Vận dụng kĩ thuật dạy học KWLH tạo động cơ học tập cho học sinh.

Kĩ thuật KWLH là một hình thức tổ chức dạy – học đọc hiểu do Donna Ogle giớithiệu năm 1986 Học sinh bắt đầu bằng việc động não tất cả những gì các em đã biết về chủ

đề bài học Thông tin này sẽ được ghi nhận vào cột K của biểu đồ Sau đó học sinh nêu lêndanh sách các câu hỏi về những điều các em muốn biết thêm về chủ đề này Những câu hỏi

đó sẽ được ghi vào cột W của biểu đồ Trong quá trình học hoặc sau khi học xong các em sẽ

tự trả lời các câu hỏi ở cột W Những câu trả lời này sẽ được ghi vào cột L Cột H ở saucùng được Ogle bổ sung thêm với nội dung khuyến khích học sinh định hướng nghiên cứu.Sau khi học sinh đã hoàn tất nội dung ở cột L, các em có thể muốn tìm hiểu thêm về mộtthông tin Các em sẽ nêu biện pháp để tìm thông tin mở rộng Những biện pháp này sẽ đượcghi nhận ở cột H

(Trích từ Ogle, D.M (1986) K-W-L: A teaching model that develops active reading

of expository text Reading Teacher, 39, 564-570)

- Kĩ thuật KWLH có thể sử dụng trong những trường hợp sau:

+ Lần đầu tiên lên lớp, tiếp xúc với học sinh mới Mục đích: tạo cảm giác gần gũi,thân thiện với học sinh; tìm hiểu, thăm dò thái độ của người học, tìm hiểu để biết người học

có mong muốn, đề xuất gì với giáo viên.; giúp giáo viên có định hướng, điều chỉnh phươngpháp dạy học tốt hơn

+ Trước khi dạy một nội dung/ chủ đề mới rất quan trọng Kĩ thuật này đặc biệt cóhiệu quả với các bài mở đầu chương trình học, hoặc bài học mang tính chất gợi mở, tìmhiểu, giải thích

- Cách sử dụng kỹ thuật KWLH:

+ Bước 1: Chọn chủ đề hoặc bài học (có từ 2 tiết trở lên)

+ Bước 2: Giáo viên yêu cầu HS lập bảng KWLH hoặc tự chuẩn bị ở nhà rồi phátcho học sinh khi dạy trên lớp (theo mẫu)

BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”

Họ và tên học sinh:……….………

Lớp: ……… ………

Trường: ………

Câu hỏi:

1 Em đã biết gì về chủ đề/bài học này? (Điền vào cột K)

2 Em có mong muốn và đề xuất gì khi học chủ đề/bài học này? (Điền vào cột W)

3 Em đã học thêm được gì sau khi học xong chủ đề/bài học này? (Điền vào cột L)

4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào? (Điền vào cột H)

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

……

+ Bước 3: Đề nghị học sinh công não nhanh và nêu ra các từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả giáo viên và học sinh cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho học sinh thảo luận về những gì các em đã ghi nhận

Một số lưu ý tại cột K: Giáo viên phải chuẩn bị câu hỏi để giúp học sinh công não

“Hãy nói những gì các em đã biết về ……” Giáo viên cần khuyến khích học sinh giải

thích, vì đôi khi những điều các em nêu ra có thể là mơ hồ hoặc không bình thường

Trong trường hợp học sinh viết được rất ít ở cột K thì giáo viên cũng đừng lo lắng + Bước 4: Giáo viên hỏi tiếp học sinh xem các em muốn biết thêm điều gì về chủ đề

Cả giáo viên và học sinh ghi nhận câu hỏi vào cột W Hoạt động này kết thúc khi học sinh

đã nêu ra tất cả các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường, hãy biến nó thành câu hỏi trước khi ghi nhận vào cột W

Một số lưu ý tại cột W: Giáo viên hãy hỏi học sinh những câu hỏi tiếp nối và gợi mở

theo chỉ dẫn Nếu giáo viên chỉ nói: “Các em muốn biết thêm những gì về chủ đề này?” Đôi

khi học sinh sẽ trả lời đơn giản là “không biết”, vì các em chưa có ý tưởng Vì vậy, chúng ta

hãy thử sử dụng một số câu hỏi sau: “Em nghĩ mình sẽ biết thêm được những gì sau khi em

học xong bài học/ chủ đề mới này?”

Giáo viên cũng có thể chọn một ý tưởng từ cột K và hỏi: “Em có muốn tìm hiểu thêm

điều gì có liên quan đến ý tưởng này không?” Thành phần chính trong cột W là những

mong muốn của học sinh Giáo viên phải làm thế nào để học sinh rất quan tâm điền mong muốn của mình vào cột W, nhưng phải có liên quan trực tiếp đến bài học Nếu học sinh không điền mong muốn vào cột W, coi như chúng ta không thành công

Lưu ý: Sau khi học sinh đã điền đầy đủ các thông tin vào cột K và cột W, giáo viên hãy thu phiếu lại để nghiên cứu những thông tin của các em đã viết ở cột K và W Chúng ta cũng có thể tổ chức trao đổi ngay tại lớp

+ Bước 5: Sau khi đã dạy xong bài học/chủ đề mới, giáo viên phát trả lại cho học sinh phiếu KWLH mà các em đã viết trước đó, yêu cầu học sinh đọc lại và tự điền câu trả lời mà các

em tìm được (trong quá trình học tập) vào cột L

+ Bước 6: Sau khi học sinh đã hoàn tất nội dung ở cột L, học sinh có thể muốn tìm hiểu thêm các thông tin có liên quan, giáo viên hãy yêu cầu các em nêu biện pháp để tìm kiếm mở rộng Giáo viên hãy khuyến khích học sinh nghiên cứu thêm về những câu hỏi mà

các em đã nêu ở cột W nhưng chưa tìm được câu trả lời từ bài đọc, yêu cầu học sinh vậndụng vào thực tiễn, giải quyết các dạng bài tập như thế nào Tất cả những ý tưởng, yêu cầunày sẽ được ghi nhận ở cột H.

Một số lưu ý tại cột L: Ngoài việc yêu cầu học sinh trả lời về kiến thức, giáo viênnên khuyến khích học sinh ghi vào cột L những điều các em cảm thấy tâm đắc, thú vị Đểphân biệt, có thể đề nghị các em đánh dấu những ý tưởng của các em Ví dụ, các em có thểđánh dấu tích vào những ý tưởng trả lời cho câu hỏi ở cột W, với các ý tưởng các em thích,

có thể đánh dấu sao

Giáo viên cũng đề nghị học sinh tìm kiếm từ các tài liệu khác để trả lời cho nhữngcâu hỏi ở cột W mà bài đọc không cung cấp câu trả lời, hoặc những câu hỏi mà học sinhđưa ra ở cột W không nằm trong phạm vi bài học/chủ đề mới Vì không phải tất cả các câuhỏi ở cột W đều được bài đọc trả lời hoàn chỉnh

+ Bước 7: Tổ chức cho học sinh thảo luận những thông tin các em ghi nhận ở cột L(có thể kết hợp vận dụng kĩ thuật 321)

- Những ưu điểm của kĩ thuật KWLH là:

+ Tạo hứng thú học tập cho học sinh, khi những điều các em cần học có liên quantrực tiếp đến nhu cầu về kiến thức của các em

+ Giúp học sinh dần dần hình thành khả năng tự định hướng học tập, nắm được cáchhọc không chỉ cho bộ môn đọc hiểu mà cho cả các môn học khác Giúp giáo viên và họcsinh tự đánh giá kết quả học tập, định hướng cho các hoạt động kế tiếp

- Hạn chế của kĩ thuật KWLH là:

+ Mất nhiều thời gian và công sức chuẩn bị; phải làm nhiều lần học sinh mới quen vàkhó thực hiện với lớp đông, trình độ không đồng đều

+ Sơ đồ cần phải được lưu trữ cẩn thận sau khi hoàn thành 2 bước K và W, bước L

và H phải sau một thời gian mới có thể hoàn thành tiếp

Cụ thể, khi dạy Bài 21 – Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong

những năm cuối thế kỉ XIX (2 tiết), giáo viên tiến hành vận dụng kĩ thuật KWLH như sau:

- Bước 1: Trước khi sử dụng phiếu KWLH, giáo viên giới thiệu về bài học (vận dụng

nguyên tắc dạy học nêu vấn đề): Sau khi kí với Pháp hai bản hiệp ước Hác-măng (1883) vàPa-tơ-nốt (1884), triều đình Huế nhìn chung đã đầu hàng giặc, thực dân Pháp muốn thiết lậpngay một chế độ bảo hộ ở Việt Nam Chúng muốn dựng lên một chính quyền tay sai ở Huế

để tổ chức bóc lột, nô dịch nhân dân ta Song chúng đã vấp phải sự phản kháng của đôngđảo nhân dân và các tầng lớp sĩ phu văn thân, bộ phận quan lại chủ chiến trong kinh thànhHuế Sự phản kháng đó được biểu hiện rõ rệt nhất bằng cuộc phản công quân Pháp của pháichủ chiến tại kinh thành Huế, mở đầu cho một giai đoạn mới của cuộc đấu tranh chốngPháp của nhân dân Việt Nam

Vậy phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong những năm cuối thế kỉ

XIX diễn ra như thế nào? Các em đã biết gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong giai đoạn lịch sử này?

- Bước 2: GV phát phiếu KWLH và yêu cầu HS điền vào 2 cột đầu tiên với 2 câu hỏi

(theo mẫu):

+ Các em đã biết những gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử những năm cuối thế kỉ XIX?

+ Các em có mong muốn gì thêm khi tìm hiểu về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này?

BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”

Họ và tên học sinh:……….………

Lớp: ……… ………

Trường: ………

Câu hỏi: 1 Em đã biết gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột K) 2 Em có mong muốn và đề xuất gì khi học về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột W) 3 Em đã học thêm được gì sau khi học xong về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột L) 4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào sau khi được học về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột H) K W L H …

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

- Bước 3: Sau khi đưa ra yêu cầu, GV đề nghị học sinh động não nhanh và nêu ra các

từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả GV và HS cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K.

Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho các em thảo

luận về những gì các em đã ghi nhận

- Bước 4: Mong muốn được biết thêm khi tìm hiểu về phong trào yêu nước chống

Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này của HS sẽ được ghi nhận câu hỏi

vào cột W Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường, biến nó thành câu hỏi trước khi ghi vào cột W

- Bước 5: GV gọi 1 – 2 HS đứng lên báo cáo kết quả ghi phiếu của mình, sau đó thu

lại phiếu KWLH của cả lớp để về nhà nghiên cứu những điều HS đã viết Từ đó, điều chỉnhphương pháp dạy học theo hướng đáp ứng mong muốn của HS

Khởi động bài học với kĩ thuật dạy học KWLH như trên thể hiện sự tích cực đối với HS,đưa các em chú ý, quan tâm vào bài học ngay từ những giây phút đầu tiên mà không gượng ép.Đồng thời thể hiện sự tôn trọng những hiểu biết cũng như những mong muốn chính đáng củacác em với chủ đề hoặc bài học Khích lệ tinh thần học tập của học sinh là mục tiêu quan trọngcủa giáo dục

cuối thế kỉ XIX)

L (Điều học được thêm về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong những năm cuối thế kỉ XIX)

H (Vận dụng vào bài học thực tiễn như thế nào?)

-Nguyên nhân bùng nổ phongtrào Cần vương và phong tràonông dân Yên Thế

-Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểutrong phong trào

-Kết quả của phong trào

…Giáo viên cũng hoàn toàn có thể vận dụng kĩ thuật KWLH khi chuyển sang dạy

Chương II – Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918) với các

bước triển khai tương tự như trên:

- Bước 1: Trước khi sử dụng phiếu KWLH, giáo viên giới thiệu về lịch sử Việt Nam

(đầu thế kỉ XX đến năm 1918): Bước sang thế kỉ XX, tình hình nước ta có những biến đổi,phong trào yêu nước chống Pháp không bị gián đoạn mà vẫn tiếp tục phát triển với nhữngnhân tố mới

Vậy tình hình Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này diễn ra như thế nào? Các em đãbiết gì về lịch sử nước ta trong giai đoạn lịch sử trên?

- Bước 2: GV phát phiếu KWLH và yêu cầu HS điền vào 2 cột đầu tiên với 2 câu hỏi

(theo mẫu):

+ Các em đã biết những gì về lịch sử nước ta trong những năm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918)?

+ Các em có mong muốn gì thêm khi tìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai đoạn lịch

sử này?

BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”

Họ và tên học sinh:……….………

Lớp: ……… ………

Trường: ………

Câu hỏi: 1 Em đã biết gì vềlịch sử nước ta trong những năm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918)? (Điền vào cột K) 2 Em có mong muốn và đề xuất gì khitìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này? (Điền vào cột W) 3 Em đã học thêm được gì sau khi học xong về lịch sử Việt Nam (đầu thế kỉ XX – 1918)? (Điền vào cột L) 4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào sau khi được học về lịch sử Việt Nam (đầu thế kỉ XX – 1918)? (Điền vào cột H) K W L H …

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

…………

…

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

-Bước 3: Sau khi đưa ra yêu cầu, GV đề nghị học sinh động não nhanh và nêu ra các

từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả GV và HS cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K.

Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho các em thảo luận về những gì các em đã ghi nhận

- Bước 4: Mong muốn được biết thêm khi tìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai

đoạn lịch sử này của HS sẽ được ghi nhận câu hỏi vào cột W Hoạt động này kết thúc khi

học sinh đã nêu ra các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường,

biến nó thành câu hỏi trước khi ghi vào cột W

- Bước 5: GV gọi 1 – 2 HS đứng lên báo cáo kết quả ghi phiếu của mình, sau đó thu

lại phiếu KWLH của cả lớp để về nhà nghiên cứu những điều HS đã viết Từ đó, điều chỉnh phương pháp dạy học theo hướng đáp ứng mong muốn của HS

- Ví dụ:

K (Điều đã biết về lịch

sử Việt Nam từ đầu

thế kỉ XX – 1918)

W (Điều muốn biết thêm về lịch sử Việt Nam từ đầu thế

kỉ XX – 1918)

L (Điều học được thêm

về lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ

XX – 1918)

H (Vận dụng vào bài học thực tiễn như thế nào?)

-Chịu sự khai thác,

bóc lột tàn bạo của

thực dân Pháp

-Phan Bội Châu,

Phân Châu Trinh là

-Các hoạt động yêu nước vàcách mạng diễn ra dưới sựlãnh đạo của các chí sĩ yêunước như thế nào?

-Khuynh hướng cứu nướcmới xuất hiện như thế nào?

…

2 Biện pháp 2:Vận dụng nhóm kĩ thuật dạy học XYZ và 321 trong quá trình tổ chức cho

học sinh giải quyết chủ đề, bài học mới.

Kĩ thuật XYZ là một kỹ thuật làm việc nhóm nhằm phát huy tính tích cực của mỗithành viên trong nhóm Trong đó, X là số thành viên trong mỗi nhóm, mỗi thành viên cầnđưa ra Y ý kiến, mỗi nhóm hoạt động trong vòng Z thời gian Kỹ thuật XYZ còn gọi là kỹthuật 635 bởi thông thường mỗi nhóm có 6 thành viên, mỗi thành viên cần đưa ra 3 ý kiếntrong khoảng thời gian 5 phút Tuy nhiên, giáo viên không nên máy móc theo 635 mà nênlinh hoạt theo hoàn cảnh cụ thể (có thể là 525, 626,…tùy theo nội dung hoạt động và sốlượng học sinh trong lớp học)

Dụng cụ để triển khai kĩ thuật dạy học này: giấy bút cho các thành viên trong nhóm

- Cách tiến hành:

+ Giáo viên chia nhóm, giao chủ đề cho nhóm, quy định số lượng ý tưởng và thờigian theo đúng nguyên tắc XYZ Các thành viên trình bày ý kiến của mình hoặc gửi ý kiến

về cho thư ký tổng hợp, sau đó tiến hành đánh giá và lựa chọn

+ Số thành viên trong nhóm nên tuân thủ đúng quy tắc để tạo tính tương đồng về thờigian, giáo viên quy định thời gian và theo dõi thời gian cụ thể

GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm theo kĩ thuật XYZ, như hình minh họa sau: