PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA NGÂN HÀNG MÔN NGUYÊN LÝ & THỰC HÀNH BẢO HIỂM



TP HỒ CHÍ MINH, 2010

PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

Đề tài 11:

Nhận xét của giảng viên

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 5

1 Giới thiệu chung về bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân: 6

1.1 Sự ra đời của loại hình này: 6

1.2 Vai trò: 7

1.3 Giới thiệu về loại hình bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân: 8

1.3.1 Đối tượng được bảo hiểm: 8

1.3.2 Những rủi ro được bảo hiểm: 8

1.3.3 Những rủi ro loại trừ bảo hiểm: 9

1.3.4 Số tiền bảo hiểm: 9

1.3.5 Phí bảo hiểm: 10

1.3.6 Thời hạn bảo hiểm: 10

1.3.7 Giám định và bồi thường: 10

2 Các yếu tố tác động đến việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân tại Việt Nam: 10

2.1 Xu thế toàn cầu hóa: 10

2.2 Sự cạnh tranh giữa các công ty bảo hiểm: 11

2.3 Chính sách quản lý của Nhà nước: 12

2.4 Tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh: 12

2.5 Khả năng tài chính của người dân: 13

2.6 Trình độ của cán bộ bảo hiểm: 13

3 Thực trạng bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân tại Việt Nam hiện nay: 13

3.1 Tình hình hỏa hoạn và loại hình bảo hiểm hỏa hoạn nói chung tại Việt Nam trong những năm gần đây: 13

3.2 Tình hình khai thác bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân tại Việt Nam trong những năm gần đây: 15 4 Giải pháp phát triển loại hình bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân ở Việt Nam: 17

4.1 Nhận định về tiềm năng phát triển trong tương lai của loại hình này 17

4.2 Các biện pháp thực hiện 19

4.2.1 Về công tác tuyên truyền 19

4.2.2 Hoàn thiện và nâng cao công tác bồi thường 19

4.2.3 Và một số biện pháp khác 20

KẾT LUẬN 21

LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển, khoa học tiên tiến và cuộc sống con người ngày càng được hoàn thiện và sung túc hơn Những ngành nghề mới liên tục ra đời đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của xã hội Mỗi ngành nghề lại có những đặc điểm riêng và tác dụng riêng đến nền kinh tế nhưng đều hướng đến một mục đích chung là luôn hướng tới sự phồnthịnh, ấm no về vật chất cũng như tinh thần, đảm bảo công bằng xã hội và phúc lợi xã hội Tuy nhiên cho dù có phát triển đến đâu thì vẫn không thể loại bỏ hoàn toàn những rủi ro cóthể xảy ra ngoài tầm kiểm soát của con người Rủi ro nhưng một đám mây đen bao phủ nền kinh tế và có thể sẵn sàng ậm xuống bất cứ lúc nào gây ra những thiệt hại nặng nề đến nền kinh tế của bất cứ quốc gia nào trên thế giới và cũng chính vì nhu cầu hạn chế và giảm thiểu thiệt hại do rủi ro gây ra thì ngành Bảo hiểm đã ra đời Bảo hiểm được biết như một công cụ đề giảm thiểu tối đa nhưng thiệt hại do rủi ro gây ra cho người gánh chịu nói riêng và nền kinh tế nói chung Bảo hiểm là một hoạt động dựa trên nguyên tắc số đông bù

số ít Bảo hiểm còn mang lại cho nền kinh những lợi ích to lớn khác cho nền kinh tế và không ai có thể trối cãi được Do đó ta thấy được sự ra đời và phát triển của bảo hiểm là một trong những nhu cầu khách quan khi xã hội ngày càng phát triển

Trong các loại rủi ro thì rủi ro do cháy nổ hỏa hoạn là một trong những rủi ro có nguy cơ xảy ra cao và gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt là ở những nước nằm trong vùng khí hậu nóng bức như nước ta Chính vì thế mà ngành bảo hiểm cũng có một loại sản phẩm đặc trưng cho loại rủi ro này là Bảo hiểm hỏa hoạn Bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân cũng

là một mảng phân khúc thị trường cho loại sản phẩm này, mục tiêu khách hàng của nó chính là hướng tới những cá nhân có nhu cầu mua bảo hiểm cho chính ngôi nhà của mình Bảo hiểm hỏa hoạn ở Việt Nam đã ra đời từ lâu tuy nhiên nó vẫn chưa phát huy hết tác dụng của nó và cũng chưa được xã hội Việt Nam hưởng ứng tích cực Do vẫn còn nhiều bất cập và khó khăn trong việc tiếp cận thị trường Việt Nam nên Bảo hiểm hỏa hoạn nhà tưnhân ở Việt Nam vẫn chưa thực sự phát triển như mong đợi mặc dù số vụ hỏa hoạn ở nước

ta ngày càng gia tăng kéo theo những thiệt hại ngày càng nặng nề Chính ví thế mà chúng

em xin chọn đề tài này nhằm tìm hiểu nguyên nhân và đưa ra những ý kiến nhằm khắc phục tình trạng khó khăn, phát triển loại hình bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân ở Việt Nam

1 Giới thiệu chung về bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân:

1.1 Sự ra đời của loại hình này:

Bảo hiểm hoả hoạn cũng như bất kỳ nghiệp vụ bảo hiểm nào khác, cũng đều ra đờibắt nguồn từ thực tế là cuộc sống luôn tồn tại những biến động và con người luôn phảiđương đầu với rủi ro Rủi ro tồn tại ở mọi nơi mọi lúc, vì thế mà con người luôn phải tìmcách để kiểm soát rủi ro, hạn chế những tổn thất do rủi ro mang đến

Lịch sử bảo hiểm hỏa hoạn đã đánh dấu sự kiện bước ngoặc vào năm 1666 tại nướcAnh Một vụ hoả hoạn khủng khiếp đã xảy ra ở Luân Đôn Đám cháy lớn kéo dài bảyngày, tám đêm bắt đầu từ chủ nhật 2/9/1666 cho tới ngày 9/9/1666 đã gây ra tổn thất vôcùng to lớn: thiêu hủy hoàn toàn 13.200 ngôi nhà, 87 nhà thờ Mức độ nghiêm trọng củathảm họa này đã dẫn tới sự ra đời của công ty bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên tại nước Anh.Những nhà kinh doanh ở nước Anh đã nghĩ ra việc cộng đồng chia sẻ rủi ro hoả hoạn bằng

cách đứng ra thành lập những Công ty bảo hiểm hoả hoạn như : " Fire Office" (năm 1667),

"Friendly Society" (năm 1684), "Hand and Hand" (năm 1696), "Lom Bard House" (năm

1704)

Nước Pháp do ảnh hưởng của vụ hỏa hoạn ở Luân Đôn, nên vào năm 1786 công ty

bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên đã được thành lập là “Company L'assurance Centree

L'incendie” và “Company Royade” (năm 1788) Sự kiện đáng được lưu truyền thời gian

này và trong lịch sử bảo hiểm là công trình toán học của Pascal về "Hình học của rủi ro "(Lageometric Du Hasard) năm 1654 đã đưa đến toán học xác suất Đó là cơ sở thống kêxác suất phục vụ cho hoạt động bảo hiểm và ngày nay vẫn được coi là kỹ thuật cơ bản củangành bảo hiểm

Trong khoảng 200 năm ra đời và phát triển, bảo hiểm hỏa hoạn đã đáp ứng được nhucầu khẩn thiết chống lại sức tàn phá của các vụ hỏa hoạn

Bảo hiểm Việt Nam bắt đầu với sự ra đời của Công ty Bảo hiểm Việt Nam (gọi tắt là

Bảo Việt) ngày 15/01/1965 Tuy nhiên thị trường thị trường bảo hiểm Việt Nam bắt đầu

phát triển thật sự kể từ khi Nghị định 100/NĐ-CP của Chính phủ ngày 18/12/1993 về kinhdoanh bảo hiểm ở Việt Nam ra đời, và Luật kinh doanh bảo hiểm ngày 09/12/2000 đã tạohành lang pháp lý cho hoạt động kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam Nếu như năm 1993 thịtrường bảo hiểm Việt Nam chỉ có duy nhất công ty Bảo Việt thì đến nay đã thật sự sôi

động với sự hiện diện của nhiều công ty bảo hiểm với nhiều hình thức sở hữu khác nhau:

sở hữu nhà nước, công ty liên doanh, công ty cổ phần, công ty 100% vốn nước ngoài Tuy nhiên, bảo hiểm hỏa hoạn chỉ bắt đầu xuất hiện từ năm 1989 sau khi có Quyếtđịnh số 06/TCQĐ ngày 17-01-1989 của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quy tắc về bảohiểm hỏa hoạn Mỗi năm nước ta xảy ra hàng nghìn vụ hỏa hoạn làm chết, bị thương hàngtrăm người, thiệt hại về tài sản hàng chục tỷ đồng Đến nay, do sự tối ưu của bảo hiểm hỏahoạn, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 130/2006/NĐ-CP ngày 08-11-2006 quy địnhchế độ bảo hiểm cháy nổ bắt buộc đối với tổ chức và cá nhân nhằm hạn chế thiệt hại có thểxảy ra Ngay sau đó, thị trường bảo hiểm nhà tư nhân bắt đầu sôi động Các công ty bảohiểm không chỉ bảo hiểm rủi ro hỏa hoạn mà bảo hiểm cả rủi ro nổ, động đất, trộm cướpvới mức phí hấp dẫn cho khách hàng lựa chọn

Bảo hiểm hỏa hoạn ra đời không những bảo vệ tài sản cho những người tham gia bảohiểm mà nó còn đảm bảo cho quá trình tái sản xuất xã hội được liên tục, không bị giánđoạn Bên cạnh đó, bảo hiểm hỏa hoạn còn góp phần vào việc ổn định và phát triển nềnkinh tế xã hội Một phần không nhỏ nguồn phí bảo hiểm thu được từ các nghiệp vụ nàyđược các công ty bảo hiểm đóng góp vào ngân sách Nhà nước để chính phủ sử dụng vàocác mục đích xã hội khác

1.2 Vai trò:

Từ sau khi ra đời cho đến nay thì ngành bảo hiểm ngày càng khẳng định vai tròkhông thể thiếu của mình trong việc giảm thiểu hậu quả của rủi ro cũng như những đónggóp vào nền kinh tế

Xã hội ngày càng phát triển, con người ngày càng ứng dụng nhiều kỹ thuật cao vàocuộc sống tuy nhiên chính những điều đó lại càng làm tăng khả năng xảy ra những rủi ro.Chính vì thế mà ngành bảo hiểm ngày càng trở thành chỗ dựa cho mọi người trong việchạn chế những thiệt hại nặng nề mà rủi ro gây ra Bảo hiểm sẽ chia sẻ những tổn thất và bùđắp phần thiệt hại cũng như khắc phục những tổn thất khi xảy ra rủi ro

Rủi ro hỏa hoạn là một trong những rủi ro gây thiệt hại to lớn cả về mặt vật chất vàtinh thần Theo thống kê của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và Cứu nạn,cứu hộ (thuộc Tổng cục Cảnh sát - Bộ Công an), trong năm 2009, cả nước đã xảy ra 1.948

vụ cháy, trong đó, có 1.677 vụ cháy ở các cơ sở và nhà dân, 271 vụ cháy rừng làm 62người chết và 145 người bị thương Tổng thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 500 tỉ đồng

và gần 1.400ha rừng bị xóa sổ Bên cạnh đó, cũng xảy ra 18 vụ nổ, làm chết 16 người, bị

thương 42 người, thiệt hại về tài sản ước tính 1,3 tỉ đồng So với năm 2008, số vụ cháy nổtrong năm 2009 tuy giảm về lượng nhưng lại tăng mức thiệt hại về người Rủi ro hỏa hoạnluôn rình rập mọi nhà đặc biệt trong những mùa nắng nóng dễ bắt lửa Trên thực tế đã cókhông ít gia đình phải chịu cảnh không còn nơi ở cũng như mất hết tài sản do những trậnhỏa hoạn gây ra Trong những trường hợp này nếu người bị nạn có mua bảo hiểm hỏa hoạnthì bảo hiểm sẽ thay người bị nạn đứng ra chịu tổn thất cũng như giúp họ mau chóng lấylại được cuộc sống bình thường Qua đó ta càng thấy được vai trò của bảo hiểm hỏa hoạnđối với cá nhân nói riêng và nhà nước nói chung Bên cạnh đó bảo hiểm hỏa hoạn còn giúpmọi người có thêm sự an tâm về mặt tinh thần làm cho cuộc sống thêm phần thoải mái Ngoài ra bảo hiểm còn có những đóng góp không nhỏ vào nền kinh tế của nước nhà.Ngành bảo hiểm giúp huy động được những khoản tiền nhàn rỗi thông qua các khoản phíđóng bảo hiểm trong xã hội đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế thị trường và sự phát triểncủa xã hội ngày càng cao thì nhu cầu bảo hiểm cũng gia tăng đáng kể Qua đó thúc đẩy quátrình sản xuất kinh doanh nâng cao năng suất cho xã hội phát triển Bên cạnh đó ngành bảohiểm còn đem lại cho ngân sách nhà nước một khoản thu đáng kể qua các khoản thuế hàngnăm.

1.3 Giới thiệu về loại hình bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân:

1.3.1 Đối tượng được bảo hiểm:

Nhà ở tư nhân và mọi tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng, trông coi, kiểm soát củaNgười được Bảo hiểm Tiền (tiền giấy hay tiền kim loại), séc, thư bảo lãnh, tín phiếu, tem,tài liệu, bản thảo, sổ sách, giấy tờ các loại, vàng bạc, kim loại quý, đá quý, đồ trang sức,gia bảo, đồ cổ, đồ thờ cúng, bản vẽ hay tài liệu thiết kế, chất nổ, vật sống, vật nuôi, đượcbảo hiểm khi được công ty bảo hiểm chấp thuận bằng văn bản

 Chi phí dọn dẹp hiện trường

1.3.2 Những rủi ro được bảo hiểm:

Bảo hiểm cho những tổn thất về tài sản bị rủi ro bất ngờ và không lường trước đượctại ngôi nhà có tham gia bảo hiểm Giá trị bồi thường tương đương với giá trị phần tổnthất

Những rủi ro được bảo hiểm bao gồm :

 Hoả hoạn, nổ bình ga hoặc nồi hơi nước, bình đun nước phục vụ sinh hoạt giađình; sét đánh.

1.3.3 Những rủi ro loại trừ bảo hiểm:

Bất kỳ khiếu nại nào liên quan trực tiếp hay gián tiếp phát sinh do một trong cáctrường hợp dưới đây sẽ không được bồi thường :

 Chiến tranh, xâm lược hay các hoạt động tương tự chiến tranh

 Nội chiến, bạo loạn, hoặc những biến cố và nguyên nhân dẫn đến việc tuyên bố vàduy trì tình trạng khẩn cấp/giới nghiêm v.v…

 Những thiệt hại xảy ra trong các điều kiện bất thường phát sinh bởi, hay là hậu quảtrực tiếp, gián tiếp của các sự cố nói trên

 Thiệt hại xảy ra khi ngôi nhà bỏ trống trong vòng 60 ngày;

 Thiệt hại xảy ra khi ngôi nhà đang cải tạo, sửa chữa;

 Thiệt hại do bị phá huỷ theo lệnh của Chính phủ, chính quyền địa phương

 Tài sản tự lên men/toả nhiệt hoặc chịu tác động của các quả trình xử lý nhiệt/khô

 Thiệt hại là hậu quả trực tiếp hoặc gián tiếp từ các rủi ro địa chấn hoặc những hànhđộng cố ý của người được bảo hiểm

 Thiệt hại là hậu quả trực tiếp hoặc gián tiếp từ nguyên liệu hạt nhân hoặc phóng xạv.v…

 Thiệt hại đối với thiết bị điện hoặc bất kỳ bộ phận nào của thiết bị điện do chạy quátải, đoản mạch, rò điện v.v…

 Thiệt hại là hậu quả gián tiếp do bất kỳ nguyên nhân và hình thức nào

1.3.4 Số tiền bảo hiểm:

Người tham gia bảo hiểm đăng ký với người người bảo hiểm trên cơ sở bảo hiểm

và được sự chấp nhận của người bảo hiểm Là giới hạn bồi thường tối đa khi tài sản đượcbảo hiểm bị tổn thất toàn bộ, nó có thể thấp, bằng hoặc lớn hơn giá trị bảo hiểm

1.3.5 Phí bảo hiểm:

Phí bảo hiểm được tính theo tỷ lệ phí bảo hiểm và tỷ lệ này được tính riêng chotừng loại rủi ro Phí bảo hiểm dựa trên giá trị hợp đồng bảo hiểm và tuổi thọ của nhà

1.3.6 Thời hạn bảo hiểm:

Tùy theo yêu cầu của người được bảo hiểm, công ty bảo hiểm sẽ linh hoạt thay đổi.Sau khi kết thúc thời hạn bảo hiểm, người được bảo hiểm có thể đóng phí tiếp và yêu cầutái tục bảo hiểm Hiệu lực bảo hiểm được ghi trong giấy chứng nhận bảo hiểm

1.3.7 Giám định và bồi thường:

Khi tổn thất xảy ra, người được bảo hiểm phải gửi thông báo tổn thất và yêu cầubồi thường cho người bảo hiểm kèm theo bản kê chi tiết ước tính giá trị tài sản bị tổn thấtlàm cơ sở cho công việc giám định Người bảo hiểm có thể yêu cầu người được bảo hiểmchứng minh tổn thất bằng ảnh chụp hoặc tại hiện trường cũng như chứng minh tài sản đóthuộc quyền sở hữu của mình đang sử dụng cho đến trước khi xảy ra rủi ro tai nạn

 Đối với nhà cửa: cơ sở tính giá trị thiệt hại là chi phí sửa chữa

 Đối với tài sản: - nếu tổn thất có thể sữa chữa được thì cơ sở tính là chi phí sửachữa Nếu không sữa chữa được hoặc sữa chữa không kinh tế thì cơ sở tính là chiphí mua mới trừ giá trị khấu hao nếu bảo hiểm theo giá trị còn lại

Nhìn chung số tiền bảo hiểm ghi trong đơn bảo hiểm là giới hạn trách nhiệm củangười bảo hiểm cho cả thời hạn bảo hiểm

2 Các yếu tố tác động đến việc triển khai nghiệp vụ bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân tại Việt Nam:

2.1 Xu thế toàn cầu hóa:

Đây là một trong những nhân tố tuy không tác động trực tiếp đến nghiệp vụ bảohiểm hỏa hoạn nhà tư nhân, nhưng nó mang lại những tác động gián tiếp hết sức sâu sắc.Ngày nay xu thế toàn cầu hóa đã tạo điều kiện để nhiều tập đoàn tài chính, các công ty đaquốc gia khổng lồ, trong đó có các tập đoàn bảo hiểm lớn trên thế giới xâm nhập vào ViệtNam Trước 1995, thị trường Việt Nam chỉ có duy nhất công ty bảo hiểm Bảo Việt củaNhà nước hoạt động độc quyền Đến ngày 18/12/1993, nghị định 100/CP của Chính phủ rađời cho phép các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài được thành lập các công ty bảohiểm, tái bảo hiểm, môi giới, mở chi nhánh công ty nước ngoài tại Việt Nam Điều đó

khiến cho người dân có điều kiện tiếp xúc với môi trường bảo hiểm hiện đại, phong cáchphục vụ hết sức chuyên nghiệp, sản phẩm phong phú, giá cả cạnh tranh của các tập đoànlớn trên thế giới Tính đến thời điểm hiện nay, thị trường bảo hiểm Việt Nam trở nên hếtsức sôi động khi có sự góp mặt của một số lượng lớn các công ty bảo hiểm.

- Công ty bảo hiểm Bảo Việt

- Công ty bảo hiểm Bảo Minh

- Công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE)

- Công ty liên doanh bảo hiểm quốc tế Việt Nam (VIA)

- Công ty bảo hiểm liên hiệp (UIC)

- Công ty bảo hiểm Dầu khí (PVI)

- Bảo Hiểm Quân Đội – MIC

- Công ty cổ phần bảo hiểm bưu điện (PTI)

- Công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex – Pjico

- Công ty bảo hiểm Liberty

- Công ty TNHH bảo hiểm quốc tế Mỹ (AIA)

- Công ty Bảo hiểm Prudetial

- Công ty TNHH Bảo hiểm Chinfon Manulife

- Công ty tư vấn và dịch vụ bảo hiểm Aon Inchinbrok

- Công ty giám định bảo hiểm Crawford Việt Nam

- Các công ty và chi nhánh của các công ty bảo hiểm của các nước khác…

Bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu đang diễn ra, Việt Nam vẫn đang làđiểm đến của các nhà đầu tư nước ngoài

2.2 Sự cạnh tranh giữa các công ty bảo hiểm:

Yếu tố cạnh tranh cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình triển khai cácnghiệp vụ bảo hiểm Những năm qua, với sự mở cửa của nhà nước, các doanh nghiệp bảohiểm Việt Nam sẽ mất hẳn sự bảo hộ của nhà nước, không có sự phân biệt đối xử vớidoanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài Theo đó điều kiện gia nhập thị trường bảo hiểm cũng

dễ dàng hơn, ngoài ra việc các công ty bảo hiểm nước ngoài và liên doanh với nước ngoàiđược nhà nước cho phép mở rộng lĩnh vực kinh doanh, có hoạt động thâm nhập thị trườngmạnh mẽ làm cho thị trường bảo hiểm vốn đã có sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các công tytrong nước nay càng thêm khốc liệt về cả số lượng và chất lượng dịch vụ Tiêu biểu là theocam kết của WTO, kể từ ngày 01/01/2008, các doanh nghiệp bảo hiểm 100% vốn nướcngoài sẽ được kinh doanh các dịch vụ bảo hiểm bắt buộc trước đây vốn chỉ áp dụng cho