PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ BÁN ĐẤU GIÁ TÀ I SẢN TỪ THỰC TIỄN TỈ NH GIA LAI TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Việc tiếp tục nghiên cứu sâu sắc hơn nữa những vấn đề lý luận và thực tiễn về bán đấu giá tài sản, sự thể hiện chúng trong các quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời đánh giá việc

-1- -2-

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………/………… ……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN CAO TRÍ

PHÁP LUÂ ̣T VỀ QUẢN LÝ BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

TỪ THỰC TIỄN TỈNH GIA LAI

Chuyên ngành: Luâ ̣t Hiến pháp và Luâ ̣t Hành chính

Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ

LUẬT HÀNH CHÍNH

ĐĂK LĂK - NĂM 2016

-3- -4-

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Trần Thi ̣ Cúc

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện

Hành chính Quốc gia

Địa điểm: Phòng họp … , Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn

thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia – Phân Viê ̣n Tây nguyên

Số: - Đường Pha ̣m Văn Đồng - TP.Buôn Ma Thuộc, tỉnh Đắk

Lắk

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2016

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc

trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

-5- -6-

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đấu giá tài sản là một hoa ̣t đô ̣ng di ̣ch vu ̣ trong nền kinh tế

thị trường hiện nay Đấu giá tài sản có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế

phát triển thông qua việc đa dạng hóa các hình thức trao đổi, mua bán

lưu thông hàng hóa

Xuất phát từ vai trò, tầm quan trọng của hoạt động bán đấu giá

như trên, các quốc gia đều ban hành các đạo luật điều chỉnh hoạt

động này phù hợp Ở Việt Nam, các quy định pháp luật về bán đấu

giá tài sản được ban hành ở mức độ sơ khởi từ những năm đầu của

thế kỷ XX

Bên cạnh viê ̣c xây dựng và ban hành các bô ̣ luâ ̣t, luâ ̣t và các

văn bản quy pha ̣m pháp luâ ̣t phù hợp với nền kinh tế thi ̣ trường đi ̣nh

hướng xã hô ̣i chủ nghĩa thì các quy định về bán đấu giá tài sản cũng

được ban hành và nhiều lần sửa đổi, bổ sung tại các văn bản pháp

luật như: Bộ Luật dân sự năm 2005, Luật Thương mại năm 2005,

Luật Thi hành án dân sự năm 2008, Luật Xử lý vi pha ̣m hành chính

năm 2012, Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm

2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài và các Thông tư hướng dẫn thi

hành chi tiết các quy định pháp luật về đấu giá tài sản

Việc tiếp tục nghiên cứu sâu sắc hơn nữa những vấn đề lý

luận và thực tiễn về bán đấu giá tài sản, sự thể hiện chúng trong các

quy định của pháp luật hiện hành, đồng thời đánh giá việc áp dụng

những quy định của pháp luật trong thực tiễn để đưa ra đề xuất, kiến

nghị trong quá trình lập pháp, nâng cao hiệu quả áp dụng các quy

phạm pháp luâ ̣t về lĩnh vực này trong giai đoạn hiện nay, không

những có ý nghĩa lý luận - thực tiễn và pháp lý quan trọng, mà còn là

vấn đề mang tính cấp thiết

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Pháp

Luận văn Thạc sỹ Luật học, chuyên ngành Luâ ̣t Hiến pháp và Luâ ̣t

Hành chính

2 Tình hình nghiên cứu

Tác giả xin liệt kê một số công trình đã nghiên cứu, tham khảo có nội dung liên quan đến đề tài này như:

Bộ Tư pháp (2010), Đặc san tuyên truyền pháp luật Chủ đề đấu giá tài sản và pháp luật về đấu giá tài sản; Bộ Tư pháp (2010), Tài liệu Hội nghị tập huấn triển khai thi hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản; Học viện Tư pháp (2011), Tập bài giảng pháp luật

đấu giá; Luận văn Thạc sỹ Quản lý công “Quản lý nhà nước về đấu giá quyền sử dụng đất ở trên địa bàn huyện Bố trạch, tỉnh Quảng Bình” (2014) của tác giả Trần Lích - Học viện Hành chính Quốc gia; Luận văn Thạc sỹ Hành chính công “Quản lý nhà nước về hoạt động bán đấu giá tài sản” (2006) của tác giả Phạm Văn Sỹ - Học viện; Tài liệu tâ ̣p huấn về kỹ năng quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản của

Bộ Tư pháp tháng 10/2015; Bài “Một số vấn đề về xử phạt vi phạm

ha ̀ nh chính trong lĩnh vực bán đấu giá tài sản” (2014), của tác giả

Đoàn Văn Hường đăng trên Tạp chí dân chủ và pháp luật số tháng 9 năm 2014…

Tác giả thấy rằng, ở mỗi công trình, tác phẩm nêu trên đều có cách tiếp cận, với phạm vi nghiên cứu chung hay riêng khác nhau

Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào tập trung nghiên cứu và có kiến nghị cụ thể, nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về quản lý bán đấu giá tài sản - với tư cách là một hoạt động di ̣ch

vụ đặc thù chịu sự điều chỉnh của pháp luâ ̣t về bán đấu giá tài sản Vì

-7- -8-

vậy, tác giả chọn đề tài“Pháp luật về quản lý bán đấu giá tài sản từ

thực tiễn tỉnh Gia Lai” làm luận văn tốt nghiệp của mình không trùng

lắp với bất kỳ công trình nào trước đó

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

- Phân tích các hạn chế, bất cập thực hiện pháp luật trong

hoạt động bán đấu giá, bất cập trong quản lý về bán đấu giá, tìm

nguyên nhân của các hạn chế, bất cập qua thực tiễn tại tỉnh Gia Lai

- Đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định của pháp

luật về bán đấu giá và quản lý bán đấu giá tài sản

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Trình bày và làm sáng rõ những cơ sở lý luận về bán đấu giá;

pháp luật về quản lý bán đấu giá tài sản

- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý bán đấu

giá tài sản trên địa bàn tỉnh Gia Lai

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bán

đấu giá

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các quy định pháp luật

về hoạt động bán đấu giá tài sản

Thực tiễn hoạt động bán đấu giá tài sản theo qui định pháp

luật tại các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiê ̣p tại tỉnh Gia Lai

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Pháp luật và tổ chức thực hiện pháp

luật về quản lý bán đấu giá tài sản trên địa bàn tỉnh Gia Lai

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 đến 31.12.2015

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

Cơ sở lý luận của nghiên cứu là Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý bán đấu giá tài sản

5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây: Phương pháp phân tích; Phương pháp so sánh; Phương pháp khảo sát thực tiễn; Phương pháp thống

kê, tổng hợp

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã phân tích cơ sở lý thuyết để hình thành các quy định pháp luật trực tiếp điều chỉnh các hoạt động đấu giá tài sản

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Phân tích, đánh giá được thực trạng thực hiện pháp luật về quản lý bán đấu giá tài sản ở tỉnh Gia Lai

- Kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo

7 Kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu

tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận về pháp luật quản lý bán đấu giá

- Chương 2: Thực trạng pháp luật và tổ chức thực hiê ̣n pháp luật quản lý bán đấu giá ở tỉnh Gia Lai

- Chương 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật

về quản lý bán đấu giá

-9- -10-

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT QUẢN LÝ

BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và hình thức bán

đấu giá tài sản

1.1.1.1 Khái niệm

mua bán hàng hóa công khai mà người trả giá cao nhất là người

trúng đấu giá

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt: “Bán đấu giá là bán theo

phương thức để cho những người mua công khai trả giá, ai trả giá

cao nhất thì bán”

- Tài sản (asset) theo định nghĩa củ a Từ điển kinh tế, tài

chính ngân hàng của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Tề (NXB Thanh

niên-1999) là một vật thuộc quyền sở hữu cá nhân biểu hiện dưới

hình thức giá trị Theo Bô ̣ Luật Dân sự 2005 thì tài sản là vật, tiền,

giấy tờ có giá và các quyền tài sản Tài sản theo quy đi ̣nh ta ̣i Nghị

định 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về

bán đấu giá tài sản

17/2010/NĐ-CP quy định: “Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài

sản công khai theo phương thức trả giá lên, có từ hai người trở lên

tham gia đấu giá theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục được quy định

tại Nghị định này Phương thức trả giá lên là phương thức trả giá từ

thấp lên cao cho đến khi có người trả giá cao nhất”

1.1.1.2 Đặc điểm

Thứ nhất, đấu giá là hình thức mua bán công khai nhất

Thứ hai, đấu giá là hình thức mua bán thông qua trung gian Thứ ba, trong hoạt động đấu giá, giá bán thành công chính thức do bên mua xác định

Thứ tư, hoạt động bán đấu giá được thực hiện theo một trình

tự thủ tục chặt chẽ

Thứ năm, kết quả của việc mua bán thông qua đấu giá được pháp luật thừa nhận và bảo hộ

1.1.1.3 Các nguyên tắc bán đấu giá

- Nguyên tắc công khai

- Nguyên tắc trung thực

- Nguyên tắc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên

1.1.1.4 Hi ̀nh thức bán đấu giá

Đấu giá trực tiếp bằng lời nói

Đấu giá bằng bỏ phiếu

Các hình thức đấu giá khác…

1.1.1.5 Vai trò của hình thức bán đấu giá trong hoạt động mua bán

- Đối với nền kinh tế

Đối với các bên tham gia đấu giá:

Đối với bên có tài sản:

Bên có tài sản luôn đạt được giá trị bán tài sản với giá cao nhất; Bên có tài sản có thể thu hồi tiền bán tài sản nhanh chóng; Bên

có tài sản tiết kiệm được các chi phí liên quan đến việc bán tài sản

Đối với bên mua tài sản:

Bên mua giảm thiểu được các rủi ro liên quan đến nguồn gốc

và chất lượng của tài sản; Bên mua sẽ được mua tài sản với giá của chính mình

-11- -12-

Đối với các tổ chức bán đấu giá chuyên nghiê ̣p:

Thông qua vai trò làm trung gian, tổ chức bán đấu giá

chuyên nghiệp được bên có tài sản trả các chi phí phù hợp trực tiếp

phát sinh từ hoạt động bán đấu giá và khoản phí phần trăm (%) trên

tổng giá trị tài sản bán đấu giá thành

1.1.2 Lịch sử ra đời, phát triển và một số hình thức đấu

giá tiêu biểu trên thế giới

1.1.2.1 Lịch sử ra đời

Từ những năm 500 trước Công nguyên, hình thức đấu giá đã

được hình thành Giai đoạn đầu mới hình thành, các bên tham gia tự

nguyện tuân theo nguyên tắc bất thành văn là hàng hóa có giá khởi

điểm, ai trả giá cao nhất so với giá khởi điểm là người trúng đấu giá

Đến thế kỷ XV hoạt động bán đấu giá và nghề đấu giá tại

Pháp đã rất phát triển, nhiều tổ chức đấu giá chuyên nghiệp được

thành lập…

1.1.2.2 Một số hình thức đấu giá tiêu biểu trên thế giới

ra thành:

+ Đấu giá theo kiểu Anh

+ Đấu giá theo kiểu Hà Lan

phiên đấu giá, có thể chia làm các hình thức:

+ Đấu giá kín theo giá thứ nhất

+ Đấu giá kín theo giá thứ hai

dịch vụ, có các hình thức đấu giá sau:

+ Đấu giá nhượng quyền

+ Đấu giá theo kiểu đấu thầu (Đấu thầu)

1.2 Pháp luật về bán đấu giá và quản lý bán đấu giá tại Việt Nam

1.2.1 Sự hình thành và phát triển của pháp luật về bán đấu giá và quản lý bán đấu giá tại Việt Nam

- Giai đoạn 1: Trước năm 1990

Năm 1920 Tòa án Nam kỳ đã ra một phán quyết: “Nếu đến

kỳ hạn người đi vay không đi chuộc lại thì người cho vay không thể đương nhiên trở thành chủ sở hữu của ruộng đất ấy mà phải kiện đến Tòa án xin đem bất động sản đã thế chấp đó ra phạt lãi bán đấu giá lấy món nợ thiếu

Vào năm 1936 Triều đình nhà Nguyễn đã ban hành Luật dân

sự, Thương sự tố tụng được áp dụng cho các Tòa án xứ Bắc kỳ

Sau năm 1945, Nhà nước ta đã ban hành Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/5/1950

Ở miền Nam, năm 1972 chế độ Miền Nam Cộng Hòa ban hành Bộ luật Dân sự và Thương sự tố tụng

Pháp lệnh thi hành án dân sự ngày 28 tháng 8 năm 1989, quy định về bán đấu giá tài sản để thi hành án

Để thực hiện Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1989, Tòa

án nhân dân Tối cao, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao và Bộ Tư pháp ban hành Thông tư liên ngành số 06-89/TTLN ngày 07 tháng 12 năm

1989 (Thông tư liên ngành 06-89/TTLN) hướng dẫn thực hiện một

số quy định của Pháp lệnh thi hành án dân sự năm 1989

Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1993 được ban hành thay thế Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1989

-13- -14-

Năm 1995, Bộ Luật Dân sự đầu tiên ở nước ta ban hành

Ngày 19 tháng 12 năm 1996 Chính phủ đã ban hành Nghị định số

86/CP về việc ban hành Quy chế bán đấu giá tài sản

Ngày 07 tháng 04 năm 1997 Bộ Tư pháp ban hành Thông tư

số 399/PLDSKT hướng dẫn một số quy định về bán đấu giá tài sản

Luật Thương mại năm 1997 đã có quy định về đấu giá hàng

hóa

Nghị định số 86/CP, Bộ luật dân sự 1995 và Luật Thương

mại năm 1997 là những văn bản pháp luật quan trọng đặt nền móng

cho hoạt động đấu giá ở nước ta trong thời kỳ đầu đổi mới

- Giai đoạn 3: Từ năm 2005 đến nay

Ngày 18/01/2005, Nghị định số 05/2005/NĐ-CP của Chính

phủ được ban hành thay thế Nghị định số 86/CP Bộ Tư pháp đã ban

hành Thông tư số 03/2005/TT-BTP hướng dẫn một số quy định của

Nghị định số 05/2005/NĐ-CP

1.2.2 Pháp luật về bán đấu giá tài sản

Nghị định số 05/2005/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản là văn

bản pháp luật chuyên ngành, là cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển

dịch vụ bán đấu giá tài sản trong nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa

Dưới đây là những văn bản qui phạm pháp luật cơ bản điều

chỉnh các hoạt động bán đấu giá tài sản: Bộ Luật dân sự năm 2005;

Luật thương mại năm 2005; Luật Thi hành án dân sự năm 2008;

Luật Khoáng sản năm 2010; Luật xử lý vi phạm hành chính năm

2012 Nghị định 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ

về giao dịch bảo đảm; Nghị định số 52/2009/NĐ-CP ngày 03/6/2009

của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều

của Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản; Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26/3/2012 của Chính phủ Quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản và mô ̣t số Nghi ̣ đi ̣nh khác Quyết định số 216/2005/QĐ-TTg ngày 31/8/2005 của Thủ tướng Chỉnh phủ ban hành Quy chế đẩu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất; Quyết định số 16/2012/QĐ-TTg ngày 08/3/2012 của Thủ tướng Chính phủ Quy định về đấu giá, chuyển nhượng quyền sử dụng tần số vô tuyến điện; Thông tư số 23/2010/TT-BTP Quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản; Thông tư liên tịch số 54/2015/TTLT-BTNMT- BTC 09/9/2014 củ a liên bô ̣ Bộ Tài nguyên

và Môi trường - Bộ Tài chính Quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản…

1.2.3 Pháp luật về quản lý bán đấu giá

Từ khi Nghị định 86/CP ngày 19/12/1996 của Chính phủ ban hành Quy chế Bán đấu giá tài sản chưa qui định cụ thể về cơ quan quản lý bán đấu giá tài sản cũng như nội dung công tác quản lý bán đấu giá tài sản

Bộ Tư pháp ban hành Thông tư số 399/ PLDSKT ngày 07/4/1997 thì vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động bán đấu giá tài sản được quy định một cách cụ thể hơn, theo đó cơ quan quản lý bán đấu giá là Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp Ngày 18/01/2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 05/2005/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản