GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA NGÂN HÀNG

Bài tiểu luận:

GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM

Môn : Nguyên lý và thực hành bảo hiểm

SVTH : Trần Thị Thùy Dương

Phạm Thị Huyền Bùi Hàn Ny Ngô Thị Thanh Tâm

Hà Thị Phương ThúyNguyễn Thị Mỹ Tùng

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN 1: LÝ THUYẾT CƠ BẢN VỀ BẢO HIỂM HỎA HOẠN 2

1 Khái niệm và đối tượng bảo hiểm 2

1.1 Khái niệm 2

1.2 Đối tượng bảo hiểm 2

2 Phạm vi trách nhiệm của BH hoả hoạn 2

3 Giá trị bảo hiểm, số tiền và phí BH 3

3.1 Giá trị Bảo hiểm 3

3.2 Xác định số tiền bảo hiểm: 3

3.3 Phí bảo hiểm: 3

4 Giám định và bồi thường tổn thất 4

4.1 Giám định tổn thất 4

4.2 Bồi thường tổn thất 4

PHẦN II: THỰC TRẠNG KINH DOANH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN TẠI VIỆT NAM THỜI GIAN QUA 5

1 Tình hình xảy ra cháy nổ thời gian gần đây và sự phát triển loại hình bảo hiểm hỏa hoạn tại Việt Nam: 5

1 Tính ưu việt của việc mua bảo hiểm: 6

2 Nguyên nhân người dân không tích cực tham gia bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân: 7

PHẦN III: CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI 9

1 Tăng cường tuyên truyền, quảng cáo: 9

2 Chuyên nghiệp hóa các kênh phân phối: 9

3 Đơn giản hóa các thủ tục giấy tờ: 12

4 Sản phẩm hấp dẫn (chinh phục khách hàng bằng sản phẩm độc đáo) 12

5 Nâng cao thái độ phục vụ của nhân viên: 13

6 Nâng cao năng lực công nghệ 14

7 Không bỏ quên thị trường nông thôn: 15

8 Nâng cao chất lượng công tác giám định, giải quyết bồi thường, công tác tính phí và quản lý rủi ro 16

KẾT LUẬN 18

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

LỜI MỞ ĐẦU

Kinh tế xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng đượcnâng cao thì ngoài các nhu cầu thiết yếu như ăn , mặc, ở thì con người còn biếttích lũy cho tương lai Từ hình thức sơ khai ban đầu là cất trữ của cải dư thừacủa mình đề phòng sự cố thì ngày nay một hình thức kinh doanh đáp ứng đượcnhu cầu đó ngày càng phát triển là Bảo Hiểm Xuất hiện không sớm ở ViệtNam nhưng bảo hiểm ngày càng có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế cũngnhư có ý nghĩa tích cực đối với xã hội là ổn định được đời sống sinh hoạt củangười dân một khi sự cố xảy ra Tuy nhiên có một số sản phẩm được xem làthiết yếu tại nhiều nước thì vẫn chưa phát triển được ở Việt Nam, chẳn hạn nhưloại hình Bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân Loại hình bảo hiểm này rất phổ biến

ở các nước phát triển nhưng ở Việt Nam, người dân chưa mấy quan tâm, còncác công ty bảo hiểm cũng không mấy “mặn mà” kinh doanh sản phẩm này.Nguyên nhân vấn đề này là do đâu? Tương lai của những sản phẩm sẽ này nhưthê nào?

Bài nghiên cứu sẽ đưa ra một cái nhìn khái quát vế vấn đề trên cũng như một

số giải pháp để phát triển hơn loại hình bảo hiểm này tại Việt Nam

PHẦN 1: LÝ THUYẾT CƠ BẢN VỀ BẢO HIỂM HỎA HOẠN

1 Khái niệm và đối tượng bảo hiểm

1.1 Khái niệm

 Là nghiệp vụ bảo hiểm (BH) những thiệt hại do cháy và các rủi ro tương

tự khác hay các rủi ro đặc biệt như: động đất, bão lụt, núi lửa, sétđánh…gây ra cho đối tượng bảo hiểm

1.2 Đối tượng bảo hiểm

 Bất động sản: nhà cửa, công trình xây dựng, nhà máy, xí nghiệp, khotàng…thuộc loại hình SXKD hoặc công trình xây dựng;

 Các động sản: tài sản liên quan đến người được BH;

 Tài sản cần thiết cho sự hoạt động của một doanh nghiệp;

 Hàng hoá

2 Phạm vi trách nhiệm của BH hoả hoạn

Các rủi ro được bảo hiểm

 Qui tắc bảo hiểm hoả hoạn và các rủi ro đặc biệt ban hành theo quyếtđịnh số 142/TC-QĐ ngày 12/04/1993

 Áp dụng chung cho tất cả các đối tượng trong nước, các doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài, các tổ chức quốc tế và cơ quan ngoại giao

 Người BH có trách nhiệm bồi thường cho người được BH

 Những thiệt hại do những rủi ro được BH gây ra cho tài sản được BHghi trong giấy chứng nhận BH (hoặc danh mục kèm theo) nếu ngườiđược bảo hiểm đã nộp phí bảo hiểm và những thiệt hại đó xảy ra trước 4giờ chiều ngày cuối cùng của thời hạn bảo hiểm ghi trong giấy chứngnhận BH

 Những chi phí cần thiết và hợp lý nhằm hạn chế tổn thất trong và sau khihoả hoạn

3 Giá trị bảo hiểm, số tiền và phí BH

3.1 Giá trị Bảo hiểm

 Giá trị BH của bất động sản được xác định dựa theo giá trị mới hoặc giátrị còn lại

 Giá trị BH của máy móc thiết bị và các tài sản khác được xác định dựatrên cơ sở giá thay thế, tức giá trị còn lại (giá mua-khấu hao)

 Giá trị BH của thành phẩm, bán thành phẩm được xác định dựa trên cơ

sở giá thành sản xuất

 Giá trị BH của hàng hoá mua về được xác định theo hoá đơn cộng vớichi phí vận chuyển

3.2 Xác định số tiền bảo hiểm:

 Cách 1: Trên cơ sở kiểm tra đối tượng bảo hiểm và các giấy tờ, sổ sách

có liên quan Người BH và người được BH sẽ thoả thuận số tiền BH

 Cách 2: Trường hợp số lượng tài sản như hàng hoá thường xuyên thayđổi có thể BH theo giá trị trung bình hoặc giá trị tối đa (giá trị điềuchỉnh)

3.3 Phí bảo hiểm:

 Thời gian nộp phí bảo hiểm do người BH và người được BH thoả thuận,

có thể nộp một lần sau khi kí kết hợp đồng, hoặc nộp thành nhiều lầnnếu số phí BH quá lớn, nhưng không được quá 4 kì

 Các yếu tố ảnh hưởng đến phí BH:

- Vật liệu xây dựng (chịu đựng với sức nóng)

- Ảnh hưởng của tầng nhà

- Hệ thống phòng cháy chữa cháy, vị trí xa nguồn nước…

- Các phân chia đơn vị rủi ro

- Loại hàng hoá, bao bì đóng gói

 Phương pháp tính phí BH: được xác định theo tỉ lệ phần nghìn trên sốtiền bảo hiểm

 Qui định cho từng đối tượng BH theo ngành nghề sản xuất kinh doanh:

- Tỉ lệ phí BH áp dụng cho tất cả các ngành

- Tỉ lệ phí BH áp dụng cho cửa hàng và kho hàng

- Tỉ lệ phí BH đối với các kho đặc biệt

 Khi nhận được thông báo tổn thất, người BH phải đến nơi xảy ra tổn thất

để xem xét hiện trường, cùng với người được BH tiến hành giám định

và lập biên bản giám định

 Có thể mời giám định viên chuyên ngành để xác định, bên nào sai chịuchi phí

4.2 Bồi thường tổn thất

 Hồ sơ đòi bồi thường

- Giấy thông báo tổn thất

- Biên bản giám định thiệt hại của người bảo hiểm

- Biên bản giám định tổn thất của PCCC

- Bảng kê khai thiệt hại và các giấy tờ chứng minh

 Cách tính tiền bồi thường

 Thời hạn thanh toán tiền bồi thường

- Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ

- Trong vòng 60 ngày kể từ ngày gửi giấy báo từ chối mà người được bảohiểm không có ý kiến thì coi như là chấp nhận

PHẦN II: THỰC TRẠNG KINH DOANH BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN TẠI VIỆT NAM THỜI GIAN QUA

1 Tình hình xảy ra cháy nổ thời gian gần đây và sự phát triển loại hình bảo hiểm hỏa hoạn tại Việt Nam:

Bảo hiểm hỏa hoạn ra đời sau BH hàng hải và là lĩnh vực hoạt động chủyếu của các công ty BH trong thời kỳ đầu Vào thế kỷ XVII, tại các thành phốđông đúc ở Châu Âu, nhà cửa chủ yếu được dựng bằng gỗ và lửa được dùngnhiều để sưởi ấm, chiếu sáng… Do vậy, rủi ro cháy là rất cao, đòi hỏi sự ra đờicủa các công ty bảo hiểm cung cấp các dịch vụ cứu hoả và bồi thường thiệt hạixảy cho người được BH khi xảy ra cháy Sau đám cháy khủng khiếp ở thủ đôLondon kéo dài 5 ngày (năm 1666), những công ty BH hoả hoạn đầu tiên đãxuất hiện ở Anh như: The Fire Office, Friendly Society Fire Office Sau đó,một loạt các công ty BH cháy khác tiếp tục ra đời ở Anh: Amicable (1696),Sun (1713), Union (1714), London (1714)… Sau đó, bảo hiểm cháy mở rộng racác nước khác trên lục địa Châu Âu: ở Đức năm 1667, Pháp năm 1686 Sangthế kỷ XVIII, nhiều công ty BH hoả hoạn nổi tiếng ở Mỹ cũng ra đời

Ở Việt Nam, BH hoả hoạn bắt đầu được thực hiện từ năm 1989 sau khi

có Quyết định số 06/TCQĐ ngày 17-01-1989 của Bộ trưởng Bộ Tài chính banhành Quy tắc về BH hoả hoạn Đến nay, do sự tối ưu của BH hoả hoạn, Chínhphủ đã ban hành Nghị định số 130/2006/NĐ-CP ngày 08-11-2006 quy định chế

độ bảo hiểm cháy nổ bắt buộc Tuy nhiên, đến cuối năm 2009, trong số hơn30.000 cơ sở thuộc diện quy định, chỉ có hơn 15% tham gia mua bảo hiểm bắtbuộc Nếu tính cả những trường hợp mua bảo hiểm tự nguyện, tỉ lệ này cũngchỉ vào khoảng 42%

Tình hình cháy nổ những năm gần đây:

Từ năm 2002 đến 2006, các vụ hỏa hoạn ngày càng gia tăng Cả nước đãxảy ra 11.795 vụ cháy, thiệt hại ước tính 1.710 tỷ đồng Riêng năm 2009 đãxảy ra 1.948 vụ cháy Trong đó, có 1.677 vụ cháy ở các cơ sở và nhà dân, 271

vụ cháy rừng làm 62 người chết và 145 người bị thương Tổng thiệt hại về tàisản ước tính khoảng 500 tỉ đồng và gần 1.400ha rừng bị xóa sổ Bên cạnh đó,cũng xảy ra 18 vụ nổ, làm chết 16 người, bị thương 42 người, thiệt hại về tàisản ước tính 1,3 tỉ đồng So với năm 2008, số vụ cháy nổ trong năm 2009 tuygiảm về lượng nhưng lại tăng mức thiệt hại về người Điển hình là số người bịchết vì cháy tăng 19% và chết trong các vụ nổ tăng 52% Các vụ cháy vẫn tậptrung chủ yếu tại các tỉnh, thành phố lớn, nơi tập trung hoạt động sản xuất côngnghiệp như Hà Nội, Tp.HCM, Bình Dương, Đồng Nai

Những vụ cháy lớn xảy ra trong thời gian gần đây đã để lại những thiệt hạinghiêm trọng về người và tài sản, làm cho nhiều gia đình sống trong cảnh khókhăn và không thể khôi phục lại cuộc sống như trước Nếu họ mua BH thì đã

có thể khắc phục được phần nào những khó khăn đó Tuy nhiên, trên thực tếngười dân chưa thực sự chú ý đến việc mua BH cho căn nhà của mình

1 Tính ưu việt của việc mua bảo hiểm:

Bảo hiểm hỏa hoạn giúp đảm bảo an toàn tài sản của cá nhân, hạn chếtối đa mức ảnh hưởng của các rủi ro đến đời sống của người dân, đảm bảo chongười tham gia có khả năng khắc phục tổn thất nếu xảy ra rủi ro hỏa hoạn

Khi tham gia BH hỏa hoạn, cá nhân còn được các Công ty bảo hiểm tưvấn về các biện pháp phòng tránh tổn thất và thực hiện chính sách quản lý rủi

ro nhằm đảm bảo an toàn cao nhất

Phí bảo hiểm là hợp lý:

Ví dụ sản phẩm bảo hiểm Nhà tư nhân của Tổng Công ty Bảo Hiểm BảoViệt tại Ngân hàng TNHH một thành viên HSBC (Việt Nam)

Phí bảo hiểm**

** Phí BH dựa trên giá trị hợp đồng BH và tuổi thọ của nhà.Giá trị hợp đồng BH được căn cứ vào giá trị xây dựng của ngôi nhà

Tuy đã có sự gia tăng trong việc tham gia BH hỏa hoạn nhà tư nhân:không chỉ có những biệt thự được các gia chủ ưu tiên mua BH thì nay cả nhàống và nhà chung cư cũng được mua BH Nhưng nhìn chung tỷ lệ tham gia BHvẫn còn rất thấp, dịch vụ BH hỏa hoạn nhà tư nhân vẫn chưa được đông đảongười dân quan tâm, nên dịch vụ này không thể phát triển

2 Nguyên nhân người dân không tích cực tham gia bảo hiểm hỏa hoạn nhà tư nhân:

Với một mức phí hợp lí, cùng với vai trò quan trọng đối với xã hội cũng nhưđời sống của người dân nhưng tại sao người dân chưa quan tâm nhiều đến loạihình BH này? Sau đây là một số nguyên nhân giải thích cho vấn đề này:

 Điều kiên kinh tế và nhận thức của người dân

Loại hình BH nhà tư nhân đã có từ khoảng 21 năm (1989) trước đây nhưngchỉ được quan tâm mua nhiều trong những năm gần đây Nguyên nhân là dotrước đây người dân chưa có nhiều của để dành, nhu cầu bảo vệ tài sản chưaphát sinh và quan niệm “trời kêu ai nấy dạ”…hay do suy nghĩ chủ quan “nókhông xảy ra đối với tôi” và chưa nhận thức đấy đủ vai trò quan trọng của sảnphẩm này

 Công tác tuyên truyền, quảng cáo

Thực trạng kinh doanh không có lãi của các doanh nghiệp BH đối vớinghiệp vụ BH hỏa hoạn và rủi ro đặc biệt cũng đáng phải xem xét Năm 2008

có 16 doanh nghiệp BH cung cấp dịch vụ này thì có tới 5 doanh nghiệp lỗ là:AAA, Bảo Tín, Groupama, Liberty và ACE Năm 2009, mặc dù nhiều doanhnghiệp tăng đầu tư vốn chủ sở hữu và dự phòng nghiệp vụ BH song vẫn còn4/16 doanh nghiệp bị lỗ là: Liberty, Groupama, Fubon và MSIG Nên cácdoanh nghiệp kinh doanh BH chưa mấy “mặn mà” đến công tác tuyên truyềnquảng cáo BH hỏa hoạn.

 Công tác bồi thường

Liên quan đến vấn đề chậm đền bù cho khách hàng sau khi hỏa hoạnxảy ra, các doanh nghiệp BH giải thích là do không xác định được nguyên nhâncủa vụ cháy nên doanh nghiệp không có cơ sở để bồi thường Tuy nhiên, theophân tích của giới chuyên môn, chính thái độ kinh doanh ỷ lại, luôn có tư tưởng

“thắng chắc” đã khiến các doanh nghiệp BH không lo tạo uy tín, đưa sản phẩmcủa mình đến với khách hàng, giúp họ hiểu tường tận những lợi ích mà nómang lại

Để có thể hạn chế những bất cập trên các công ty BH cần tìm ra và thựchiện những giải pháp thực sự hiệu quả Đó là một quá trình lâu dài, khó khăn,cần nhiều nổ lực của các công ty bảo hiểm để có thể phát triển được loại hìnhnày

PHẦN III: CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM HỎA HOẠN NHÀ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI

1 Tăng cường tuyên truyền, quảng cáo:

Các công ty BH phải tìm cách đưa thông tin vào nhận thức của kháchhàng, hãy để những khách hàng tiềm năng nghe được thông tin về sản phẩm từnhiều nguồn khác nhau và bằng nhiều cách thức khác nhau Họ càng thườngxuyên được nghe về sản phẩm bao nhiêu, ý thức được lợi ích của mua BH baonhiêu thì khi sẵn sàng mua sản phẩm bấy nhiêu Vì vậy, công tác tuyên truyền,quảng cáo là vô cùng quan trọng

Thu hút khách hàng qua thành phần trung gian cũng là điều đáng quantâm Các công ty BH cần đẩy mạnh và mở rộng hơn nữa mối quan hệ với cácngành có liên quan như: các ngân hàng thương mại, phòng cảnh sát PCCC, sở

kế hoạch và đầu tư, Cục thuế, các doanh nghiệp nhà nước, tư nhân lớn đểthông qua những đối tượng này, công ty giới thiệu sản phẩm BH hoả hoạn vớikhách hàng Tăng cường mối quan hệ để có sự ủng hộ của các ngành, các cấptrong khai thác BH, làm chủ thị trường

2 Chuyên nghiệp hóa các kênh phân phối:

Về chiến lược phân phối sản phẩm: Các công ty cũng nên thực hiện việc

đa dạng hoá các kênh phân phối thông qua nhiều hình thức khác Một trong cácphương pháp thường gặp hiện nay ở các công ty BH là tiến hành qua hệ thốngngân hàng, qua các tổ chức tài chính Qua đây, các công ty BH sẽ có cơ hội tiếpcận với đông đảo các khách hàng giàu tiềm năng với khả năng tài chính cao vànhu cầu lớn

Bán BH qua ngân hàng (Bancassurance) chắc chắn sẽ là một trong nhữngkênh phân phối hiệu quả để thúc đẩy bán hàng, tăng doanh thu phí BH Hiệnnay việc phân phối các sản phẩm BH có các kênh phổ biến như sau:

Bảng 1: Các kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm hỏa hoạn phổ biến

Đại lý

Môi giới

Đại diện thương mại

Qua điện thoạiQua Thư tín, qua InternetQua các nhà tuyển dụng

Ngân hàngCác tổ chức tài chínhCác cửa hàng

 Ưu điểm của kênh bán bảo hiểm qua ngân hàng:

Tại hầu hết các quốc gia, các nhà kinh doanh BH đều xác định kênh phânphối truyền thống chiếm tỷ trọng lớn trong việc cung cấp sản phẩm ra thịtrường là hệ thống đại lý Thế nhưng, nằm trong chiến lược đa dạng hóakênh phân phối, giảm áp lực bị ảnh hưởng từ một kênh phân phối duy nhất

từ đó giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh do cạnh tranh và do biến động củathị trường, các công ty BH đều tổ chức thêm các kênh phân phối khác ngoài

hệ thống đại lý Một thực tế khác nữa là việc đa dạng hóa kênh phân phốicòn nhằm tạo động lực và áp lực cạnh tranh giữa các kênh phân phối, mụcđích đưa ra nhiều sản phẩm trên thị trường Việc tổ chức thành công kênhphân phối “bán BH qua ngân hàng” không chỉ làm tăng doanh thu cho cáccông ty BH mà ngay cả ngân hàng và khách hàng cũng đạt được những mụctiêu lợi ích nhất định:

Bảng 2: Liệt kê lợi ích của “bán bảo hiểm qua ngân hàng”

Tiếp cận nguồn dữ liệu

Thanh toán phí đơn giản

Có thêm khách hàng mới Có thêm khách hàng

mới

Mua sản phẩm giá thấp hơn

Đa dạng hóa kênh phân phối Tăng uy tín Được cung cấp thêm thông

tin và một số dịch vụ

Tăng hiệu quả kinh doanh

(do giảm chi phí thu phí )

Tăng hiệu quả kinhdoanh

Mua tại 1 nơi (kết hợp ngânhàng và dịch vụ bảo hiểm)

Tổ chức tốt kênh “Bán BH qua ngân hàng” các nhà BH Việt Nam cần

thực hiện những việc sau:

- Thứ nhất, liên kết với các ngân hàng để cung cấp dịch vụ BH đến các

nhóm đối tượng khách hàng khác nhau

- Thứ hai, nghiên cứu triển khai các sản phẩm đầu tư, sản phẩm liên kết…

để cùng với ngân hàng cung cấp sản phẩm “bảo hiểm - ngân hàng” trọn gói cho

khách hàng

- Thứ ba, kết hợp với ngân hàng để nâng cao chất lượng dịch vụ hậu mãi

và mở rộng chương trình hậu mãi cho khách hàng: Vay tiền ở ngân hàng thông

qua hợp đồng BH, ưu đãi trong sử dụng thẻ ATM

Ngoài ra, cần thực hiện chiến lược phủ kín địa bàn thông qua sử dụng đội

ngũ cộng tác viên, đại lý Việc tiếp cận khách hàng bằng thư trực tiếp hoặc