Thống kê tình trạng bạo lực học đườngvà ý kiến của các giáo viên, cha mẹ học sinh Trong quá trình nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa
Trang 11 Tên tình huống: “VẬN DỤNG CÁC KIẾN THỨC MÔN SINH
HỌC; GDCD; NGỮ VĂN TRONG BÀI HÙNG BIỆN VỀ HIỂM HOẠ BẠO LỰC TRONG TRƯỜNG HỌC VÀ TRONG XÃ HỘI HIỆN ĐẠI”.
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
+ Khái niệm “Bạo lực học đường”
+ Hậu quả nghiêm trọng từ bạo lực học đường:
- Ảnh hưởng đến bản thân học sinh.
- Ảnh hưởng đến gia đình.
- Ảnh hưởng đến nhà trường.
- Ảnh hưởng xã hội.
Bằng những kiến thức môn học như Toán học, Tin học, Giáo dục công dân, Ngữ văn và kiến thức thực tế để thuyết trình, hùng biện cho mọi người thấy được tác hại của hiểm hoạ bạo lực đang hiện diện khắp mọi nơi mà không chỉ ở trường học, nó làm huỷ hoại thuần phong mỹ tục của Việt Nam ta
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống
- Bạo lực học đường là bất kỳ hình thức hoạt động bạo lực hoặc các hoạt động bên trong các cơ sở trường học Nó bao gồm các hành vi bắt nạt, lạm dụng thân thể, lạm dụng bằng lời nói, ẩu đả, bắn,…
- Hậu quả:
- Tổn thất nặng nề về mặt thể xác mà cả tinh thần cho học sinh
- Ảnh hưởng đến thanh danh và hạnh phúc gia đình
- Không khí trường học trở nên nặng nề, căng thẳng với nỗi sợ hãi, bất an luôn bao trùm
- Xã hội Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền văn hoá Nho giáo với những lễ nghi, phép tắc và chuẩn mực bạo lực
4 Giải pháp giải quyết tình huống
Tìm hiểu về nguyên nhân gây bạo lực trong học đường, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự địa phương Dưới hình thức thuyết trình, hùng biện để cho người nghe thấy rõ được tác hại của bạo lực trong trường học và xã hội nói chung
* Để đạt hiệu quả cao cần áp dụng nhiều môn học khác nhau:
- Về Toán học:
+ Xử lý số liệu sau khi thu thập
+ Làm lời ăn tiếng nói có sự lô-gic và có tính thuyết phục cao
- Về Ngữ văn:
+ Cách dùng từ ngữ và sử dụng các phong cách ngôn ngữ sinh hoạt phù hợp
Trang 2+ Sử dụng từ ngữ chính xác, vận dụng điêu luyện những phép tu từ: so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, điệp ngữ, thành ngữ, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, chơi chữ, từ láy, …
- Về Giáo dục công dân:
+ Các bài học về đạo đức
+ Khoan dung, rèn luyện đạo đức học sinh
- Về Sinh học:
+ Tâm lí tuổi mới lớn
- Về Lịch sử :
Giúp mọi người hiểu sâu sắc hơn về truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam ta từ ngàn xưa
- Về Tin học:
+ Sử dụng Word và Excel để làm bài và xử lý số liệu
- Quá trình thực hiện
* Viết các ý chính -> Tìm hiểu -> Trao đổi -> Viết thành bài văn
* Tư liệu sử dụng: sách địa phương, sách giáo khoa
* Ứng dụng công nghệ thông tin: máy tìm kiếm Google
*Từ các kiến thức đó để học sinh viết thành bài làm văn thuyết minh:
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống
Từ xưa đến nay dân tộc ta vốn có truyền thống ham học hỏi, và tới trường
là một cách hữu hiệu và phổ biến nhất để con ngươi học tập, mở mang tri thức
và cả tu dưỡng đạo đức Đã là học sinh thì phải biết chăm chỉ học hành, kính trọng thầy cô, chan hoà với bạn bè Tuy nhiên, đi cùng với thời kì hội nhập của đất nước, cũng nảy sinh không ít những tiêu cực, một trong số đó là vấn nạn
“Bạo lực học đường” Chúng không chỉ đơn giản là những cuộc ẩu đả trong nội
bộ học sinh mà dần dần trở nên nghiêm trọng, gây hậu quả lớn và đang có xu hướng gia tăng
Trang 3Thống kê tình trạng bạo lực học đường
và ý kiến của các giáo viên, cha mẹ học sinh
Trong quá trình nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra những quan điểm khác nhau về khái niệm bạo lực học đường.Ở nước ngoài, bên cạnh thuật ngữ bạo lực học đường, người ta thường nói tới thuật ngữ bắt nạt học đường Bắt nạt học đường cũng là một phần của bạo lực học đường và thậm chí nhiều lúc người ta còn đồng nhất giữa bắt nạt và bạo lực học đường
Một khái niệm khác cho rằng: bạo lực học đường là bất kỳ hình thức hoạt động bạo lực hoặc các hoạt động bên trong các cơ sở trường học Nó bao gồm các hành vi bắt nạt, lạm dụng thân thể, lạm dụng bằng lời nói, ẩu đả, bắn,… Bắt nạt và lạm dụng vật chất là những hình thức phổ biến nhất của bạo lực có liên quan đến bạo lực học đường Tuy nhiên, trường hợp cực đoan như bắn và giết người cũng đã được liệt kê như là bạo lực học đường […]
Cho đến nay vẫn chưa có định nghĩa thống nhất trong giới nghiên cứu, tuy nhiên, với những định nghĩa như vậy chúng ta có thể hiểu: bạo lực học đường là những hành vi cố ý, sử dụng vũ lực hoặc quyền lực của học sinh hoặc giáo viên đối với những học sinh, giáo viên hoặc những người khác và ngược lại Đó có thể là những hành vi bạo lực về thể xác, bạo lực về tinh thần, bạo lực về tình dục, bạo lực ngôn ngữ, những bắt ép về tài chính hoặc những hành vi khác có
Trang 4thể gây ra nhưng tổn thương ảnh hưởng về mặt tinh thần hoặc thể xác cho người
bị hại
Trước đây còn nhiều người có những tâm lí chủ quan nghĩ rằng “Bạo lực
học đường” (BLHĐ) và một vấn đề xa xôi, không xảy ra phổ biến, nên khi
hiện tượng này gia tăng, chúng ta lại càng không hiểu, không ý thức được sâu sắc về tầm ảnh hưởng, tác động, hậu quả nghiêm trọng của nó Ta phải hiểu BLHĐ là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lí, đạo đức, xúc phạm người khác gây nên những tổn thương cho họ, thường diễn ra trong phạm
vi trường học Hiện nay vấn đề này chủ yếu thông qua hai hình thức: bạo lực tinh thần – xúc phạm, sỉ nhục, lăng mạ làm ảnh hưởng đến tinh thần, danh dự và bạo lực thể xác – đánh đập, tra tấn, hành hạ làm tổn hại về sức khoẻ, xâm phạm
cơ thể con người Không đánh nhau trong trường thì đánh nhau ngoài trường, bản thân không đánh được thì nhờ đàn anh, đàn chị đánh, thậm chí người bị đánh còn không biết lí do bị đánh và bị ai đánh Lại đáng buồn hơn khi giờ đây, nhắc tới nạn BLHĐ thì không chỉ dừng lại ở phía những cậu nam sinh mà còn xuất hiện ở những cô nữ sinh Và chỉ cần một vài thao tác đơn giản trên công cụ tìm kiếm Google ta có thể thấy một hàng dài những link có tiêu đề như: nữ sinh đánh nhau, học sinh dùng “vũ khí lạnh” đâm nhau ngay tại sân trường, … là một dấu hiệu báo động đòi hỏi tất cả cộng đồng cần phải đoàn kết đấu tranh phòng ngừa tội phạm, trong đó đoàn viên, thanh niên, đội viên là lực lượng xung kích
đi đầu
Hình ảnh một trận đánh hội đồng được đăng trên một trang mạng xã hội
Tuy nhiên, nhìn vào những lí do gây nên hiện tượng này, người ta không khỏi giật mình vì những lí do rất đơn giản như: nhìn đểu, nhìn “xoáy”, nói móc, nói xấu nhau qua mạng, “ngứa mắt”, chảnh, … và đến cả như tranh giành người
Trang 5yêu Nhưng muốn thực sự đi sâu vào thực hiện những biện pháp ngăn chặn, ta phải tìm hiểu những nguyên nhân thực sự của vấn đề
Thứ nhất, ta phải khẳng định nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ chính bản thân mỗi học sinh, do sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách và khả năng ứng xử của bản thân Tự chính bản thân không ý thức được những việc mình đang làm là đúng hay sai, chỉ hành động theo cảm tính, những bộc phát nhất thời mà không nghĩ tới những hậu quả sau này Ví dụ như vụ “đánh hội đồng” tại trường THPT Trần Nhân Tông gây xôn xao dư luận suốt nửa đầu năm
2010, chỉ vì một cái … dẫm chân mà gây nên một vụ đánh nhau! Mà kết quả tất yếu là kẻ gây ra phải chịu hình phạt là đuổi học…
Hình ảnh biếm hoạ về tình trạng Bạo lực học đường
Thứ hai, cũng là nhân tố không kém phần quan trọng chính là sự giáo dục của gia đình và nhà trường Cha mẹ thường quá bận rộn được xem là lí do nổi trội khiến con cái có những hành vi bạo lực, theo 1 thống kê có tới 45,7% học sinh bộc bạch rằng họ không hề được có những cuộc đối thoại với cha mẹ, không biết làm như thế nào để có thể nhận được sự quan tâm từ cha mẹ, và cách thực giải quyết mâu thuẫn trong cuộc sống, học tập, … Thế là gây nên đánh nhau, gây hấn, dùng bạo lực để giải quyết vấn đề của bản thân Hơn nữa, môi trường gia đình cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lí học sinh Nếu một đứa trẻ được sinh ra trong 1 gia đình đầm ấm, hạnh phúc, sẽ có điều kiện phát triển tâm
lí tốt nhất Ngược lại, thử hỏi xem nếu đứa trẻ đó sống trong một gia đình không
có hạnh phúc, cha mẹ luôn cãi vã với nhau, mà đôi khi là cha mẹ của đứa trẻ đó còn đánh nhau nữa, như vậy liệu chúng có thể có điều kiện tốt để phát triển chăng? Ảnh hưởng từ gia đình khiến những đứa trẻ này bị ám ảnh nặng nề về hình ảnh của bạo lực trong quá trình phát triển nhận thức của chính mình, làm
Trang 6chúng cho rằng, bạo lực không có gì gọi là nghiêm trọng như mọi người đều nói cả
Cha mẹ cãi vã cũng là một nguyên nhân quan trọng
Ngoài gia đình ra thì nhà trường – nơi trực tiếp giáo dục học sinh cũng có một vai trò không hề nhỏ, nhưng thường quá chú tâm tới việc dạy văn hoá mà đôi khi quên đi việc dạy về đạo đức con người Ông cha ta có câu “Tiên học lễ – hậu học văn”, nghĩa là phải học đạo đức trước rồi mới tới văn hoá Ta có thể dễ dàng nhận thấy một chương trình học đang ngày càng đổi mới nhưng buồn tẻ, nhồi nhét học sinh quá mức, và có cả những thầy cô “dìm” học sinh vì không đi học thêm chẳng hạn, hễ vi phạm, dù lớn hay nhỏ đều ghi vào sổ kỷ luật, sổ đầu bài, … Bị phạt ăn đòn, quỳ, đứng cả tiết học, … Chấp nhận là những học sinh
đó làm sai nhưng cần phải nhẹ nhàng khuyên bảo, khi nào những học sinh đó không nghe thì mới dùng những biện pháp nặng hơn
Hình ảnh cô giáo đánh học sinh trong một clip
Và cũng vì bị như vậy, những tổn thương trong học sinh được tích luỹ ngày càng nhiều và theo quy luật, đến một lúc nào đó không chứa được nữa thì nó sẽ bùng nổ, gây ra cảm giác chán nản việc học, và mệt mỏi vì chịu quá nhiều áp
Trang 7lực “Tại sao thầy cô, người lớn không chịu hiểu cho chúng ta?” một câu hỏi được đại đa số học sinh đặt ra nhưng không hề có được một lời giải đáp thoả
đáng nào, khiến cho họ càng lúc càng chán nản, mà càng như vậy lại càng muốn khẳng định bản thân, chỉ cần một chút “kích” giống như kích nổ vậy cũng có thể gây nên đánh nhau
Điều thứ ba khá phổ biến hiện nay là hiện tượng học sinh yêu quá sớm, khiến có thể gây nên những vụ “đánh ghen”, qua khảo sát một vài clip cho thấy, đối tượng đánh ghen và bị đánh ghen thường là các nữ sinh, trong những clip này, các đối tượng liên tục văng bậy, chửi mắng, đánh đập học sinh còn lại, làm cho người xem không khỏi bàng hoàng, những học sinh này chỉ tầm lớp 7, 8 thôi Và điều làm chúng ta lo lắng không phải là điều này phải chính là sự thờ ơ của những học sinh đứng xung quanh để … xem, và hỏi thăm những học sinh này nghĩ sao về hiện tượng này thì họ nói đây là điều bình thường, không có gì
lạ cả
Hình ảnh các nữ sinh đánh nhau và sự thờ ơ của mọi người xung quanh
Nhiều bạn thường hay than phiền tại sao bố mẹ, thầy cô lại cấm chúng mình yêu quá sớm, giống như trên một trang mạng cô bạn Ngọc Lan (15t) chia
sẻ: “Mẹ lúc nào cũng chăm chăm để ý, hỏi han xem tớ đã có người yêu hay chưa, rồi lúc nào cũng dặn tớ lo mà học hành đi, không yêu đương gì hết Bây giờ đã là thế kỉ 21 rồi, bố mẹ cũng nên tâm lý thoải mái hơn, nếu yêu mà vẫn đảm bảo chuyện học thì sao lại ngăn cấm chứ?” Đúng như Lan nói, bố mẹ thường lo con cái của họ vì “dính” vào yêu đương mà suy nghĩ vẩn vơ, tốn thời
gian dẫn đến chểnh mảng chuyện học, nhưng cái gì cũng có hai mặt của nó, không thiếu những tình yêu lại là động lực giúp cả hai người cùng nhau cố gắng đạt thành tích cao trong học tập thì sao?
Trang 8Theo “kenh14.vn”, một cô giáo dạy Văn của một trường THCS trên địa bàn
Hà Nội đã chia sẻ: “Người lớn thường bảo các em không nên yêu sớm, bởi vì ở lứa tuổi này, các em chưa đủ chín chắn, tự tin để học cách chấp nhận và tôn trọng tình yêu Vì thế đối với mỗi khó khăn gặp phải, các em sẽ dễ dàng không tin tưởng nhau, phản ứng quá gay gắt hay thậm chí là buông xuôi, gây nên những ảnh hưởng xấu không đáng có đối với tinh thần cũng như những hoạt động học tập, vui chơi thường ngày của các em” Không ai có thể ngăn cấm được việc hai người có tình cảm với nhau, nhưng trước khi quyết định có nên
“yêu sớm” hay không, hãy hiểu rằng: Chỉ khi bạn đã “đủ lớn” để biết chấp nhận những điều còn chưa tốt ở người mình yêu, tôn trọng người ấy và chính bản thân bạn, để không làm tổn hại cả tinh thần và thể xác của cả hai, thì khi đó, bạn mới đang thực sự yêu
Cảm giác thấy “thinh thích” một ai đó, bất kì độ tuổi nào trong quãng đời học sinh cũng đều gặp phải, nhưng trong những lúc vẫn “chưa đủ lớn” để hiểu tình yêu là gì, thì việc biến nó trở thành tình bạn thân thiết hơn một tẹo, cùng nhau lưu giữ những kỉ niệm đẹp thời học sinh sẽ là hợp lý hơn đúng không nào? (theo kenh14.vn)
Nhưng hiện tượng BLHĐ đang càng ngày càng nhiều và trở thành nỗi bức xúc, nỗi lo của toàn xã hội Tình trạng nàt không mới nhưng đang trở nên nguy hiểm, có những vụ nghiêm trọng tại địa bàn huyện Krông Puk, tỉnh Đăk Lăk như
vụ học sinh Nguyễn Thành Đạt (sinh năm 1998) đâm chết học sinh Trần Xuân Dung (sinh năm 1998) vì không cho mượn sách!
Trang 9Hình ảnh biếm hoạ về việc học sinh bị nhồi nhét bạo lực vào tâm trí
Mọi người đều không khỏi bàng hoàng và lo ngại về cuộc sống ngoài xã hội của học sinh hiện nay, đây là biểu hiện cho thấy sự xuống cấp trầm trọng về đạo đức học sinh hiện nay Theo thạc sĩ Nguyễn Tùng Lâm – Chủ tịch hội tâm lý
giáo dục Hà Nội cho biết: “Cần phải nhìn nhận vấn đề BLHĐ một cách thận trọng và khách quan” Việc học sinh đánh nhau như trên thì thời kì nào cũng có
chứ không chỉ hiện nay nhưng không nghiêm trọng và được quan tâm như hiện nay mà thôi
Bạo lực học đường gây ảnh hưởng rất nhiều đến bản thân của mỗi học sinh, gia đình và cả xã hội:
* Ảnh hưởng đến bản thân học sinh:
Cả nạn nhân lẫn kẻ thực hiện hành vi bạo lực đều có hậu quả không hay Trong nhiều vụ bạo lực được nói tới, không ít những vụ bạo lực đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng về mặt thể xác Nhẹ nhàng có thể là những vết bầm tím nhưng cũng có thể là những thương tích nặng phải vào bệnh viện điều trị Tồi tệ hơn khi không ít vụ bạo lực đã cướp đi sinh mạng của những học sinh vô tội để lại sự thiệt thòi, đau đớn không chỉ về mặt thể xác mà cả tinh thần cho học sinh và gia đình
Những học sinh bị bạo lực, nhất là bạo lực về tinh thần, bạo lực ngôn ngữ thường cảm thấy bị tổn thương, chán nản, lo âu, cô đơn, suy sụp… Sự sợ hãi hoặc nỗi ám ảnh làm thế nào để đối phó những kẻ bắt nạt có thể khiến trẻ bị áp lực Thậm chí, tình trạng này có thể kéo dài suốt cuộc đời Các em không dám ra ngoài chơi hoặc đến trường, không thể tập trung vào học hành
Những bạn học sinh bị bắt nạt thường bị cô lập nên không muốn đến trường vì bạn bè khác sẽ xa lánh do không muốn “cùng nhóm với kẻ đáng ghét” hoặc “cùng nhóm với kẻ yếu thế” để bản thân cũng có thể trở thành nạn nhân bị
Trang 10bắt nạt Tình trạng bị bắt nạt kéo dài, ngoài ảnh hưởng xấu đến học tập, còn có tác hại rất lớn đến sự phát triển của các bạn, cả về mặt xã hội lẫn cảm xúc Các bạn rất dễ bị trầm cảm và luôn có cảm giác thấp kém, những điều sẽ gây khó khăn cho cuộc sống của các bạn ngay cả lúc đã trưởng thành
Hình ảnh biếm hoạ việc học sinh dùng “vũ khí lạnh” để đánh nhau
*Ảnh hưởng đến gia đình
Những hành vi bạo lực học đường của học sinh sẽ không thể làm cho các bậc phụ huynh vừa lòng Nếu con đánh nhau với bạn, bị nhà trường xử phạt, bị cha mẹ nạn nhân lên tiếng thì cách xử lý phổ biến nhất được các bậc cha mẹ lựa chọn là chửi mắng, trách móc, thậm chí là đánh đập con mình Điều đó đồng nghĩa với việc họ gieo thêm vào đứa con của mình nỗi bực tức và làm nảy sinh mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái Không khí gia đình sẽ trở nên căng thẳng hơn nếu như cha mẹ cứ đổ lỗi cho nhau về việc quản lý và giáo dục con Không
ai chịu nhận lỗi về mình, vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn với nhau chỉ vì con cái Không những thế nếu những hành vi bạo lực của học sinh để lại hậu quả nghiêm trọng về mặt thể xác thì gia đình phải mất thêm một khoản tài chính lớn để giải quyết hậu quả Đó là chưa kể, gần đây có những vụ bạo lực học đường đã dẫn tới những cái chết thương tâm của những bạn học sinh vô tội Nỗi đau đó đối với bất cứ gia đình nào cũng không thể bù đắp được Trước thực trạng bạo lực học đường trở nên nghiêm trọng thì sự lo lắng của các bậc phụ huynh càng được đẩy lên cao Không chỉ lo lắng cho việc học mà còn lo lắng cho sự an toàn của con cái, lo lắng cho tương lai và cả tính mạng của con mình
* Ảnh hưởng đến nhà trường
Hành vi bạo lực không chỉ tác động xấu đến nạn nhân mà còn khiến không khí trường học trở nên nặng nề, căng thẳng với nỗi sợ hãi, bất an luôn bao trùm Người lớn, cả thầy cô lẫn cha mẹ, có khi không hay biết, có khi xem đó như là một phần tự nhiên của tuổi mới lớn nên để các bạn tự giải quyết (trừ khi những