Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lớp 3

Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ đẹp là một phần hình thành nhân cách cho học sinh phải cĩ tính cẩn thận và kiên trì ngay từ khi cịn nhỏ, dần dần sẽ tạo được thĩi quen cho học sinh ,vì ch

PHONG GIAO DUC & DAO TAO BU DANG

TRUONG TIEU HOC DOAN KET

SANG KIEN KINEINGHIEM

MOT SO BIEN PHAP REN CHU

DEP CHO HOC SINH LOP 3A2

Người thực hiện : Vguyễn Thị Bích Đào

Chức vụ : Giáo viên

Đoàn Kết, ngày 10 tháng 3 năm 2011

Đề tài :Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lĩp 342

I/ LY DO CHON DE TAI

Từ xưa ơng cha ta cĩ cau: “ Nét chit - Nét người”, thật vậy nét chữ thể hiện tinh

cách của con người Chữ đều đặn, rõ ràng, đúng và sạch đẹp thể hiện đức tính cân thận, tính kiên trì bền bỉ của con người Tuy nhiên trong tình hình hiện nay rèn luyện

kỹ năng viết chữ đúng- đẹp cho các em là một cơng việc hết sức cơng phu và rất quan trong trong việc dạy - học của thầy và trị Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ đẹp là một phần hình thành nhân cách cho học sinh phải cĩ tính cẩn thận và kiên trì ngay từ khi cịn nhỏ, dần dần sẽ tạo được thĩi quen cho học sinh ,vì chữ viết đẹp là một trong những yếu tố quan trọng nhất dé gop phan hình thành nhân cách của học sinh , đĩ cũng

là mong muốn của tồn xã hội

Qua nhiều năm giảng dạy, tơi nhận thấy rằng chữ viết của học sinh chưa đồng đều một số em viết đẹp một số em viết chữ chưa đẹp viết ẩu, viết câu thả, cĩ nhiều em lại viết sai chính tả Điều này ảnh hưởng nhiều đến kết quả của các em Phải chăng chữ quốc ngữ khĩ viết? Học sinh do học nhiều mơn khơng cĩ thời gian luyện tập, do chất lượng vở viết Nhưng dù với những lí do gì đi nữa ai cũng nhận thấy rằng: “ Nan chữ cĩ nghĩa là rèn người” Coỏ thuỷ tửuựng Phám Vaờn eoang ủaừ tửứng noựi :

“Chủ vieot cuimg lait moot biedu hieon cuya neot ngituiti daity hotc sinh vieot iuựng , vieỏt caơn thaọn , vieot ietp lait goup phadn retin luyeon cho cauc em tonh cắn thaon , lowing tt troting uooi vuuti ménh” nhan thức được tam quan trọng của cơng việc này, tơi tự học hỏi cộng với một số kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy bản thân mạnh dạn trình bảy

đề tài “Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lép 3A 2”

H/ GIẢI QUYÉT VÁN ĐÈ

1/ THUC TRANG

a Thuan loi:

- Đối với lớp 3A2 do tơi chủ nhiệm là một lớp ở điểm chính nên phụ huynh cĩ điều kiện quan tâm đến việc học của các em

- Đa số học sinh ngoan, chăm chỉ học tập

2

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đồn Kết

- Môi trường giao tiếp, bố mẹ, phương tiện thông tin đại chúng, cô giáo đều biết

Tiếng Việt

- Nhà trường đầu tư cơ sở vật chất: Bộ chữ mẫu của Giáo viên, những bảng chữ mẫu (với nhiều kiểu chữ) cho học sinh quan sát

- Nhà trường quan tâm đến chất lượng chữ viết của các em thường xuyên thông qua

Hội thi viết chữ đẹp hàng năm

b Khó khăn :

Qua khảo sát các em vào đầu năm học tôi nhận thấy các em học sinh lớp 3A 2 còn gặp khó khăn:

- Các em chưa xác định đúng được đòng kẻ, độ cao viết không đúng mẫu chữ ngồi viết chưa đúng tư thế, vì còn mải chơi, nghịch

- Các em chưa xác định được điểm đặt bút, điểm dừng bút khi viết bút

- Chưa xác định được khoảng cách viết các con chữ và các chữ trong từ

- Các em viết sai về độ cao , chữ chưa đúng mẫu

- Viết nối giữa các con chữ ( ch, tr, ph, ng ngh, gh gi) chưa đẹp chưa đều

- Mặt khác các em chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động đọc nhiều hơn, phải viết nhiều các em mỏi tay dan dén nan chí khi viết và một số em viết không được

thành lười

- Phụ huynh chưa nắm được mẫu chữ mới đề hướng dẫn cho con em mình luyện viết đúng đẹp ở nhà

- Do học sinh lười học, chưa được gia đình quan tâm chu đáo nên dụng cụ và đồ dùng

học tập thiếu nhiều

- Học sinh còn coi nhẹ trong việc rèn chữ đúng - đẹp và việc đó nó chưa thành thói quen

trong quá trình học tập của học sinh Mặc dù có một số học sinh tiếp thu bài rất tốt, biết cách trình bày bài nhưng vì chữ viết chưa đẹp, chưa cẩn thận dẫn đến điểm không cao Chính vì những nguyên nhân nêu trên mà ngay từ đầu năm học tôi đã xác định rð ràng để rèn chữ đúng - đẹp cho học sinh

- Năm học 2010 - 2011, học sinh lớp 3A2 sĩ số là 20 học sinh

3

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

Đề tài :Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lớp 342

Qua khảo sát chất lượng đầu năm có kết quả như sau:

Lớp Sĩ số Điểm 9,10 | Điểm7,8 | Điểm5,6 | Điểm 3,4

2 NHUNG BIEN PHAP THUC HIEN:

Để phát huy những thuận lợi và khắc phục những khó khăn về những tồn tại nêu trên, qua nhiều năm dạy- học và học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp trong và ngoài trường, tham khảo ý kiến của Ban giám hiệu, bản thân tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm viết chữ đẹp cho học sinh như sau:

2.1 Phấn, bút và Vở Tập viết:

* Phần viết:

Tôi yêu cầu học sinh dùng phấn trắng, mềm (hãng phấn Mic) Đồng thời tôi hướng

dẫn cách trình bày bảng sao cho khi viết không phải xóa đi nhiều lần để đỡ mất thời

gian và tránh được thao tác thừa khi viết bảng

* Bút viết

Tôi cho các em viết bằng bút máy, chọn bút nét thanh đậm nhỏ, viết loại mực tím

hoa sim

* Vở Tập viết

Vở tập viết của các em có sẵn đường kẻ, giáo viên cần hướng dẫn các em nắm được một số quy ước về cách gọi

2.2 Rèn cách để vở khi viết:

Ở lớp 3 nói chung và lớp 3a2 của tôi chủ nhiệm nói riêng, học sinh chủ yếu rèn viết chữ đứng và chữ nghiêng nên học sinh cần để vở ngay ngắn trước mặt

Khi viết chữ về bên phải quá xa lề vở, cần xê dịch vở sang trái để mắt nhìn thăng

nét chữ , tránh nhoài người về bên phải đề viết tiếp

2.3 Tư thế ngồi và cách cầm bút:

x 4 x Zz 2

Người thực hiện : Nguyên Thị Bích Đào - Khôi 3 - Trường tiêu học Đoàn Kết

Để giúp các em học sinh viết được những nét chữ đẹp, đúng mẫu tôi đã hướng dẫn

cả lớp tư thế ngồi viết: “Ngôi đúng tư thế ngay ngắn, lưng thẳng ,không được tì ngực vào cạnh bàn, đâu hơi cúi ,mắt cách trang giấy khoảng 20 ->30 em ” Tư thế ngồi viết không ngay ngắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chữ viết Ngồi nghiêng, vẹo sẽ kéo theo

chữ viết không thăng, bị lệch dòng Không những thế còn ảnh hưởng xấu đến sức

khoẻ: sẽ bị cận nếu cúi sát vở, vẹo cột sóng, gu lưng phổi bị ảnh hưởng nếu ngồi

viết không ngay ngắn Trước mỗi giờ viết bài ,đặc biệt là giờ học tập viết tôi thường

nhắc lại tư thé ngồi viết câu hỏi: “uốn viết đẹp các con phải ngôi thế nào? ” Dần dần các em sẽ có thói quen ngồi đúng tư thế

Một việc hết sức quan trọng giúp cho việc viết chữ đẹp là cách cầm bút và đặt vở lên bàn Điều này các em được tôi hướng dẫn kĩ cảng: “ K?i viết các con cẩm bút bằng ba ngón tay( ngón trỏ, ngón trải, ngón giữa) của bàn tay phải, đầu ngón trỏ đặt lên phía trên, đầu ngón giữa phía bên trái, phía bên phải của đâu bút tựa vào dot giữa ngón tay giữa ” Tôi cũng lưu ý các em cầm bút vừa phải Vì nếu cầm bút sát ngòi hoặc quá xa ngòi thì việc điều khiển bút khi viết sẽ khó khăn, làm cho chữ xấu mà mực dễ bị đây ra tay, ra vở Còn vở viết bài khi viết bài tôi cũng luôn hỏi học sinh cách cầm bút và đặt vở Những yếu tố tưởng chừng không quan trọng nhưng thực chất đã góp phần tích cực vào việc rèn chữ cho học sinh

2.4 Rèn giữ vở sạch và trình bày vở:

- Vở phải luôn giữ sạch, có đủ bìa nhãn, không bỏ vở xé trang Không bôi mực ra

vở, không làm quăn mép vở Vở viết của học sinh chọn cùng một loại giấy trắng, không nhòe mực

- Giáo viên thường xuyên nhắc nhở đề các em nhớ và trình bảy vở đúng, sạch đẹp

2.5 Xác định vị trí trên các dòng kẻ, điểm dừng bút, điểm đặt bút

- Đường kẻ li ( 1.2,3.4,5)

- Đường kẻ doc ( 6,7,8)

- Điểm dừng bút là vị trí kết thúc của chữ trong một chữ cái Điểm dừng bút có thé

trùng với điểm đặt bút hoặc không nằm trên đường kẻ li

2.6 Phân loại chữ cái theo nhóm:

5

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

Đề tài :Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lóp 342

Để thuận tiện hơn trong việc giảng dạy và cho học sinh dễ dàng hơn trong Tập viết tôi phải phân loại chữ cái theo các nhóm sau:

% Nhóm 1 gồm các chữ: U,Ư,X,Y,N,M

“ Nhóm 2 gồm các chữ: A,Ä,Â,M,N

% Nhóm 3gồm các chữ: P,R,B,D,Ð

“ Nhóm 4 gồm các chữ: I,K,H,V

k Nhóm Š gồm các chữ: C,E,Ê,G,L,S,T

“ Nhóm 6 gồm các chữ: O,Ô,Ơ,A,Q

Việc chia nhóm như vậy sẽ giúp học sinh so sánh được cách viết các chữ, tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau Từ chỗ đó , học sinh nắm được cách viết và các

em sẽ viết được chuẩn hơn, đẹp hơn Vì vậy tôi cũng luyện cho các em cách viết theo nhóm trong các tiết hướng dẫn học

2.7 Dạy các nét cơ bản:

- Đầu tiên giáo viên phải nhắc lại cho học sinh các nét cơ bản của con chữ Để trong quá trình dạy tập viết được thống nhất trong cách gọi tên các nét, giáo viên thống nhất với học sinh cách gọi tên các nét nhưn sau:

+ Nét ngang (- ) + Nét cong hở trái ( )

+ Nét xiên phải ( / )

+Nét xiên trải (\ )

+ Nét cong hở phải ( )

+ Nét cong kín ( ) +Nét móc xuôi (_ ) + Nét khuyết trên ( )

+ Nét móc ngược(_ ) +Nét khuyết dưới ( )

- Làm tốt phần nay tao điều kiện thuận lợi cho học sinh khi viết chữ được đúng đẹp

theo mẫu:

Ví dụ: + Nhóm 1: Còn viết sai nét khuyết: GV cho nhóm I luyện viết nét khuyết trong

giờ rèn chữ

6

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

+ Nhóm 2: HS còn viết sai chữ hoa B: GV cho nhóm 2 luyện lại chữ hoa B trong giờ rèn chữ “> Tuỳ từng nhóm đối tượng HS, GV cho HS luyện viết lại những chữ mà các

em viết sai thì mới đạt hiệu quả cao

- GV luôn đặt kế hoạch rèn chữ hàng tuần và chữ nên rèn một nhóm chữ nhất định Rèn

đúng loại chữ này thì mới rèn qua loại chữ khác không nên ôm đồm quá nhiều

- Trong giờ Tập viết, GV nên cho HS viết chữ chưa đẹp ngồi cạnh em viết chữ đẹp để các em bắt chước bạn, thi đua viết chữ giống bạn Hình thức thi đua, khen thưởng cũng là niềm động viên, khuyến khích các em

2.8 Xác định khoảng cách:

- Qua các giờ Tập viết giáo viên giúp học sinh nhận thấy rằng:

- Khoảng cách giữa các con chữ trong một chữ là nửa thân con chữ, các nét chữ trong

một chữ phải viết liền nét

- Khoảng cách giữa các chữ trong một từ là cách nhau một thân con chữ o

Khi hướng dẫn viết từ :

Ví du “Nhà Rông”, giáo viên nêu câu hỏi:

+ Nêu khoảng cách giữa các con chữ trong từ “Nhà Rồng”?

+Khoảng cách giữa hai chữ trong từ “Nhà Rồng” là bao nhiêu?

- Hướng dẫn cách ghi đấu thanh: Khi viết dấu các chữ có dấu thanh quy trình viết liền mạch bằng cách lia but theo chiều từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, đánh dấu nguyên âm trước, đánh đấu thanh sau

- Viết vừa phải các đấu thanh không viết dai qua, to quá hoặc nhỏ quá

Ví dụ : Từ “Nhị Hà ”

- Khi hướng dẫn viết từ “Nhị Hà” giáo viên nêu câu hỏi:

+ Nhận xét vị trí thanh nặng(.) và thanh ngã ( \ );thanh nặng đặt dưới con chit i; thanh huyền đặt trên đầu con chữ a

2.9 Rèn luyện học sinh viết đúng mẫu chữ:

Trong quá trình dạy Tập viết va trong các hướng dẫn học, tôi củng cố,nhắc lại và khắc sâu cho học sinh nhớ lại cách viết tr những ngày đầu các em cầm bút ở lớp I

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

Đề tài :Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lóp 342

Giúp học sinh củng cố, nhớ lại và nắm chắc các nét cơ bản Từ những nét cơ bản này, các chữ cái sẽ được tạo thành Với một số kinh nghiệm bản thân cùng với sự trao đổi, học hỏi đồng nghiệp, tôi nhận thay : nếu học sinh viết nét cơ bản không đúng, không đẹp thì việc viết xấu, viết sai sẽ là điều không tránh khỏi Vì vậy tôi sẽ củng có lại cho các em viết các nét cơ bản Chú y điểm đặt bút, dừng bút

Vĩ dụ : Với nét khuyến xuôi(_ ), khuyến ngược (_ ) học sinh không rèn viết ngay

từ đầu thì đễ viết lệch, xấu sẽ dẫn đến các chữ được tạo ra bởi hai nét đó như:

h,k.g.y cũng không được đẹp và đây cũng là hai nét khó mà học sinh thường lúng túng khi viết

*Chú ý: Nét khuyết phải tròn, thon đều không to quá, không nhỏ quá hoặc không

bị vuông đầu và đặc biệt là điểm gặp nhau của hai nét phải ở đường kẻ thứ hai từ dưới lên( với nét khuyết xuôi) , đường kẻ 1 ( với nét khuyết ngược)

Không chỉ vậy, muốn học sinh viết chữ đẹp thì với những chữ khó viết, tôi thường cho các em luyện viết lên bảng nhiều, đến khi nào học sinh viết tương đối đồng đều thì mới cho viết vào vở Những học sinh nào viết bảng xấu, chậm thì tôi thường xuống tận nơi uốn nắn các em viết đúng

- Đây là bước vô cùng quan trọng và khó khăn với giáo viên và học sinh Ngay

& hoc ky I, trong các giờ Tập viết đều có giờ tập viết, giáo viên cần hướng dẫn kỹ đề các em năm được cấu tạo chữ viết theo đúng quy trình mẫu Ngoài ra, giáo viên viết mẫu trên bảng và ở vở cho học sinh quan sát — chữ viết của cô phải đúng theo mẫu và đẹp Giáo viên cần chấm, chữa lỗi để học sinh phát hiện ra lỗi sai của mình và sửa kịp

thời

Để giúp học sinh viết đúng mẫu trong giờ Tập viết, giáo viên hướng dẫn các em biết qua hai giai đoạn

+ Giai đoạn quan sát mẫu trên bảng và viết ra bảng con: Giáo viên cho các em quan sát kỹ chữ mẫu trên bảng Qua phân tích , giảng giải các em nắm được cấu tạo chữ viết và quy trình viết Sau đó giáo viên cho các em viết Giai đoạn này khi các em mới viết, giáo viên hướng dẫn trực tiếp trên bảng con hoặc có chữ mẫu đã trình bảy sẵn trên bảng để học sinh nhìn vào đó mà viết theo Giai đoạn sau các em quan sát và

8

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

tự viết vào bảng con với sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên ở trên bảng lớn Sau đó giáo viên kiểm tra và sửa chữa lỗi sai cho các em trực tiếp ở bảng con Giáo viên lưu ý sửa cho các em về độ cao, độ rộng khoảng cách các con chữ đã đúng mẫu chưa

Vi du :Chữ hoa “4⁄2 và cụm từ “44 Van In”

- Sau khi cho học sinh quan sát chữ mẫu và phân tích, so sánh chữ mẫu

- Giáo viên hướng dẫn quy trình viết từng chữ

- Học sinh luyện viết bảng con

- Giáo viên quan sát sửa bài cho từng học sinh trên bảng con

- Cho nhận xét bải viết của bạn trên bảng, giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét:

+ Bạn viết đúng chữ chưa?

+ Đúng độ cao và khoảng cách chưa?

- Giai đoạn quan sát chữ mẫu và viết vào trong vở Tập viết Giáo viên cho học sinh quan sát kỳ chữ mẫu đầu dòng xem chữ cần viết, từ cần viết là cao bao nhiêu ô, khoảng cách các con chữ trong một chữ, khoảng cách các chữ trong một từ là bao

nhiêu, sau đó mới đặt bút viết

- Giáo viên nêu quy trình viết , cho học sinh quan sát vở mẫu và viết vào vở Khi học sinh đã viết các con chữ đúng mẫu , thì thì việc hướng dẫn nói chữ cũng rất quan trọng Học sinh biết nối chữ thì bài viết mới rõ ràng, đều và đẹp được hơn nữa mới

đâm bảo tốc độ viết ở những lớp trên

- Ngoài ra phải phải lưu tâm nhắc nhở học sinh viết .chữ bằng một con chữ không tưởng tượng Viết sát quá hoặc xa quá đều không được

- Tầm quan trọng của viết dấu thanh: Dấu thanh không được viết to quá, bé quá và phải viết đúng vị trí Thực tế trong những năm dạy tiếng Việt lớp 3 tôi thấy học sinh thường thắc mắc tình trạng các dấu thanh viết cao quá ảnh hưởng đến chất lượng chữ viết Tôi luôn nhắc học sinh đấu viết vừa phải, gần chữ nhưng không được đính vào chữ và đặc biệt lưu ý đến các em hay viết dấu sai vị trí thường gọi lên bảng viết nhiều

lần đẻ các bạn nhận xét

2.10 Lập đôi bạn cùng tiến giúp bạn rèn chữ viết:

9

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết

Đề tài :Một số biện pháp rèn chữ đẹp cho học sinh lóp 342

- Tôi phân công những em viết chữ đẹp hướng dẫn những em viết chữ chưa đẹp hoặc chơi trò chơi chữ viết trên bảng con, bảng lớp hay giấy nháp Vào những giờ ra chơi, một số buổi tự học, 15 phút đầu giờ Từ đó giúp các em chữ viết chưa đẹp có ý thức phan đấu tự học tự rèn

2.11 Giáo viên phối hợp với phụ huynh:

- Thông qua các buỗi họp phụ huynh giáo viên cần thống nhất cách hướng dẫn đọc và luyện viết ở nhà để phụ huynh có thê giúp đỡ các em viết được nhiều hơn đúng cách

hơn

- Ngoài ra tôi còn giới thiệu các bài viết đẹp, các trang viết đẹp của học sinh trong các buổi họp cha mẹ học sinh để cha mẹ học sinh cùng thi đua rèn luyện cho con em mình 2.12 Động viên khen thưởng:

Với học sinh tiểu học, nhất là học sinh đầu cấp thường hiểu dong, thiéu kién tri nén nhiều em không tự giác viết bài Các em muốn viết thật nhanh cho hét bai dé choi Dé khắc phục điều này, tôi quy định với học sinh : Viết từng dòng theo hiệu lệnh của cô Nhờ vậy tránh được tình trạng viết nhanh, viết âu trong quá trình viết bài của học sinh Đặc biệt với những em viết đẹp có cố gắng thì tôi sé cham điểm động viên, tuyên dương trước lớp để các em khác nhìn vào và noi theo

% Với học sinh, việc củng cố bài của giáo viên cũng góp phan rat quan trong dé tạo hứng thú cho học sinh, giáo viên có thê tiền hành theo cách sau để thu hút học sinh đến với các giờ tập viết:

- Ngoài việc chấm điểm thường xuyên bài viết, cứ sau 4 tuần tôi tổ chức thi nội bộ trong lớp (có khen thưởng)

- Cuối mỗi bài và sau khi chấm VSCĐ giáo viên có nhận xét và động viên tuyên dương khen thưởng những học sinh có tiến bộ về chữ viết, học sinh viết chữ đẹp giữ

vở sạch Bằng những lời khen ngợi nhẹ nhàng, nêu gương trước lớp Những bài viết đẹp lưu giữ lại và trưng bày, những quyển vở bài viết trình bảy sạch đẹp trưng bảy trên bảng trưng bày sản phẩm của lớp đề học sinh hoc tap, thi dua luyện viết đẹp ngày một tốt hơn

3 KET QUA THUC HIEN:

10

Người thực hiện : Nguyễn Thị Bích Đào - Khối 3 - Trường tiểu học Đoàn Kết