NV11 kỳ 1 tiết 17 đến 21 văn tế nghĩa sĩ cần giuộc

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU PHẦN MỘT TÁC GIẢ NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU (1822 – 1888) I CUỘC ĐỜI Đình Chiểu Tự Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ Hối Trai Tên gọi Ánh sáng mặt.

VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN

GIUỘC

NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU

PHẦN MỘT: TÁC GIẢ

NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU(1822 – 1888)

I CUỘC ĐỜI

Xuất thân, gia đình, thời đại

Quê quán: Gia Định (quê mẹ)

Gia đình nhà nho

Cha: Nguyễn Đình Huy – làm quan dưới trướng Tả quân Lê Văn Duyệt

Mẹ: Trương Thị Thiệt – vợ hai

Thời đại

Chế độ phong kiến suy tàn

Thực dân Pháp xâm lược

Thời thơ ấu

Mở trường dạy học, làm thuốc, sáng tác thơ văn

Kết hôn, sinh

con

Về Cần Giuộc  Bến Tre, sáng tác văn chương cổ vũ kháng chiến, ai điếu Mất

“Số con hai chữ khoa kì Khôi tinh đã rạng, Tử vi thêm lòa Hiềm vì ngựa chạy đường xa Thỏ vừa ló bóng, gà đà gáy tan.”

Truyện Lục Vân Tiên

Con người

- Một người thầy giáo mẫu mực

- Một người thầy thuốc y đức

- Một nhà thơ, nhà văn yêu nước

II SỰ NGHIỆP THƠ VĂN

- Truyện Lục Vân Tiên

- Dương Từ - Hà Mậu

1858

- Ngư tiều y thuật vấn đáp

- Chùm văn tế, thơ điếu

 Truyền bá đạo lí làm người

 Tinh thần yêu nước, chống Pháp

1 Những tác phẩm chính

II SỰ NGHIỆP THƠ VĂN

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

Đề cao giá trị thẩm mỹ của văn chương

Văn chương xuất phát từ tấm lòng

Văn chương ai chẳng muốn nghe/ Phun châu nhả ngọc báu khoe tinh thần

Chú trọng sự sáng tạo trong văn chương

Trượng phu có chí ngang tàn/ Rộng cho phóng tứ làm bàn thi tiên.

3 Nội dung thơ văn

Lí tưởng nhân nghĩa, đạo đức

Lòng yêu nước, thương dân

4 Nghệ thuật thơ văn

ý chí cứu nước của nhân dân

- Ca ngợi anh hùng nghĩa sĩ

Dùng thơ văn để chở đạo làm người, để đâm gian, chém tà, chiến đấu để bảo vệ đạo đức và

chính nghĩa

TỔNG KẾT

- NĐC – ngôi sao sáng trên bầu trời văn nghệ dân tộc

- Cuộc đời NĐC là tấm gương sáng, cao đẹp về nhân cách

- Thơ văn NĐC là bài ca đạo đức, nhân nghĩa; là tiếng nói yêu nước cất lên từ cuộc chiến đấu chống quân xâm lược, là thành tựu nghệ thuật xuất sắc mang đậm sắc thái Nam Bộ

PHẦN HAI: TÁC PHẨM VĂN TẾ NGHĨA SĨ

CẦN GIUỘC

TÌM HIỂU CHUNG

I

Hoàn cảnh sáng tác

12/1861, nghĩa sĩ Cần Giuộc tập kích đồn quân Pháp, giết được tên quan hai Pháp rồi bị phản công, thất bại Nhiều nghĩa sĩ hi sinh Theo lệnh của tuần phủ Gia Định là Đỗ Quang, NĐC viết bài văn tế này

Bố cục

01 03

04 02

Lung khởi

Thích thực

Ai vãn

Kết

Giới thiệu khái quát về thời cuộc, hình

ảnh người nông dân nghĩa sĩ

Hình ảnh người nghĩa sĩ nông dân Cần

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

II

Thán từ mở đầu: Hỡi ôi!

1 LUNG KHỞI

+ tiếng than xúc động trước sự hi sinh của nghĩa sĩ Cần Giuộc

+ tiếng kêu căng thẳng của đất nước trước giặc ngoại xâm

1 LUNG KHỞI

- Câu 2:

một trận nghĩa đánh Tây tuy là mất tiếng vang như mõ

Mười năm công vỡ ruộng

Chưa ắt còn danh nổi như phao

><

 Khái quát ý nghĩa về sự bất tử của những người nghĩa sĩ Cần Giuộc

Vẻ đẹp hào hùng của đội quân

áo vải trong chiến đấu

Hình ảnh người nghĩa sĩ nông dân Cần Giuộc

a Người nghĩa sĩ trong cuộc sống đời thường

- Nguồn gốc xuất thân: người nông dân hiền lành, chân chất, chịu thương chịu khó

b Người nghĩa sĩ khi có giặc xâm lược

lo sợ - trông chờ - ghét - đứng

lên chống lại

- khẳng định chủ quyền, văn hóa dân tộc

- Ý thức quyết tâm đánh giặc

- Xin ra sức đoạn kình

- Dốc ra tay bộ hổ

- Mến nghĩa làm quân chiêu mộ

c Vẻ đẹp hào hùng của đội quân áo vải trong chiến đấu

tàu sắt tàu đồngManh áo vải

Ngọn tầm vông

Hỏa mai đánh bằng rơm con cúiGươm là lưỡi dao phay

đạn nhỏ đạn to

c Vẻ đẹp hào hùng của đội quân áo vải trong chiến đấu

Đốt, chém, đạp rào lướt tới, xô cửa xông

vào, đâm ngang, chém ngược

Hồn kinh, la ó

 Hình tượng người nghĩa sĩ nông dân Cần Giuộc đẹp lẫm liệt, đáng trọng đáng phục nhưng cũng đáng thương, đáng tiếc

3 AI VÃN

Nỗi xót thương

Nỗi tiếc hận của người phải hi sinh khi sự nghiệp còn dang dở

Nỗi căm hận kẻ xâm lược đã khiến những người dân nghĩa sĩ phải hi sinh

Nỗi xót xa trước thảm cảnh gia đình mất người thân

Tiếng khóc uất ức, nghẹn ngào trước tình cảnh đau thương của đất nước

Niềm tự hào

Người nông dân bình thường dám đứng lên bảo vệ “tấc đất ngọn rau”, “bát cơm manh áo”

Quan niệm sống: chết vinh còn hơn sống nhục

Biểu dương công trạng của người nghĩa sĩ nông dân

III Tổng kết

Qua tiếng khóc chân thành trong văn tế,

ta càng hiểu tinh thần yêu nước của nhà

văn Nam Bộ

Tác phẩm là khối tượng đài đồ sộ,

hoành tráng về người nông dân

anh hùng

Phát hiện, cái nhìn tiến bộ về

người nông dân của nhà thơ

Thủ pháp liệt kê, đối lập,…

Ngôn ngữ chân thực, giàu cảm