NV11 kỳ 1 tiết 15 + 16 sa hành đoản ca

BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT Cao Bá Quát BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT Tìm hiểu chung I Tìm hiểu chung I Cao Bá Quát BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT 1.

Cao Bá Quát

BÀI CA NGẮN

ĐI TRÊN BÃI CÁT

BÀI CA NGẮN

ĐI TRÊN BÃI CÁT

Tìm hiểu chung

I.

Cuộc đời

- Sinh ra trong gia đình nhà

nho

- Nhiều biến cố, trắc trở

- Hi sinh trong cuộc khởi

nghĩa chống lại chế độ

phong kiến nhà Nguyễn

Con người

- Thông minh, học giỏi, tài cao, chí lớn

- Nhà thơ tài hoa, có bản lĩnh, nổi tiếng viết thư pháp rất đẹp

- Cá tính phóng túng, ngang tàng

 THÁNH QUÁT

Sự nghiệp sáng tác

- Chủ yếu là thơ viết bằng chữ Hán

- Nội dung: phê phán chế độ phong kiến bảo thủ, khát vọng thoát khỏi khuôn thước chật hẹp của xã hội phong kiến

1 Tác giả: Cao Bá Quát (1808 – 1855)

Thể loại

Có thể được hình thành trong những lần Cao

Bá Quát vào Huế đi thi Hội

- Hình tượng “bãi cát dài”

- Hình tượng người lữ khách khi đi trên bãi cát

Bố cục

Hoàn cảnh sáng tác

Hành (ca hành): một thể thơ cổ, có nét phóng túng, không bị gò bó bởi các quy luật

về niêm, luật, số câu…

2 Tác phẩm: Sa hành đoản ca

Đọc hiểu văn bản

II.

Ý nghĩa tả thực

- Điệp ngữ: “bãi cát dài”

 Bãi cát dài nối tiếp nhau, trải dài

vô tận

 Không gian hoang vu, mênh

mông, rợn ngợp

Ý nghĩa biểu tượng

- Đường đời: nhiều chông gai, thử thách

- Đường công danh: nhiều gập ghềnh, trắc trở

- “Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng/ Phía nam núi Nam, sóng dào dạt”

 các hướng đều bị chặn lại

 Số phận chung của tác giả và những trí thức đương thời: BẾ TẮC

1 Hình tượng “bãi cát dài”

Mặt trời đã lặn chưa

dừng được

 Sự mệt mỏi, mờ mịt,

không biết đích đến

Đi một bước / như lùi một bước

Tiểu đối: cảm giác bước chân của người đi trên cát như giật lùi, luôn có những cản trở kéo bước chân người đi

Lữ khách trên đường nước

mắt rơi

 Cô đơn, khó nhọc, gian truân

2 Hình tượng người lữ khách đi trên bãi cát

a Tâm trạng nhân vật

“khách”

 Hình ảnh con người buộc phải dấn thân trong cuộc đời để mưu cầu công danh cho

bản thân, cho gia đình >< bế tắc trước sự biến chuyển của thời đại

2 Hình tượng người lữ khách đi trên bãi cát

b Nhận thức về chuyện

công danh

Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

Lời trách móc, phê phán bản thân

Cách ngắt nhịp: 2/2/3, từ cảm thán: “giận

khôn vơi”

Câu 5 - 6

Điển tích: “tiên ông phép ngủ”

Ước muốn trở thành ông tiên có phép ngủ kĩ

 thoát khỏi cám dỗ của công danh để sống tự do tự tại

Từ phủ định: “không”

Khẳng định sẽ tiếp tục dấn thân vào con đường chông gai mà mình đã chọn

So sánh: danh lợi – “hơi

men”

Sự cám dỗ của danh lợi

Ẩn dụ: “phường danh lợi” +

giọng điệu mỉa mai

Từ ngữ: “tất tả”

Chốn công danh xô bồ,

chen chúc

Xã hội nháo nhác, rối ren,

hỗn tạp  con người “tất tả”

vì công danh

b Nhận thức về chuyện

công danh

Câu 7 - 10

Câu hỏi tu từ: “Người say vô số, tỉnh

bao người?”

“ tỉnh bao người ”: ít người đủ tỉnh táo

để thoát khỏi sức cám dỗ của danh lợi

“ người say vô số ”: nhiều người đang say hơi men danh lợi, mưu cầu công danh vì lợi ích của bản thân

><

Thái độ, cách ứng xử của tác giả

- Mỉa mai cảnh con người chạy theo công danh

- Phê phán chế độ khoa cử triều Nguyễn

- Tự cảnh tỉnh mình trước cái bả công danh

NHẬN XÉT

b Nhận thức về chuyện

công danh

2 lựa chọn

2 Hình tượng người lữ khách đi trên bãi cát

c Nỗi băn khoăn, trăn trở của

tác giả

Đi tiếp con đường đang chọn Dừng lại hoặc lựa chọn con đường khác

Không biết đi thế nào: “đường

bằng mờ mịt”

Lo sợ “đường ghê sợ còn nhiều, đâu ít”  mờ mịt

BẤT LỰC: “hát khúc đường cùng”

 khát vọng cao cả nhưng không tìm đường con đường thực hiện

- Câu cuối: “Anh đứng làm chi trên bãi cát?”

+ Lời thúc giục bản thân phải thoát ra khỏi bãi cát danh lợi

+ Khát khao đổi mới cuộc sống

 Tư tưởng mới mẻ, sâu sắc

 Vẻ đẹp nhân cách Cao Bá Quát: nhà nho thanh cao, coi

thường danh lợi, bản lĩnh đứng vững ngoài vòng danh lợi,

tỉnh táo nhìn nhận hiện thực xã hội

2 Hình tượng người lữ khách đi trên bãi cát

c Nỗi băn khoăn, trăn trở của

tác giả

Tổng kết

III.

NỘI DUNG

NGHỆ THUẬT

Sự chán ghét của một người trí thức đối với con đường

danh lợi tầm thường đương thời, khát khao thay đổi

cuộc sống

- Sáng tạo hình tượng thơ độc đáo

- Thể thơ cổ thể với những câu thơ dài ngắn đan xen, nhịp thơ linh hoạt

- Sử dụng nhiều đại từ xưng hô khác nhau thể hiện những cách nhìn khác nhau để bộc lộ suy nghĩ