CHƯƠNG II MỘT SỐ NỀN VĂN MINH THẾ GIỚI THỜI KÌ CỔ TRUNG ĐẠI Bài 5 KHÁI QUÁT LỊCH SỬ VĂN MINH THẾ GIỚI CỔ TRUNG ĐẠI I Khái niệm văn minh Khái quát lịch sử văn minh thế giới thời kì cổ – trung đại 1 Khá.
Trang 1CHƯƠNG II: MỘT SỐ NỀN VĂN MINH THẾ GIỚI THỜI KÌ CỔ - TRUNG
ĐẠI Bài 5: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ VĂN MINH THẾ GIỚI CỔ - TRUNG ĐẠI
I Khái niệm văn minh Khái quát lịch sử văn minh thế giới thời kì cổ – trung đại
1 Khái niệm văn hóa, văn minh
- Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra tronglịch sử
- Văn minh là trạng thái tiến hóa, phát triển cao của nền văn hóa và đối lập với nó là
dã man, nguyên thủy
=> Văn minh có mối liên hệ chặt chẽ với văn hóa.
2 Khái quát lịch sử văn minh thế giới cổ-trung đại.
- Bốn trung tâm văn minh lớn thời kỳ cổ đại ở phương Đông là Ai Cập, Lưỡng Hà,
Ấn Độ, Trung Hoa Đặc điểm chung của các nền văn minh này là đều hình thành trênlưu vực các con sông lớn
- Thời kỳ trung đại các nền văn minh phương Đông, Ấn Độ, Trung Hoa tiếp tục pháttriển
- Dù xuất hiện muộn hơn nhưng nền văn minh Hy Lạp - La Mã cổ đại phát triển rực rỡ
và trở thành cơ sở của nền văn minh phương Tây sau này
Câu hỏi liên quan:
Câu 1: Văn minh Văn Lang-Âu Lạc, văn minh Đại Việt ở Việt nam thuộc giai đoạn nào của lịch sử văn minh thế giới? Vì sao?
Văn minh Văn Lang – Âu Lạc ở Việt Nam thuộc giai đoạn cổ đại của lịch sử văn minhthế giới Vì: văn minh Văn Lang – Âu Lạc hình thành và phát triển trong khoảng nửacuối thiên niên kỉ I TCN; khi cư dân Việt cổ bước đầu xây dựng những nhà nước đầutiên của mình tại lưu vực các dòng sông lớn ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung bộ ViệtNam hiện nay
-Văn minh Đại Việt ở Việt Nam thuộc giai đoạn trung đại của lịch sử văn minh thếgiới Vì: văn minh Đại Việt tồn tại và phát triển trong khoảng thời gian từ thế kỉ X đếngiữa thế kỉ XIX, khi mà người Việt xây dựng được những nhà nước độc lập, tự chủ,phát triển hùng mạnh trên các lĩnh vực và đạt được những thành tựu cao hơn về vănhóa
Câu 2: Em hãy cho biết khái niệm Văn Minh, sự khác nhau giữa văn minh và văn hóa.
a/ Văn minh: là trạng thái tiến bộ về cả vật chất và tinh thần của xã hội loài người, tức
là trạng thái phát triển cao của nền văn hoá Văn minh còn có nghĩa là đã thoát khỏithời kì nguyên thuỷ
Giống nhau: Đều là những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra
Trang 2trong tiến trình lịch sử.
Nhận diện - Tổng thể những giá
trị vật chất và tinhthần do con ngườisáng tạo ra trong lịchsử
- Gồm toàn bộ những giá trị vật chất và tinhthần mà con người sáng tạo ra trong giai đoạnphát triển cao của xã hội
Đặc điểm - Xuất hiện đồng thời
cùng loài người
- Xuất hiện khi nhà nước và chữ viết ra đời.Tuy nhiên, do hoàn cảnh cụ thể, ở một số nơi,khi nhà nước xuất hiện, chữ viết vẫn chưa rađời (ví dụ: nhà nước Văn Lang ), nhưng đó
là những trường hợp không điển hình
Câu 3: Trong các hình 5.2 và 5.3, hình nào vừa là biểu hiện của văn hóa, vừa là biểu hiện của văn minh? Vì sao?
Câu 4:
Dựa vào sơ đồ trong hình 5.4, em hãy trình bày những nền văn minh tiêu biểu trong tiến trình phát triển của văn minh thế giới cổ - trung đại.
Trang 3Tiến trình lịch sử văn minh thế giới thời cổ - trung đại
- Những nền văn minh đầu tiên trên thế giới được hình thành từ khoảng nửa sau thiên niên kỉ IV TCN ở khu vực Đông Bắc châu phi và Tây Nam Á
- Trong thời kì cổ đại:
+ Ở phương Đông hình thành 4 trung tâm văn minh lớn là Ai Cập, Lưỡng Hà, Trung Hoa và Ấn Độ Điểm chung nổi bật là cả bổn nền văn minh này đều hình thành trên lưu vực của các dòng sông lớn
+ Ở phương Tây, có hai nền văn minh lớn là Hy Lạp và La Mã Điểm chung của hai nền văn minh này là hình thành ven biển, đồng bằng nhỏ hẹp, đất đai khô cằn, nên khi có công cụ lao động bằng kim loại mới xuất hiện nền văn minh
- Đến thời kì trung đại:
+ Ở phương Đông, văn minh Ấn Độ và Trung Hoa tiếp tục được phát triển đến khi bị các nước thực dân phương Tây xâm lược và đô hộ (cuối thế kỉ XIX)
+ Ở phương Tây, thời hậu kì trung đại, văn minh thời Phục hưng được phục hồi trên
cơ sở văn minh Hy Lạp và La Mã cổ đại
Câu 5: Dựa vào sơ đồ em hãy kể tên các nền văn minh tiêu biểu tương ứng với các giai đoạn của tiến trình lịch sử văn minh thế giới thời kì cổ - trung đại.
Tên các nền văn minh tiêu biểu tương ứng với các giai đoạn của tiến trình lịch sử văn minh thế giới thời kì cổ - trung đại
- Các nền văn minh tiêu biểu thời cổ đại là:
+ Văn minh Ai Cập, Lưỡng Hà, Trung Hoa, Ấn Độ (ở phương Đông)
+ Văn minh Hy Lạp, La Mã (ở phương Tây)
- Thời Trung đại:
+ Văn minh Ấn Độ, Trung Hoa (ở phương Đông)
+ Văn minh thời Phục hưng (ở phương Tây)
Câu 6: Hãy cho biết các hình ảnh dưới đây là biểu hiện của văn hóa hay văn minh.
Trang 4- Hình 5.4 Đồ trang sức thời nguyên thủy là biểu hiện của văn hóa Vì đây là sản phẩm
do con người sáng tạo ra ở thời kì mà nhà nước và chữ viết chưa xuất hiện
- Hình 5.5 Đền Pác-tê-nông (ở Hy Lạp) vừa là biểu hiện của văn hóa, vừa là biểu hiện của văn minh Vì:
+ Đền Pác-tê-nông là sản phẩm vật chất do con người sáng tạo ra (đây là biểu hiện củavăn hóa)
+ Đền Pác-tê-nông được xây dựng vào khoảng thế kỉ V TCN tại thành bang A-ten của người Hi Lạp cổ đại – đây là thời điểm mà người Hy Lạp đã xây dựng được nhà nước,
có chữ viết và nền văn hóa đã có sự phát triển cao (đây chính là biểu hiện của văn minh)
Câu 7: Hãy tìm hiểu và trình bày về một kì quan thế giới cổ - trung đại mà em yêu thích trong Hình 5.5.
1 Vườn treo Babylon
Vườn treo Babylon hay còn gọi là vườn treo Semiramys là công trình được xây dựngvào khoảng năm 600 trước công nguyên (TCN) Công trình này được cho là do vuaNebuchadnezzar II của vương quốc Babylon (nay là Iraq) xây dựng để làm khuây
Trang 5khỏa nỗi nhớ quê hương của vợ mình là Amyitis.
Hoàng hậu Amyitis là con gái của Cyaraxes, vua của người Median nằm ở khu vựcTây Bắc Iran ngày nay Vốn đã quen với những dãy núi hùng vĩ cùng những thảm cỏxanh tươi, bà cảm thấy vùng đất Lưỡng Hà (vùng đất bao phủ cả Babylon) trơ trọi,bằng phẳng và bị chiếu rọi quanh năm bởi mặt trời là cực kỳ buồn chán
Vì thế Nebuchadnezzar II đã quyết định tái tạo lại hình ảnh quê hương của Amyitisbằng cách cho xây dựng những khu vườn trên mái nhà, từ đó tạo thành vườn treoBabylon Kiến trúc này bị hư hại nặng nề vào thế kỷ thứ II TCN và sau đó phần lớntàn tích của chúng cũng bị hủy hoại khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iraq nổ ra
2 Đền Artemis
Đền thờ nữ thần Artemis là một công trình kiến trúc được xây dựng ở thành phốEphesus (nằm cách tỉnh Izmir của Thổ Nhĩ Kỳ 3km) vào khoảng năm 550 TCN bởikiến trúc sư người Hy Lạp là Chersiphron và con trai là Metagenes Ngôi đền đượcxây dựng để tôn vinh nữ thần Artemis - vị thần của sự săn bắn và là người bảo hộ chocác thiếu nữ trong thần thoại Hy Lạp
Ngôi đền đã từng trải qua nhiều lần mở rộng, sửa chữa và đến năm 430 TCN, côngtrình này đã có chiều dài khoảng 115m, chiều rộng 55m với cấu trúc gồm 127 cây cộtbằng đá Tuy nhiên vào năm 356 TCN, ngôi đền bị thiêu hủy bởi một người đàn ông
Hy Lạp cuồng danh vọng và sự nổi tiếng Sau đó, vào năm 323 TCN một ngôi đềnkhác đã được xây dựng lại ngay trên nền đất cũ
Ngôi đền mới cũng chẳng có số phận khá hơn Vào năm 262 sau CN, bộ tộc ngườiGoth (một chủng tộc German) đã đột kích vào thành phố và thiêu cháy ngôi đền Hiệnnay chỉ còn lại phần nền và một số bộ phận phụ của ngôi đền thứ 2 là còn tồn tại
3 Lăng mộ của Mausolus
Lăng mộ Mausolus còn được gọi là Lăng mộ Maussollos hoặc Lăng mộ Halicarnassus
- một trong những lăng mộ nổi tiếng nhất trên thế giới Công trình này được xây dựngvào khoảng năm 353 - 350 TCN cho mục đích chôn cất Mausolus - vương hầu củamột quốc gia nhỏ thời đế chế Ba tư cùng người vợ đồng thời là chị gái của mình làArtemisia
Công trình này đã tồn tại qua rất nhiều thế kỷ, thậm chí nó vẫn còn nguyên vẹn saukhi thành phố Halicarnassus bị xâm lược và phá hủy vào thế kỷ thứ 2 TCN Tuy nhiênđến thế kỷ thứ 14 sau CN, lăng mộ bị tàn phá bởi một loạt các trận động đất và đếnnăm 1404, chỉ còn phần móng của công trình là còn nhận rõ được
4 Tượng thần Zeus ở Olympia
Tượng thần Zeus là bức tượng khắc họa lại hình ảnh vị thần tối cao trong thần thoại
Hy Lạp do nhà điêu khắc nổi tiếng Phidias xây dựng vào khoảng năm 435 TCN Bứctượng được làm từ ngà voi, vàng, các loại đá quý và gỗ cây tuyết tùng với chiều caokhoảng 12m Tạo hình của bức tượng là cảnh thần Zeus đang ngồi trên ngai vàng, mộttay cầm cây quyền trượng tượng trưng cho quyền lực tối cao và tay còn lại cầm bứctượng thần Nike - vị thần của sự chiến thắng
Hiện nay vẫn chưa có lời giải đáp rõ ràng về kết cục của bức tượng tuy nhiên theo một
số miêu tả, bức tượng đã được chuyển tới Constantinople (nay là thành phố Istanbulcủa Thổ Nhĩ Kỳ) và sau đó bị thiêu cháy trong trận hỏa hoạn năm 475 sau CN
5 Kim Tự tháp Kê-ốp
- Kim tự tháp Kê-ốp là một trong bảy kì quan của thế giới cổ đại, còn được gọi là Kim
Trang 6tự tháp Gi-za hay Ku-phu Kim tự tháp được xây dựng vào khoảng thời gian từ năm
2580 - 2560 TCN Khi mới hoàn thành, công trình này có chiều cao 149,6m
- Theo ước tính, kim tự tháp Kê-ốp được xây từ 2,3 triệu khối đá với tổng trọng lượnglên tới 5,9 triệu tấn Dựa trên các tài liệu cổ và dựa trên ước tính khoa học cho biết, để
có thể hoàn thành kim tự tháp này, số lượng nhân công dao động từ khoảng vài chụcnghìn cho đến cả trăm nghìn người làm việc liên tục Và theo ước tính, phải mấtkhoảng 20 năm để xây dựng xong một kim tự tháp Điều này đồng nghĩa với việc córất nhiều những kim tự tháp tại Ai Cập được xây dựng cùng một thời điểm để tiếtkiệm thời gian
- Các nhà nghiên cứu khám phá về kim tự tháp Ai Cập cũng đã chỉ ra rằng kim tự thápKê-ốp và nhiều kim tự tháp khác đã được xây dựng trong thời gian “rực rỡ” nhất củanền văn minh Ai Cập thời cổ đại Đây cũng được đánh giá là cấu trúc nhân tạo tráng lệnhất trong lịch sử loài người và tồn tại bền vững cho đến hơn 4000 năm sau
- Kim tự tháp Kê-ốp nói riêng và các kim tháp khác tại Ai Cập nói chung được xâydựng từ các khối đá thiên nhiên nguyên khối, hoàn toàn không sử dụng các vật liệuliên kết như cách chúng ta dùng xi măng trong công nghệ xây dựng hiện đại Các khối
đá khổng lồ có khi nặng hàng chục tấn được đẽo gọt và ghép lại với nhau vô cùngvững chắc, hoàn hảo, trường tồn với thời gian và được liên kết với nhau hoàn toàn dựatrên trọng lượng của chúng Loại đá này không phải được lấy ngay ở gần kim tự tháp
mà một số trường hợp, phải được vận chuyển từ những địa điểm cách xa nơi xây dựnghàng trăm thậm chí hàng ngàn km Và cách mà những người Ai Cập cổ đại vậnchuyển những tảng đá nặng hàng tấn này vào những vị trí chính xác để hoàn thànhkim tự tháp hiện còn là điều bí ẩn
- Bên cạnh Kim tự tháp là bức tượng Nhân sư huyền bí, tượng trưng cho trí tuệ và sứcmạnh quyền lực của các Pha-ra-ông Hình ảnh Kim tự tháp và tượng Nhân sư trởthành biểu tượng cho văn minh Ai Cập tồn tại mãi với thời gian Cho đến ngày nay,Kim tự tháp Kê-ốp là một trong những công trình cổ nhất và duy nhất còn tồn tại trong
số Bảy kỳ quan thế giới cổ đại
6 Hải đăng Alexandria
Được xây dựng vào khoảng năm 201 TCN, ngọn hải đăng Alexandria nằm trên hònđảo Pharos thuộc thành phố Alexandria, Ai Cập Với chiều cao 135m, công trình nàytừng nắm giữ danh hiệu kiến trúc cao thứ 2 thế giới (chỉ thua Đại kim tự tháp Giza của
Ai Cập) trong thời gian dài Ngọn hải đăng này tồn tại trong khoảng thời gian rất lâu,tới 16 thế kỷ, trước khi dừng hoạt động và bị sụp đổ sau hai trận động đất năm 1303
và 1323
7 Tượng thần Mặt Trời ở Rhodes
Bức tượng được xây dựng ở Rhodes, một hòn đảo của Hy Lạp nằm tại phía đông nambiển Aegean Bức tượng được xây dựng để vinh danh Helios - vị thần Mặt Trời trongThần Thoại Hy Lạp và cũng là người bảo hộ cho hòn đảo này Được xây dựng từ năm
292 - 280 TCN, bức tượng có chiều cao khoảng 34m và được làm hoàn toàn bằngđồng thau
Tuy nhiên trong trận động đất năm 226 TCN, bức tượng đã bị gãy ở phần đầu gối vàhoàn toàn sụp đổ Các mảnh vỡ nằm ở thành phố suốt 8 thế kỷ cho đến khi được mộtthương gia người Edessa (nay là thành phố Urfa của Thổ Nhĩ Kỳ) mua lại Ông ta chonấu chảy chúng thành những tấm đồng rồi đem về quê mình
Trang 7Bài 6: VĂN MINH AI CẬP CỔ ĐẠI
- Cư dân chủ yếu của người Ai Cập là các bộ lạc Li-bi, sau đó là các bộ tộc Ha – mít
2 Điều kiện kinh tế
- Đặc trưng cơ bản của kinh tế Ai Cập: chủ yếu là nông nghiệp, thủ công nghiệp vàgiao thương
3 Điều kiện chính trị - xã hội
- Xã hội Ai Cập cổ đại là một xã hội có nhiều giai cấp tầng lớp và phân hóa rõ rệt
- Xã hội gồm có giai cấp thống trị (quý tộc, tăng lữ), giai cấp bị trị (nông dân công xã,
- Văn học cổ đại khóa phong phú về thể loại
Kiến trúc điêu
khắc
- Cung điện, đền thờ và Kim Tự Tháp là các loại hình kiến trúc tiêu biểu nhất của Ai Cập cổ đại
B Câu hỏi liên quan:
Câu 1: Những thành tựu văn minh Ai Cập cổ đại vẫn còn giá trị sử dụng trong thực tiễn ngày nay:
Trang 8+ Chữ viết.
+ Cách tính diện tích các hình
+ Một số công trình kiến trúc và điêu khắc nổi bật: Kim tự tháp Kê-ốp, tượng bán thân
nữ hoàng Nê-phéc-ti-ti,…
- Phân tích ý nghĩa và giá trị của những thành tựu này:
+ Chữ viết: Chữ viết phản ánh trình độ tư duy của cư dân Ai Cập, là phương tiện chủ yếu lưu giữ thông tin từ đời này qua đời khác, là cơ sở để người đời sau nghiên cứu vềvăn hóa thời cổ đại
+ Cách tính diện tích các hình như hình tam giác, hình chữ nhật Sự hiểu biết toán học này là biểu hiện cao của tư duy đã được sử dụng trong cuộc sống như xây dựng, đo ruộng đất, lập bản đồ,… đồng thời là cơ sở cho nền toán học sau này
+ Một số công trình kiến trúc và điêu khắc nổi bật: Kim tự tháp Kê-ốp, tượng bán thân
nữ hoàng Nê-phéc-ti-ti,… đã phản ánh trình độ tư duy, khả năng sáng tạo của con người, mang tính thẩm mĩ cao, đồng thời là biểu hiện đỉnh cao của tính chuyên chế, quan niệm tôn giáo; hiện nay Kim tự tháp là một trong những địa điểm hấp dẫn khác
du lịch, đem lại nguồn lợi kinh tế cho Ai Cập
Câu 2: Người A-rập có câu nói: “Con người phải sợ thời gian nhưng thời gian phải sợ kim tự tháp” Em có nhận xét gì về câu nói trên?
Nhân dân Ai Cập cổ đại, bằng bàn tay và khối óc của mình, đã để lại cho nền văn minh nhân loại những công trình kiến trúc vô giá
- Trải qua gần 5000 năm, các kim tự tháp hùng vĩ vẫn đứng sừng sững ở vùng sa mạc
Ai Cập, bất chấp thời gian và mưa nắng
- Cho đến nay, trong bảy kì quan của thế giới cổ đại, chỉ còn mỗi kim tự tháp Kê-ốp còn tồn tại Vì vậy, người A-rập có câu: Con người phải sợ thời gian nhưng thời gian phải sợ kim tự tháp”
Câu 3: Theo em, tôn giáo, tín ngưỡng góp phần thúc đẩy sự phát triển những lĩnh vực nào của Ai Cập cổ đại?
Tôn giáo, tín ngưỡng góp phần thúc đẩy sự phát triển của y học, kiến trúc của Ấn Độ
cổ đại, vì: người Ai Cập cho rằng con người là bất tử, sau khi chết nếu thể xác cònnguyên vẹn thì linh hồn sẽ quay trở lại hồi sinh con người Quan niệm này dẫn đến tụcướp xác và xây lăng mộ để giữ thi thể tồn tại lâu dài
Câu 4: Em hãy chọn và giải mã ba trong số các biểu tượng sau đây của nền văn minh Ai Cập cổ đại.
Trang 9- Tượng Nhân sư của Ai Cập cổ đại là những bức tượng: đầu nam giới, mình sư tử.Tượng thường được đặt tại lối vào kim tự tháp,
- Ý nghĩa:
+ Tôn vinh sức mạnh vè trí tuệ của con người
+ Phản ánh tư duy sáng tạo và thẩm mĩ của cư dân Ai Cập cổ đại
Người Ai Cập cho rằng con người là bất tử, sau khi chết nếu thể xác còn nguyên vẹnthì linh hồn sẽ quay trở lại hồi sinh con người Do đó, họ có tục ướp xác để gìn giữ cơthể
- Người Ai Cập thường ướp xác bằng cách: loại bỏ não và nội tạng ra khỏi thi thểngười; sau đó bao phủ cơ thể bằng một số loại muối nhằm loại bỏ độ ẩm và ức chế quátrình phân hủy; sau đó bọc thi thể bằng vải lanh và đặt vào quan tài, niêm phong lại
- Tục ướp xác đã phản ánh quan niệm tín ngưỡng của người Ai Cập cổ đại; đồng thờithúc đẩy sự phát triển của y học, kiến trúc của Ai Cập cổ đại
Trang 10Mặt nạ vàng của Pha-ra-ông Tu-tan-kha-min
- Đặc điểm:
+ Được làm từ vàng nguyên chất và nặng tới 11 kg
+ Chiều cao 55 cm, chiều rộng khoảng 39 cm và chiều sâu khoảng 49 cm
- Ý nghĩa: thể hiện quyền lực của Pha-ra-ông và tư duy sáng tạo, thẩm mĩ của cư dân
- Với niềm tin vào sự bất tử của linh hồn, cư dân Ai Cập cổ đại có tục ướp xác Chính
do tục ướp xác, người Ai Cập đã sớm có những hiểu biết về cấu tạo cơ thể người; đồng thời hiểu được nguyên nhân của bệnh tật, mối quan hệ giữa tim và mạch máu…
- Do hoạt động sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào các yếu tố tự nhiên, thời tiết
và mùa vụ nên cư dân Ai Cập cổ đại sớm có những hiểu biết về Thiên văn và lịch pháp học
- Cũng để phục vụ đời sống sinh hoạt và sản xuất, người Ai Cập cổ đại đã sớm chế tạora: con lăn, cần trục, máy bơm nước, đóng thuyền lớn để đi biển…
Câu 6: Lập bảng tìm hiểu một thành tựu tiêu biểu trong mỗi lĩnh vực của nền văn
minh Ai Cập cổ đại theo gợi ý sau:
Trang 111 Chữ viết Chữ tượng hình - Phản ánh trình độ tư duy.
- Là phương tiện chủ yếu lưu giữ thôngtin từ đời này qua đời khác
- Là cơ sở để người đời sau nghiên cứu
về văn hóa thời cổ đại
2 Văn học - Phong phú về thể loại
- Thư viện đri-a có đến hàng trămnghìn cuộn giấy
A-lếch-xan Phản ánh đời sống hiện thực của cưdân
- Lưu giữ thông tin, thành tựu văn hóa
từ đời này sang đời khác
- Góp phần phản ánh tư duy, nhận thứccủa cư dân Ai Cập cổ đại
- Thúc đẩy sự phát triển các lĩnh vực yhọc, kiến trúc
- Tính diện tích, thể tíchcủa một số hình cơ bản
- Biểu hiện cao của tư duy đã được sửdụng trong cuộc sống như xây dựng, đoruộng đất, lập bản đồ,…
- Là cơ sở cho nền toán học sau này
5 Y học - Hiểu biết về cấu tạo cơ
thể người
- Việc chữa bệnh dầnđược chuyên môn hóa
- Giúp chữa bệnh cho con người
- Là cơ sở cho nền y học sau này
6 Kĩ thuật - Chế tạo ra nhiều dụng
cụ: con lăn…
- Chế tạo thủy tinh, menmàu
- Ứng dụng công thứchóa học trong luyện kim
- Góp phần làm giảm sức lao động cơbắp của con người, tăng năng suất laođộng
- Là cơ sở cho sự ra đời các môn khoahọc tự nhiên như Lý, Hóa,…
7 Kiến trúc, điêu
khắc - Kim tự tháp- Tượng bán thân của nữ
hoàng Nê-phéc-ti-ti
- Thể hiện uy quyền của các pha-ra-ông
- Phản ánh trình độ tư duy, khả năngsáng tạo của con người và mang tínhthẩm mĩ cao
Câu 7: Em hiểu như thế nào về nhận định của sử gia Hy Lạp cổ đại Hê-rô-đốt:
“Ai Cập là tặng phẩm của sông Nin”?
- Sông Nin dài khoảng 6650 km, chảy từ Trung Phi đến Bắc Phi, trong đó có phần chảy qua lãnh thổ Ai Cập cổ đại
Hằng năm, nước dâng lên đem theo lượng phù sa màu mỡ bồi đắp cho đồng bằng dọc hai bên bờ sông, tạo điều kiện thuận lợi phát triển nông nghiệp Mặt khác, sông Nin cũng là tuyến giao thông huyết mạch kết nối giữa các vùng ở Ai Cập Vì vậy, nhà sử
Trang 12học Hê-rô-đốt nhận định: “Ai Cập là tặng phẩm của sông Nin”.
Câu 8: em hãy xác định thành phần, vị trí các tầng lớp trong xã hội Ai Cập cổ
đại Nêu một số hoạt động kinh tế của cư dân Ai Cập cổ đại.
+ Biết trồng trọt theo mùa vụ với các loại cây như lúa mì, lúa mạch, nho, lanh,
+ Chăn nuôi gia súc như cừu, bò, dê,
- Thủ công nghiệp: phát triển các nghề làm bánh mì, làm bia, nấu rượu, dệt vải, làm gốm, thuộc da, nấu thuỷ tinh, khai khoáng, chế tác đá, đúc đồng,
- Thương nghiệp: buôn bán với các nước láng giềng, trao đổi sản phẩm nông nghiệp
- Giá trị của chữ tượng hình Ai Cập là:
+ Là một trong những hệ thống chữ viết ra đời sớm nhất trên thế giới; phản ánh trình
độ tư duy của cư dân Ai Cập
+ Minh chứng cho thời đại hoàng kim của Ai Cập cổ đại
+ Là phương tiện chủ yếu lưu giữ thông tin từ đời này qua đời khác
+ Là cơ sở để người đời sau nghiên cứu về văn hóa Ai Cập thời cổ đại
Câu 10: Tại sao người Ai Cập cổ đại lại sùng bái tự nhiên?
Người Ai Cập cổ đại sùng bái tự nhiên vì:
+ Trong cuộc sống hằng ngày và đặc biệt là hoạt động sản xuất nông nghiệp của cư dân Ai Cập có sự gắn bó và phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố khác nhau của tự nhiên, như: gió, mưa, nắng…
+ Mặt khác, ở thời cổ đại, nhận thức của con người về thế giới còn nhiều hạn chế
=> do đó, sùng bái tự nhiên là kết quả tất yếu của cư dân Ai Cập cổ đại
Câu 11: Theo em, tôn giáo, tín ngưỡng góp phần thúc đẩy sự phát triển những lĩnh vực nào của Ai Cập cổ đại?
- Tôn giáo, tín ngưỡng góp phần thúc đẩy sự phát triển của y học, kiến trúc của Ấn
Độ cổ đại, vì: người Ai Cập cho rằng con người là bất tử, sau khi chết nếu thể xáccòn nguyên vẹn thì linh hồn sẽ quay trở lại hồi sinh con người Quan niệm này dẫn
đến tục ướp xác và xây lăng mộ để giữ thi thể tồn tại lâu dài
Câu 12: Hãy nêu cơ sở hình thành nền văn minh Ai Cập cổ đại.
Cơ sở về điều kiện tự nhiên
