8 TIM HIEU CHUNG VE VAN BAN TM

SKKN 2021, sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến kết nối, skkn kết nối tri thức, meanings 1 SKKN 2021, sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến kết nối, skkn kết nối tri thức, meanings 1 SKKN 2021, sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến kết nối, skkn kết nối tri thức, meanings 1 SKKN 2021, sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến kết nối, skkn kết nối tri thức, meanings 1 Slide 1 NGỮ VĂN 8 THUYẾT MINH MIÊU TẢ NGHỊ LUẬN TỰ SỰ Trong các thể loại văn học sau, thể loại nào chúng ta chưa học? BIỂU CẢM A D C B E Tiết 47 TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH PHƯƠNG PHÁP THUYẾ.

NGỮ VĂN 8

Tiết 47:

TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN

THUYẾT MINH PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

ĐỀ VĂN THUYẾT MINH

VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN

THUYẾT MINH

I/ VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH

1 Văn bản thuyết minh trong đời sống

Thân cây làm máng. Lá làm tranh. Chõ đồ xôi

Nước và cùi dừa: để uống, để làm thức ăn, bánh kẹo.

Dừa…mang nhiều lợi ích và gắn bó với cuộc sống đối với con người.

Cọng lá làm vách

Gáo dừa

1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con người.

a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH

b Văn bản : TẠI SAO

LÁ CÂY CÓ MÀU

XANH LỤC?

Văn bản: Cây dừa Bình Định trình bày điều gì?

+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.

Văn bản: Lá cây có màu xanh lục giải thích

điều gì?

Chất diệp lục trong lá cây có màu xanh lục vì nó hút các tia sáng có màu khác nhưng không thu nhận màu xanh lục và lại phản chiếu màu này, do đó mắt ta mới nhìn thấy màu xanh lục.

Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng nguồnsáng màu đỏ, chất này sẽ thu nhận các tia màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên ta nhìn vào lá cây chỉ thấy mộtmàu đen sì.

Nếu ta chiếu chất diệp lục của lá cây bằng nguồnsáng màu đỏ, chất này sẽ thu nhận các tia màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên ta nhìn vào lá cây chỉ thấy mộtmàu đen sì.

1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con

người.

a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH

b Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ

MÀU XANH LỤC?

c Văn bản : HUẾ

Văn bản : Tại sao lá cây có màu xanh lục? Giải thích điều gì?

? Văn bản HUẾ giới thiệu

điều gì?

+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.

+ Giải thích tác dụng của chất diệp lục

làm cho ta thấy lá cây có màu xanh.

Sông núi hài hòa

Công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng

Văn bản HUẾ

Chùa Thiên Mụ chùa Trúc Lâm

 Công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng

điện Hòn Chén đài Vọng Cảnh

Cơm hến bánh bèo Huế bún bò Huế

Món ăn đặc sản Huế

Sản phẩm - nón lá Huế

1.Văn bản thuyết minh trong đời sống con người.

a Văn bản : CÂY DỪA BÌNH ĐỊNH

+ Trình bày lợi ích riêng của cây dừa.

b Văn bản : TẠI SAO LÁ CÂY CÓ MÀU

XANH LỤC?

+ Giải thích tác dụng của chất diệp lục đối với

màu xanh của lá cây.

c Văn bản : HUẾ

+ Giới thiệu Huế là một trung tâm văn hóa nghệ thuật lớn của Việt Nam.

? Em thường gặp văn bản đó

ở đâu ?

? Kể tên một số văn bản cùng loại mà em biết ?

Các văn bản này thường có ở trong sách báo, ti vi… quảng cáo về những đặc sản của từng địa phương; trong sách khoa học sinh vật; ….

 Được sử dụng rộng rãi, tất cả mọi lĩnh vực trong đời sống, ngành nghề nào cũng cần đến.

+ Các sản phẩm tiêu dùng :

-Bản hướng dẫn sử dụng Ti vi, Tủ lạnh,…

-Đồ ăn, thức uống: nước giải khát, bánh kẹo,

… Đều có ghi xuất xứ, thành phần các chất làm nên, ngày sản xuất, hạn sử dụng, trọng lượng tịnh,…

+Du lịch: Trước cổng vào có bảng ghi giới thiệu lai lịch, sơ đồ danh lam thắng cảnh.

+Các bảng quảng cáo ngoài đường phố.

+Sách giáo khoa: Phần bìa sau.

+Phần chú thích ở các văn bản văn học.

 Được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong tất cả mọi lĩnh vực trong đời sống.

Hoạt động nhóm + N1 + 2 : ý a+ d + N3+4 : ý b + c

Nghị luận

Biểu cảm

Miêu tả

Tự sự -Luận điểm rõ ràng, luận cứ (lí lẽ và đẫn chứng) thuyết phục, lập luận chặt chẽ.

Miêu tả tỉ mỉ, chi tiết, cụ thể các sự vật hiện tượng

-Trình bày diễn biến, sự việc, nhân vật.

Bộc lộ cảm xúc chủ quan của người viết về đối tượng…

-Trình bày diễn biến, sự việc, nhân vật.

-Bộc lộ cảm xúc chủ quan của người viết

về đối tượng…

-Luận điểm rõ ràng, luận cứ (lí lẽ và dẫn chứng)

thuyết phục, lập luận chặt chẽ.

Miêu tả tỉ mỉ, chi tiết, cụ thể các sự vật hiện tượng

EM HÃY TRÌNH BÀY VỀ ĐẶC ĐIỂM CỦA MỖI THỂ LOẠI VĂN HỌC SAU: HÃY

Các văn bản trên có thể xem là văn bản tự sự (hay miêu tả, nghị luận, biểu cảm) không?

Tại sao? chúng có khác với các văn bản ấy ở chỗ nào?

Các văn bản trên có thể xem là văn bản tự sự (hay miêu tả, nghị luận, biểu cảm) không?

Tại sao? chúng có khác với các văn bản ấy ở chỗ nào?

 Cả 3 Văn bản đều trình bày những tri thức Cả 3 Văn bản đều trình bày những tri thức tiêu biểu của sự vật hiện tượng.

Các đặc điểm của các văn bản TS, MT, BC, NL:

-Văn bản tự sự trình bày vấn đề sự việc, diễn biến nhân vật.

-Văn bản miếu tả trình bày chi tiết, cụ thể cho ta cảm nhận được sự vật, con người.

-Văn bản biểu cảm bộc lộ tình cảm, cảm xúc.

-Văn bản nghị luận trình bày ý kiến, luận điểm.

 Cả 3 Văn bản đều trình bày những đặc điểm tiêu biểu của sự vật hiện tượng.

VÍ DỤ: -Văn bản “Cây dừa” từ thân cây, lá cây… đều có ích cho con người, cho nên nó gắn bó với cuộc sống của người dân.

-Văn bản “Lá cây có màu xanh lục” lá cây có chất diệp lục cho nên có màu xanh lục.

-Văn bản “Huế” Huế là một thành phố có cảnh sắc, sông núi hài hòa, có

nhiều công trình văn hóa nghệ thuật nổi tiếng, có nhiều món ăn đặc sản, đã trở thành trung tâm văn hóa lớn của nước ta.

2 Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh

- Khách quan, xác thực, hữu ích .

- Cung cấp tri thức

- Trình bày, giới thiệu, giải thích.

- Chính xác, hấp dẫn.? Văn bản thuyết minh có

1 Ví dụ:

a Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ

thuật lớn của Việt Nam.

Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri

châu Bảo Lạc(Cao Bằng).

là

là

Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

II Phương pháp thuyết minh

 Vai trò và đặc điểm: Quy sự vật được định nghĩa và

chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng.

b Cây dừa cống hiến tất cả của cải của

mình cho con người: thân cây làm máng, lá

làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc

dừa già làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống,

để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước

gốc dừa già làm chõ đồ xôi

nước dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm Kể ra các công dụng của cây

dừa

- Làm nổi bật tính chất của sự vật

Phương pháp liệt kê

 Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện và

có ấn tượng về nội dung thuyết minh.

c Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi

lên chiến dịch chống thuốc lá Người ta cấm hút thuốc

ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người

vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40

đô la, tái phạm 500 đô la).

 Vai trò: Các ví dụ cụ thể có tác dụng thuyết phục người đọc, khiến người đọc tin.

e Phương pháp so sánh

d Phương pháp dùng số liệu (con số)

 Yêu cầu: Số liệu phải chính xác, độ tin cậy cao, có

cơ sở thực tế.

 Tác dụng: Đ ối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh.

g Phương pháp phân loại, phân tích

 Yêu cầu: Đối với những sự vật đa dạng, người ta chia

ra từng loại để trình bày Đối với sự vật có nhiều bộ phận, người ta chia ra từng bộ phận để thuyết minh.

CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC

KẾT HỢP HÀI HOÀ

MÓN ĂN

ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG

B A

Nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để hoàn thiện câu:

văn ngắn gọn, chính xác.

thuyết minh theo một trình tự nhất định, giúp người đọc hình dung ra đối tượng thuyết minh.

văn bản thêm tin cậy

tính chất đối tượng thuyết minh.

minh làm cho đối tượng trở nên cụ thể, rõ ràng hơn

* Hãy chứng minh văn bản “Huế” có kết hợp nhiều phương pháp thuyết minh Tìm dẫn chứng cụ thể cho từng phương pháp.

Phương pháp phân loại, phân tích

* Huế đẹp với cảnh sắc sông núi

* Những công trình kiến trúc nổi tiếng

Câu 1: Văn bản thuyết minh là gì?

A Là văn bản dùng để trình bày sự việc, diễn

biến, nhân vật theo một trật tự nhất định để dẫn đến một kết thú nhằm thuyết phục người đọc,

Câu 2: Dòng nào nêu không đúng về đặc

điểm cơ bản của văn thuyết minh?

A Cung cấp tri thức khách quan.

B Phương thức biểu đạt là các phương pháp giới thiệu, giải thích.

C Lời văn sử dụng rộng rãi các biện pháp

tu từ.

D Ngôn ngữ chính xác, khoa học, dễ hiểu.

Câu 3: Nhận định nào nói đúng về mục đích của văn

bản thuyết minh?

A Đem lại cho con người những tri thức mà con người chưa từng biết đến để hiểu biết và từ đó có thái độ,

hành động đúng đắn

B Đem lại cho con người những tri thức chính xác,

khách quan về sự vật, hiện tượng để có thái độ, hành động đúng đắn

C Đem lại cho con người những tri thức mới lạ để con người phát hiện ra cái hay, cái đẹp của những tri thức đó

D Đem lại cho con người những tri thức tiêu biểu nhất

để con người hiểu biết và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc về chúng

Câu 4: Đoạn văn sau sử dụng kết hợp các phương pháp

thuyết minh nào?

Ta đến Viện Nghiên cứu các bệnh tim mạch, bác sĩ viện trưởng cho biết: Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt lại, gây những bệnh nghiêm trọng như huyết

áp cao, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim Có thấy một bệnh nhân bị tắc động mạch chân lên những cơn đau như thế nào, rồi phải cắt dần từng ngón chân đến cả bàn chân, có thấy những người 40 – 50 tuổi đã chết đột xuất vì nhồi máu

cơ tim; có thấy những khối ưng thư ghê tởm mới nhận ra tắc hại ghê gớm của thuốc lá

(Ôn dịch, thuốc lá)

A So sánh, phân tích, nêu số liệu

B Liệt kê, phân tích, nêu ví dụ cụ thể

C Liệt kê, nêu số liệu, nêu ví dụ cụ thể

D Định nghĩa, nếu số liệu, nêu ví dụ

Câu 5: Các phương pháp thuyết minh nào được sử dụng trong đoạn văn

sau?

Ngày nay, đi các nước phát triển, đâu cũng thấy nổi lên chiến dịch chống thuốc lá Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tại phạm phạt 500 đô la) Khắp nơi, những tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá dần lấn át những quảng cáo của các hãng thuốc lá Và nhiều nước đã cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô tuyến truyền hình Chỉ trong vài năm, chiến dịch chống thuốc lá này đã làm giảm hẳn số người hút, và người ta đã thấy triển vọng có thể nêu lên khẩu hiệu cho những năm cuối thế kỉ XX: “Một châu Âu không còn thuốc lá” Nước ta khác với các nước châu Âu, đang còn trong tình trạng có nhiều bệnh tật do vi trùng, kí sinh trùng gây ra, nay lại theo đòi các nước phát triển, nhiễm thêm các bệnh do thuốc lá; sốt rét, bệnh phong, lao, ỉa chảy chưa thanh toán được, lại ôm thêm ôn dịch thuốc lá này.

(Ôn dịch, thuốc lá)

A Nêu số liệu, nêu ví dụ, liệt kê, so sánh

B So sánh, nêu ví dụ, định nghĩa, liệt kê

C Giải thích, nêu số liệu, phân tích , so sánh, liệt kê

D Nêu ví dụ, định nghĩa, phân tích, phân loại.

Phương

pháp

thuyết

minh

1 Phương pháp nêu định nghĩa

2 Phương pháp liệt kê

3 Phương pháp nêu ví dụ

5 Phương pháp so sánh

4 Phương pháp dùng số liệu