(SKKN HAY NHẤT) môn công nghệ THPT đổi mới kiểm tra đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan

Làm thế nào để kiểm tra, đánh giá được đúng trình độ, năng lực của học sinh và chất lượng giảng dạy vào những thời điểm cụ thể theo mục tiêu của chương trình môn học là một câu hỏi lớn d

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

"ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ BẰNG TRẮC NGHIỆM

KHÁCH QUAN"

TỔNG QUAN

Cùng với việc đổi mới chương trình sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học thì

vấn đề đổi mới trong kiểm tra, đánh giá là khâu hết sức quan trọng trong quá trình

giảng dạy và học tập Làm thế nào để kiểm tra, đánh giá được đúng trình độ, năng

lực của học sinh và chất lượng giảng dạy vào những thời điểm cụ thể theo mục tiêu

của chương trình môn học là một câu hỏi lớn dành cho những người làm công tác giáo

dục

Đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận thực trạng từ việc thu thập thông tin mà

còn là đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng và đành giá không phải chỉ là

việc cho điểm hệ số một, điểm một tiết, điểm học kỳ của học sinh mà phải là hoạt động

thu thập tất cả những sản phẩm do học sinh làm ra trong quá trình học

Hiện nay do nhiều lí do mà việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh của

môn học giáo viên chưa đề cao tới việc kiểm tra đánh giá ở lĩnh vực nhận thức của

học sinh Như giáo viên mới chỉ đánh giá để biết được mức độ tiếp thu kiến thức và kĩ

năng của người học mà chưa chú ý đến yêu cầu thực hiện những công việc có ý nghĩa

giống với những thách thức đời thường sẽ gặp sau này

Qua điều tra, nghiên cứu việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá ở môn công nghệ

nói chung là chưa thực sự được chú ý vì rằng trong quan niệm của mọi người ( kể cả

học sinh ) môn công nghệ ở phổ thông vẫn chỉ là “môn phụ” do đó việc dạy và học

cũng như việc kiểm tra, đánh giá ở môn công nghệ chưa được coi trọng

Để thực hiện tốt việc đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá và để làm sáng tỏ mức độ đạt

được và chưa đạt được về các mục tiêu dạy học, tình trạng kiến thức, kĩ năng và thái

độ của học sinh đối chiếu với yêu cầu chương trình môn học Do đó tác giả lựa chọn

đề tài “Ứng dụng trắc nghiệm khách quan trong đổi mới kiểm tra, đánh giá môn

công nghệ phổ thông” nhằm thực hiện tốt mục tiêu dạy học.

I/ NỘI DUNG KIỂM TRA TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Trắc nghiệm khách quan là một phương tiện kiểm tra, đánh giá về kiến thức

hoặc để thu thập thông tin

a/Ưu điểm và nhược điểm của trắc nghiệm khách quan

- Khảo sát được số lượng lớn thí sinh, kết quả nhanh, điểm số đáng tin cậy,

công bằng, chính xác, vô tư, ngăn ngừa "học tủ"

- Thí sinh dành nhiều thời gian để đọc và suy nghĩ, lựa chọn câu trả lời đúng

nhất trong số những câu trả lời gợi ý

- Số lượng câu hỏi nhiều, bao quát được kiến thức của chương trình Học

sinh trả lời ngắn gọn

- Người soạn có điều kiện tự do bộc lộ kiến thức và các giá trị của mình

thông qua việc đặt câu hỏi

- Người chấm ít tốn công và kết quả chấm là khách quan vì không bị ảnh

hưởng tâm lý khi chấm

- Phương pháp này còn dạy cho học sinh biết cách vận dụng và linh hoạt

trong tính toán làm quen với sự nhạy bén và sớm định hình một đầu óc tính toán hiểu

biết linh hoạt

*Nhược điểm của trắc nghiệm khách quan

- Thí sinh có khuynh hướng đoán mò đáp án Không thấy rõ diễn biến tư duy

của thí sinh, Khó soạn đề và tốn công sức

- Chất lượng của bài trắc nghiệm được xác định phần lớn dựa vào kỹ năng

của người soạn thảo

- Người ra đề tốn nhiều công sức và thời gian

- Cho phép và đôi khi khuyến khích sự phỏng đoán của học sinh

- Không khơi dậy được sự sáng tạo trong học sinh, thi trắc nghiệm là: tập cho

học sinh thói quen cái gì cũng có sẳn mà lười tự luận và suy nghĩ tạo ra phương pháp

mới

b/Các kiểu câu hỏi trắc nghiệm khách quan viết:

* Trắc nghiệm Đúng, Sai (Yes/No Questions):

+ Ưu điểm: Là loại câu hỏi đơn giản dùng để trắc nghiệm khách quan kiến thức về sự

kiện, vì vậy viết loại câu hỏi này tương đối dễ dàng, ít phạm lỗi, mang tính khách

quan khi chấm

+ Nhược điểm: Học sinh có thể đoán mò vì vậy độ tin cậy thấp.

*Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Multiple choise questions):

+Ưu điểm: Giáo viên có thể dùng loại câu hỏi này để kiểm tra – đánh giá

những mục tiêu dạy học khác nhau

+ Nhược điểm: Loại câu hỏi này khó soạn vì phải tìm câu trả lời đúng

nhất, còn những câu còn lại (câu nhiễu) cũng có vẻ hợp lý

+Ưu điểm: Học sinh có cơ hội trình bày những câu trả lời khác thường, phát huy óc

sáng kiến Học sinh không có cơ hội đoán mò mà phải nhớ, nghĩ ra, tìm câu trả lời Dù

sao việc chấm điểm dạng này cũng tương đối nhanh hơn tự luận và cách soạn cũng

phần nào dễ hơn trắc nghiệm nhiều lựa chọn, song thường rắc rối và khó khăn hơn

những dạng trắc nghiệm khách quan khác

+Nhược điểm: Khi soạn dạng trắc nghiệm này thường dễ mắc phải sai lầm là trích

nguyên văn các câu và từ trong sách giáo khoa Đồng thời phạm vi kiểm tra của câu hỏi

này thường chỉ giới hạn ở những chi tiết nhỏ Việc chấm bài cũng mất thời gian hơn

+Ưu điểm: Câu hỏi trắc nghiệm khách quan ghép đôi dễ viết, dễ dùng, loại này

thường phù hợp tâm lý học sinh Chúng ta có thể dùng dạng câu hỏi này để đo (đánh

giá) các loại trí năng khác nhau Nó đặc biệt hữu hiệu trong việc đánh giá khả năng

nhận biết các hệ thức hay lập các mối tương quan

+Nhược điểm: Loại câu hỏi này không thích hợp cho việc thẩm định các khả năng như

sắp đặt và vận dụng kiến thức Muốn soạn loại câu hỏi này để đạt được mục đích đánh

giá trí năng cao đòi hỏi rất nhiều công phu Ngoài ra nếu chúng ta tạo danh sách mỗi

cột dài thì học sinh tốn nhiều thời gian cho học sinh đọc mỗi cột trước khi ghép đôi

1.Bắt đầu

2.Xây dựng ngân hàng câu hỏi, bộ đề

3.Thẩm định của

chuyên gia

4.Thu thập số liệu

Cần

7.Ngân hàng câu hỏi, bộ đề

5.Đánh giá chất

8.Tổ chức kiểm tra đánh giá người học Không đạt

11.Hoàn thiện câu hỏi, bộ đề

6.Loại bỏ

9.Thu thập số liệu thống kê

Cần sửa Không đạt

10.Đánh giá chất lượng câu hỏi và bộ đề

12.Loại bỏ

Kết thúc

c/ Quy trình thiết kế câu hỏi trắc nghiệm khách quan.

II/ ỨNG DỤNG TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN TRONG KIỂM TRA, ĐÁNH

GIÁ MÔN CÔNG NGHỆ PHỔ THÔNG

1/Phối hợp nhiều dạng câu hỏi trắc nghiệm trong một đề kiểm tra.

 Một câu hỏi tự luận đòi hỏi thí sinh phải tự suy nghĩ ra câu trả lời rồi diễn đạt

bằng ngôn ngữ riêng của bản thân, câu hỏi trắc nghiệm buộc thí sinh phải chọn duy

nhất một câu đúng nhất

 Một bài tự luận có rất ít câu hỏi nhưng thí sinh phải diễn đạt bằng lời lẽ dài

dòng, còn một bài trắc nghiệm có rất nhiều câu hỏi nhưng chỉ đòi hỏi trả lời ngắn gọn

nhất

 Làm bài tự luận cần nhiều thời gian để suy nghĩ và diễn đạt, còn khi làm

trắc nghiệm thời gian đó cần để đọc và suy nghĩ

 Chất lượng bài tự luận phụ thuộc vào kỹ năng người chấm bài, còn chất

lượng bài trắc nghiệm phụ thuộc vào kỹ năng người ra đề

 Một đề bài tự luận tương đối dễ soạn nhưng khó chấm điểm, còn trắc

nghiệm thì khó soạn nhưng dễ chấm điểm

 Với bài tự luận, thí sinh tự do bộc lộ suy nghĩ cá nhân, người chấm tự do

cho điểm theo xu hướng riêng; bài trắc nghiệm chỉ chứng tỏ kiến thức thông qua tỉ lệ

câu trả lời đúng, người ra đề tự bộc lộ kiến thức thông qua việc đặt câu hỏi

 Một bài trắc nghiệm cho phép và đôi khi khuyến khích sự "phỏng đoán"

đáp án, nhưng một bài tự luận cho phép sử dụng ngôn từ hoa mỹ

Loại câu hỏi này gần như mang đầy đủ các ưu điểm của loại câu hỏi nhiều lựa chọn và

loại câu hỏi trắc nghiệm tự luận Đặc biệt là nó khắc phục được các nhược điểm của

câu hỏi nhiều lựa chọn: Loại bỏ được khả năng đoán mò, đánh giá được khả năng tư

duy sáng tạo và trình độ tư duy của học sinh đồng thời đánh giá được khả năng sử

dụng ngôn ngữ chuyên môn của học sinh để sắp xếp, diễn đạt, trình bày một vấn đề

Khi chọn những câu hỏi nhiều lựa chọn để phối hợp với tự luận có những điểm cần chú

ý như sau:

- Phải là những câu hỏi nhiều lựa chọn hay, có nội dung để đánh giá khả

năng ở mức trí lực cao như: Phân tích, tổng hợp, so sánh, thực nghiệm, óc quan sát tinh

vi, nhận xét tinh tế vì đánh giá các mức trí lực cao là nhược điểm của câu hỏi trắc

nghiệm khách quan song đó lại là ưu điểm của tự luận

- Dù là câu hỏi trắc nghiệm khách quan hay tự luận thì học sinh cũng phải

suy nghĩ, song để đảm bảo độ tin cậy của trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn thì

số câu hỏi phải nhiều vì vậy phần trắc nghiệm tự luận kết hợp phải làcâu trả lời được

viết ngắn ngọn, rõ ràng, súc tích, ít tốn thời gian do đó câu hỏi lựa chọn loại này cũng

chỉ nên đề cập một vấn đề, một nguyên tắc, không nên hỏi nhiều vấn đề trong một câu

như trắc nghiệm tự luận

- Do phần chấm điểm tự luận mang tính chủ quan nên phần tự luận của câu

hỏi loại này không nên cho quá nhiều điểm so với phần trắc nghiệm khách quan

2/Điểm kiểm tra cần dựa vào cả điểm trung bình của các bài thực hành.

Hiện nay việc kiểm tra, đánh giá môn học ở trường phổ thông hâu như chỉ đánh giá việc

học sinh qua những bài kiểm tra trên giấy, chưa có kiểm tra, đánh giá học sinh thông qua

các bài thực hành Kiểm tra, đánh giá trong dạy học thực hành có những ưu điểm sau:

+ Học sinh tự đánh giá được kiến thức và năng lực thực hành của chính mình thông qua

các bài báo cáo thực hành

+ Củng cố và hệ thống hoá những kiến thức mà học sinh đã học

+ Hình thành và rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh Giáo viên nhận biết được kỹ

năng thực hành của học sinh

+ Có thể đánh giá được cả khả năng làm việc theo nhóm của học sinh 3/Ứng dụng công

nghệ thông tin trong kiểm tra trắc nghiệm môn công nghệ.

Hiện nay việc kiểm tra, đánh giá môn học không những chỉ thực hiện trên giấy mà việc

ứng dụng công nghệ thông tin còn cho phép kiểm tra kiến thức môn học được thực hiện

trên máy tính, việc ứng dụng công nghệ thông tin để kiểm tra, đánh giá kiến thức của

học sinh có những ưu điểm:

+ Cho phép tổ chức thi trắc nghiệm trong phòng lab

+ Thi xong, điểm sẽ tự động chuyển về máy giáo viên

+ Hỗ trợ học sinh luyện tập ở nhà và trong phòng lab Sau khi làm bài thi xong, học sinh

có thể biết được kết quả ngay

Có rất nhiều phần mềm giúp ta soạn thảo và lập trình ra phần mềm trắc nghiệm khác

nhau như: Violet, ED Quiz, VB6.0, Và trên mạng internet có rất nhiều website dạy

học và thi trắc nghiệm trực tuyến, giáo viên có thể hướng dẫn

học sinh truy cập vào các trang web dạy học trược tuyến đó để học tập và làm các bài tập

trắc nghiệm trực tuyến

III/ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1/Kết luận

Qua quá trình nghiên cứu đề tài “Ứng dụng trắc nghiệm khách quan trong đổi mới kiểm

tra, đánh giá môn công nghệ phổ thông” đã giải quyết được các vấn đề sau:

Hệ thống hoá và cụ thể hoá lý luận về kiểm tra trắc nghiệm khách quan

Tìm hiểu thực tiễn việc thực hiện đổi mới kiểm tra, đánh giá trong môn công nghệ phổ

thông

Đề ra được một số biện pháp trong việc đổi mới kiểm tra, đánh giá trong môn công nghệ

phổ thông

2/Kiến nghị

Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài cho thấy việc kiểm tra, đánh giá môn công

nghệ phổ thông cần giải quyết những vấn đề sau:

- Cần có sự quan tâm hơn nữa của chi uỷ, ban giám hiệu nhà trường

- Cần khuyến khích và tạo động lực cho giáo viên đổi mới hình thức kiểm tra,

đánh giá

- Cần xây dựng một số phần mềm trắc nghiệm mang “thương hiệu” Lê Xoay

- Cần có phòng thực hành, thi nghiệm riêng cho môn Công nghệ

- Cần có các hình thức thi học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi đối với môn Công

nghệ phổ thôn