(SKKN HAY NHẤT) môn công nghệ THPT một số giải pháp đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Để thực hiện vấn đề này, đã có nhiều những hình thức và biện pháp dạy học được triển khai như: dạy học nêu vấn đề, tổ chức các hoạt động dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sá

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

"MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT

QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH"

LỜI NÓI ĐẦU

Đổi mới phương pháp dạy học trong chương trình giáo dục phổ thông nói chung và

giáo dục THPT nói riêng là vấn đề được đặt ra và thực hiện từ nhiều năm nay Để thực

hiện vấn đề này, đã có nhiều những hình thức và biện pháp dạy học được triển khai như:

dạy học nêu vấn đề, tổ chức các hoạt động dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ

động, sáng tạo của học sinh, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học… Những biện

pháp và hình thức đó, trong quá trình thực hiện, đã góp phần thúc đẩy đổi mới phương

pháp dạy học, nâng cao hiệu quả giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học

sinh Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học, bên cạnh các biện pháp, hình

thức dạy học như trên thì việc đổi mới KT - ĐG kết quả học tập của học sinh là vô cùng

quan trọng KT - ĐG là một khâu không thể thiếu trong quá trình dạy học Đó là một yêu

cầu khách quan đối với việc phát triển lí luận dạy học nói chung cũng như phương pháp

dạy học địa lí nói riêng Đánh giá được xem là công cụ quan trọng chủ yếu xác định năng

lực nhận thức người học, điều chỉnh quá trình dạy học Đổi mới KT - ĐG sẽ tạo động lực

thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng, bảo đảm thực

hiện mục tiêu giáo dục

Vậy, thế nào là đổi mới KT - ĐG ? KT - ĐG như thế nào để nâng cao hiệu quả giảng

dạy, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục? KT - ĐG trong môn Công nghệ bậc THPT

như thế nào để đảm bảo mục tiêu bộ môn? Đó là những câu hỏi lớn mà cá nhân tôi cũng

chưa có lời giải cụ thể Nhưng, xuất phát từ thực tế giảng dạy, dưới đây, tôi xin trình bày

những kinh nghiệm của bản thân trong việc KT - ĐG kết quả học tập của học sinh, theo

cá nhân tôi, những biện pháp và hình thức kiểm tra như vậy đã có tác dụng tích cực đến

các hoạt động dạy học của giáo viên chất lượng học tập của học sinh

Những kinh nghiệm mà tôi trình bày sau đây chỉ mang tính chất cá nhân, do đó sẽ

khó tránh khỏi suy nghĩ chủ quan và chắc sẽ có nhiều điểm chưa phù hợp, vì vậy rất

mong nhận được sự góp ý của các đồng chí

Xin chân thành cảm ơn!

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Kiểm tra và đánh giá (KT - ĐG) là hai khâu trong một quy trình thống nhất nhằm xác

định kết quả thực hiện mục tiêu dạy học Kiểm tra là thu thập thông tin từ riêng lẻ đến hệ

thống về kết quả thực hiện mục tiêu dạy học Đánh giá là xác định mức độ đạt được về

thực hiện mục tiêu dạy học Đánh giá kết quả học tập thực chất là việc xem xét mức độ

đạt được của hoạt động học của HS so với mục tiêu đề ra đối với từng môn học, từng lớp

học, cấp học Mục tiêu của mỗi môn học được cụ thể hoá thành các chuẩn kiến thức, kĩ

năng Từ các chuẩn này, khi tiến hành KT - ĐG kết quả học tập môn học, cần phải thiết

kế thành những tiêu chí nhằm kiểm tra được đầy đủ cả về định tính và định lượng kết quả

học tập của HS

Môn Công Nghệ là một môn học trong chương trình học bậc trung học phổ thông

(THPT), nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh phổ thông,

thực hiện chỉ đạo của Đảng và Nhà nước cũng như nguyện vọng của toàn xã hội trong

thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ

Từ lâu Ngành Giáo dục quá chú ý đến đổi mới phương pháp dạy học

(PPDH), nhưng ít chú ý đến khâu KT - ĐG, đây là vấn đề cốt lõi đã ảnh hưởng đến hiệu

quả của việc cải tiến đổi mới PPDH KT - ĐG là một thành tố của quá trình sư phạm,

nó giúp quá trình sư phạm được thực hiện toàn vẹn có hiệu quả, vì thế từ lâu các

nhà lý luận đã xem KT - ĐG có vai trò như nội dung

Xuất phát từ quan niệm chất lượng giáo dục phổ thông là sự phù hợp với mục tiêu

giáo dục phổ thông, quá trình sư phạm là một quá trình thống nhất toàn vẹn được cấu trúc

bởi các thành tố: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục, người dạy,

người học, KT - ĐG kết quả… Tôi cho rằng việc cải tiến đổi mới kiểm tra KT - ĐG môn

Công Nghệ có vai trò hết sức quan trọng đối với việc vận dụng quan niệm dạy học mới

“Dạy-học hướng tập trung vào người học” Đổi mới PPDH nhưng KT-ĐG không đổi mới

đương nhiên sẽ hạn chế việc đổi mới PPDH Chính cách KT - ĐG của giáo viên làm thay

đổi cách học của học sinh

Từ thực trạng trên, để việc KT - ĐG đạt hiệu quả tốt hơn và để đáp ứng được mục tiêu

giáo dục, tạo nên sự công bằng trong đánh giá tôi đã mạnh dạn đưa ra đề tài:

‘‘Đổi mới cách KT - ĐG kết quả học tập môn Công nghệ bậc THPT ’’

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Ở bậc THPT, việc học môn Công nghệ là môn học có nhiều kiến thức mới mẻ và mang

tính chất khoa học Đặc thù của môn học công nghệ là môn học khó truyền đạt đối với

giáo viên, khó làm đối với học sinh Là môn học có rất nhiều kiến thức mới, trừu tượng

mang tính công nghiệp Chính vì lý do đó mà phân phối chương trình của Bộ giáo dục và

đào tạo đã dành cho khối 12 là 35 tiết, khối 11 là 52 tiết

Chính vì vậy việc đổi mới KT- ĐG là vấn đề cần thiết hiện nay Vì nó đánh giá được

học sinh có thể hiểu và nhớ được những kiến thức cơ bản của môn học, chủ yếu là nhớ ý

nghĩa theo hệ thống kiến thức của chương trình Đánh giá được việc áp dụng kiến thức để

giải quyết tình huống cụ thể, sự độc lập sáng tạo của học sinh Đánh giá được động cơ,

hứng thú, thái độ học tập của học sinh

3 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT.

Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “Giúp học sinh phát triển toàn diện về dạo đức, trí

tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động

và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư

cách, trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống

lao động, tham gia bảo vệ tổ quốc” Trong các trường THPT hiện nay, việc dạy học

không chỉ chủ yếu là dạy cái gì mà còn dạy học như thế nào Đổi mới phương pháp dạy

học là một yêu cầu cấp bách có tính chất đột phá để nâng cao chất lượng dạy học Đổi

mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ đổi mới từ nội dung

chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy học cho đến KT - ĐG kết quả dạy học

KT - ĐG có vai trò rất to lớn đến việc nâng cao chất lượng đào tạo Kết quả của KT - ĐG

là cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học và quản lý giáo duc Nếu KT - ĐG

sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng đào tạo gây tác hại to lơn trong việc sử dụng

nguồn nhân lực Vậy đổi mới KT - ĐG trở thành nhu cầu bức thiết của ngành giáo dục và

toàn xã hội ngày nay KT - ĐG đúng thực tế, chính xác và khách quan sẽ giúp người học

tự tin, hăng say, nâng cao năng lực sáng tạo trong học tập

4 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu của đề tài “Kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn

công nghệ” trong trường THPT bao gồm cả thầy và trò

Về phía Thầy:

- Có kiến thức về phương pháp dạy học, phương pháp KT - ĐG Đặc biệt là phảinắm vững chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học

- Có kiến thức sâu về chuyên ngành được đào tạo

- Biết phối hợp các phương pháp giáo dục truyền thống và hiện đại, cách

KT - ĐG sao cho phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau để có kết quả giáo dục

cao nhất

Về phía trò:

- Tích cực chủ động trong việc tiếp thu kiến thức, có khả năng tư duy sáng tạotrong quá trình học tập

- Có khả năng tư duy, tổng hợp kiến thức để nắm bắt được các kiến thức đã học trong

sách và kiến thức thu được ở ngoài đời sống thực tế

Phạm vi nghiên cứu của đề tài ‘‘Đổi mới cách KT - ĐG kết quả học tập môn Công

nghệ bậc THPT ’’ được xây dựng và thực hiện trong các giờ lên lớp, các bài kiểm tra 15

phút, 45phút và học kỳ tại trường THPT Hậu Lộc 2 từ năm học 2012 đến nay

PhầnII NỘI DUNG.

I CƠ SỞ LÝ LUẬN KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

A CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

1 Khái niệm kiểm tra đánh giá:

a Khái niệm kiểm tra.

Trong Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý định nghĩa kiểm tra là xem xét thực chất,

thực tế Theo Bửu Kế, kiểm tra là tra xét, xem xét, kiểm tra là soát xét lại công việc, kiểm

tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét Còn theo Trần Bá Hoành, kiểm tra

là cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá

Như vậy, các nhà khoa học và các nhà giáo dục đều cho rằng kiểm tra với nghĩa là nhằm

thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét, soát xét lại công việc thực tế để đánh giá và nhận xét

Trong giáo dục, kiểm tra có các hình thức như kiểm tra thường xuyên (kiểm tra hàng

ngày), kiểm tra định kì (kiểm tra hết chương, hết phần ) và kiểm tra tổng kết (kiểm tra

cuối học kì)

Kiểm tra là theo dõi, sự tác động của người kiểm tra đối với người học nhằm thu được

những thông tin cần thiết cho việc đánh giá

Kiểm tra có 3 chức năng bộ phận liên kết, thống nhất, thâm nhập vào nhau và bổ sung

cho nhau đó là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh

Về mặt lý luận dạy học, kiểm tra có vai trò liên hệ nghịch trong quá trình dạy học Kiểm

tra biết những thông tin, kết quả về quá trình dạy của thầy và quá trình học của trò để từ

đó có những quyết định cho sự điều khiển tối ưu của cả thầy lẫn trò Học sinh sẽ học tốt

hơn nếu thường xuyên được kiểm tra và được đánh giá một cách nghiêm túc, công bằng

với kỹ thuật cao và đạt kết quả tốt

b Khái niệm đánh giá

Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa

vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề

ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao

chất lượng và hiệu qủa công việc Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, đánh

giá là nhận xét bình phẩm về giá trị Theo từ điển Tiếng Việt của Văn Tân thì đánh giá là

nhận thức cho rõ giá trị của một người hoặc một vật

Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tống là quá trình thu thập và xử lý kịp thời,

có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục Căn cứ vào mục tiêu dạy học,

làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành động trong giáo dục tiếp theo Cũng

có thể nói rằng đánh giá là quá trình thu thập phân tích và giải thích thông tin một cách hệ

thống nhằm xác định mức độ đạt đến của các mục tiêu giáo dục về phía học sinh Đánh

giá có thể thực hiện bằng phương pháp định lượng hay định tính

Như vậy đánh giá là việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét về trình độ học sinh

Muốn đánh giá kết quả học tập của học sinh thì việc đầu tiên là phải kiểm tra, soát xét lại

toàn bộ công việc học tập của học sinh, sau đó tiến hành đo lường để thu thập những

thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra một quyết định Do vậy kiểm tra và đánh giá kết

quả học tập của học sinh là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau Kiểm tra nhằm cung

cấp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả của kiểm tra Hai khâu đó hợp

thành một quá trình thống nhất là KT - ĐG

Đánh giá kết quả học tập là quá trình đo lường mức độ đạt được của học sinh về các mục

tiêu và nhiệm vụ của quá trình dạy học Mô tả một cách định tính và định lượng: tính đầy

đủ, tính đúng đắn, tính chính xác, tính vững chắc của kiến thức, mối liên hệ của kiến thức

với đời sống, các khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, mức độ thông hiểu, khả

năng diễn đạt bằng lời nói, bằng văn viết, bằng chính ngôn ngữ chuyên môn của học

sinh… và cả thái độ của học sinh trên cơ sở phân tích các thông tin phản hồi từ việc quan

sát, kiểm tra, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao, đối chiếu với những chỉ

tiêu, yêu cầu dự kiến, mong muốn đạt được của môn học

Đánh giá kết quả học tập của học sinh là một quá trình phức tạp và công phu Vì vậy để

việc đánh giá kết quả học tập đạt kết quả tốt thì quy trình đánh giá gồm những công đoạn

sau:

- Phân tích mục tiêu học tập thành các kiến thức, kỹ năng

- Đặt ra các yêu cầu về mức độ đạt được các kiến thức, kỹ năng dựa trên những dấu hiệu

có thể đo lường hoặc quan sát được

- Tiến hành đo lường các dấu hiệu đó để đánh giá mức độ đạt được về các yêu cầu đặt ra,

biểu thị bằng điểm số

- Phân tích, so sánh các thông tin nhận được với các yêu cầu đề ra rồi đánh giá, xem xét

kết quả học tập của học sinh, mức độ thành công của phương pháp giảng dạy của giáo

viên… để từ đó có thể cải tiến, khắc phục nhược điểm

- Trong đánh giá phải quán triệt nguyên tắc vừa sức, bám sát yêu cầu của chương trình

2 Mục đích, ý nghĩa, vai trò của KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

a Mục đích của việc KT-ĐG

Công khai hóa nhận định về năng lực và kết quả học tập của mỗi học sinh và tập thể lớp,

tạo cơ hội cho học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá, giúp học sinh nhận ra sự tiến bộ

của mình, khuyến khích động viên việc học tập.Giúp cho giáo viên có cơ sở thực tế để

nhận ra những điểm mạnh và điểm yếu của mình, tự hoàn thiện hoạt động dạy, phân đấu

không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Như vậy, KT - ĐG không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và định hướng,

điều chỉnh hoạt động của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định ra thực trạng và

điều chỉnh hoạt động dạy của thầy

b Ý nghĩa của việc KT - ĐG

KT - ĐG có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với học sinh, giáo viên và đặc biệt là đối với

cán bộ quản lí

* Đối với học sinh:

- Việc KT - ĐG có hệ thống và thường xuyên cung cấp kịp thời những thông tin "liên hệ

ngược" giúp người học điều chỉnh hoạt động học

- Về giáo dưỡng chỉ cho học sinh thấy mình đã tiếp thu điều vừa học đến mức độ nào,

còn thiếu sót nào cần bổ khuyết

- Về mặt phát triển năng lực nhận thức giúp học sinh có điều kiện tiến hành các hoạt động

trí tuệ như ghi nhớ, tái hiện, chính xác hóa, khái quát hóa, hệ thống hóa kiến thức, tạo

điều kiện cho học sinh phát triển tư duy sáng tạo, linh hoạt vận dụng kiến thức để giải

quyết các tình huống thực tế

- Về mặt giáo dục học sinh có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập, có ý chí vươn lên

đạt những kết quả cao hơn, cũng cố lòng tin vào khả năng của mình, nâng cao ý thức tự

giác, khắc phụ tính chủ quan tự mãn

* Đối với giáo viên:

- Việc KT - ĐG học sinh cung cấp cho giáo viên những thông tin "liên hệ ngược ngoài",

qua đó rút kinh nghiệm, điều chỉnh lại mục tiêu, lựa chọn phương pháp và nội dung

trọng tâm trong quá trình giảng dạy

- KT - ĐG kết hợp với việc theo dõi thường xuyên giúp cho giáo viên nắm được một cách

cụ thể và khá chính xác năng lực và trình độ mỗi học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp

cụ thể, thích hợp bồi dưỡng riêng cho từng nhóm học sinh, nâng cao chất lượng học tập

chung cho cả lớp

* Đối với cán bộ quản lí giáo dục:

Cung cấp cho cán bộ quản lí giáo dục những thông tin về thực trạng dạy và học trong một

đơn vị giáo dục để có những chỉ đạo kịp thời, uốn nắn được những lệch lạc, khuyến

khích, hỗ trợ những sáng kiến hay, bảo đảm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục

c Vai trò của KT - ĐG trong dạy học hiện nay

Trong nhà trường hiện nay, việc dạy học không chỉ chủ yếu là dạy cái gì mà còn dạy học

như thế nào Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách có tính chất đột phá

để nâng cao chất lượng dạy học Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải tiến hành

một cách đồng bộ đổi mới từ nội dung chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy

học cho đến KT - ĐG kết quả dạy học KT - ĐG có vai trò rất to lớn đến việc nâng cao

chất lượng đào tạo Kết quả của KT - ĐG là cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt

động học và quản lý giáo dục Nếu KT - ĐG sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng đào

tạo gây tác hại to lơn trong việc sử dụng nguồn nhân lực Vậy đổi mới KT - ĐG trở thành

nhu cầu bức thiết của ngành giáo dục và toàn xã hội ngày nay KT - ĐG đúng thực tế,

chính xác và khách quan sẽ giúp người học tự tin, hăng say học tập, nâng cao năng lực

sáng tạo của bản thân trong học tập

3 Chức năng của KT - ĐG:

Kiểm tra gồm 3 chức năng bộ phận liên kết thống nhất với nhau đó là: đánh giá, phát hiện

lệch lạc và điều chỉnh

Nhờ đánh giá sẽ phát hiện ra cả những mặt tốt lẫn mặt chưa tốt trong trình độ đạt tới

của học sinh, trên cơ sở đó tìm hiểu kỹ nguyên nhân của những lệch lạc, về phía dạy

cũng như phía học, hoặc có thể từ khách quan Phát hiện ra lệch lạc, tìm ra nguyên nhân

của lệch lạc là rất quan trọng Vì sự thành đạt trong kết quả là điều đã dự kiến trong mục

tiêu, còn những lệch lạc thường bị bỏ qua, mà nếu sửa chữa loại trừ chúng thì chất lượng

sẽ được tốt lên.Từ đánh giá và phát hiện lệch lạc giáo viên điều chỉnh, uốn nắn, loại trừ

những lệch lạc đó, tháo gỡ những khó khăn trở ngại, thúc đẩy chất lượng dạy học lên rất

nhiều

4 Bản chất của KT - ĐG.

Trong dạy học, KT - ĐG là một vấn đề hết sức phức tạp, nếu không cẩn thận dễ dẫn đến

sai lầm Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học nhất thiết phải đổi mới, cải cách KT - ĐG,

sử dụng kỹ thuật ngày càng tiên tiến, có độ tin cậy cao, bên cạnh đó còn có công cụ KT

-ĐG cho học sinh để họ tự đánh giá kết quả lĩnh hội kiến thức của bản thân mình, từ đó

điều chỉnh uốn nắn việc học tập của bản thân

Như vậy, việc KT ĐG của người dạy phải khuyến khíchvà thúc đẩy được sự tự KT

-ĐG của người học Hai mặt này phải thống nhất biện chứng với nhau KT - -ĐG phải có

tác dụng làm cho học sinh thi đua học tốt với chính mình chứ không phải để ganh đua với

người khác

5 Các tiêu chuẩn về nhận thức áp dụng cho bài KT - ĐG.

Có 6 tiêu chuẩn về quá trình nhận thức được áp dụng cho KT - ĐG: đó là các mức độ

nhận thức đi từ thấp đến cao của hoạt động tư duy

- Biết (còn gọi là nhớ lại):đây là khả năng thấp nhất trong lĩnh vực kiến thức.

- Hiểu: là kỹ năng học sinh hiểu được vấn đề họ biết, có khả năng áp dụng những kiến

thức đã biết vào việc giải quyết những vấn đề mới

- Ứng dụng: là khả năng vận dụng các kiến thức quy luật, khái niệm, định luật… nhằm

giải quyết những vấn đề cụ thể Học sinh có khả năng tư duy tốt sẽ vận dụng kiến thức

tốt

- Phân tích: là khả năng tách ra từng phần để nghiên cứu, để tìm hiểu rõ đối tượng hay

hiện tượng Phân tích còn là sự phân biệt các dấu hiệu, các đặc tính riêng biệt của đối

tượng hay hiện tượng đó theo một hệ thống nhất định

- Tổng hợp: Là kỹ năng kết hợp các yếu tố riêng biệt để rút ra những cái chung, các bản

chất nhất của đối tượng hay hiện tượng, tức là những dấu hiệu trong một tổng thể phân

tích và tổng hợp có sự liên kết mật thiết với nhau là hai mặt của một quá trình tư duy

thống nhất, nó có tác dụng quan trọng trong việc lĩnh hội các khái niệm khoa học

- Đánh giá: Có thể coi là mức độ cao nhất của sự phát triển các kỹ năng về trí tuệ Dựa

trên sự hiểu biết những phân tích và tổng hợp để rút ra kết luận đúng nhất, chính xác

nhất, xem xét kết luận này có ưu nhược điểm gì, có vai trò ra sao, tiến hành áp dụng nó

thế nào Đó chính là kỹ năng mà có thể đề xuất việc nhận định chất lượng học tập của học

sinh

6 Quy trình của việc KT - ĐG.

Về cơ bản quy trình này gồm 5 bước:

Bước 1: Xây dựng hệ thống chỉ tiêu về nội dung KT - ĐG và tiêu chí KT - ĐG (KT -ĐG

cái gì? cho điểm số thế nào?) tương ứng với hệ thống mục tiêu dạy học đã được cụ thể

hoá đến chi tiết

Bước 2: Thiết kế công cụ KT - ĐG (hay lựa chọn hình thức KT - ĐG) và kế hoạch sử

dụng chúng, tuỳ theo mục đích KT - ĐG mà có thể lựa chọn các dạng kiểm tra (kiểm tra

sơ bộ, kiểm tra thường ngày, kiểm tra định kỳ và kiểm tra tổng kết); hoặc các hình thức

kiểm tra (kiểm tra miệng, viết 15', 45', học kỳ)

Bước 3: Thu nhập số liệu KT - ĐG: theo đáp án, bảng đặc trưng, giáo viên chấm bài

kiểm tra, thống kê điểm kiểm tra

Bước 4: Xử lý số liệu

Bước 5: Hình thành hệ thống kết luận về việc KT - ĐG và đưa ra những đề xuất điều

chỉnh quá trình dạy học

7 Những yêu cầu và nguyên tắc để KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

a Những yêu cầu sư phạm cần tuân thủ khi KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

Khi KT - ĐG cần phải tuân thủ những yêu cầu sau:

- KT - ĐG phải xuất phát từ mục tiêu dạy học

- Công cụ KT - ĐG phải đảm bảo mức độ chính xác nhất định

- KT - ĐG phải mang tính khách quan, toàn diện, có hệ thống và công khai

- KT - ĐG phải đảm bảo tính thuận tiện của việc sử dụng công cụ KT - ĐG.

b Những nguyên tắc để KT-ĐG kết quả học tập của học sinh

Để KT - ĐG kết quả học tập cần dựa vào những nguyên tắc mang tính tổng quát và cụ

thể

Những nguyên tắc mang tính tổng quát:

- KT - ĐG là quá trình tiến hành, có hệ thống để xác định phạm vi đạt được của các mục

tiêu đề ra Vậy, phải xác định rõ mục tiêu KT - ĐG là gì

- Khi KT - ĐG phải chọn mục tiêu KT - ĐG rõ ràng, các mục tiêu phải được biểu hiện

dưới dạng những điều có thể quan sát được

- Khi KT - ĐG giáo viên phải biết nó là phương tiện để di đến mục đích, chứ bản thân

không phải là mục đích Mục đích KT - ĐG là để có nhưng quyết định đúng đắn, tối ưu

nhất cho quá trình dạy học

- KT - ĐG bao giờ cũng gắn với việc học tập của học sinh, nghĩa là trước tiên phải chú ý

đến việc học tập của học sinh Sau đó mới kích thích sự nỗ lực học tập của học sinh, cuối

cùng mới KT - ĐG bằng điểm số

- KT - ĐG bao giờ cũng đi kèm theo nhận xét để học sinh nhận biết những sai sót của

mình về kiến thức kỹ năng, phương pháp để học sinh nghiên cứu, trao đổi thêm kiến

thức

- Qua những lỗi mắc phải của học sinh, giáo viên cần rút kinh nghiệm để phát hiện ra

những sai sót trong quá trình dạy và KT - ĐG của mình để thay đổi cách dạy sao cho phù

hợp với học sinh

- Trong KT - ĐG nên sử dụng nhiều phương pháp và hình thức khác nhau nhằm tăng độ

tin cậy và chính xác

- Lôi cuốn và khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình KT - ĐG

- Giáo viên phải thông báo rõ các loại hình câu hỏi để KT - ĐG giúp học sinh định

hướng khi trả lời

- Phải dựa trên những cơ sở của phương phá dạy học mà xem xét kết quả của một câu trả

lời, của một bài kiểm tra, kết hợp với chức năng chẩn đoán hoặc quyết định về mặt sư

phạm

- Trong các câu hỏi xác định về mặt định lượng, giáo viên thông qua các câu hỏi yêu cầu

học sinh giải thích bằng lời để xác định rõ nhận thức của học sinh

- Phương pháp và cách thức tiến hành KT-ĐG phải diễn ra trong hoàn cảnh thoải mái,

học sinh cảm thấy tự nguyện, không lo lắng hay sợ sệt

- Không nên đặt những câu hỏi mà bản thân giáo viên không thể trả lời một cách chắc

chắn được

B CÁC PHUƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

I KT - ĐG bằng phương pháp quan sát

1 Bản chất

Phương pháp quan sát là phương pháp trong đó GV tổ chức cho HS sử dụng các giác

quan để tri giác có mục đích đối với các đôí tượng trong tự nhiên và xã hội mà không có

sự can thiệp vào các quá trình diễn biến của các hiện tượng hoặc sự vật đó

2 Quy trình thực hiện

Bước 1: Lựa chọn đối tượng quan sát

Tuỳ theo nội dung học tập, GV sẽ chọn đối tượng quan sát phù hợp với trình độ HS và

điều kiện địa phương

Bước 2: Xác định mục đích quan sát.

Trong quá trình quan sát không phải lúc nào học sinh cũng rút ra được những đặc điểm

của đối tượng Vì vậy, với mỗi đối tượng, GV cần xác định mục đích của việc quan sát

Bước 3: Tổ chức và hướng dẫn HS quan sát.

- Có thể tổ chức cho HS quan sát cá nhân, quan sát theo nhóm hoặc cả lớp Điều đó phụ

thuộc vào số đồ dùng chuẩn bị được và năng lực quản lý của GV

- Sử dụng những câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh:

+ Quan sát tổng thể rồi mới đi đến bộ phận, chi tiết

+ Quan sát từ bên ngoài rồi mới đi vào bên trong

+ So sánh với các đối tượng cùng loại (mà các em đã biết) để tìm ra những đặc điểm

giống nhau và khác nhau

Bước 4: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả quan sát được về đối tượng.

3 Ưu điểm:

- HS được sử dụng phối hợp nhiều giác quan để tri giác sự vật, hiện tượng, hình thành

được các biểu tượng, khái niệm cụ thể về hiện tượng