(SKKN HAY NHẤT) GIÁO dục nếp SỐNG THANH LỊCH, văn MINH QUA tác PHẨM “ một NGƯỜI hà nội” của NGUYỄN KHẢI NGỮ văn lớp 12

Ở nhà trường cần xây dựng nếp sống thanh lịch , văn minh cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục và những bài học cụ thể, từ định hướng đến chỉ dẫn hành vi, trong sinh hoạt trong h

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

"GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH QUA TÁC

PHẨM: “ MỘT NGƯỜI HÀ NỘI” CỦA NGUYỄN KHẢI - NGỮ

VĂN LỚP 12"

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nhân dịp kỷ niệm 1000 năm thăng Long- Hà Nội Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội

đã đưa vào giảng dạy “ Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội”

vào các cấp học như: tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông trên địa bàn thành

phố Hà Nội Nhằm khơi dậy niềm tự hào được kế thừa truyền thống thanh lịch, giữ gìn

nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội, qua đó tạo sự chuyển biến từng bước về nhận

thức hành vi cho học sinh, góp phần đào tạo, xây dựng thế hệ người Hà Nội thanh lịch,

văn minh để xây dựng Thủ đô và đất nước phồn vinh, giàu mạnh

Để giúp mỗi người hình thành và giữ nếp sống thanh lịch, văn minh phải là một

quá trình liên tục Làm cho mọi người nâng cao nhận thức về giá trị của nếp sống thanh

lịch, văn minh, ý nghĩa của việc xây dựng đời sống văn hóa Thủ đô Ở nhà trường cần

xây dựng nếp sống thanh lịch , văn minh cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục

và những bài học cụ thể, từ định hướng đến chỉ dẫn hành vi, trong sinh hoạt trong học tập

và trong giao tiếp ứng xử góp phần hình thành nhân cách, phong cách của người Hà Nội

Trên thực tế các trường trên địa bàn của thành phố Hà Nội đã đang giảng dạy giáo

dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội vào trong các bộ môn như:

chuyên đề giảng dạy thanh lịch, văn minh vào tiết học trong tuần ở thời khóa biểu chính

khóa của nhà trường mỗi tuần một tiết cho các lớp học, các hoạt động ngoài giờ lên lớp

và một số bộ môn như Giáo dục công dân, Địa lí, Văn học… cũng đang sử dụng phương

pháp tích hợp để giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh với đặc thù riêng

của bộ môn học sao cho các em hiểu và tiếp cận một cách nhanh nhất

Vì vậy trường THPT Ba Vì mà tôi đang công tác giảng dạy cũng đã và đang giáo

dục truyền thống văn hóa của Hà Nội, để nhằm giúp các em hiểu được thế nào là thanh

lịch, văn minh của người Hà Nội Bản thân tôi là một giáo viên dạy văn được tiếp cận với

rất nhiều tác phẩm văn học đã thể hiện nét đẹp và truyền thống văn hóa của người Hà Nội

vì thế tôi cũng muốn cung cấp thêm cho các em nhữn kiến thức về nét đẹp thanh lịch, văn

minh của người Hà Nội xưa và nay Nhằm giúp các em hiểu và xây dựng nếp sống thanh

lịch, văn minh vừa là trách nhiệm vừa là niềm tự hào cũng là khát vọng của mỗi người

Hà Nội luôn hướng tới

Đây cũng chính là lí do để tôi thực hiện đề tài này của mình nhằm để giúp học sinh

của trường hiểu và gìn giữ nét đẹp văn hóa Hà Nội mà mình đã và đang được thừa

hưởng

II CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

1 Cơ sở lý luận:

Thanh lịch văn minh là nét đẹp truyền thống đã được nhiều thế hệ người dân Hà

nội tạo nên và lưu giữ Trân trọng, kế thừa và phát huy nét đẹp ấy trong đời sống người

Hà Nội hôm nay và mai sau là trách nhiệm, là niềm tự hào và vinh dự của người dân Thủ

đô trong đó có thế hệ trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường

Nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội có những biểu hiện vô cùng

phong phú và có giá trị văn hóa cao, đó là những nét đẹp văn hóa đặc trưng của người Hà

Nội Văn minh trong sinh hoạt trong học tập làm việc và giao tiếp ứng xử trong gia đình,

nhà trường, ở nơi công cộng với người nước ngoài và với thiên nhiên môi trường

Thanh lịch là gì? Đó là “ thanh nhã và lịch thiệp” là một khuynh hướng thẩm mĩ

thiên về sự nhã nhặn và lịch thiệp đã trở thành nét đẹp trong nếp sống người Hà Nội Đó

là nét đẹp hài hòa của diện mạo của phong cách, hành vi, sự tu dưỡng trải nghiệm của

con người Và biểu hiện ở chiều sâu như một tính cách cơ bản, hồn cốt của con người, là

lối sống có văn hóa phù hợp với thời đại

Văn minh là gì? Là “ nền văn hóa có đặc trưng riêng tiêu biểu cho một xã hội rộng

lớn, một thời đại hay cả nhân loại” Văn minh biểu hiện ở trình độ phát triển cao của văn

hóa về phương diện vật chất theo hướng xóa bỏ những lạc hậu, thấp kém để xây dựng

một xã hội tiến bộ hơn, hoàn thiện hơn

Thanh lịch, văn minh là đặc trưng nổi bật trong nếp sống người Hà Nội đó là nếp

sống có văn hóa tích cực tiến bộ phù hợp với các giá trị sống của cộng đồng Người thanh

lịch văn minh là người có dáng vẻ hành vi trang nhã, giao tiếp ứng xử lịch sự, thể hiện sự

tiến bộ hiểu biết phù hợp với thời đại với dân tộc

Lịch sử của Hà Nội với 1000 năm tuổi có điều kiện tự nhiên đất đai trù phú, địa

hình thuận lợi, khí hậu ôn hòa Sự ưu đãi của thiên nhiên đã làm cho Hà Nội là “ Chốn

hội tụ của bốn phương đất nước" “ muôn vật phong phú tốt tươi” đã làm cho Hà Nội là

một đô thị lớn bậc nhất của nước ta “ Thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố Hiến” là sự phồn

thịnh về kinh tế, phát triển về văn hóa Đây cũng là nơi hội tụ của các tài năng tinh hoa về

trí tuệ tiêu biểu của dân tộc Việt Nam để tạo nên những nét đẹp truyền thống mang màu

sắc riêng của mảnh đất ngàn năm văn hiến

Bản sắc văn hóa Thăng Long - Hà Nội thể hiện độc đáo của vùng văn hóa dân cư

Hà Nội Có thể hình dung chân dung văn hóa con người Hà Nội với những giá trị nổi bật

như sự lịch lãm, tinh tế, hào hoa trí tuệ, có nghĩa khí, giàu lòng yêu nước, tình nhân ái,

yêu chuộng hòa bình; người Hà Nội trang nhã, nền nã, hướng nội sâu sắc, quan hệ rộng

mở, có bản lĩnh và tự trọng

Một trong những nét nổi bật trong bản sắc văn hóa riêng của người Hà Nội là thanh

lịch, văn minh Đây là kết quả của sự hội tụ, kết tinh những giá trị trong và quốc tế trên

trục văn hóa Bắc- Nam, Đông- Tây Đồng thời, nhiều giá trị văn hóa của các vùng đất

khác khi được “ Hà Nội hóa” đã mang giá trị mới- kết quả của quá trình lan tỏa những

tinh hoa văn hóa Thăng Long- Hà Nội

Vì thế chúng ta đã biết, nhà trường phổ thông có chức năng cơ bản là hình thành

và phát triển nhân cách của học sinh, có nhiệm vụ chủ yếu là tổ chức công tác giảng dạy,

học tập và các hoạt động giáo dục khác trong và ngoài nhà trường theo mục tiêu,

chương trình giáo dục của từng bậc học, cấp học Nhà trường là nơi đào tạo thế hệ trẻ,

những người chủ tương lai của đất nước, những người sẽ làm nhiệm vụ tuyên truyền

giáo dục sau này Nếu họ có đầy đủ những nhận thức về thanh lịch, văn minh của Hà

Nội, thì từ khi đang học trên ghế nhà trường và cho đến khi ra trường, dù họ làm việc

gì, ở bất cứ nơi đâu, bất kì cương vị hoạt động nào, cũng đều có thể thực hiện nhiệm

vụ của mình là tuyên truyền giáo dục cho mọi người hiểu thế nào là thanh lịch, văn

minh của người Hà Nội Ở trường THPT, việc truyền thụ kiến thức giáo dục ý thức về

nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội đến học sinh thuận lợi và hiệu quả

nhất vẫn là hình thức tích hợp và lồng ghép vào các môn học Hiện nay, nội dung này

đã và đang được triển khai, phổ biến rộng rãi trong giờ học kể cả chính khóa lẫn ngoại

khóa, đặc biệt là lồng ghép trong các môn học như: Ngữ văn, Địa lí, Giáo dục công

dân

2 Cơ sở thực tiễn:

Môn Ngữ văn với những đặc trưng bộ môn- vừa có tính chất khoa học vừa có tính

chất nghệ thuật Chương trình Ngữ văn lớp 12 có một số bài học có liên quan đến nếp

sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội Do vậy, đây chính là điều kiện thuận lợi

để giáo viên có thể tích hợp, lồng ghép nội dung giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh

của người Hà Nội vào một số bài học Tuy nhiên, trong thực tế cho thấy việc giảng dạy

còn chưa được một số giáo viên thực sự chú trọng đến nội dung này, nên chưa phù hợp

với yêu cầu xã hội Chính vì vậy việc lồng ghép nội dung giáo dục giáo dục nếp sống

thanh lịch, văn minh của người Hà Nội vào môn học này vẫn chưa được thực hiện một

cách triệt để

Nên giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội đang là nhiệm vụ

cấp thiết đối với mỗi trường học trong sở giáo dục Hà Nội vì thế Trường THPT Ba Vì

cũng không là ngoại lệ Nhằm để giúp học sinh hiểu rõ nếp sống thanh lịch, văn minh

của người Hà Nội vì người Hà Nội rất thanh lịch văn minh trong sinh hoạt, đời sống,

trong làm việc và vui chơi Bởi vậy ta có thể nhận thấy phong cách thanh lịch, văn minh

trong ẩm thực trong trang phục và trong giao tiếp ứng xử của người Hà Nội đã đi vào

văn chương Việt Nam một cách sâu đậm

Với môn ngữ văn trong trường THPT đã thể hiện được rất rõ nét đẹp văn hóa thanh

lịch, văn minh của người Hà Nội Hà Nội là thủ đô, nơi hội tụ, gạn lọc, kết tinh và lan

tỏa hoa ra cả nước Trong thời đại hội nhập, sự hội tụ lan tỏa của Hà Nội còn rộng ra với

cả thế giới Hà Nội là đầu mối giao lưu quốc tế, có đại sứ quán của các nước, có nhều

người nước ngoài sinh sống và làm việc, du lịch

Người Hà Nội vừa tự hào về truyền thống thanh lịch của đất đô thành, vừa đại diện

cho nhân dân cả nước tự hào giới thiệu về văn hóa Việt Nam, đất nước con người Việt

Nam Người Hà Nội cần hiểu sâu về lịch sử Việt Nam, văn hóa Việt Nam và nét đẹp đặc

trưng của văn hóa Hà Nội là thanh lịch; có khả năng giới thiệu với bạn bè bốn phương về

văn hóa ẩm thực Hà Nội, đặc biệt là về phở Hà Nội, về cách ăn bằng bát đũa; về cái áo

dài duyên dáng, về phố cổ, về Hồ Gươm, về hát chèo, về ca trù và rối nước…Thể hiện sự

hào hoa, người Hà Nội sẵn sàng đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng về văn hóa của bạn bè,

rộng rãi, phóng khoáng trong giao tiếp

Xuất phát từ những lý do trên đã tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “GIÁO DỤC

NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH QUA TÁC PHẨM: “ MỘT NGƯỜI HÀ

NỘI” CỦA NGUYỄN KHẢI - NGỮ VĂN LỚP 12.

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đề tài nghiên cứu nội dung: “GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN

MINH QUA TÁC PHẨM: “ MỘT NGƯỜI HÀ NỘI” CỦA NGUYỄN KHẢI- NGỮ

VĂN LỚP 12 và qua một số bài học trong môn Ngữ văn lớp 12- THPT để góp phần giáo

dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS

IV ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Phân tích và hệ thống hóa các tài liệu có liên

- Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành thí nghiệm ở các giờ dạy trên lớp từ bản

thân

B NỘI DUNG ĐỀ TÀI

I NHỮNG BIỂU HIỆN NÉT ĐẸP VĂN HÓA CỦA NGƯỜI HÀ NỘI

“ Chẳng thơm cũng thể hoa nhài

Dẫu không thanh lịch cũng là người Tràng An”

Đã có biết bao nhà văn nhà thơ thể hiện tình yêu của mình với mảnh đất văn hiến

ấy Mỗi người đều thể hiện tình yêu của mình với Hà Nội với các góc độ khác nhau như

nhà văn Nguyễn Tuân, Nguyễn Khải, Ma Văn Kháng, Nguyễn Đình Thi, Thạch Lam, Vũ

Bằng…sự cảm nhận tinh tế về Hà Nội đã đi vào văn thơ của họ một cách thơ mộng và

lãng mạn, đã gây ấn tượng với người đọc nhất là những người yêu và gắn bó với mảnh

đất văn hiến ấy Bởi người Hà Nội có những nét biểu hiện tinh tế về vẻ đẹp văn hóa của

mình

1 Người Hà Nội họ rất tinh tế thanh cảnh trong ẩm thực:

Thể hiện sự thành thạo trong việc lựa chọn, chế biến trình bày thưởng thức các món

ăn nhiều màu sắc Vì người Hà Nội luôn quan niệm ăn không chỉ bằng miệng mà bằng

mắt bằng tai…là đặc trưng ẩm thực mà người Hà Nội nâng lên thành nét đẹp văn hóa

Tạo nên những món ăn nổi tiếng trở thành đặc sản Hà Thành như: Phở, bún thang, chả cá

Lã Vọng, cốm làng Vòng, bánh cuốn Thanh Trì, bánh tôm Hồ Tây…đã được nhà văn

Nguyễn Tuân thể hiện trong tác phẩm “ Phở” hay “ Hà Nội 36 phố phường”- Thạch Lam

Người Hà Nội ăn uống thanh đạm, thanh cảnh, coi trọng chất lượng hơn coi trọng

việc thưởng thức chứ không chỉ đáp ứng nhu cầu về vật chất Ngay cả khi xơi bát cơm

cũng không được xơi đầy, khi ăn phải từ tốn thưởng thức hương vị của từng món, vừa ăn

vừa trò chuyện, nhai nuốt thong thả Họ luôn coi trọng phép lịch sự trong ăn uống nên với

người Hà Nội thì “ Lời chào cao hơn mâm cỗ” họ rất coi trọng nề nếp

2 Người Hà Nội luôn chỉnh tề, nền nã trong trang phục:

Họ luôn thể hện sự am hiểu của mình trong trang phục hằng ngày Cách ăn mặc đẹpphù hợp, lịch sự thể hiện thái độ vừa tự trọng vừa tôn trọng người khác trở thành nét đặc

trưng của người Hà Nội

Trang phục của nam nữ của người già và trẻ em…luôn giữ được vẻ đẹp trang nhã,hài hòa giản dị Mỗi người đều ăn vận đúng với vị thế xã hội và nghề nghiệp của mình

phù hợp với điều kiện làm việc và hoàn cảnh giao tiếp Người Hà Nội bao giờ cũng cẩn

trọng trong lựa chọn trang phục sao cho quần áo phù hợp với điều kiện thời tiết lại vừa có

tính thẩm mĩ cao Đặc điểm khí hậu bốn mùa đã góp phần giúp Hà Nội trở thành kinh đô

thời trang Việt

Người thanh lịch Hà Nội biết ăn diện đổi mốt mà vẫn coi trọng sự tinh tế, kín đáo,

tế nhị, không quá cầu kì, không để “cái đẹp” phủ nhận lấn lướt “ cái nết” mà vẫn toát lên

vẻ đẹp tiêu biểu thanh lịch của mình

3 Người Hà Nội lịch thiệp tế nhị trong giao tiếp ứng xử:

Họ luôn coi trọng giao tiếp ứng xử trước hết trong lời ăn tiếng nói Qua tiếng nóingười ta nhận ra tiếng nói “ Hồ Gươm” Cái thanh lịch của tiếng nói người Hà Nội là ở

chỗ phát âm hay, dùng từ chuẩn xác, diễn đạt hấp dẫn, dễ nghe Người Hà Nội khi nói họ

chọn lời hay ý đẹp, tránh thô lỗ tục tằn

Người Hà Nội xưa nay ứng xử tại nhà, trọng lễ nghĩa, cử chỉ từ tốn khiêm nhường, thái

độ cởi mở, ân cần biết tự trọng và tôn trọng,không khúm núm, nịnh bợ Có cái nhìn thânthiện, tình cảm bao dung khi giao tiếp vớimọi người

4 Người Hà Nội thể hiện nét thanh lịch, văn minh trong thưởng thức văn hóa, nghệ thuật, vui chơi giải trí, sắp xếp nơi ăn chốn ở tôn giáo và tín ngưỡng

Người Hà Nội biết giữ gìn sự tônnghiêm ở lễ hội, nơi chùa chiền, đình miếu

Không chen lấn ồn ào, cười đùa ở nơi thờ tự,tôn trọng đời sống tâm linh nhưng không mê tín dị đoan Biết ngả mũ nhường đường khi

gặp đám tang trên đường Không mặc cầu kì diêm dúa khi đi đến đám tang Đi lại nhẹ

nhàng ở nơi công cộng nhất là bệnh viện

5 Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn minh ở nơi cộng cộng:

Hà Nội là nơi diễn ra nhiều hoạt động chính trị- xã hội, văn hóa thể thao, những sự

kiện trong nước và quốc tế, có sự tham gia của hàng trăm nghìn người Người Hà Nội

luôn nghiêm cẩn chân thành, tận tình cởi mở, thân thiện hào hoa góp phần làm nên thành

công trong các hội nghị quốc tế

Khi tham gia hoạt động tập thể, sinh hoạt văn hóa, trong rạp hát, trong hội nghị,

trong thư viện ,trong bảo tàng không nói chuyện riêng, đi lại nhẹ nhàng, xin lỗi khi đi qua

mặt người khác

Khi tham gia hoạt động vui chơi, thể dục thể thao như: đá cầu, đá bóng, chơi cầu

lông… họ luôn chơi hết mình, với tinh thần cao thượng, cổ vũ vô tư trong sáng, tôn trọng

kỷ luật không làm phiền người khác

6 Người Hà Nội ứng xử văn minh với thiên nhiên và môi trường:

Họ luôn yêu và gắn bó với thiên nhiên, gìn giữ và bảo vệ môi trương sống

xanh-sạch- đẹp Người Hà Nội luôn có kiến thức và ý thức tô điểm cho thiên nhiên thêm màu

xanh của cây lá và rực rỡ sắc hoa suốt bốn mùa, tạo nên dáng vẻ một thành phố trầm mặc

cổ kính và thơ mộng nên thơ

Những hàng cây trồng trên hè phố trong công viên, ven hồ, trên đường đi… xòebóng mát giữa những trưa hè oi ả Lúc nào Hà Nội cũng như một rừng hoa với những sắc

màu rực rỡ tạo nên một vẻ đẹp riêng mà không có một thành phố nào trên thế giới có

những nét giống

II NHIỆM VỤ CỦA NGƯỜI GV TRONG VIỆC TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý

THỨC HIỂU VỀ NÉT ĐẸP THANH LỊCH, VĂN MINH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI

VÀO DẠY HỌC NGỮ VĂN

Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh là dựa trên những tri thức về những nétđẹp, truyền thống văn hóa nghìn năm của Hà Nội mà hình thành thái độ, ý thức, trách

nhiệm và kĩ năng sống cho HS, nhằm khơi dậy niềm tự hào được kế thừa truyền thống

thanh lịch, giữ gìn nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội Qua đó tạo sự chuyển biến từng

bước về nhận thức, hành vi cho học sinh, góp phần đào tạo, xây dựng thế hệ người Hà

Nội thanh lịch, văn minh, xây dựng Thủ đô và đất nước phồn vinh giàu mạnh Đây là

một vấn đề hết sức cần thiết là một quá trình lâu dài, không phải chỉ ở HS THPT mà ở

mọi lứa tuổi, là người dân Thủ đô Hà Nội thì đều phải hiểu để xây dựng thói quen giao

tiếp thanh lịch, văn minh là cho Hà Nội thực sự trở thành một không gian văn hóa xứng

đáng với truyền thống văn hiến, anh hùng

Là một GV giảng dạy môn Ngữ văn, thông qua một số bài học liên quan đến nếpsống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội, tôi đã cung cấp, gửi gắm các thông điệp

phong phú về giữ gìn và bảo vệ bản sắc văn hóa của Hà Nội Nhằm giúp HS lĩnh hội

kiến thức nếp sống văn hóa thanh lịch, văn minh của người Hà Nội cụ thể : HS hiểu

được nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội xưa và đối với đời sống của các

thế hệ người dân Hà Nội nay như thế nào, thấy được những nét đẹp ấy đã và đang bị mai

một như thế nào để có ý thức gìn giữ và phát huy những nét đẹp đó Bên cạnh đó tôi còn

giáo dục cho HS thái độ thân thiện với mọi người, có ý thức bảo vệ bản sắc văn hóa của

Hà Nội , ủng hộ những việc làm bảo vệ bản sắc văn hóa của Hà Nội và lên án, tố cáo

những hành vi làm mất đi những nét đẹp văn hóa nghìn năm tuổi của Hà Nội Đồng thời

hình thành cho HS kĩ năng phát hiện vấn đề thể hiện nếp sống văn hóa thanh lịch, văn

minh của người Hà Nội và ứng xử tích cực với các vấn đề về văn hóa của Hà Nội có

trách nhiệm và hành động thiết thực để xây dựng thủ đô Hà Nội giàu đẹp, văn minh,

hiện đại, xứng đáng là “ Thành phố vì hòa bình”

III NGUYÊN TẮC, MỨC ĐỘ, PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO

VỆ NẾP SỐNG THANH LỊCH VĂN MINH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI TRONG DẠY

thanh lịch, văn minh giáo viên đưa vào phải ngắn gọn, hấp dẫn, lôi cuốn được sự chú ý

của HS

- Phải gây được sự hứng thú ở HS khi tích hợp nếp sống thanh lịch, văn minh củangười Hà Nội

2 Mức độ

Việc tích hợp nội dung giáo dục nếp sống văn hóa thanh lịch, văn minh của người

Hà Nội thể hiện ở 3 mức độ: mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và mức độ liên hệ

- Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội dung của bài học phù hợp hoàn toàn vớimục tiêu và nội dung của giáo dục nếp sống văn hóa thanh lịch, văn minh của người Hà

Nội

- Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo dục nếpsống văn hóa thanh lịch, văn minh của người Hà Nội

- Mức độ liên hệ: Có điều kiện liên hệ một cách logic, trực tiếp như đi tham quan

lễ hội hoặc viện bảo tàng dân tộc học

diễn ra những nét văn hóa đặc trưng

- Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng : cung cấp những thông tin về văn hóacủa người Hà Nội và văn hóa ở địa phương nơi các em đang sinh sống và học tập, tổ

chức cho HS tham gia vào các lễ hội được tổ chức ở địa phương để góp phần bảo vệ nếp

sống văn hóa thanh lịch, văn minh của người Hà Nội

- Phương pháp nêu gương: Muốn nét đẹp văn hóa thanh lịch, văn minh của người

Hà Nội được tồn tại mãi mãi giúp học sinh hiểu và gìn giữ thì bản thân GV phải gương

mẫu

- Phương pháp tiếp cận kĩ năng sống gìn giữ nếp sống thanh lịch, văn minh

IV MỘT SỐ BÀI HỌC TÍCH HỢP, LỒNG GHÉP GIÁO DỤC NẾP SỐNG

THANH LỊCH VĂN MINH CỦA NGƯỜI HÀ NỘI TRONG MÔN NGỮ VĂN

LỚP 12

1 Hệ thống những bài học có nội dung giáo dục nếp sống thanh lịch, văn

minh của người Hà Nội.

Như trên đã nói, kiến thức giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh của người HàNội trong môn Ngữ văn lớp 12 không được trình bày cụ thể trong từng bài rõ ràng mà

được mà phải tích hợp và lồng ghép vào nội dung bài giảng Khảo sát toàn bộ nội dung

chương trình Ngữ văn lớp 12, tôi thấy có 2 bài học có thể tích hợp được nội dung này đó

là các bài: Một người Hà Nội- Nguyễn Khải, Mùa lá rụng trong vườn- Ma Văn Kháng

2 Vận dụng

2.1 Bài: Mùa lá rụng trong vườn- Ma Văn Kháng.

Mục đích của tôi khi dạy bài này là muốn HS vận dụng những kĩ năng, những

hiểu biết của mình nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội để hiểu nội dung của

bài Tôi áp dụng đúng nguyên tắc dạy học bộ môn để đảm bảo đây là giờ đọc hiểu tác

phẩm văn học Đồng thời, tôi đã vận dụng mức độ tích hợp toàn phần và liên hệ, vận

dụng phương pháp tiếp cận kĩ năng giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh của người

Hà Nội và các cách thức trên để giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà

Nội cho các em

Trong tác phẩm này ngoài cung cấp cho các em về kiến thức của bài để các em hiểu

về nội dung, tôi còn lồng ghép giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh để

các em hiểu rõ hơn về ngày tết cổ truyền của dân tộc nói chung của người Hà Nội nói

riêng

Với những nét độc đáo trong việc sắm mâm ngũ quả ngày tết, làm bữa cơm tất niên

để cúng tổ tiên Và thấy được nét đẹp đó của người Hà Nội xưa và nay đã và đang thay

đổi theo nền kinh tế thị trường như thế nào, nhằm giúp các em ý thức hơn trong việc gìn

giữ nét đẹp văn hóa đó

2.2 Bài: Một người Hà Nội- Nguyễn Khải.

Trong quá trình tích hợp, tôi vận dụng phương thức tích hợp bộ phận và liên hệ,

vận dụng phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục và sử dụng cách thức:

Vận dụng kiến thức trong nội dung bài học để liên hệ thực tế có liên quan đến nếp sống

thanh lịch, văn minh của người Hà Nội thông qua nhân vật cô Hiền Cho các em học

sinh xem các hình ảnh, clip liên quan đến nếp sống thanh lịch, văn minh, văn hóa của

người Hà Nội khi tích hợp nội dung giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh của người

Hà Nội