Tóm tắt: Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng miền núi phía Bắc.

Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.Kỹ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cảo đẳng miền núi phía Bắc.

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ THANH CHÂU

KĨ NĂNG GIẢNG DẠY TRÊN LỚP CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ MỚI VÀO NGHỀ CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG MIỀN NÚI PHÍA BẮC

Ngành: Tâm lí học

Mã số: 9.31.04.01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÍ HỌC

HÀ NỘI - 2022

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN XUÂN THỨC

Phản biện 1: PGS.TS Lê Thị Minh Loan

Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Đức Sơn

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

1.1 Xuất phát từ cơ sở lý luận về v i tr c năng gi ng y trong vi c n ng c o chất l ng ào t o và th c ti n nghề nghi p ng ời gi ng vi n

Để tồn tại và phát triển con người luôn tham gia vào rất nhiều những hoạt động chính trong quá trình tham gia các hoạt động đó tâm lý - nhân cách của con người được hình thành, phát triển và hoàn thiện Tuy nhiên để hoạt động có kết quả tốt con người phải nắm vững cách thức hoạt động có nghĩa chủ thể của hoạt động phải có được những kĩ năng tương ứng với hoạt động đó Trong hoạt động giảng dạy của người giảng viên cũng vậy, kĩ năng giảng dạy được xem như một yếu tốt cốt lõi góp phần tạo nên thành công trong hoạt động giảng dạy của người giảng viên Nhất là trong thời đại ngày nay, với sự phát triển ồ ạt của công nghệ thông tin, văn hóa giải trí, thì vai trò kĩ năng giảng dạy của người giảng viên càng cần được khẳng định Nếu người giảng viên không có kĩ năng giảng dạy hoặc kĩ năng giảng dạy yếu sẽ làm giảm chất lượng giờ dạy, ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng đào tạo, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nguồn nhân lực của đất nước Đặc biệt đối với những giảng viên trẻ mới vào nghề là người còn rất trẻ về tuổi nghề mặc

dù có tri thức, có đam mê, có hiểu biết về công nghệ thông tin, về ngoại ngữ nhưng họ lại thiếu kinh nghiệm giảng dạy, thiếu sự nhạy cảm sự thuần thục trong vận dụng tri thức vào thực tiễn Kĩ năng giảng dạy vừa là yếu tố tạo nên sự thành công cho giờ giảng, giúp giảng viên trẻ dần khẳng định bản thân, hình thành nên những nét nhân cách mới vừa giúp họ có những ảnh hưởng tích cực đến tâm lý người học đem lại chất lượng đào tạo cho nhà trường

Do đó việc bồi dưỡng và rèn luyện kĩ năng giảng dạy cho người giảng viên mà đặc biệt là

giảng viên mới vào nghề là việc làm vô cùng cần thiết đối với các cơ sở đào tạo

1.2 Xuất phát từ th c t năng gi ng y c gi ng vi n tr m i vào nghề ở các

tr ờng c o ng s ph m thu c các t nh miền n i ph c i t N m ch c o c n c những h n ch nh h ởng n chất l ng ào t o

Các trường cao đẳng sư phạm miền núi phía bắc nước ta luôn giữ vị trí then chốt trong việc đào tạo đội ngũ giáo viên chính quy cho các t nh miền núi,góp phần đẩy mạnh phát triển giáo dục và kinh tế chính trị cho đất nước Tuy nhiên do vị trí địa lý của các t nh miền núi khá hiểm trở, đi lại khó khăn, điều kiện kinh tế, văn hóa hạn chế so với các t nh miền xuôi, ở đây có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số chung sống nên nét văn hóa, phong tục tập quán cũng khá đa dạng phong phú Lượng học sinh đăng ký học tại các trường cao đẳng chủ yếu là sinh viên người dân tộc thiểu số Những điều này có ảnh hưởng đến việc quản lý cũng như chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng nói chung và các trường cao đẳng sư phạm ở địa phương nói riêng

Đối với các trường Cao đẳng sư phạm hàng năm thường tiếp nhận một số giảng viên trẻ, họ là những sinh viên mới tốt nghiệp tại các trường Đại học và bắt đầu vào nghề dạy

học ầu hết họ là những người có tri thức, có lòng yêu nghề, nhưng họ lại thiếu kinh

nghiệm và đa phần còn yếu về kĩ năng sư phạm đặc biệt là kĩ năng giảng dạy trên lớp cho sinh viên

Xuất phát từ những lý do trên, việc đi sâu nghiên cứu đề tài: “K n ng giảng dạ

tr n ớp của giảng vi n tr các trường ca đ ng iền n i phía ắc” là rất cần thiết

Việc nghiên cứu làm rõ thực trạng kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên mới vào nghề

ở các trường Cao đẳng miền núi phía bắc cùng với những kiến nghị, giải pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy của giảng viên mới nói riêng và chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng miền núi phía bắc nói chung

2 Mục đích và nhiệ vụ nghi n cứu

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu tổng quan khái quát, hệ thống hóa những công trình nghiên cứu trong

và ngoài nước về kĩ năng, kĩ năng giảng dạy trên lớp

- Xây dựng cơ sở lí luận của đề tài về kĩ năng: kĩ năng giảng dạy; giảng dạy trên lớp của giảng viên mới vào nghề ở các trường cao đẳng sư phạm

- Đánh giá thực trạng kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề trường cao đẳng sư phạm miền núi phía bắc và các yếu tố ảnh hưởng

- Đề xuất thực nghiệm một số biện pháp tâm lí sư phạm nhằm nâng cao kĩ năng giảng dạy trên lớp cho giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng sư phạm miền núi phía Bắc

3 Đối tượng và phạ vi nghi n cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng miền núi phía bắc

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- ề n i ung nghi n cứu

Trong luận án tập trung nghiên cứu cơ sở lí luận về kĩ năng giảng dạy (KNGD) trên lớp

Nghiên cứu thực trạng KNGD trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề ở các trường cao đẳng sư phạm khu vực miền núi phía Bắc

Nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng tới KNGD trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề ở các trường cao đẳng sư phạm khu vực miền núi phía Bắc

- Về hách thể nghi n cứu

Luận án nghiên cứu mức độ và biểu hiện kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề (từ 1 đến 3 năm), đang giảng dạy tại các trường CĐ P miền núi phía Bắc

- Về ị àn nghi n cứu

Nghiên cứu ở 4 trường cao đẳng sư phạm: à Giang; Lào Cai; Cao Bằng; Điện Biên

4 Phương pháp uận và phương pháp nghi n cứu của uận án

4.1 Phương pháp luận nghiên cứu

4.1.1 Nguyên t c ho t ng

4.1.2 Nguyên t c h thống

4.1.3 Nguyên t c phát triển

4.2 Các phương pháp nghiên cứu

5 Đóng góp ới của luận án

- Dựa trên tiêu chí của kĩ năng, luận án xác định 5 mức độ kĩ năng giảng dạy trên lớp của GVT mới vào nghề (thấp, tương đối thấp, trung bình, tương đối cao, cao)

Nêu được các yếu tố chủ quan và khách quan cơ bản ảnh hưởng đến KNGD trên lớp của GVT mới vào nghề

5.2 Về thực tiễn

Luận án đã: Làm rõ thực trạng mức độ biểu hiện KNGD trên lớp của GVT mới vào nghề đạt mức tương đối thấp Xác định được giữa các kĩ năng thành phần có sự tương quan thuận, chặt chẽ Nêu được các yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ tới KNGD trên lớp của GVT mới vào nghề và dự báo những yếu tố sẽ có ảnh hưởng mạnh đến KNGD trên lớp của GVT trong tương lại

- Luận án đã góp phần vào hoàn thiện chương trình thực hành, thực tập sư phạm của các trường cao đẳng sư phạm miền núi phía Bắc

6 Ý ngh a ý uận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa về lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận án bổ sung thêm một số vấn đề lý luận về KNGD trên lớp của GVT Đồng thời đây cũng cơ sở để bổ sung các tài liệu cho GVT mới vào nghề tham khảo, phục vụ cho công việc giảng dạy của các GVT

6.2 Ý nghĩa về thực tiễn

- Kết quả nghiên cứu thực tiễn cho thấy mức độ thực hiện KNGD trên lớp của GVT

mới vào nghề ch đạt ở mức tương đối thấp trong đó có một số ít kĩ năng đạt mức trung bình Như vậy, kết quả này sẽ giúp cán bộ quản lý cần có kế hoạch để bồi dưỡng và nâng cao KNGD trên lớp cho GVT

- Những kết luận của luận án sẽ góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình nâng cao KNGD trên lớp của GVT mới vào nghề trong các trường cao đẳng miền núi phía Bắc

- Luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho sinh viên sư phạm và GVT mới vào nghề phục vụ trong tự học, tự rèn luyện, hoàn thiện KNGD

Chương 2: Cơ sở lí luận nghiên cứu kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng sư phạm khu vực miền núi phía Bắc

Chương 3: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu thực tiễn kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng sư phạm khu vực miền núi phía Bắc

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ KĨ NĂNG GIẢNG DẠY TRÊN LỚP

CỦA GIẢNG VIÊN TRẺ MỚI VÀO NGHỀ 1.1 Các công trình nghi n cứu tr n thế giới

Để tồn tại và phát triển con người phải tham gia vào hàng loạt những hoạt động và

để một hoạt động nào đó có hiệu quả con người cần phải có những kĩ năng hoạt động tương ứng Vì thế có rất nhiều những công trình nghiên cứu về kĩ năng hoạt động của con người ở các lĩnh vực khác nhau Như nghiên cứu về kĩ năng trong hoạt động lao động, kĩ năng trong tham vấn tâm lí, kĩ năng trong hoạt động quản lí v.v Tuy nhiên ở đây chúng tôi ch trình bày một số hướng nghiên cứu về kĩ năng hoạt động trong lĩnh vực có liên quan đến luận án

1.1.1 Các công trình nghiên cứu trên thế giới có liên quan về kĩ năng hoạt động sư phạm

Những năm gần đây, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đã quan tâm nhiều đến vấn

đề hình thành, bồi dưỡng kĩ năng nghề nghiệp và kĩ năng sư phạm cho thế hệ trẻ Trong hội thảo khoa học: “Đổi mới việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên của các nước Châu Á và Thái Bình Dương mà tổ chức APEID (thuộc UNE CO) tổ chức tại eul (Hµn Quốc) Các báo cáo tại hội thảo, bên cạnh việc khẳng định hệ thống tri thức, đã khẳng định vai trò quan trọng của việc hình thành hệ thống kĩ năng nghề nghiệp cho người học

1.1.2 Các công trình nghiên cứu trên thế giới có liên quan về kĩ năng giảng dạy

Xét một cách tổng thể thì các tác giả chủ yếu bàn nhiều đến kĩ năng giảng dạy nói chung, hoặc nói về hình thức dạy học lên lớp, hầu như ít tác giả đề cập hay nghiên cứu một cách rõ ràng, tách bạch về kĩ năng giảng dạy trên lớp như là một phần của hệ thống kĩ năng giảng dạy chung

1.2 Các công trình nghi n cứu ở Việt Na

1.2.1 Các nghiên cứu liên quan đến kĩ năng hoạt động sư phạm

Có thể nói trước những năm 1970 hầu như chưa có những nghiên cứu cơ bản về vấn

đề kĩ năng hoạt động sư phạm hay kĩ năng giảng dạy trên lớp Kĩ năng hoạt động sư phạm của người giáo viên ch được đề cập đến trong các giáo trình Tâm lí học - giáo dục học viết dựa trên giáo trình và các tài liệu của Liên xô

1.2.2 Các nghiên cứu về kĩ năng giảng dạy trên lớp

Kĩ năng giảng dạy trên lớp được xem là một khâu của quá trình tổ chức hoạt động dạy học của người giảng viên, được giới hạn trong một không gian nhất định (Lớp học) và được tiến hành theo tiết học quy định, theo giờ chính khóa Kĩ năng giảng dạy trên lớp là một trong những kĩ năng nghề nghiệp quan trọng của người giảng viên, giúp giảng viên có thể thực hiện mục tiêu bài học đúng hướng iệu quả của hoạt động sư phạm phụ thuộc

lớn vào kĩ năng giảng dạy của họ Ở Việt nam có nhiều các tác giả đi sâu nghiên cứu về kĩ năng và kĩ năng giảng dạy, chủ yếu các tác giả đi theo hai hướng nghiên cứu chính

1.3 Nhận xét các công trình nghi n cứu đi trước và xác định điể ới của vấn đề nghi n cứu tr ng uận án

- Nghiên cứu về kĩ năng, kĩ năng hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau của giáo dục đã được đề cập nghiên cứu rất nhiều như kĩ năng giao tiếp sư phạm, kĩ năng học tập,

kĩ năng giải quyết tình huống giáo dục vv

- Nghiên cứu về kĩ năng giảng dạy của giáo viên được tập trung nghiên cứu trong các công trình nghiên cứu độc lập về kĩ năng giảng dạy hoặc các công trình nghiên cứu về

sự thích ứng hoạt động nghề dạy học, giáo dục

- Nghiên cứu về kĩ năng giảng dạy của giáo viên ở lứa tuổi nào, bậc học nào cũng đều cần thiết và quan trọng để hiểu và có các biện pháp hoàn thiện nghề nghiệp cho giáo viên

Với những nét đặc thù như vậy cũng tạo cho hoạt động dạy học của giáo viên nói chung và hoạt động giảng dạy của giảng viên trẻ ở các trường cao đẳng sư phạm nói chung gặp những khó khăn nhất định Mặt khác những giảng viên trẻ dù vững về tri thức có nhưng phương pháp dạy học tiên tiến nhưng do chưa trải qua hoạt động giảng dạy nhiều và trước đối tượng là những sinh viên dân tộc thiểu số nên các GVT thường gặp những khó khăn trong việc thực hiện hoạt động giảng dạy của mình

Do đó nếu làm rõ được những đặc thù này sẽ khác họa được chân dung tâm lí nhân cách của giảng viên trẻ khu vực miền núi phía bắc, từ đó có mô hình tâm lí về kĩ năng giảng dạy để rèn luyện và đánh giá năng lực nghề nghiệp của giảng viên sát với thực tiễn

và khách quan hơn iện nay ở các trường cao đẳng Miền núi phái Bắc chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này

Vì các lí do trên việc lựa chọn đề tài luận án “K n ng giảng dạ tr n ớp của

giảng vi n tr ới và nghề các trường ca đ ng iền n i phái ắc” đã xác định được

điểm mới trong lĩnh vực tâm lí học, kĩ năng giảng dạy đại học Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lí luận - hoàn thiện, bổ sung cơ sở lí luận về kĩ năng giảng dạy của giảng viên cao đẳng, đại học Ý nghĩa thực tế phục vụ trực tiếp cho việc nâng cao kĩ năng giảng dạy cho giảng viên trẻ mới vào nghề từ đó nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà trường

Toàn bộ luận án cần làm rõ đặc thù của miền núi phía Bắc trong kĩ năng giảng dạy của giảng viên trẻ mới vào nghề ở các trường cao đẳng, đại học

2.1.1 Khái niệm kĩ năng

Kĩ năng là sự vận dụng những tri thức và kinh nghiệm đã có vào thực hiện có kết quả một hành động, hoạt động tương ứng

2.1.2 Các mức độ, giai đoạn hình thành và đặc điểm kĩ năng

Các mức c năng

Từ khái niệm KN, ta có thể thấy một người để có KN về một lĩnh vực hoạt động nào

đó phải trải qua quá trình sống và hoạt động chứ không phải có sẵn Nói cách khác KN được hình thành trong cuộc sống và được biểu hiện ra bằng những mức độ khác nhau

Để đánh giá được kĩ năng phải dựa vào mức độ biểu hiện của KN, có nhiều quan điểm khác nhau về chia các mức độ KN

Thứ nhất: Căn cứ vào biểu hiện của thao tác thực hiện hành động, trên cơ sở căn cứ tính đầy đủ và tính thành thục của thao tác hành động

Thứ hai: Quan điểm chia mức độ KN theo các giai đoạn phát triển của KN

Các gi i o n hình thành năng

Vai trò của KN đối với quá trình hoạt động là rất quan trọng, KN tốt sẽ góp phần tạo nên kết quả tốt Nhưng để có KN tốt không phải là một việc là dễ dàng gì, quá trình hình thành nên một KN nào đó thực sự rất khó khăn và phức tạp, đòi hỏi có sự kết hợp của nhiều yếu tố tâm lí - vận động Vì thế cũng có nhiều các quan điểm khác nhau khi nói tới vấn đề hình thành KN

Quá trình hình thành KN gồm 5 giai đoạn sau, tương ứng với mỗi giai đoạn là sự biến đổi về cấu trúc tâm lí của cá nhân

Giai đoạn 1: Có KN sơ

làm nhưng không đầy

đủ

Có hiểu biết về các phương thức thực hiện hành động,

sử dụng được kĩ xảo đã có nhưng không phải đã sử dụng được những kĩ xảo chuyên biệt dành cho hoạt động này Giai đoạn 3: Có kĩ năng

chung nhưng còn mang

tính chất riêng lẻ

Có hàng loạt các kĩ năng phát triển cao nhưng còn mang tính chất riêng lẻ, các kĩ năng này cần thiết cho các dạng hoạt động khác nhau

Giai đoạn 4: Có những

kĩ năng phát triển cao

Cá nhân sử dụng sáng tạo vốn hiểu biết và kĩ xảo đã có

ý thức được không ch mục đích hành động mà còn cả động cơ đạt mục đích

Giai đoạn 5: Có tay

- Dạy học là hoạt động truyền thụ tri thức, kinh nghiệm của người dạy đến người học trong đó người dạy không ch có nhiệm vụ truyền tri thức, kinh nghiệm tới người học

mà còn định hướng cho người học có phương pháp, cách thức lĩnh hội những tri thức, kinh nghiệm

Gi ng y

Giảng dạy là hoạt động sư phạm của người giáo viên thực hiện chức năng định hướng, tổ chức, điều khiển, điều ch nh hoạt động lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng kĩ xảo ở người học nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của người học

2.2.2 Kĩ năng giảng dạy

Khái ni m

Kĩ năng giảng dạy là khả năng vận dụng những tri thức, kinh nghiệm chuyên môn - nghiệp vụ sư phạm cần thiết để thực hiện hiệu quả hoạt động giảng dạy của người giáo viên

K năng gi ng y tr n l p

KNGD trên lớp là sự vận dụng những tri thức, kinh nghiệm chuyên môn - nghiệp vụ

sư phạm cần thiết vào thực hiện có hiệu quả hoạt động giảng dạy trên không gian lớp học của người giáo viên

d Đặc điểm của hoạt động giảng dạy của giảng viên ở các trường cao đẳng miền núi

Thứ nhất: Điều kiện giảng dạy của giảng viên ở các trường cao đẳng miền núi

Thứ hai: Đặc điểm của sinh viên các trường cao đẳng miền núi phái Bắc

2.2.3.2 Gi ng vi n tr m i vào nghề

a Khái niệm:

Giảng viên trẻ mới vào nghề được hiểu: Là những giảng viên trẻ từ 22 - 25, có tuổi nghề còn ít, mới tham gia vào công việc giảng dạy Trong luận án tôi giới hạn giảng viên trẻ mới vào nghề là những giảng viên có tuổi đời từ 22 - 25 tuổi đang trong thời gian tập

sự và vừa hoàn thành tập sự (Từ 1 đến 3 năm)

b Đặc điểm hoạt động của GVT mới vào nghề

Giảng viên trẻ mới vào nghề vào đa phần là những giảng viên có cả tuổi đời và tuổi nghề còn trẻ họ có những hiểu biết khá tốt về công nghệ thông tin, về ngoại ngữ, khả năng tiếp thu vấn đề khoa học mới khá nhanh nhậy và linh hoạt

Giảng viên trẻ mới vào nghề ở các trường CĐ P miền núi phía Bắc chủ yếu là những sinh viên mới tốt nghiệp Đại học, Cao học và ở các t nh miền xuôi lên giảng dạy

ọ gặp nhiều khó khăn khi đến môi trường mới, một số Giảng viên trẻ gặp khó khăn về kinh tế, nếp sinh hoạt, phong tục tập quán, nếp văn hóa, nếp sống của người vùng cao

2.2.4 Kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề

2.2.4.1 Khái ni m

KNGD trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề là sự vận dụng những tri thức, kinh nghiệm chuyên môn - nghiệp vụ sư phạm cần thiết vào thực hiện có hiệu quả hoạt động giảng dạy trên không gian lớp học của người giáo viên trẻ mới vào nghề

2.2.4.2 Các iểu hi n năng c gi ng vi n m i vào nghề

Nh m năng tổ chức giờ gi ng tr n l p

Là s vận ụng những tri thức inh nghi m chuy n môn - nghi p vụ s ph m cần thi t vào tổ chức th c hi n c hi u qu ho t ng gi ng y tăng c ờng t nh t ch c c c sinh vi n phù h p v i y u cầu c giờ y tr n l p

Nh m năng sử ụng ph ơng ti n gi ng y tr n l p

Là s vận ụng những tri thức inh nghi m chuy n môn - nghi p vụ s ph m cần thi t vào th c hi n c hi u qu ho t ng sử ụng ph ơng ti n gi ng y t ơng tác v i sinh vi n trong giờ gi ng phù h p v i y u cầu c giờ y tr n l p

c Nh m KN iểm tr ánh giá t qu học tập c sinh vi n trong giờ y

Là s vận ụng những tri thức inh nghi m chuy n môn - nghi p vụ s ph m cần thi t vào th c hi n c hi u qu ho t ng iểm tr ánh giá t qu s l nh h i tri thức năng c sinh vi n phù h p v i y u cầu c giờ y tr n l p

2.2.5 Một số yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng giảng dạy trên lớp của GVT mới vào nghề

Qua nhiều công trình nghiên cứu cũng như qua kết quả đào tạo của các trường chuyên nghiệp chúng ta đều nhận thấy vai trò vô cùng quan trong của việc vận dụng KNGD của người giảng viên vào hoạt động giảng dạy của mình Khi người giảng viên có KNDG thuần thục, linh hoạt, sáng tạo sẽ góp phần làm cho quá trình lĩnh hội của sinh viên diễn ra thuận lợi và hiệu quả cao hơn

Kĩ năng là sự vận dụng những tri thức và kinh nghiệm đã có vào thực hiện có kết

quả một hành động, hoạt động tương ứng

Giảng dạy là hoạt động sư phạm của người giáo viên thực hiện chức năng định hướng, tổ chức, điều khiển, điều ch nh hoạt động lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng kĩ xảo ở người học nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của người học

Kĩ năng giảng dạy là khả năng vận dụng những tri thức, kinh nghiệm chuyên môn - nghiệp vụ sư phạm cần thiết để thực hiện hiệu quả hoạt động giảng dạy của người giáo viên

KNGD trên lớp là sự vận dụng những tri thức, kinh nghiệm chuyên môn - nghiệp vụ

sư phạm cần thiết vào thực hiện có hiệu quả hoạt động giảng dạy trên không gian lớp học của người giáo viên

KNGD trên lớp chịu sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan và khác quan khác nhau, những yếu tố này có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến quá trình hình thành và phát triển KNGD của người giảng viên, đặc biệt là những giảng viên trẻ mới vào nghề

c Tr ờng c o ng s ph m C o Bằng

Trường CĐ P Cao Bằng hiện nay có 116 cán bộ giảng viên, trong đó giảng viên trẻ

là 20 người Trường tiền thân là Trường Trung học ư phạm Cao Bằng được thành lập từ năm 1948, đến năm 2000 được nâng cấp thành trường CĐ P Cao Bằng Trường là đơn vị duy nhất trong t nh đào tạo giáo viên từ bậc mầm non đến trung học cơ sở cho t nh Cao Bằng, ngoài ra trường cũng đào tạo nâng cao trình độ cho giáo viên trong t nh

d Tr ờng c o ng s ph m Lào C i

Trường CĐ P Lào Cai tiền thân là Trường Trung cấp ư phạm được thành lập năm

1992 sau khi tái lập t nh Lào Cai năm 1991 Trường đạo tạo hệ TCSP 12+2, 9+3 cung cấp giáo viên mầm non, tiểu học cho các trường Mầm non và Tiểu học trong t nh Lào Cai Từ năm 1997 đến năm 1999, trường liên kết với trường Cao đẳng ư phạm Yên Bái đào tạo

giáo viên THCS hệ cao đẳng Văn - Sử và Toán - Lí Nhà trường được nâng cấp thành Trường CĐ P Lào Cai vào tháng 10- 2000

3.1.1.2 ài nét về hách thể nghi n cứu

Để nghiên cứu về Kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên trẻ trường CĐ P miền núi phía Bắc một cách khách quan và hiệu quả Tôi chọn 3 đối tượng khách thể để nghiên cứu đó là: 115 em sinh viên, 100 Giảng viên đã giảng dạy lâu năm và có trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt, 70 giảng viên trẻ mới vào nghề

3.2.2 Các giai đoạn nghiên cứu

Luận án được thực hiện từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 12 năm 2018 và được thực hiện theo hai giai đoạn:

3.2.2.1 Gi i o n nghi n cứu l luận (từ tháng 9/2016 n tháng 9/2017)

3.2.2.2 Gi i o n x y ng công cụ nghi n cứu (từ 9/2017 n tháng 1/2018)

3.2.2.3 Gi i o n h o sát thử (từ tháng 1/2018 n tháng 3/2018)

3.2.2.4 Gi i o n h o sát ch nh thức (từ tháng 4/1018 n tháng 8/2018)

3.2.2.5 Gi i o n th c nghi m tác ng (từ tháng 9/2018 n tháng 11/2018)

3.2.2.6 Gi i o n xử lý số li u và vi t luận án

3.2 Phương pháp nghi n cứu

3.2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

3.2.2 Phương pháp chuyên gia

3.2.3 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Các số liệu, thông tin thu được trong đề tài được xử lý và phân tích từ nhiều giác

độ với kỹ thuật đa chiều cho những kết quả đảm bảo độ tin cậy và giá trị khoa học

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN 4.1 Thực trạng k n ng giảng dạ tr n ớp của giảng vi n tr ới và nghề các trường ca đ ng iền n i phía ắc

4.1.1 Đánh giá chung thực trạng kĩ năng giảng dạy trên lớp của giảng viên mới vào nghề các trường cao đẳng miền núi phía Bắc

Để hiểu về biểu hiện và mức độ thực hiện KNGD trên lớp của giảng viên trẻ mới vào nghề các trường cao đẳng miền núi phía Bắc, chúng tôi tiến hành khảo sát trên 115 khách thể nghiên cứu là sinh viên, 100 khách thể là giảng viên có kinh nghiệm lâu năm và 70 giảng viên trẻ mới vào nghề au khi điều tra chúng tôi thu được kết quả như sau:

4.1.1.1 Đánh giá mức về tầm qu n trọng c KNGD tr n l p c gi ng vi n tr m i vào nghề

ảng 4.1: Đánh giá ức độ về tầ quan trọng của KNGD tr n ớp

của giảng vi n tr ới và nghề

S

TT

Các biến Mức độ

Nhận xét: Qua bảng 4.1 cho thấy:

ầu hết các khách thể nghiên cứu đều nhận thức KNGD trên lớp là rất quan trọng đối với hoạt động giảng dạy của giảng viên nói chung và giảng viên trẻ mới vào nghề nói riêng Cụ thể, điểm trung bình (ĐTB) đạt 4,66 ở mức cao

4.1.1.2 Đánh giá mức t c về năng gi ng y tr n l p c gi ng vi n tr m i vào nghề

Nhìn vào bảng 4.2 cho ta thấy các khách thể khảo sát đánh giá mức độ đạt được về KNGD trên lớp của GVT mới vào nghề đạt mức độ trung bình (ĐTB = 2,86 so với mức cao là 5)

4.1.1.3 Đánh giá mức độ thực hiện các nhóm KNGD thành phần của GV mới vào nghề

a Đánh giá mức th c hi n 3 nh m KN thành phần KNGD tr n l p c G m i vào nghề

Qua bảng 4.3, cho ta thấy các khách thể khảo sát đánh giá mức độ thực hiện 3 nhóm KNGD trên lớp của GV mới vào nghề ở trường CĐ P miền núi phía Bắc đạt ở mức trung bình Như vậy hầu hết các giảng viên trẻ mới vào nghề đã thể hiện đầy đủ, đúng đắn các thao tác để thực hiện hoạt động giảng dạy nhưng chưa đạt mức thuần thục, linh hoạt và sáng tạo trong việc thực hiện các thao tác và kết quả giờ giảng chưa cao

b Đánh giá t ơng qu n giữ các KN thành phần c KNGD tr n l p c G T m i vào nghề