sam-walton-wal-mart-giau-nhat-nho-ban-hang-re-nha

sam-walton-wal-mart-giau-nhat-nho-ban-hang-re-nha

Tíơp saâch nađy lađ möơt phíìn trong böơ saâch ĂAƠO KINH DOANH VIÏƠT NAM VAĐ THÏỊ GIÚÂI Vađ böơ saâch nađy lađ kïịt quaê cuêa dûơ aân nghiïn cûâu mang

tïn Ăi tòm Ăaơo Kinh doanh cuêa Viïơt Nam vađ Thïị giúâi do caâc chuýn

gia cuêa PACE cuđng möơt söị taâc giaê phöịi húơp thûơc hiïơn.

PACE giûô baên quýìn

Copyright©2007 by PACE

Böơ saâch ăaô ặúơc ăùng kyâ baên quýìn, moơi thöng tin xin vui lođng gûêi vïì:

PACE

Tođa nhađ PACE

341 Nguýîn Traôi, Quíơn 1

TP Höì Chñ Minh, Viïơt Nam

Email: BOOK@pace.edu.vn

In líìn thûâ nhíịt taơi TP.HCM, do Nhađ xuíịt baên Treê íịn hađnh.

Taâc giaê tíơp saâch: Nguýîn Phaơm Ăùng Khoa

(möơt phíìn cuêa dûơ aân) vađ caâc chuýn gia cuêa PACE

Giaâm ăöịc ăiïìu phöịi dûơ aân: Tríìn Vuô Nguýn

Nhoâm biïn tíơp vađ ăiïìu phöịi dûơ aân: Tríìn Vuô Nguýn

Nguýîn Dûúng Hiïịu Nguýîn Höìng Dung Nguýîn Thõ Hađ

ÀẨO KINH DOANH VIÏÅT NAM VÂ THÏË GIÚÁI

Sam Walton & WAL-MART

GIÂU NHÊËT NHÚÂ BẤN HÂNG RỄ NHÊËT

Nguyïỵn Phẩm Àùng Khoa vâ cấc chuyïn gia cuãa PACE

Chịu trách nhiệm xuất bản: Ts Quách Thu Nguyệt

Sửa bản in: Phạm Nguyễn

Kỹ thuật vi tính: Mai Khanh + Thanh Hà

NHÀ XUẤT BẢN TRẺ

161B Lý Chính Thắng - Quận 3 - Thành phố Hồ Chí Minh

ĐT: 9316289 - 9316211 - 8465595 - 8465596 - 9350973

Fax: 84.8.8437450 - E-mail: nxbtre@ hcm.vnn.vn

Website: http://www.nxbtre.com.vn

CHI NHÁNH NHÀ XUẤT BẢN TRẺ TẠI HÀ NỘI

20 ngõ 91, Nguyễn Chí Thanh, Quận Đống Đa - Hà Nội

ĐT & Fax: (04) 7734544 E-mail: vanphongnxbtre@ hn.vnn.vn

Nhốm chuyïn gia, nhốm àiïìu phưëi, nhốm tấc giẫ vâ nhốm biïn têåp cuãa

dûå ấn nghiïn cûáu Ài tịm Àẩo Kinh doanh Viïåt Nam vâ Thïë giúái xin

chên thânh cẫm ún cấc cưng ty, cú quan, àún võ vâ cấc cấ nhên àậ nhiïåt tịnh hưỵ trúå thưng tin, tû liïåu trong viïåc triïín khai dûå ấn nghiïn cûáu vâ thûåc hiïån têåp sấch nây.

Muåc luåc

Cuâng baån àoåc

Phêìn III PHUÅ LUÅC

KIÏỊM TIÏÌN HAY PHUƠNG SÛƠ XAÔ HÖƠI?

Böơ saâch mađ baơn ăoơc ăang cíìm trïn tay lađ kïịt quaê

cuêa dûơ aân nghiïn cûâu mang tïn Ăi tòm Ăaơo Kinh

doanh cuêa Viïơt Nam vađ Thïị giúâi do Töí húơp Giaâo duơc

PACE thûơc hiïơn trong suöịt 14 thaâng vûđa qua

Chuâng töi ăùơt tïn cho böơ saâch nađy lađ Ăaơo Kinh

doanh Viïơt Nam vađ Thïị giúâi vúâi mong muöịn ặúơc

chia seê cuđng baơn ăoơc, ăùơc biïơt lađ baơn ăoơc doanh nhínvađ baơn ăoơc quan tím ăïịn kinh doanh, nhûông kiïịn giaêi

vïì hađng loaơt caâc cíu hoêi nhû: “Kinh doanh lađ gò?”,

“Doanh nhín lađ ai?”, “Ăíu lađ ‘ăaơo’ cuêa nghïì kinh doanh?” vađ “Taơi sao kinh doanh lađ möơt nghïì cao quyâ vađ xûâng ăaâng ặúơc xaô höơi tön vinh?”

Ăöơi nguô chuýn gia cuêa PACE cuđng caâc cöơng sûơ ăaônghiïn cûâu cuöơc ăúđi vađ sûơ nghiïơp cuêa 25 doanh nhínhuýìn thoaơi, ăïịn tûđ 25 tíơp ăoađn kinh doanh díîn ăíìutrong nhûông baêng xïịp haơng doanh nghiïơp trïn toađn thïịgiúâi, nhùìm tòm kiïịm “caâi ăaơo”, caâi triïịt lyâ cöịt loôi trongkinh doanh cuêa hoơ Muơc ăñch lađ ăïí lyâ giaêi xem vò sao

hoơ lađ nhûông ngûúđi kiïịm tiïìn nhanh nhíịt, kiïịm tiïìn

nhiïìu nhíịt vađ kiïịm tiïìn bïìn vûông nhíịt thïị giúâi, ăöìng thúđi hoơ laơi ặúơc xaô höơi ăùơc biïơt kñnh troơng?

Phín tñch tûđng chùơng ặúđng, tûđng möịc sûơ nghiïơp,tûđng bûúâc thùng tríìm cuêa nhûông huýìn thoaơi doanhnhín nađy, chuâng töi ăaô ăuâc kïịt ặúơc nhûông neât chung

Cuđng baơn ăoơc

nhíịt, noâi chñnh xaâc hún, lađ nhûông ýịu töị khiïịn hoơ trúênïn vô ăaơi, trúê thađnh nhûông doanh nhín huýìn thoaơi.Ăoâ lađ sûơ khao khaât, lađ niïìm ăam mï möơt caâch maônhliïơt ăïí saâng taơo, ăïí ăem ăïịn thíơt nhiïìu giaâ trõ múâicho cuöơc söịng vađ cho xaô höơi Hoơ ăaô thûơc hiïơn ặúơcăiïìu ăoâ bùìng viïơc cöịng hiïịn caê cuöơc ăúđi mònh líîn viïơctruýìn ăaơt, díîn ặúđng cho híơu thïị.

Trong lúđi ăíìu nađy cuêa böơ saâch, chuâng töi cuông muöịnkïí laơi vúâi quyâ võ möơt vađi cíu chuýơn vađ möơt vađi sosaânh mađ PACE luön tûơ hađo khi tòm thíịy noâ trong hađnh

trònh Khaât voơng Doanh trñ cuêa mònh trong suöịt nhûông

nùm vûđa qua:

Bađ chuê möơt tiïơm taơp hoâa suöịt ngađy khöng vui vò buön baân ïị íím Nhûng sau nhûông ngađy thaâng nhòn vađo “mùưt” khaâch hađng, bađ chúơt nghô: “Sao töi khöng lađ ngûúđi giaêi quýịt víịn ăïì nhu ýịu phíím cho caê xoâm?” Vađ moơi chuýơn thay ăöíi Tûđ ăoâ, nhiïìu gia ằnh chûa khaâ giaê trong khu phöị coâ thïí mua möơt, hai goâi mò töm (mađ khöng cíìn phaêi mua caê thuđng mò), möơt teâp böơt ngoơt (mađ khöng cíìn phaêi mua caê goâi böơt ngoơt) Bađ coâ thïí múê cûêa luâc múđ saâng hay nûêa ăïm, khi chùỉng cođn núi nađo baân hađng nûôa ăïí ăaâp ûâng nhu cíìu “hïịt chanh ăöơt xuíịt” hoùơc “nhađ khöng cođn nûúâc mùưm” Hay hún nûôa, moơi ngûúđi chó “xeơt” möơt hai bûúâc chín lađ coâ ngay nhûông víơt phíím cíìn thiïịt nhíịt cho gia ằnh Laơi thïm chuýơn giaâ caê cuêa bađ so vúâi chúơ vađ siïu thõ cuông chùỉng chïnh lïơch lađ bao Ai cuông ăoaân ra kïịt quaê: cûêa tiïơm suöịt ngađy ngûúđi ra keê vađo, bađ thò baân hađng luön tay vađ cûúđi noâi luön miïơng Khöng chó tiïìn laôi thu ặúơc tùng cao, mađ bađ cođn coâ “lúơi nhuíơn” lúân nhíịt lađ sûơ quyâ mïịn cuêa moơi ngûúđi dađnh cho möơt ngûúđi biïịt kinh doanh nhû bađ.

Cíu chuýơn thûâ hai vïì möơt cú súê saên xuíịt tuê sùưt Ngûúđi ta thûúđng mua tuê cuêa cú súê nađy vïì ăïí ặơng höì

sú Möơt cú súê beâ xñu ríịt ăöîi bònh thûúđng thò liïơu coâ mang trong ngûúđi “sûâ mïơnh xaô höơi”? Trong möơt thúđi gian dađi, cú súê hoaơt ăöơng cíìm chûđng, cho ăïịn möơt ngađy öng chuê cuêa noâ thay ăöíi caâch nghô: töi khöng

“baân tuê sùưt” nûôa, mađ seô “baân giaêi phaâp lûu trûô höì sú vùn phođng” Tûđ ăoâ, öng vađ ăöìng sûơ tiïịn hađnh nghiïn cûâu ăïí taơo ra nhûông caâi tuê sao cho coâ thïí chöịng ặúơc möịi, moơt, chöịng thíịm, ngùn tuê nađy thò coâ khoâa kiïn cöị ăïí ặơng höì sú quan troơng, ngùn tuê khaâc thò khöng cíìn khoâa ăïí dïî keâo ra keâo vađo Öng cuông chõu khoâ ăi ăïịn caâc vùn phođng ăïí nghiïn cûâu mađu sún, thay ăöíi kñch cúô, kiïíu daâng Thïị lađ saên phíím cuêa öng cođn thïm tñnh nùng lađm ăeơp cho caê vùn phođng cuêa caâc cöng ty Chó sau möơt thúđi gian ngùưn, cú súê cuêa öng ăaô löơt xaâc vađ phaât triïín ríịt nhanh.

Nhû víơy, doanh nghiïơp lúân hay nhoê tuđy thuöơc vađo víịn ăïì xaô höơi mađ hoơ giaêi quýịt ặúơc Bađ chuê taơp hoâa cuêa khu phöị noơ cuđng Sam Walton (öng chuê tíơp ăoađn baân leê lúân nhíịt thïị giúâi Wal-Mart) ăïìu giaêi quýịt víịn ăïì mua sùưm cuêa xaô höơi thöng qua viïơc múê cûêa hađng baân leê Hoơ chó khaâc nhau vïì phaơm vi: xaô höơi cuêa bađ chuê tiïơm taơp hoâa lađ möơt khu phöị, cođn xaô höơi cuêa Sam mang tíìm cúô thïị giúâi

Ăiïìu xaô höơi quan tím khöng phaêi lađ doanh nghiïơp ăoâ kiïịm ặúơc bao nhiïu mađ lađ hoơ ăaô mang laơi gò cho cöơng ăöìng Chùỉng haơn, trong khi tó phuâ Nhíơt, Toyoda (“cha ăeê” cuêa Toyota), vúâi tinh thíìn aâi quöịc ặúơc ngûúđi Nhíơt xem nhû anh huđng dín töơc thò tó phuâ Nga, Khodorkovsky (öng chuê cuêa Yukos), öng ta lađ ai trong mùưt dín Nga thò chó ngûúđi Nga múâi thíịu roô Sûơ khaâc nhau nađy coâ leô do caâch thûâc kiïịm tiïìn cuêa hoơ.

Nghïì kinh doanh, xûa nay víîn thûúđng bõ hiïíu chó nhû lađ nghïì “kiïịm tiïìn” Nhûng thûơc chíịt, khöng hïì coâ nghïì kiïịm tiïìn, búêi nghïì nađo thò cuông kiïịm tiïìn caê Chùỉng haơn, luíơt sû kiïịm tiïìn bùìng viïơc hađnh nghïì luíơt, baâc sô kiïịm tiïìn bùìng caâch chûôa bïơnh cûâu ngûúđi Vađ doanh nhín, ngûúđi hađnh nghïì kinh doanh, cuông kiïịm tiïìn bùìng caâch laônh ăaơo möơt doanh nghiïơp vađ thöng qua doanh nghiïơp ăoâ ăïí giaêi quýịt víịn ăïì hay ăaâp ûâng nhu cíìu nađo ăoâ cuêa xaô höơi Nhûng ăiïìu khaâc biïơt cuêa nghïì kinh doanh lađ trong quaâ trònh hađnh nghïì cuêa mònh doanh nhín khöng hađnh ăöơng möơt caâch ăún leê mađ biïịt kiïịn taơo ra caâc chuöîi giaâ trõ Cuơ thïí hún, hoơ nùưm líịy möơt doanh nghiïơp vađ tíơp húơp bïn mònh nhiïìu thađnh viïn ăïí cuđng cöơng hûúêng laơi nhùìm hònh thađnh möơt sûâc maơnh töíng lûơc, tûđ ăoâ taơo ra nhiïìu giaâ trõ hún cho xaô höơi Ăoâ cuông chñnh lađ lyâ do mađ nghïì kinh doanh thûúđng kiïịm ặúơc nhiïìu tiïìn hún so vúâi nhûông nghïì khaâc vađ víîn ặúơc cöơng ăöìng xaô höơi uêng höơ.

Nghiïn cûâu 25 huýìn thoaơi doanh nhín thïị giúâi cho thíịy, duđ coâ quaâ nhiïìu sûơ khaâc biïơt nhûng hoơ ăïìu coâ chung möơt tû tûúêng chuê ăaơo: “Kinh doanh lađ phuơng sûơ xaô höơi” Hay noâi möơt caâch ăíìy ăuê hún, “Kinh doanh lađ kiïịm tiïìn bùìng caâch phuơng sûơ xaô höơi, bùìng caâch duđng saên phíím hay dõch vuơ nhû lađ phûúng tiïơn ăïí giaêi quýịt nhûông víịn ăïì cuêa xaô höơi vađ lađm cho cuöơc söịng trúê nïn töịt ăeơp hún”.

Caâi “ăaơo” kinh doanh nađy ăaô ặúơc hoơ quaân triïơt ngay tûđ buöíi ăíìu khúêi nghiïơp ăíìy gian khoâ cho túâi luâc thađnh cöng Vađ sûơ thíơt nađy cuông chñnh lađ lyâ do giuâp hoơ kiïịm tiïìn nhanh nhíịt, nhiïìu nhíịt, bïìn nhíịt, cođn baên thín hoơ thò ặúơc xaô höơi tön vinh, nïí troơng, vađ röìi

hoơ ăi vađo lõch sûê kinh doanh thïị giúâi nhû nhûông huýìn thoaơi, doanh nghiïơp cuêa hoơ cuông vô ăaơi vađ trûúđng töìn Nhû víơy, vúâi möơt tím thïị luön hûúâng vïì cöơng ăöìng, luön khaât khao lađm cho xaô höơi quanh mònh (coâ thïí nhoê goơn trong möơt ngöi lađng hoùơc röơng lúân bùìng caê möơt hïơ mùơt trúđi) töịt ăeơp hún, chñnh hoơ, nhûông doanh nhín (duđ lúân hay nhoê, duđ “Tíy” hay “Ta”, duđ “cöí” hay “kim”) luön ặúơc xaô höơi tön vinh khöng phaêi vò söị cuêa caêi khöíng löì hoơ kiïịm ặúơc, mađ vò nhûông ăoâng goâp vö giaâ cuêa hoơ vađo sûơ ăöíi thay cuêa thïị giúâi nađy.

Song song vúâi nhûông doanh nhín líîy lûđng cuêa thïịgiúâi, ăiïìu khaâc biïơt úê böơ saâch nađy lađ chuâng töi ăaôkhúêi sûơ hađnh trònh tòm kiïịm nhûông “huýìn thoaơidoanh nhín Viïơt Nam” ăïí, nhû möơt cöị gùưng, “ắnh võ”xem öng cha ta ngađy xûa ăaô khúêi sûơ kinh doanh nhûthïị nađo Vađ thíơt bíịt ngúđ, trong lõch sûê Viïơt Nam ăaôtûđng coâ nhûông Lûúng Vùn Can, Baơch Thaâi Bûúêi,Nguýîn Sún Hađ, Trõnh Vùn Bö vúâi nhûông tû tûúêngkinh doanh coâ thïí gíy ngaơc nhiïn cho ăïịn tíơn bíy giúđ.Nhòn “Tíy” seô thíịy “Ăöng”, soi “cöí” mađ ngíîm túâi

“kim”, ăoâ lađ ăiïìu mađ chuâng töi, nhûông ngûúđi thûơc hiïơnböơ saâch, mong muöịn ặúơc chia seê Böơ saâch nađy cuônglađ möơt cíu chuýơn, möơt phaâc thaêo cho bûâc tranh toađncaênh sinh ăöơng vađ ăíìy mađu sùưc vïì doanh nhín thïịgiúâi - nhûông doanh nhín lađm thay ăöíi thïị giúâi, vađ vïìmöơt thïị hïơ doanh nhín tiïìn böịi cuêa Viïơt Nam caâchăíy gíìn möơt trùm nùm lõch sûê - möơt thïị hïơ doanhnhín mađ ăïịn ngađy nay chuâng ta víîn coâ thïí tûơ hađo Tûđăoâ, nhûông nöî lûơc nađy seô goâp phíìn hònh thađnh vùn hoâadoanh nhín Viïơt, möơt böơ phíơn quan troơng trong vùnhoâa Viïơt Nam

Chuâng töi xin ặúơc gûêi lúđi tri ín trín troơng nhíịt ăïịnnhûông ăöìng nghiïơp ăaô höî trúơ tinh thíìn cho chuâng töi,ăïịn caâc caâ nhín vađ ăún võ ăaô sùĩn lođng höî trúơ thöngtin, tû liïơu trong quaâ trònh nghiïn cûâu Ăùơc biïơt, chuângtöi muöịn gûêi lúđi caâm ún chín thađnh ăïịn caâc tíơp ăoađnhađng ăíìu thïị giúâi do caâc doanh nhín huýìn thoaơisaâng líơp, caâm ún gia töơc hoơ Lûúng, gia töơc hoơ Baơch,

- híơu dúơ cuêa cuơ Lûúng Vùn Can, cuơ Baơch Thaâi Bûúêi ăaô nhiïơt tím giuâp ăúô chuâng töi trong suöịt quaâ trònh

“ăi tòm Ăaơo Kinh doanh cuêa Viïơt Nam vađ Thïị giúâi”.Viïơc triïín khai dûơ aân nađy tûđ khíu nghiïn cûâu ăïịnthïí hiïơn thađnh saâch trong möơt thúđi gian khöng dađi,cuđng nhûông khoâ khùn trong quaâ trònh ăi tòm tû liïơulõch sûê vïì caâc nhín víơt, chùưc hùỉn böơ saâch seô khoâ traânhkhoêi nhûông sai soât nhíịt ắnh Do víơy, chuâng töi ríịtmong nhíơn ặúơc sûơ thöng caêm cuông nhû nhûông goâp

yâ chia seê cuêa baơn ăoơc gíìn xa vïì böơ saâch ăïí líìn taâibaên tiïịp theo ặúơc hoađn thiïơn hún

Chuâng töi, PACE vađ Nhađ xuíịt baên Treê, xin trín troơnggiúâi thiïơu cuđng baơn ăoơc böơ saâch ăíìy tím huýịt nađy.Vađ chuâng töi cuông tin rùìng, qua böơ saâch nađy, baơn ăoơc

seô coâ thïm kiïịn giaêi vïì “ăaơo kinh doanh”, ăïí tûđ ăoâ, tûơ mònh ặa ra möơt ắnh nghôa cho nghïì kinh doanh vađ tûơ mònh khùỉng ắnh rùìng, kinh doanh lađ kiïịm tiïìn hay

phuơng sûơ xaô höơi!

Thay mùơt Nhoâm taâc giaê cuêa böơ saâch

Giaên Tû Trung - Ngûúđi Saâng líơp PACE

Sađi Gođn, Xuín Ăinh Húơi, 2007

LÚĐI NOÂI ĂÍÌU

Theo Wikipedia, khu vûơc Ozarks (hay cođn goơi lađnuâi Ozarks, cao nguýn Ozarks) lađ möơt khu caonguýn vïì ắa chíịt vađ khoa hoơc úê trung tím nûúâcMyô Noâ nghiïng nhiïìu vïì nûêa phña nam cuêa bangMissouri, keâo dađi vïì phña tíy bùưc vađ phña bùưc Ar-kansas Thíơm chñ noâ cođn keâo dađi vïì hûúâng ăöngnam Kansas vađ ăöng bùưc Oklahoma

Caâi tïn Ozarks bùưt nguöìn tûđ caâch ăaânh víìn ngûô

ím tiïịng Anh cuêa möơt tûđ viïịt tùưt tiïịng Phaâp lađ “aux

Arks” (viïịt ngùưn goơn tûđ aux Arkansas) Sûơ saâng taơo

tiïịp theo ăïịn tûđ viïơc kinh doanh bûu ăiïơn taơi bûuăiïơn Arkansas, nùìm caơnh söng Mississippi Möơtxuíịt xûâ khaâc lađ “aux Arc” nghôa lađ “to the Arc”(ăïịn hònh vođng cung) – ăiïìu ặúơc ghi trïn möơttaêng ăaâ hònh vođng cung taơi Alum Cove (nuâiOzarks) Hònh vođng cung nađy ặúơc xaâc ắnh nhûmöơt ranh giúâi khi bùng qua nuâi Nhûông ngûúđi dulõch Myô ăaô xem xeât nhiïìu ăiïím ăùơc trûng khaâcnhau vađ goơi noâ lađ “Ozarks” (cuông nhû nuâi Ozarkshay rûđng Ozarks) Túâi ăíìu thïị kyê XX, “Ozarks” ăaôtrúê thađnh möơt tûđ ăùơc trûng cuêa vuđng nađy

Ozarks ăaô sinh ra möơt con ngûúđi ăùơc biïơt vađ kyđ

laơ: Sam Walton Lúân lïn trong “thúđi kyđ khoâ khùn vađsuy thoaâi cuêa nûúâc Myô”, taơi Kingfisher, Oklahomanùm 1918, Sam Walton ăaô lađm raơng danh vuđng

ăíịt nađy khi trúê thađnh nhađ doanh nghiïơp thïị kyê cuêa nûúâc Myô Nùm 1985, öng ặúơc taơp chñ Forbes bíìu choơn lađ Ngûúđi giađu nhíịt nûúâc Myô Nhiïìu túđ baâo

ăùơt cho Wal-Mart (cöng ty öng saâng líơp) lađ “Ngoơnhaêi ăùng khu vûơc Ozarks”

Vađ chñnh Sam lađ ngûúđi chím lûêa cho ngoơn haêiăùng khöíng löì íịy

Wal-Mart cuông nhû Sam Walton lađ nhûông caâi tïnnöíi tiïịng trïn toađn thïị giúâi Nhûng vúâi Viïơt Nam,víîn khöng ñt ngûúđi chûa tûđng nghe noâi ăïịn ăiïìunađy Do nhiïìu lyâ do: Wal-Mart chûa tûđng ăùơt chínăïịn Viïơt Nam, saâch, tađi liïơu ăïì cíơp ăïịn cuông chûanhiïìu

Cuöịn saâch nađy ặúơc viïịt ra cuông khöng ngoađi yâắnh khaâc hún lađ ăi ngûúơc thúđi gian ăïí veô laơi conặúđng ăi cuêa möơt huýìn thoaơi Huýìn thoaơi íịy ăaôtûđ giaô coôi ăúđi vađo luâc 74 tuöíi nhûng cuông kõp xíydûơng nïn möơt ăïị chïị huđng maơnh, ăïị chïị mađ bíygiúđ ăang ặâng úê võ trñ söị möơt trong söị hađng ngađncöng ty baân leê trïn toađn thïị giúâi

Nhûng chuâng töi khöng coâ yâ ắnh kïí laơi cuöơc ăúđicuêa möơt Sam Walton cûâng nhùưc Öng lađ hiïơn thíncuêa möơt ăiïìu ăùơc biïơt vađ ăiïìu ăùơc biïơt íịy chûâaặơng nhiïìu tñnh caâch hïịt sûâc phûâc taơp Chuâng töimuöịn rùìng, bùìng quaâ trònh viïịt laơi vïì cuöơc ăúđi vađsûơ nghiïơp cuêa Sam Walton, cuöịn saâch nađy coâ thïí

truýìn taêi ăïịn baơn ăoơc nhûông triïịt lyâ söịng, triïịt lyâkinh doanh mađ öng ăaô dađy cöng gíìy dûơng vađ ăeoăuöíi trong suöịt cuöơc ăúđi mònh.

Búêi thïị, phíìn 1 cuêa cuöịn saâch nađy seô giúâi thiïơuăïịn baơn ăoơc möơt hònh dung khaâi quaât nhíịt vïìWal-Mart cuông nhû con ngûúđi Sam Walton Phíìn 2seô viïịt laơi chùơng ặúđng öng trúê thađnh ngûúđi ăađnöng giađu nhíịt nûúâc Myô Vađ phíìn 3 lađ möơt phíìnăùơc biïơt Ngoađi nhûông cíu chuýơn, lúđi noâi bïn lïì vïìSam Walton, chuâng töi ặa möơt phíìn nhûông thöngtin múâi nhíịt cuêa ngađnh kinh doanh baân leê ViïơtNam trong thúđi kyđ bùưt ăíìu gia nhíơp WTO Khi ViïơtNam múê cûêa, ngađnh baân leê seô lađ möơt trong nhûôngngađnh kinh doanh thu huât nhûông tíơp ăoađn lúân

nhû Wal-Mart, Carrefour hay Tesco ăöí böơ vađo

maênh ăíịt mađu múô nađy Chuâng töi cuông ăïí tûơ caâcbaơn nhíơn ắnh Nhíịt lađ nhûông nhađ doanh nghiïơptaơi Viïơt Nam, phaêi lađm gò ăïí ặâng vûông trûúâc nguy

cú coâ thíơt tûđ bïn ngoađi?

Baơn ăoơc cuông seô thùưc mùưc: cuöịn saâch noâi quaânhiïìu vïì Wal-Mart Ăiïìu nađy khöng thûđa! Ăöịi vúâiSam Walton, öng vađ Wal-Mart chó lađ möơt Moơi hoaơtăöơng cuêa Wal-Mart ăïìu gùưn liïìn vúâi tûđng chiïịnlûúơc, tûđng bûúâc ăi cuêa Sam Vađ cuông vò thïị, moơiviïơc Sam lađm (kïí caê ăi chung vúâi gia ằnh) ăïìu lađcöị gùưng suy nghô ăïí ặa Wal-Mart lïn möơt tíìmcao múâi Vađ duđ caê cuöơc ăúđi Sam ăïìu lađ nhûông sûơkiïơn kyđ thuâ, chuâng töi chó xin bùưt ăíìu kïí laơi chitiïịt tûđ nùm 1962, tûâc lađ nùm mađ Sam Walton bùưt

ăíìu kinh doanh vúâi cûêa hađng Wal-Mart ăíìu tiïntaơi thõ tríịn Bentonville, bang Arkansas.

Qua cuöịn saâch nađy, chuâng töi muöịn chuýín taêiăïịn baơn ăoơc möơt triïịt lyâ cao hún lađ viïơc veô laơihađnh trònh cuêa Sam Walton vađ Wal-Mart: kinhdoanh lađm sao ăïí coâ thïí trúê thađnh ngûúđi ặângăíìu mađ laơi vûđa coâ thïí töìn taơi líu dađi vađ bïìn vûông.Ăiïìu ăoâ chuâng töi ăaô toâm goơn laơi trong lúđi díîn ăíìu

cuöịn saâch nađy: “Thađnh cöng lađ khi baơn mang lúơi

ñch ăïịn cho ngûúđi khaâc”.

Chuâng töi khöng coâ yâ ắnh noâi nhiïìu vïì nhûôngcon söị, nhûông thađnh quaê mađ Sam Walton vađ Wal-Mart ăaô ăaơt ặúơc trong lúđi giúâi thiïơu nađy Nhûôngăiïìu íịy caâc baơn seô tûơ khaâm phaâ khi líìn giúê tûđngtrang Chó noâi ăöi dođng ăïí giuâp caâc baơn coâ thïítiïịp cíơn vúâi cuöịn saâch möơt caâch hiïơu quaê hún:haôy ăoơc bùìng caâch tûúêng tûúơng mònh lađ SamWalton Mònh seô giaêi quýịt ăiïìu íịy nhû thïị nađo?Mònh seô lađm gò ăïí coâ thïí baân hađng vúâi giaâ thíịpnhíịt mađ chíịt lûúơng cao nhíịt? Caâch kinh doanhnađo bïìn vûông nhíịt vađ mang laơi lúơi ñch cho ngûúđikhaâc nhiïìu nhíịt?

Cuöịi cuđng, chuâng töi mong rùìng, cuöịn saâch nađyseô ặúơc viïịt tiïịp tûđ nhûông thöng tin cuêa baơn ăoơckhi tíơp ăoađn Wal-Mart coâ mùơt úê Viïơt Nam (ăiïìunađy ăaô ặúơc xaâc nhíơn)

Bíy giúđ thò baơn coâ thïí bùưt ăíìu ăoơc cuöịn saâchnađy röìi

P

Chûúng 1.

Mưåt buưíi sấng àểp trúâi thûá Ba ngây 17.3.1992

Mưåt ngûúâi àân ưng 74 tuưíi, vốc ngûúâi vûâa phẫi, khuưn mùåthiïìn hêåu thêåm chđ àïën qụ muâa, nhûng àưi mùỉt lẩi tinh anh lẩthûúâng, ngưìi trïn chiïëc xe lùn chêìm chêåm bûúác lïn buåc trûúácvễ mùåt hên hoan, ngûúäng mưå vâ kđnh phuåc cuãa hâng ngân ngûúâitrong cùn phông lúán

Tẩi àêy cố mùåt Tưíng thưëng Bush (cha) vâ phu nhên Hổ àïën

àïí trao tùång cho ưng Huên chûúng Vị tûå do – giẫi thûúãng dên

sûå cao quyá nhêët cuãa quưëc gia

Ngûúâi àân ưng run run phất biïíu rùçng, àêy lâ “giêy phuát huyhoâng nhêët trong sûå nghiïåp cuãa chuáng tưi”

Sấng Chuã nhêåt ngây 5.4.1992, ưng tûâ giậ cội àúâi mưåt cấchbịnh thẫn, àêìy nghõ lûåc, nhû cấch mâ ưng àưëi àêìu vúái mổi thùngtrêìm trong cuưåc sưëng cuãa mịnh

Baơn ăang nghe cíu chuýơn vïì nhûông ngađy cuöịicuđng cuêa möơt huýìn thoaơi nûúâc Myô, ngûúđi ăađnöng thađnh ăaơt vađ cuông lađ giíịc mú thađnh cöng cuêahađng trùm triïơu ngûúđi trïn thïị giúâi Thaâng

10.1985, taơp chñ Forbes tûđng xïịp öng – Samuel Moore Walton – lađ Ngûúđi giađu nhíịt nûúâc Myô.

Nhûng hún 40 nùm trûúâc, cíu noâi ăíìu tiïn cuêaöng lađ:

“Charlie, chuâng ta phaêi thûơc sûơ kinh doanh ăöìloât phuơ nûô!”

Khöng ai luâc íịy coâ thïí ngúđ rùìng, cíu noâi tûúêngchûđng nhû ăuđa cúơt íịy cuêa Sam Walton ăaô bùưt ăíìumúê ra möơt kyê nguýn múâi cho ngađnh kinh doanhbaân leê cuêa Myô Nùm 1950, Wal-Mart chó lađ möơt cûêahađng taơp hoâa nhoê xñu taơi thõ tríịn Bentonville vúâi

3.000 dín mang tïn Cûêa hađng Nùm xu vađ möơt

hađo Ăïịn hún nûêa thïị kyê sau, cíơu beâ Wal-Mart

ngađy nađo ăaô vûún vai trúê thađnh ngûúđi khöíng löìhuđng maơnh Ăïịn nùm 2006, taơp chñ danh tiïịng

Fortune cöng böị Wal-Mart líìn thûâ tû liïn tiïịp ặâng

ăíìu danh saâch 500 cöng ty lúân nhíịt thïị giúâi vađặúơc xem lađ cöng ty ặúơc ngûúông möơ nhíịt nûúâcMyô Hïơ thöịng Wal-Mart göìm khoaêng 4.700 cûêa

hađng raêi raâc khùưp thïị giúâi Doanh thu möîi ngađycuêa Wal-Mart lïn ăïịn gíìn 1 tó ăöla, gíịp ăöi doanhthu cuêa tíơp ăoađn baân leê lúân thûâ nhò lađ Carrefour(Phaâp).

Chuâng ta seô ăi ngûúơc laơi con ặúđng díîn ăïịnthađnh cöng cuêa gaô khöíng löì Wal-Mart

Nùm 1950, Sam Walton khi íịy cođn lađ möơt chađngtrai treê trađn ăíìy tûơ tin Anh vûđa múâi cûúâi HelenRobson, con gaâi cuêa möơt luíơt sû kiïm chuê nhađbùng vađ chuê möơt trang traơi giađu coâ Hai nùm saukhi traêi qua thúđi gian söịng trong quín ăöơi, chađngtrai Sam Walton quýịt tím kinh doanh thõ trûúđngbaân leê Vuđng ăíịt ăíìu tiïn anh khúêi ăíìu sûơ nghiïơpcuông lađ mong ûúâc cuêa ngûúđi vúơ ýu quyâ: “Sam,ặđng bùưt em söịng taơi möơt thađnh phöị quaâ ăöngăuâc Mûúđi ngađn ngûúđi lađ quaâ ăuê vúâi em röìi”.Ăíy coâ leô lađ möơt sûơ sùưp ăùơt sùĩn cuêa Thûúơng ăïịcho chiïịn lûúơc phaât triïín líu dađi cuêa Wal-Mart saunađy: tíịn cöng vađo nhûông thõ trûúđng nhoê leê, núi caâc

“ăaơi gia” ăi trûúâc ăaô khöng quan tím ăïịn Vuđngăíịt ăíìu tiïn hoơ choơn lađ Newport, möơt thõ tríịn nhoêbeâ phña ăöng vuđng Arkansas, núi chó coâ böng vađặúđng sùưt vúâi khoaêng 7.000 dín Taơi ăíy ăaô coâmöơt chuê cûêa hađng lađm ùn thua löî Nhûng tin tûúêngvađo quýịt ắnh cuêa mònh, Sam ăöí vađo ăoâ 25.000ăöla ăïí mua laơi

Cûêa hađng nađy kinh doanh thíơt sûơ thaêm baơi.Tiïìn thú mùơt bùìng quaâ cao, doanh thu laơi khöngăuê buđ vađo chi phñ boê ra Quan troơng hún, hoơ coâ

möơt ăöịi thuê caơnh tranh ăaâng gúđm: cûêa hađng ling bïn kia ặúđng, coâ doanh thu gíịp ăöi cûêa hađngcuêa Sam do John Dunham, möơt quaên lyâ tuýơt vúđi(nhû lúđi Sam nhíơn xeât sau nađy) lađm chuê Chûatûđng coâ kinh nghiïơm quaên lyâ vađ chûa tûđng biïịt tñ

Ster-gò vïì quaên lyâ, Sam Walton thûơc sûơ khoâ khùn trongnhûông ngađy ăíìu Tuy nhiïn, tûđ ăoâ chađng trai treêruât ra möơt bađi hoơc lúân nhíịt ăúđi mònh: “hoơc tûđ tíịtcaê moơi ngûúđi!”

Thúđi gian ăíìu, Sam luön “tođ mođ” nhòn qua cûêahađng bïn kia phöị Anh hoơc hoêi tíịt caê: baêng giaâ,caâch xïịp hađng hoâa vađ tíịt caê nhûông viïơc ăang diïîn

ra úê ăoâ vađ vïì aâp duơng cho töịt hún Muôi ăöơt phaâăíìu tiïn Sam aâp duơng lađ viïơc tòm caâch mua laơinhûông saên phíím cuêa nhađ phín phöịi nađo baân reênhíịt ăïí coâ thïí khuýịn maôi, giaêm giaâ cho cûêa hađngmònh Nùm ăíìu tiïn, cûêa hađng ăaơt doanh thu105.000 ăöla (so vúâi 72.000 ăöla cuêa chuê cuô),nùm sau lađ 140.000 ăöla vađ 175.000 ăöla Cuöịicuđng, Sam vûúơt qua mùơt “öng giađ” John Dunham.Nùm nùm ăíìu tiïn cuêa Sam Walton taơi Arkansas,anh ăaô coâ trong tay hai cûêa hađng Cûêa hađng ăíìutiïn coâ doanh thu tûđ 30.000 ăöla ăïịn 40.000 ăölamöơt nùm Ăíy lađ cûêa hađng taơp hoâa lúân nhíịt trong

ba hoùơc böịn bang lín cíơn taơi Arkansas

Nhûng röìi, khoâ khùn thûơc sûơ ăaô íơp ăïịn Trûúâcthađnh cöng quaâ íịn tûúơng cuêa cûêa hađng do SamWalton lađm chuê, chuê nhađ quýịt ắnh líịy laơi mùơtbùìng Trûúâc cú höơi nađy, John Dunham coâ thïí mua

laơi ngay cûêa hađng cuêa Sam Cûêa hađng lađm viïơcthađnh cöng nhíịt ăaô phaêi sang nhûúơng Nùm nùmtrúđi lađm viïơc víịt vaê, ăaơt ặúơc nhûông kïịt quaê thíìnkyđ nhanh choâng tiïu tan, Sam, luâc ăoâ múâi coâ ặâacon thûâ tû, vađ caê gia ằnh ăaô phaêi rúđi khoêi New-port ngay líơp tûâc.

Mùơc duđ hïịt sûâc ăau ăúân, caê gia ằnh Sam cuôngbuöơc phaêi lađm laơi tûđ ăíìu Cûêa hađng thûâ hai mađSam Walton gíy dûơng nïn nùìm taơi Bentonville,möơt thõ tríịn chó coâ khoaêng 3.000 dín Noâ cuông

ặúơc mang tïn Nùm xu vađ möơt hađo, chuýn kinh

doanh boâng bay cho treê em, cùơp phúi quíìn aâo,

cheđ vađ moơi thûâ nhu ýịu phíím cíìn thiïịt khaâc Ăíy

lađ möơt cûêa hađng tûơ phuơc vuơ thûâ ba trïn toađn nûúâcMyô, núi khöng coâ hònh aênh nhín viïn vađ maây ăïịmtiïìn nhû nhûông cûêa hađng xûa cuô Chó coâ möơt maâytñnh tiïìn tûơ ăöơng ăùơt taơi quíìy Bûúâc ăöơt phaâ nađy

tiïịp tuơc mang ăïịn cho cûêa hađng Nùm xu vađ möơt

hađo moân lúơi nhuíơn tùng voơt vađ trúê thađnh cûêa hađng

lađm ùn töịt nhíịt vađo thúđi ăiïím ăoâ

Sam tiïịp tuơc múê röơng ắa bađn taơi nhûông thõ tríịnnhoê tûúng tûơ cuông vúâi phûúng thûâc tûơ phuơc vuơ.Ban ăíìu lađ cûêa hađng taơi thõ tríịn Fayette múê nùm

1952, mua laơi tûđ cöng ty Kroger Sau ăoâ lađ taơi

Ten-nessee, Little Rock, Springdale, Neodesha, Coffey

Ăïịn nùm 1960, Sam ăaô coâ tíịt caê 15 cûêa hađng moơclïn khùưp núi trïn ăíịt Myô Ăuâng nhû lúđi Sam Waltonnoâi, viïơc phaât triïín cûêa hađng luâc nađy vúâi öng trúêthađnh möơt cún söịt Nhíịt lađ khi Sam mua möơt chiïịc

maây bay nhoê vađ coâ thïí bay ăi bay laơi khùưp núi ăïítòm kiïịm núi ăùơt cûêa hađng.

Trong vođng mûúđi lùm nùm, hïơ thöịng cûêa hađngcuêa Sam ăaô trúê thađnh cûêa hađng taơp phíím lúân nhíịttaơi Myô Coâ thïí coi ăíy lađ giai ăoaơn phaât triïín hïịtsûâc thađnh cöng cuêa Wal-Mart, möơt bûúâc khúêi ăíìuhoađn haêo cho moơi dûơ ắnh bay xa

Tuy nhiïn, hïơ thöịng nađy khöng phaêi lađ khöng coânhûông haơn chïị Tñnh túâi nùm 1960 (15 nùm), Samchó múâi thu ặúơc 1,4 triïơu ăöla tûđ 15 cûêa hađng Ăïíăííy maơnh doanh thu, öng cuđng caâc cöơng sûơ bùưtăíìu nghiïn cûâu vađ phaât triïín viïơc baân hađng giaêmgiaâ cuđng vúâi viïơc xíy dûơng nhûông cûêa hađng coâ quy

mö lúân hún Cûêa hađng thûê nghiïơm ăíìu tiïn vúâitriïịt lyâ nađy ặúơc xíy dûơng taơi Rogers (Arkansas).Nùm ăíìu tiïn, Rogers ăaơt doanh thu 1 triïơu ăöla,lúân hún caâc cûêa hađng trûúâc ăoâ tûđ 200.000 ăölaăïịn 300.000 ăöla vađ tiïịp tuơc níng cao lúơi nhuíơnmöîi ngađy Hai cûêa hađng tiïịp theo ặúơc múê ra vađthu vïì lúơi nhuíơn cao chûâng toê khaê nùng tiïn ăoaâncuêa Sam Walton vïì viïơc kinh doanh hađng giaêm giaâăaô ăuâng

Möơt thúđi ăaơi múâi cuêa Wal-Mart ăaô bùưt ăíìu.Nùm 1962 lađ nùm ra ăúđi ngađnh cöng nghiïơpchiïịt khíịu Chiïịn lûúơc Wal-Mart ăeo ăuöíi chó múâithûơc sûơ bùưt ăíìu Thúđi ăiïím nađy, böịn cöng ty bùưtăíìu múê chuöîi cûêa hađng baân chiïịt khíịu vađ chaơyăua nhau quýịt liïơt: S.S.Kresge múê Kmart,F.W.Woolco múê Woolco, D.Hudson múê Target, vađ

vađi caâ nhín ăöơc líơp úê thõ tríịn Rogers múê caâi goơilađ Wal-Mart Trong böịn caâi tïn nïu trïn vađo thúđiăiïím ăoâ, Wal-Mart lađ caâi tïn khöng míịy ngûúđi biïịtăïịn Nhûng 30 nùm sau, ăöịi thuê trûơc tiïịp cuêa Wal-Mart chó cođn laơi Kmart Thúđi gian ngùưn sau, Kmartcuông “síơp tiïơm” Hùỉn khöng ai luâc íịy coâ thïí ngúđnöíi caâi cûêa hađng chiïịt khíịu nhoê beâ ặúơc ăiïìu hađnhbúêi möơt ngûúđi ăađn öng líơp dõ laơi ặâng vûông vađ lúânmaơnh sau nađy.

Nùm 1969, Sam Walton ặa ra möơt quýịt ắnhtaâo baơo khaâc: ặa Wal-Mart lïn sađn chûâng khoaân.Lyâ do ăún giaên nhíịt ặúơc ặa ra lađ Sam ăaô phaêivay mûúơn tiïìn baơc quaâ nhiïìu! Coâ veê nhû hïịt sûâcnghõch lyâ so vúâi nhûông thađnh cöng mađ Wal-Martlađm ặúơc vađo thúđi ăiïím ăoâ Nhûng sûơ thíơt lađ ăïímúê röơng ắa bađn, phaât triïín chuöîi cûêa hađng, Sambuöơc phaêi mûúơn tiïìn tûđ ngín hađng vađ ngûúđi quenăïí ăuđ bùưp vađo khoaên thiïịu huơt Anh caêm thíịyquaâ mïơt moêi vò cûâ phaêi chaơy vaơy vay tiïìn röìi ăïịnăuâng haơn laơi phaêi tòm ăïịn nhûông núi khaâc ăïí ăùưpvađo Hûúâng ăi ăuâng ăùưn nhíịt lađ ặa Wal-Mart lïnsađn chûâng khoaân

Ngađy 1.10.1970, Wal-Mart trúê thađnh cöng ty cöíphíìn, giao dõch cöí phiïịu trïn thõ trûúđng phi tíơptrung (OTC) Baên caâo baơch cuêa cöng ty chađo baân300.000 cöí phiïịu vúâi mûâc giaâ 15 ăöla nhûng ăaôbaân ặúơc 16,5 ăöla Ngay trong ngađy baân hïịt söịcöí phiïịu, gia ằnh Walton chó cođn nùưm giûô 61% cöíphiïịu nhûng ăaô trang traêi ặúơc tíịt caê núơ níìn vađ

tûđ ăoâ trúê ăi khöng cođn phaêi vay mûúơn bíịt cûâ núinađo nûôa Noâi möơt caâch ăuâng ăùưn, viïơc Wal-Martchađo baân cöí phiïịu giuâp cöng ty ặúơc thoaêi maâiphaât triïín bùìng caâch tûơ cíịp vöịn cho mònh phaâttriïín Híìu nhû tíịt caê caâc nhađ ăíìu tû dađi haơn chocöí phiïịu Wal-Mart ăïìu hađi lođng búêi tyê lïơ lúơi nhuíơnluön cao choât voât Tûđ nùm 1977 ăïịn nùm 1987,trung bònh lúơi tûâc hađng nùm Wal-Mart dađnh chocaâc nhađ ăíìu tû lađ 46% Thíơm chñ, giûôa cún khuênghoaêng nùm 1991, con söị nađy víîn lađ 32%.

Hùỉn bíịt cûâ ai ngöìi thöịng kï laơi chùơng ặúđngphaât triïín cuêa Wal-Mart ăïìu caêm thíịy giíơt mònhbúêi töịc ăöơ tiïịn xa quaâ nhanh cuêa noâ Viïơc nađy bùưtnguöìn tûđ möơt chiïịn lûúơc khön ngoan mađ SamWalton aâp duơng cho con ặúđng ăi cuêa mònh:

“Chiïịm lônh toađn böơ thõ trûúđng bùìng caâch traêiröơng, sau ăoâ tòm caâch líịp ăíìy” Trong khi nhûônghaông lúân hún phaât triïín bùìng caâch “nhaêy coâc” tûđthađnh phöị lúân nađy sang thađnh phöị khaâc, hoơ trúênïn dađn traêi vađ tham gia quaâ síu vađo lônh vûơc bíịtăöơng saên, luíơt lïơ ắa phûúng vađ víịn ăïì chñnh trõ.Viïơc nađy díîn ăïịn möơt sai líìm lađ hoơ ăaô ăïí laơi möơtmaênh ăíịt kinh doanh mađu múô taơi caâc thõ tríịn nhoêlaơi cho Wal-Mart Sam Walton ăaô khöng ngíìn ngaơinùưm líịy ngay thúđi cú vađng ăoâ

Wal-Mart bùưt ăíìu chiïịm lônh ặúơc vuđng Tíy BùưcArkansas, röìi tiïịn ăïịn Oklahoma, Missouri, tíịncöng tûđ Neosho ăïịn Monett vađ Aurora, Nevada vađ

Belton vađ cûâ thïị tiïịp tuơc, tiïịp tuơc ÚÊ bíịt cûâ núi

ăíu, Wal-Mart ăïìu tiïịn nhûông bûúâc chíơm raôi vađchùưc chùưn, díìn thiïịt líơp möơt vađnh ăai göìm caâccûêa hađng bao quanh thađnh phöị, chúđ ăúơi cho ăïịnkhi thađnh phöị phaât triïín ăïịn tíơn núi Chiïịn lûúơckhön ngoan nađy phaât huy hiïơu quaê thûơc tïị moơi luâcmoơi núi Möơt ăiïím maơnh khaâc cuêa viïơc lađm nađy lađsöị tiïìn ăöí vađo quaêng caâo khöng nhiïìu Khi möơt cûêahađng moơc lïn taơi nöng thön, tin ăöìn seô truýìn tainhau hïịt sûâc nhanh choâng Wal-Mart khöng cíìnthiïịt tòm moơi caâch ăïí quaêng baâ tíìm aênh hûúêngcuêa mònh Chó cíìn phaât túđ rúi quaêng caâo hađngthaâng, sûâc lay ăöơng ăaô lan ăïịn nhûông núi heêolaânh nhíịt Giúđ ăíy, Wal-Mart laơi trúê thađnh ăöịi thuêcaơnh tranh cuêa chñnh mònh!

Coâ möơt ăiïìu chñnh ýịu mađ nhûông ngûúđi laônh ăaơoWal-Mart thúđi kyđ nađy nhíơn ra khi muöịn tiïịp tuơc múêröơng sûơ bađnh trûúâng laônh thöí cuêa mònh: phaêi ăúngiaên hoâa moơi thûâ Búêi leô, khi cađng lúân maơnh, viïơcquaên lyâ cíìn phaêi goơn nheơ hún ăïí ăaêm baêo ặúơcviïơc víơn hađnh trún tru caê böơ maây khöíng löì SamWalton tûđng tûơ nhíơn rùìng, viïơc nađy gíìn nhû trúêthađnh “möơt löịi söịng – möơt sûơ aâm aênh” khiïịn öngphaêi dađnh thúđi gian vađ tím huýịt cho noâ möîingađy

Möơt trong nhûông chiïịn lûúơc Wal-Mart aâp duơngtrong thúđi ăiïím tiïịp theo lađ ăíìu tû maơnh vađo cöngnghïơ Coâ thïí ngađy nay, viïơc quaên lyâ nhû víơy ăaôtrúê thađnh hiïín nhiïn nhûng trong giai ăoaơn nađy,híìu nhû tíịt caê caâc tíơp ăoađn baân leê khaâc ăïìu chûa

chuâ yâ ăïịn viïơc quaên lyâ bùìng cöng nghïơ Vađ Mart ăaô tiïịn xa hún khi nhòn ra ăiïìu íịy.

Wal-Nùm 1978, hïơ thöịng ăíìu tiïn bao göìm möơt trungtím phín phöịi tûơ ăöơng hoâa ặúơc kïịt nöịi búêi maây vitñnh ăïịn caâc kho hađng cuông nhû ăïịn caâc nhađ cungcíịp ặúơc thiïịt líơp taơi Searcy (Arkansas) Sau nhûôngkhoâ khùn ban ăíìu, trung tím ăaô hoaơt ăöơng töịt húncaê mong ăúơi Wal-Mart nhín röơng mö hònh lïn haimûúi trung tím Kïịt quaê cuöịi cuđng lađ thay vò nhíơnhađng trong khoaêng thúđi gian nùm ngađy hoùơc hún,khaâch hađng cuêa Wal-Mart chó phaêi chúđ coâ hai ngađyăïí nhíơn nhûông thûâ mònh ăaô ăùơt mua

Quy mö cuêa trung tím phín phöịi cuơ thïí nhûsau: ăíìy ăïịn tíơn noâc lađ vö söị mùơt hađng mađ baơn coâthïí tûúêng tûúơng, tûđ thuöịc ăaânh rùng ăïịn ti-vi, giíịy

vïơ sinh, ăöì chúi, xe ăaơp Tíịt caê ăïìu ặúơc maô hoâa

ăïí maây tñnh dođ ra ặúơc hađng hoâa ăùơt taơi ắa ăiïímnađo Tûđ khi vađo kho ăïịn luâc ra, chuâng ặúơc ặaqua bùng chuýìn coâ ăíìu ăoơc bùìng lazer Möơt ăöơinguô xe taêi vađ xe moâc hoaơt ăöơng suöịt ngađy ăïmchõu traâch nhiïơm víơn chuýín ăïịn núi cíìn giao(trong khi Kmart vađ Target thú möơt bïn thûâ baăïí giao nhíơn)

Chó cíìn ặa ra möơt hònh aênh lađ coâ thïí thíịy ngayhûúâng ăi ăuâng ăùưn vađ tíìm voâc phaât triïín cuêa Wal-Mart khi aâp duơng ăiïìu nađy: Sam Walton ăi ăi laơilaơi trong phođng vïơ tinh, nhòn qua vai caâc nhađquaên lyâ ăang ngöìi trûúâc maây tñnh ăïí cíơp nhíơt kïịtquaê cuêa ngađy höm ăoâ Trïn mađn hònh lađ töíng söị

tiïìn baân hađng qua theê tñn duơng trong ngađy Gíìn

700 triïơu ăöla ăaô ăöí vađo xíy dûơng hïơ thöịng vađăíy ặúơc xem lađ hïơ thöịng dûô liïơu dín duơng lúânnhíịt trïn thïị giúâi

Ăïịn luâc nađy, khi ăaô hoađn thađnh tíịt caê nhûôngviïn gaơch ăoâ, Wal-Mart ăaô trúê thađnh möơt ngûúđikhöíng löì trong tíơp ăoađn baân leê cuêa nûúâc Myô Tíịtcaê nhûông vuđng ăíịt, cho duđ coâ xa xöi heêo laânh ăïịnmíịy, cuông in díịu chín Wal-Mart Moơi ngûúđi dínMyô ăïìu nhùưc ăïịn Wal-Mart nhû möơt biïíu tûúơngthađnh cöng vađ lađ möơt giíịc mú hoađn haêo cho thïịgiúâi kinh doanh cuêa ăíịt nûúâc mònh

Coâ thïí sûông súđ khi nhòn vađo doanh thu trong giaiăoaơn phaât triïín ăaâng kinh ngaơc luâc nađy cuêa Wal-Mart:

Nùm Söị lûúơng cûêa hađng Doanh söị

Wal-trûúêng nhû víơy, dûơ baâo doanh söị hađng nùm cuêaWal-Mart coâ thïí ăïịn 1.000 tó ăöla Ăiïìu nađy chó coâmöơt quöịc gia maơnh múâi coâ thïí ăaơt ăïịn! Ăoâ thûơc sûơlađ nhûông con söị íịn tûúơng minh chûâng thuýịt phuơcnhíịt cho bûúâc nhaêy thíìn kyđ cuêa chađng khöíng löìWal-Mart.

Nhûng khi baơn ăaơt ặúơc thađnh cöng hïịt sûâc tûơhađo taơi möơt quöịc gia, ăiïìu ăíìu tiïn baơn hûúâng ăïịnlađ gò? Ăoâ lađ tiïịp tuơc bađnh trûúâng thõ trûúđng ra toađnthïị giúâi Sau khi chiïịm lônh nûúâc Myô, gaô khöíng löìWal-Mart ăaô tûơ tin saêi bûúâc chín maơnh meô cuêamònh ra khoêi biïn giúâi ăïí viïịt tiïịp nhûông chûúngtiïịp theo cho cíu chuýơn phaât triïín thíìn kyđ cuêachñnh mònh

*

* *Yang Fuming ăang cíín thíơn duđng vúơt ăïí bùưtmöơt con caâ trong bïí Cíìm cíy vúơt trïn tay, öngtiïịn ăïịn quíìy hađng, nhúđ nhín viïn möí buơng, lađmsaơch vađ vui veê ăùơt lïn xe ăííy rúđi cûêa hađng Cuôngnhû öng, nhûông ngûúđi khaâc ăang tiïịn ăïịn caâc bïí

khaâc ăïí vúât nhûông con cua, sođ, öịc Nhûông hònh

aênh nađy tröng giöịng nhû möơt khu sinh víơt biïínthu nhoê

Baơn ăang ăi trong möơt cûêa hađng Wal-Mart taơiTrung Quöịc

Sau nhûông líìn bađnh trûúâng khöng ngûđng nghó

khùưp chíu Íu, chíu Myô , cuöịi cuđng thò Wal-Mart

ăaô tiïịn ăïịn Trung Quöịc Ăíy lađ ăiïím nhíịn chíịnăöơng nhíịt cuêa Wal-Mart ăíìu thïị kyê XXI Ăiïìu nađyặúơc ăaânh giaâ nhû möơt chiïịn lûúơc khön ngoannhíịt, cíìn thiïịt nhíịt trong böịi caênh toađn cíìu hoâanhû hiïơn nay Nhiïìu chuýn gia dûơ baâo rùìng:

“Tríơn ắa seô khöng cođn chöî cho bíịt kyđ ngûúđi lñnhnađo nhaêy duđ vađo nûôa khi Wal-Mart ăïịn ăíy” Nïìnkinh tïị thuöơc loaơi söi ăöơng nhíịt ăaô múê cûêa ăoânmöơt cöng ty thuöơc loaơi nùng ăöơng nhíịt

Khöng quaâ khoâ ăïí nhíơn ra viïơc e deđ cuông nhûkyđ thõ, tòm moơi caâch chöịng traê laơi sûâc bađnh trûúângcuêa Wal-Mart taơi nhiïìu quöịc gia noâ ăi qua Khöngkïí nhûông thađnh cöng khöng coâ gò ăïí bađn caôi taơi

chíu Íu, Brazil, Mexico , Wal-Mart cuông víịp phaêi

möơt söị thíịt baơi cay ăùưng Nùm 1997, khi tiïịn vađonûúâc Ăûâc, líơp tûâc noâ nhíơn ặúơc nhûông quaê ăùưngăíìu tiïn Thay vò vui mûđng trûúâc nhûông nuơ cûúđi,thaâi ăöơ niïìm núê, lõch sûơ cuêa caâc nhín viïn Wal-Mart, ngûúđi Ăûâc laơi toê ra e deđ vađ nghi ngúđ Kïịt quaêlađ Wal-Mart bõ thua löî liïn tuơc vađ ăïịn nùm 2006buöơc phaêi baân chuöîi baân leê laơi cho Metro – möơt ăaơigia baân leê cuêa nûúâc Ăûâc

Wal-Mart cuông nhíơn phaêi möơt thíịt baơi tûúng tûơtaơi Hađn Quöịc khi öì aơt “ăöí quín” vađo Ngađy

23.6.2006, túđ International Herald Tribune giíơt tñt

Wal-Mart selling stores and leaving South Korea

(Wal-Mart baân thaâo cûêa hađng vađ ruât lui khoêi HađnQuöịc) Mûúđi saâu siïu thõ buöơc phaêi sang tay choShinsega – ăöịi thuê trûơc tiïịp taơi xûâ súê Kim Chi vúâi giaâ

882 triïơu ăöla Ăíy quaê lađ möơt bađi hoơc cay ăùưngcho ngûúđi khöíng löì Wal-Mart tiïịp tuơc ăi vađo baânh

xe ăöí cuêa möơt loaơt ăaơi gia trûúâc ăoâ cuông ăaô bõăaânh bíơt khoêi Hađn Quöịc: Carrefour (Phaâp) baânchuöîi cûêa hađng baân leê laơi cho E-Land (Hađn Quöịc)vúâi giaâ 1,85 triïơu ăöla, Google thua trùưng Naver

Web, Nokia “ăo vaân” búêi Samsung vađ LG

Nhûng Trung Quöịc khöng phaêi lađ Ăûâc hay HađnQuöịc! Ăûâng trûúâc thöng tin tíơp ăoađn baân leê Wal-Mart seô vađo Trung Quöịc, laônh ăaơo nûúâc nađy ăaôtuýn böị gíìn nhû chùưc chùưn rùìng: “Haôy vađo lađm

ùn vúâi ăíịt nûúâc töi” Nhûông thađnh phöị lúân thûâ haivađ thûâ ba (ngay caê Bùưc Kinh) cuông hín hoan chúđăoân Ăiïìu Wal-Mart cíìn lađm lađ khùưc phuơc nhûôngsai líìm tûđng víịp phaêi taơi nhûông thõ trûúđng nhûĂûâc vađ Hađn Quöịc: khöng thñch ûâng ặúơc vúâi thoâiquen mua sùưm cuêa ngûúđi dín, sûê duơng nhûôngphûúng thûâc múđi chađo traâi ngûúơc laơi baên tñnh

ngûúđi mua hađng

*

* *Víơy Wal-Mart ăaô “tiïịn cöng” nhû thïị nađo?Cíìn phaêi noâi ngay rùìng viïơc Wal-Mart bađnhtrûúâng taơi Trung Quöịc ặúơc sûơ híơu thuíîn lúân cuêachñnh saâch nûúâc nađy Trung Quöịc cho rùìng nûúâcnađy ăaô phaât triïín nhanh nhúđ viïơc phín böí nhiïìunhín cöng vađo lônh vûơc saên xuíịt, lônh vûơc chñnhăïí níng mûâc lûúng vađ laơm phaât hađng nùm hiïơn

nay lađ khoaêng 6% - trïn mûâc mađ Bùưc Kinh cho lađ

an toađn Hiïơu ûâng cuêa Wal-Mart coâ thïí chñnh lađ thûâmađ ngûúđi Trung Quöịc ăang cíìn Nhûông nhađ cungcíịp úê ăíy cuông nhòn nhíơn Wal-Mart ăaô coâ nhûôngaênh hûúêng tñch cûơc, thay ăöíi trong tíịt caê caâc lônhvûơc, tûđ caâc hïơ thöịng cung cíịp, maơng lûúâi phínphöịi, ăïịn caâc dõch vuơ khaâch hađng Sûơ phöí biïịn cuêacaâc cûêa hađng Wal-Mart ăang goâp phíìn gia tùng söịlûúơng caâc nhađ cung cíịp Trung Quöịc, ăöìng thúđi roôrađng seô lađm cho Trung Quöịc trúê thađnh möơt quöịcgia caơnh tranh hún trïn trûúđng quöịc tïị Caâc quanchûâc chñnh phuê coi Wal-Mart nhû möơt phûúng thûâchiïơu quaê ăïí thuâc ăííy sûơ chuýín giao cuêa TrungQuöịc tûđ kïị hoaơch nhađ nûúâc sang thõ trûúđng tûơ do.Truơ súê cuêa Wal-Mart taơi Trung Quöịc nùìm taơithađnh phöị Thím Quýịn, thađnh phöị coâ caêng lúânthûâ nùm trïn thïị giúâi Möîi ngađy coâ hađng trùmdoanh nghiïơp ăïịn ăíy, chúđ ăúơi trïn nhûông chiïịcghïị nhûơa mađu níu ăïí líịy söị Taơi ăíy, tíịt caê nhûôngngûúđi nađy seô phaêi quen vúâi phong caâch lađm viïơccuêa Wal-Mart: boê qua tíịt caê nhûông cíu chuýơngíîu vađ ăi thùỉng vađo víịn ăïì Nhûông lúđi ăïì nghõ vuichúi taơi caâc khaâch saơn, lui túâi caâc trung tím tïơ

naơn nhû víîn thûúđng thíịy trong caâc vuơ trao ăöíi

kinh doanh bõ tûđ chöịi thùỉng thûđng Nhûông ýu cíìuvïì chíịt lûúơng, giaâ caê vađ thúđi gian giao hađng ặúơcýu cíìu tuín thuê nghiïm ngùơt Thúđi gian ăíìu,nhûông ngûúđi giao hađng cho Wal-Mart taơi TrungQuöịc caêm thíịy quaâ phûâc taơp vađ bõ boâ buöơc

Nhûng khi hiïơu quaê keâo ăïịn, hoơ bùưt ăíìu nhíơn rarùìng ăíy lađ möơt caâch lađm viïơc töịi ûu Wal-Mart ăaôlađm thay ăöíi vùn hoâa kinh doanh cuêa möơt böơ phíơnlúân ngûúđi Trung Quöịc – núi luön ặúơc xem lađ ắachó kinh doanh nùng ăöơng.

Möơt söị lûúơng lúân nhađ cung cíịp taơi Trung Quöịcbùưt ăíìu lađm theo Wal-Mart Ríịt nhiïìu ngûúđi khöngngíìn ngaơi phaât biïíu rùìng, hoơ caêm thíịy an tímhún khi giao dõch vúâi ngûúđi khöíng löì nûúâc Myô sovúâi nhûông cûêa hađng cuêa Trung Quöịc Cuông coâ khaâăöng cöng ty taơi Trung Quöịc, tûđ ăíy, bùưt ăíìuvûún xa ra caâc nûúâc trong khu vûơc Nhûông möhònh thađnh cöng, Wal-Mart duđng ăïí thiïịt líơp trongcöng ty mònh, cuông ặúơc caâc cöng ty Trung Quöịckhai thaâc vađ sûê duơng, nhû: cíu laơc böơ cuêa Sam,

kinh doanh phaâ vúô nhûông rađo caên Tíìm aênh

hûúêng vađ uy tñn cuêa Wal-Mart taơi Trung Quöịcăang ặúơc khùỉng ắnh!

Búêi víơy, Wal-Mart cađng buöơc phaêi thñch nghi ăïíkhöng vuöơt míịt thõ trûúđng tiïìm nùng nađy Ngoađiviïơc chíịp nhíơn nhûông luíơt lïơ bíịt thađnh vùn cuêagiúâi kinh doanh Trung Quöịc, líìn ăíìu tiïn Wal-Martphaâ boê líơp trûúđng ặúơc líơp ra dûúâi thúđi SamWalton ăïịn nay: cho pheâp thađnh líơp liïn minhtrong caâc cûêa hađng Ăiïìu nađy nghôa lađ taơo ăiïìu kiïơncho keê thûâ ba, ngûúđi quaên lyâ vađ ngûúđi lao ăöơng,

“chen chín” vađo, ăiïìu gíìn nhû cíịm kyơ taơi Mart Lyâ do lađ taơi Trung Quöịc, caâc cöng ăoađn coâtíìm aênh hûúêng ríịt lúân Khöng cho pheâp cöng ăoađn

Wal-phaât triïín nghôa lađ Wal-Mart ăađnh chíịp nhíơn tûơloaơi boê gíìn nhû 50% töịc ăöơ phaât triïín cuêa mònh.Bùưt ăíìu xuíịt hiïơn taơi Trung Quöịc tûđ nùm 1996,ăïịn nay Wal-Mart ăaô thiïịt líơp hún 60 cûêa hađng vúâikhoaêng 80 chi nhaânh baân leê taơi 34 thađnh phöị trïntoađn laônh thöí nađy Wal-Mart cuông ăang dûơ ắnhmúê thïm nhiïìu cûêa hađng khaâc trong nùm 2007,ăöìng thúđi seô tùng söị lao ăöơng taơi ăíy tûđ 36.000ngûúđi hiïơn nay lïn 150.000 ngûúđi trong nùm nùmtúâi Möịc son quan troơng nhíịt lađ Wal-Mart seô döịc 1

tó ăöla mua laơi maơng lûúâi ăaơi siïu thõ lúân nhíịtTrung Quöịc Trust-Mart, nhùìm líịn síu hún nûôavađo thõ trûúđng tiïu duđng tiïìm nùng nađy Coâ truơ súê

úê Ăađi Loan, Trust-Mart ăang víơn hađnh 100 trungtím thûúng maơi vađ siïu thõ khöíng löì, kïí caê caâc cûêahađng nhûúơng quýìn thûúng hiïơu, úê 20 tónh thađnhcuêa Trung Quöịc Nùm ngoaâi, töíng doanh thu cuêaTrust-Mart lïn túâi 1,42 tó ăöla Dûơ kiïịn Wal-Mart seômua 31 cûêa hađng cuêa Trust-Mart vađ níng díìn tyêlïơ cöí phíìn súê hûôu trong tíơp ăoađn nađy

Cuông nhû ăaô lađm úê qú nhađ, Wal-Mart phaât triïíncuđng vúâi tíìng lúâp trung lûu cuêa Trung Quöịc, tíìnglúâp mađ ặúơc dûơ ăoaân seô tùng gíịp nùm líìn, ăaơt 200

tó vađo nùm 2015 “Hoơ ăaô cho chuâng töi möơt cú höơituýơt vúđi,” cûơu phoâ chuê tõch Wal-Mart DonSoderquist noâi, “vò hoơ ăaô bõ phuơc vuơ keâm vađ líịy giaâcao” Khi múê cûêa hađng ăíìu tiïn úê Trung Quöịc vađonùm 1996, Wal-Mart ăaô khöng coâ gian hađng myôphíím, vò khi ăoâ coâ veê xa xó vađ khöng cíìn thiïịt

Hiïơn nay, caâc cûêa hađng cuêa Wal-Mart ăïìu coâquíìy myô phíím ngay caơnh cûêa chñnh, ặúơc hoađnthiïơn vúâi caâch trûng bađy dûúâi hònh thûâc chiïịu roơitûâ phña, bïn caơnh caâc bûâc chín dung khöíng löìcuêa caâc phuơ nûô chíu AÂ híịp díîn, trang ăiïím tuýơtăeơp Ngay bïn caơnh lađ hađng daôy saên phíímJonhson’s Baby Oil ặúơc xïịp doơc theo caâc chíịtlađm íím bùìng Nhau Cûđu – thûâ mađ dín ắa phûúngthïì rùìng lađm giaêm ặúơc nïịp nhùn Nhûông ngûúđimua hađng vađo cho Wal-Mart thíơm chñ cođn hoơccaâch theo doôi lõch Trung Quöịc Hoơ dûơ trûô taô loâttrong nùm con Khó, ăoâ lađ nùm ặúơc coi lađ maymùưn nïịu sinh con Nhûông tuâi Pampers bay nhanhkhoêi caâc giaâ ặơng hađng.

Thõ trûúđng baân leê Trung Quöịc coâ quy mö trïn

840 tó ăöla ăang lađ möi trûúđng caơnh tranh khöịcliïơt Cađng khöịc liïơt hún nûôa khi nûúâc nađy quýịtắnh dúô boê rađo caên vúâi caâc haông baân leê nûúâc ngoađitheo cam kïịt vúâi WTO Trong böịi caênh tùng trûúêngkinh tïị Trung Quöịc ăang tùng cao, ăöơng thaâi múêröơng kinh doanh cuêa Wal-Mart ặúơc xem lađ ríịt taâobaơo nhûng hïịt sûâc ăuâng ăùưn ăïí tiïịp tuơc giûô vûôngthïị “anh caê” cuêa mònh taơi ăíy Noâ cuông minhchûâng rùìng, viïơc phaâ vúô hađng rađo, luön múê röơnglaônh thöí cuêa Wal-Mart tûđ bao nhiïu nùm qua víînchûa chõu dûđng laơi

Möơt thõ trûúđng baân leê ăíìy tiïìm nùng khaâc mađWal-Mart ăaô nhùưm ăïịn khöng thïí khöng nhùưc túâilađ ÍỊn Ăöơ Trûúâc khi chñnh thûâc tíịn cöng vađo ÍỊn

Ăöơ, cöng ty ăaô tranh thuê khai thaâc thõ trûúđng nađybúêi nhûông ăún hađng coâ töíng trõ giaâ ăïịn 1,6 tó ăölacho hađng may mùơc, ăöì da Ăïí tiïịn vađo nûúâc nađy,Wal-Mart ăaô bùưt tay vúâi Sunil Mittall – nhađ cungûâng ăiïơn thoaơi di ăöơng söị möơt ÍỊn Ăöơ Taơi ăíy,hiïơn Sunil Mittall nùưm giûô 200 cûêa hađng phínphöịi Viïơc liïn doanh vúâi Wal-Mart seô ăem ăïịn lúơiñch cho caê hai phña: cöí phiïịu cuêa Sunil tùng caovađ thúđi gian múê röơng chuöîi cûêa hađng cuêa Wal-Mart taơi ÍỊn Ăöơ seô ặúơc ruât ngùưn (dûơ tñnh hoađnthađnh trong nùm nùm).

Baơn biïịt gò khöng?

Wal-Mart ăaô ăïịn röìi!

Chûúng 2.

Coá möåt liïn hïå thuá võ giûäa ngûúâi baán haâng taåp hoáa àêìu heãmmaâ möîi ngaây chuáng ta àïìu ài ngang, thónh thoaãng gheá laåimua vaâi moán linh tinh vúái siïu thõ khöíng löì Wal-Mart: sinh raàïí phuåc vuå nhûäng nhu cêìu thiïët yïëu nhêët cuãa nhûäng ngûúâiquanh hoå

Fang Xizheng söịng taơi möơt vuđng nöng thön caâchBùưc Kinh 200km Anh ta ăang laâi chiïịc xe hađng tûđnöng trang lïn Bùưc Kinh vađo ngađy cuöịi tuíìn ăïí

“ăöíi gioâ” vađ cuông ăïí mua cho gia ằnh möơt söịlûúơng nhu ýịu phíím lúân Hai ngađy trûúâc, anhặúơc möơt ngûúđi baơn maâch rùìng taơi Bùưc Kinh vûđakhai trûúng möơt cûêa hađng Wal-Mart coâ giaâ baânthíịp hún nhûông núi khaâc ăïịn 30%

Fang chó lađ möơt trong ăoađn dađi ngûúđi ăöí xö vïìBùưc Kinh ngay khi Wal-Mart khai trûúng cûêa hađngtaơi ăíy Sûâc huât cuêa hađng giaêm giaâ khiïịn ríịt nhiïìungûúđi khöng ngíìn ngaơi cíịt cöng ăi xa ăïí mua vïìcho mònh möơt lûúơng lúân hađng (duđ chó ăïí dûơ trûô).Trong cuđng thúđi ăiïím, caâc cûêa hađng Wal-Mart taơiMyô cuông ăang vui mûđng trûúâc “ngađy thûâ Saâuvađng” Lûúơng khaâch cuöịi tuíìn tùng ăöơt biïịn.Tíịt caê ăïìu lađ Wal-Mart!

Nhûng sao laơi lađ Wal-Mart?

*

* *Khi Wal-Mart múê cûêa, möơt mûâc giaâ thíịp hún bùưtăíìu ặúơc aâp duơng Ăiïìu nađy taơo nïn möơt cún ắachíịn ăiïn cuöìng ăöịi vúâi ngûúđi tiïu duđng Cho vñduơ, möơt mûâc giaâ baân leê thíịp ặúơc niïm ýịt taơi möơtnúi xa xöi nhû Oklahoma Moơi ngûúđi bùưt ăíìu ăöí xö

ăi du lõch tûđ Tulsa ăïịn Springdale chó ăïí gheâ vađoăíy mua hađng hoâa Ăíy lađ ăiïìu míịu chöịt cuêa viïơcbaân hađng chiïịt khíịu Lúơi nhuíơn thu ặúơc tûđ nhiïìumoân ăöì ặúơc baân ra seô nhiïìu hún lúơi nhuíơn tûđnhûông moân ăöì baân ra ñt hún vađ víîn giûô mûâc giaâ cuô.Nhû Sam Walton ăaô coâ líìn noâi: “Seô khöng coâ víịnăïì gò xaêy ra nïịu baơn (khaâch hađng) ăïịn ăíy vađchuâng ta seô ăaơt ặúơc möơt sûơ thoêa thuíơn lúân”.Chuâng ta ăang ăi ăïịn möơt phûúng chím nöíitiïịng vađ bíịt di bíịt dõch cuêa Wal-Mart ăïí taơo nïnsûơ thađnh cöng hún nûêa thíơp kyê qua: “Baân hađng töịtnhíịt vúâi mûâc giaâ thíịp nhíịt coâ thïí!”.

Sam Walton kïí laơi rùìng öng bùưt ăíìu nghe noâi ăïịnviïơc baân hađng giaêm giaâ vađo khoaêng nùm 1955 khiöng nhíơn ăiïìu hađnh möơt cûêa hađng cuêa cöng tyBen Franklin taơi Newport Khi ăoâ, viïơc baân giaêmgiaâ bùưt ăíìu ặúơc thûơc hiïơn taơi cöng ty Ann&Hoe doMarty Chase (cha ăeê viïơc baân hađng giaêm giaâ) khúêixûúâng Nhíơn ra ăíy lađ möơt chiïịn lûúơc khön ngoanvađ coâ tûúng lai, Sam ăaô ăi doơc ăíịt nûúâc vađ nghiïncûâu vïì nhûông mö hònh baân haơ giaâ ăang moơc lïn.Öng tođ mođ xem xeât, ghi cheâp, phín tñch tíịt caênhûông mùơt ûu vađ khuýịt möơt caâch nhiïơt tònh.Thíơt ra bađi hoơc öng nhíơn ặúơc tûđ viïơc baân hađnggiaêm giaâ ăaô ăïịn tûđ khi bùưt ăíìu sûơ nghiïơp taơi New-

port, khi baân ăöì loât vúâi giaâ 1 ăöla thay vò 1,2

ăöla Luâc nađy, Sam ăang liïn hïơ mua hađng vúâiHarry Weiner – ngûúđi ăiïìu hađnh cöng ty WeinerBuying Services taơi söị 505 ăaơi löơ Seventh Harry

ăiïìu hađnh cöng ty bùìng caâch túâi gùơp tíịt caê caâc nhađsaên xuíịt khaâc nhau vađ liïơt kï xem hoơ baân gò, cíìnmua moân hađng nađo Sau ăoâ, Harry nhíơn ăún hađngvađ chuýín ăïịn nhađ maây saên xuíịt vađ ùn chïnh lïơch5% (mûâc giaâ coâ thïí chíịp nhíơn ặúơc) Möơt sûơ tònhcúđ xaêy ra khi Harry ăang liïn hïơ baân quíìn loât phuơnûô – loaơi súơi ăan, hai vaơch vađ coâ phíìn thùưt eo bùìngdíy chun – vúâi giaâ 2 ăöla möơt taâ Vúâi mûâc giaâ cuô,Sam phaêi baân 1 ăöla ba chiïịc (2,5 ăöla/taâ) Nhûngvúâi mûâc giaâ nađy, cuông phíìn lúơi nhuíơn nhû víơynhûng coâ thïí baân 1 ăöla böịn chiïịc Dô nhiïn lađ söịlûúơng hađng baân ra nhiïìu ăïịn mûâc Sam phaêi ăùơthađng ăïí ặa vïì cûêa hađng mònh túâi tíịp.

Ăíy lađ möơt bađi hoơc khaâ ăún giaên nhûng cuônglađ kinh nghiïơm quyâ giaâ cho sûơ khúêi ăíìu cuêa Wal-Mart sau nađy Ăoâ lađ baên chíịt cuêa chiïịt khíịu:bùìng caâch giaêm giaâ, baơn coâ thïí tùng doanh thutúâi möơt ăiïím mađ baơn coâ thïí kiïịm ặúơc nhiïìu lúơinhuíơn hún so vúâi khi baân giaâ cao Trong ngönngûô baân leê, ăiïìu nađy nghôa lađ coâ thïí giaêm chïnhlïơch giûôa giaâ vöịn vađ giaâ baân nhûng laơi kiïịm ặúơcnhiïìu hún

Cûêa hađng Nùm xu vađ möơt hađo tiïịp theo cuêa Sam

taơi Bentonville baân möơt taâ cùơp phúi quíìn aâo giaâ 9

xu, cheđ giaâ 10 xu möơt cöịc Khöng nhûông thïị, treê

em ăïịn ăíy ặúơc phaât boâng bay miïîn phñ Moơingûúđi ăöí xö ăïịn vađ tiïịp tuơc keâo ăïịn

Khöng líu sau ăoâ, Sam Walton coâ möơt chuýịn ăiNew York Khi vïì, cûêa hađng chíịt ăíìy deâp xùng-ăan