Giáo án trình chiếu (điện tử) Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc bài thơ 4 hoặc 5 chữ Bài 2 Ngữ văn 7 sách kết nối tri thức với cuộc sống
Trang 1B VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC MỘT
BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG Em hãy nhắc lại những yêu cầu của một đoạn văn
ghi lại cảm xúc về bài thơ
có yếu tố tự sự, miêu tả và lục bát đã học ở lớp 6.
Yêu cầu đối với đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ:
1) Giới thiệu được bài thơ, tác giả (nếu có).
2) Nêu được cảm xúc về nội dung chính hoặc một khía cạnh nội dung của bài thơ.
3) Thể hiện được cảm nhận về một số yếu tố hình thức nghệ thuật
của bài thơ (thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ, ).
Trang 2HOẠT ĐỘNG 2: LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 17 (Tìm hiểu các yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ)
Tìm hiểu các yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc
sau khi đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
Hình thức đoạn văn ………
………
Nội dung ………
………
………
………
Trang 3PHIẾU HỌC TẬP SỐ 18
(Dàn ý đoạn văn)
Dàn ý
đoạn văn
Nội dung chính cần đảm bảo Dàn ý
bài làm của em
Mở đoạn
- Giới thiệu bài thơ, tên tác giả
- Nêu khái quát ấn tượng, cảm xúc về nét độc đáo, có ý nghĩa nhất của bài thơ
………
………
Thân đoạn
- Nêu cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ (số tiếng của mỗi dòng thơ, vần, nhịp, hình ảnh, biện pháp tu từ, tình cảm, cảm xúc, thông điệp của tác giả)
………
………
- Trích một số từ ngữ, hình ảnh gợi cảm xúc trong bài thơ ………
………
Kết đoạn - Khái quát lại ấn tượng, cảm xúc về bài thơ
………
………
Trang 41 Tìm hiểu các yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
Thảo luận
cặp bàn
Một đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ cần có những yêu cầu gì?
(Về hình thức và nội
dung) Em hãy trả lời câu hỏi bằng cách điền thông tin vào
Phiếu học tập số 17.
Trang 5Hình thức đoạn văn Chữ lùi đầu dòng và viết hoa, kết thúc
đoạn ở chỗ xuống dòng.
Các câu trong đoạn có sự liên kết với nhau cả
về nội dung và hình thức.
Nội dung Giới thiệu tên bài thơ, tác giả; nêu được cảm
xúc chung về bài thơ.
Nêu được ấn tượng, cảm xúc về những nét nghệ thuật độc đáo (tác dụng của thể thơ trong việc tạo nên nét riêng, giá trị của bài thơ)
Nêu được những cảm nghĩ về nội dung bài thơ.
Trang 62 Đọc và phân tích bài viết tham khảo
HS hoạt động theo
nhóm HS đọc SGK
trang 51 và trả lời
các câu hỏi:
Trang 7Câu văn, từ ngữ nào
đã giới thiệu tên bài
thơ và tác giả? Em
hãy đọc câu văn ấy.
Người viết đã nêu ấn tượng, cảm xúc
chung về nét đặc sắc nào của bài thơ?
Đoạn văn đã diễn
tả cảm xúc về nội
dung và nghệ thuật
của bài thơ chưa?
Người viết đã chú ý đến tác dụng của thể thơ trong việc tạo nên giá trị đặc sắc của bài thơ ra sao?
Câu cuối đoạn văn có
nội dung gì?
Trang 8Đồng dao mùa xuân – một bài thơ xúc động về người lính
- Câu văn, từ ngữ nào đã giới thiệu tên bài thơ và tác giả: Câu 1.
- Người viết đã nêu ấn tượng, cảm xúc chung về nét đặc sắc
nào của bài thơ: Câu 2.
- Đoạn văn diễn tả cảm xúc về nội dung và nghệ thuật: “Có nhiều dòng thơ thấm thía …bom đạn.”
- Câu cuối: Nêu cảm xúc của người viết về bài thơ.
*Lưu ý khi viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một
bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
+ Mở đoạn: Giới thiệu tên bài thơ, tên tác giả, cảm
xúc chung.
+ Thân đoạn: Trình bày cảm xúc về những nét đặc
sắc về nghệ thuật và nội dung của bài thơ.
+ Kết đoạn: Nêu cảm xúc khi đọc bài thơ này
Trang 93 Thực hành viết theo các bước
Có mấy bước để viết
đoạn văn ghi lại
cảm xúc sau khi đọc
một bài thơ bốn chữ
hoặc năm chữ?
HS chỉnh sửa bài viết theo yêu cầu và gợi ý SGK tr.53.
HS viết bài theo các yêu cầu SGK, giới hạn số câu từ 7 đến
10 câu.
Tìm ý và lập dàn ý
theo Phiếu học tập
số 18.
Dựa vào SGK, em hãy nêu vắn tắt các yêu cầu của từng bước.
Trang 10*Các bước viết bài:
- Xác định mục đích viết và người đọc.
- Lựa chọn bài thơ
- Tìm ý và lập dàn ý.
- Viết đoạn văn.
- Chỉnh sửa đoạn văn.
Trang 111 Trước khi viết
a Lựa chọn bài thơ
- Xác định bài thơ mình yêu thích, phù hợp lứa tuổi;
- Thu thập tư liệu.
b Tìm ý và lập dàn ý
*Tìm ý
- Đọc nhiều lần bài thơ ghi lại cảm nhận chung về bài thơ.
- Xác định chủ đề của bài thơ.
- Tìm và xác định những nét đặc sắc về nghệ thuật (thể thơ, vần, nhịp, hình ảnh, từ ngữ, phép tu từ,…) và nội dung của bài thơ.
- Ghi lại cảm xúc chung của em về bài thơ.
*Lập dàn ý
Sắp xếp các ý theo trình tự cảm xúc thành một dàn ý gồm 3 phần:
A Mở đoạn: Giới thiệu nhan đề, tác giả và cảm xúc chung về bài thơ.
B Thân đoạn:
Trình bày chi tiết cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
C Kết đoạn: Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó đối với bản thân.
2 Viết đoạn văn
3 Chỉnh sửa bài viết
Trang 124 Trả bài
a Yêu cầu chung của các kiểu bài
- Tập làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
- Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
b Nhận xét
- Ưu điểm:
- Nhược điểm:
c Chỉnh sửa và hoàn thiện
Trang 13BẢNG KIỂM
Đọc kĩ lại bài viết, đối chiếu từng tiêu chí với bài viết,
tự đánh dấu (x) vào ô Đạt hoặc Không đạt
ST
1 Giới thiệu được tác giả và bài thơ; nêu
ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ
2 Diễn tả được những cảm xúc về nội
3 Khái quát được cảm xúc về bài thơ
4 Đảm bảo yêu cầu về chính tả và diễn
Trang 14THAM KHẢO BÀI VIẾT
Gặp lá cơm nếp – bài thơ chứa chan tình cảm nhớ thương mẹ
của người lính xa nhà
Thanh Thảo viết về mẹ nhiều lần, mỗi lần đều có một khám phá
riêng và lần nào cũng vời vợi nỗi nhớ thương da diết "Gặp lá cơm nếp"
được viết lên từ nỗi nhớ, từ tình yêu mà nhà thơ dành cho mẹ Bài thơ đã
để lại nhiều cảm xúc ám ảnh trong lòng độc giả Cả bài thơ đã ghi lại cảm xúc của người lính xa nhà đi chiến đấu, tình cờ nghĩ đến hương vị của mùi xôi và nhớ về mẹ Người lính thèm một bát xôi nếp mùa gặt và nhớ
về mẹ cùng những hương vị yêu dấu của làng quê. Trong tâm hồn của anh, người mẹ là hình ảnh lớn lao nhất, đẹp đẽ nhất của quê hương Với người lính, mẹ là suối nguồn của yêu thương, là ánh sáng diệu kì dõi theo
con suốt cuộc đời “thơm suốt đường con” Ở đây, tác giả dùng từ “gặp”
mà không phải là từ “thấy”, giúp nhấn mạnh tình cảm cảm xúc của người lính Anh đang vui mừng, trìu mến như được tiếp xúc, được trở về sống
với bao nhiêu hồi ức thân thương của quê nhà. Những câu thơ “Mẹ ở đâu
chiều nay/Nhặt lá về đun bếp” gợi hình ảnh thật ấn tượng về một người
mẹ nghèo khó, lam lũ tảo tần hết lòng hi sinh, chăm lo cho con
Trang 15Bởi thế mà người lính không kìm được nỗi niềm rưng rưng nức nở: "Ôi
mùi vị quê hương/Con quên làm sao được/Mẹ già và đất nước/Chia đều nỗi nhớ thương" Cụm từ “mùi vị quê hương” thật độc đáo, nó vừa mang
nghĩa chỉ hương vị cụ thể, riêng có của quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng, chỉ một sắc thái đặc trưng của quê hương, của một vùng miền
Thanh Thảo còn khéo léo trong cách kết hợp từ “chia đều” với từ “nỗi nhớ
thương” khiến cho người đọc cảm nhận được nỗi nhớ thương hiện lên một
cách cụ thể, rõ nét, không còn trừu tượng, vô hình Cách kết hợp từ đó đã giúp nhà nhà thơ diễn tả chân thực chiều sâu tâm tư, tình cảm của người lính trên đường ra trận Đó như là cảm xúc òa khóc trong lòng nhân vật khi nghĩ về người mẹ tảo tần và đất nước bình dị Mẹ đã chịu một đời lam
lũ, hi sinh để dành cho con những điều đẹp đẽ nhất Tình cảm của mẹ sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm trên bước đường chiến đấu của người lính Với thể thơ năm chữ ngắn gọn, cách gieo vần, chia khổ linh hoạt, biến tấu, hình ảnh giản dị, gợi cảm, cả bài thơ gợi cảm xúc chứa chan, vời vợi nỗi
nhớ thương của người lính về mẹ. "Gặp lá cơm nếp" được viết lên từ nỗi
nhớ, từ tình yêu da diết của nhà thơ dành cho mẹ kính yêu Bài thơ đã để lại nhiều dư vị cảm xúc trong lòng độc giả
Trang 16
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Hoàn thiện lại bài viết theo bảng kiểm và phiếu chỉnh sửa.
- Lưu trữ lại các phiếu học tập và bảng kiểm theo trật tự vào hồ sơ học tập.
- Chuẩn bị phần Nói và nghe: Trình bày suy nghĩ về một vấn đề
đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã đọc).
Trang 17Bởi thế mà người lính không kìm được nỗi niềm rưng rưng nức nở: "Ôi
mùi vị quê hương/Con quên làm sao được/Mẹ già và đất nước/Chia đều nỗi nhớ thương" Cụm từ “mùi vị quê hương” thật độc đáo, nó vừa mang
nghĩa chỉ hương vị cụ thể, riêng có của quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng, chỉ một sắc thái đặc trưng của quê hương, của một vùng miền
Thanh Thảo còn khéo léo trong cách kết hợp từ “chia đều” với từ “nỗi nhớ
thương” khiến cho người đọc cảm nhận được nỗi nhớ thương hiện lên một
cách cụ thể, rõ nét, không còn trừu tượng, vô hình Cách kết hợp từ đó đã giúp nhà nhà thơ diễn tả chân thực chiều sâu tâm tư, tình cảm của người lính trên đường ra trận Đó như là cảm xúc òa khóc trong lòng nhân vật khi nghĩ về người mẹ tảo tần và đất nước bình dị Mẹ đã chịu một đời lam
lũ, hi sinh để dành cho con những điều đẹp đẽ nhất Tình cảm của mẹ sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm trên bước đường chiến đấu của người lính Với thể thơ năm chữ ngắn gọn, cách gieo vần, chia khổ linh hoạt, biến tấu, hình ảnh giản dị, gợi cảm, cả bài thơ gợi cảm xúc chứa chan, vời vợi nỗi
nhớ thương của người lính về mẹ. "Gặp lá cơm nếp" được viết lên từ nỗi
nhớ, từ tình yêu da diết của nhà thơ dành cho mẹ kính yêu Bài thơ đã để lại nhiều dư vị cảm xúc trong lòng độc giả
Trang 18
Bởi thế mà người lính không kìm được nỗi niềm rưng rưng nức nở: "Ôi
mùi vị quê hương/Con quên làm sao được/Mẹ già và đất nước/Chia đều nỗi nhớ thương" Cụm từ “mùi vị quê hương” thật độc đáo, nó vừa mang
nghĩa chỉ hương vị cụ thể, riêng có của quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng, chỉ một sắc thái đặc trưng của quê hương, của một vùng miền
Thanh Thảo còn khéo léo trong cách kết hợp từ “chia đều” với từ “nỗi nhớ
thương” khiến cho người đọc cảm nhận được nỗi nhớ thương hiện lên một
cách cụ thể, rõ nét, không còn trừu tượng, vô hình Cách kết hợp từ đó đã giúp nhà nhà thơ diễn tả chân thực chiều sâu tâm tư, tình cảm của người lính trên đường ra trận Đó như là cảm xúc òa khóc trong lòng nhân vật khi nghĩ về người mẹ tảo tần và đất nước bình dị Mẹ đã chịu một đời lam
lũ, hi sinh để dành cho con những điều đẹp đẽ nhất Tình cảm của mẹ sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm trên bước đường chiến đấu của người lính Với thể thơ năm chữ ngắn gọn, cách gieo vần, chia khổ linh hoạt, biến tấu, hình ảnh giản dị, gợi cảm, cả bài thơ gợi cảm xúc chứa chan, vời vợi nỗi
nhớ thương của người lính về mẹ. "Gặp lá cơm nếp" được viết lên từ nỗi
nhớ, từ tình yêu da diết của nhà thơ dành cho mẹ kính yêu Bài thơ đã để lại nhiều dư vị cảm xúc trong lòng độc giả
Trang 19
Bởi thế mà người lính không kìm được nỗi niềm rưng rưng nức nở: "Ôi
mùi vị quê hương/Con quên làm sao được/Mẹ già và đất nước/Chia đều nỗi nhớ thương" Cụm từ “mùi vị quê hương” thật độc đáo, nó vừa mang
nghĩa chỉ hương vị cụ thể, riêng có của quê nhà, vừa mang nghĩa trừu tượng, chỉ một sắc thái đặc trưng của quê hương, của một vùng miền
Thanh Thảo còn khéo léo trong cách kết hợp từ “chia đều” với từ “nỗi nhớ
thương” khiến cho người đọc cảm nhận được nỗi nhớ thương hiện lên một
cách cụ thể, rõ nét, không còn trừu tượng, vô hình Cách kết hợp từ đó đã giúp nhà nhà thơ diễn tả chân thực chiều sâu tâm tư, tình cảm của người lính trên đường ra trận Đó như là cảm xúc òa khóc trong lòng nhân vật khi nghĩ về người mẹ tảo tần và đất nước bình dị Mẹ đã chịu một đời lam
lũ, hi sinh để dành cho con những điều đẹp đẽ nhất Tình cảm của mẹ sẽ mãi là ngọn lửa sưởi ấm trên bước đường chiến đấu của người lính Với thể thơ năm chữ ngắn gọn, cách gieo vần, chia khổ linh hoạt, biến tấu, hình ảnh giản dị, gợi cảm, cả bài thơ gợi cảm xúc chứa chan, vời vợi nỗi
nhớ thương của người lính về mẹ. "Gặp lá cơm nếp" được viết lên từ nỗi
nhớ, từ tình yêu da diết của nhà thơ dành cho mẹ kính yêu Bài thơ đã để lại nhiều dư vị cảm xúc trong lòng độc giả