Bìa giảng PPT chương 2 Vật lí 10 sách KNTT

PowerPoint Presentation CHƯƠNG 2 ĐỘNG HỌC (14 tiết) BÀI 4 ĐỘ DỊCH CHUYỂN VÀ QUÃNG ĐƯỜNG ĐI ĐƯỢC (2 tiết) Độ dịch chuyển và quãng đường A B s Độ dịch chuyển là đại lượng biểu diễn độ dài và hướng của s.

CHƯƠNG 2 ĐỘNG HỌC

(14 tiết)

BÀI 4 ĐỘ DỊCH CHUYỂN VÀ QUÃNG ĐƯỜNG ĐI ĐƯỢC

(2 tiết)

Độ dịch chuyển và quãng

đường

A

Bs

⃗

𝑑

Độ dịch chuyển là đại lượng biểu diễn độ dài và hướng của

sự thay đổi vị trí của vật

Độ dịch chuyển và quãng

đường

B

Bạn Nam đi học từ nhà (điểm A) đến trường

(điểm B) nhưng xe bạn hết xăng nên bạn

phải đến cây xăng (điểm C) để đổ xăng rồi

mới đến trường (như hình vẽ) Tính quãng

đường và độ dịch chuyển của bạn Nam

Bạn Nam đi từ nhà (điểm A) đến bến xe bus (điểm B) rồi lên

xe để đến trường (điểm C) (như hình vẽ) Tính quãng đường

và độ dịch chuyển của bạn Nam

Tính độ dịch chuyển và

quãng đường

Một ô tô đi tới điểm O của một ngã tư đường có 4 hướng: Đông, Tây, Nam, Bắc với tốc độ không đổi 36km/h Nếu ô tô đi tiếp thì sau 10s:

a) Quãng đường đi tiếp của ô tô

là bao nhiêu mét?

b) Vị trí của ô tô là điểm nào trên hình vẽ?

Bạn đang ở đâu?

Kết luận:  Để  biết  chính  xác  vị  trí  của  một  vật.  Ta  phải  biết 

được  vật mốc,  độ  dịch  chuyển  và  hướng chuyển động của vật

Hệ trục tọa độ vuông góc

Để xác định vị trí của vật, người ta dùng hệ tọa độ vuông góc có gốc là vị trí  của  vật  mốc,  trục  hoành  Ox  và  trục  tung  Oy.  Các  giá  trị  trên  trục  tọa  độ  được xác định theo một tỷ lệ xác định. 

Hệ trục tọa độ địa lí

Một ô tô đi tới điểm O của một ngã tư đường có 4 hướng: Đông, Tây, Nam, Bắc với tốc độ không đổi 36km/h Nếu ô tô đi tiếp theo hướng Bắc thì sau 10s thì vị trí của ô tô là điểm nào trên hình vẽ?

Hệ trục tọa độ địa lí

Nhìn vào bản đồ, em hãy đọc vị trí của hồ nước

400

Hệ trục tọa độ địa lí

Nhìn vào bản đồ, em hãy đọc vị trí của hồ nước

450

Lúc 6h, ô tô đi tới điểm O của một ngã tư đường có 4 hướng: Đông, Tây, Nam, Bắc với tốc độ không đổi 36km/h Nếu ô tô tiếp tục đi về hướng Bắc thì sẽ đến điểm A lúc mấy giờ?

Khi nào bạn đến?

Kết luận: Để xác định thời điểm, người ta phải chọn một mốc 

thời  gian,  dùng  đồng  hồ  đo  thời  gian  từ  mốc  thời  gian  đến thời điểm cần xác định

Bạn An rời khỏi nhà lúc 6h30 Nhà bạn cách trường 2 km Bạn đi bộ với tốc độ 4 km/h Trường đóng cổng lúc 6h50 Hỏi bạn An có đi học muộn không?

Khi nào bạn đến?

Mô tả độ dịch chuyển trong hình bên

Một ô tô xuất phát từ Vũng Tàu, chuyển động về HCM với tốc độ không đổi là 60 km/h Xem ô tô chuyển động theo đường thẳng Xác định vị trí của ô tô sau thời gian chuyển động là 30 phút.

LUYỆN TẬP

Câu 3.  Một bạn đi từ nhà đến trường rồi quay lại siêu thị mua đồ.  Quãng đường bạn đó đi được là:  

LUYỆN TẬP

Câu 4.  Một bạn đi từ nhà đến trường rồi quay lại siêu thị mua đồ. 

Độ dịch chuyển bạn đó đi được là:  

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG

Một người bơi ngang từ bờ bên này sang bờ bên kia của một dòng sông rộng 50m có dòng chảy từ hướng từ Bắc xuống Nam Do nước sông chảy mạnh nên khi sang đến

bờ bên kia thì người đó đã trôi xuôi theo dòng nước 50m Xác định độ dịch chuyển của người đó

VẬN DỤNG

Một người lái ô tô đi thẳng 6km theo hướng Tây, sau

đó rẽ trái, đi thẳng theo hướng Nam 4km rồi quay sang hướng Đông đi 3km Xác định quãng đường đi được và độ dịch chuyển của ô tô.

VẬN DỤNG

BÀI 5 TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC

(2 tiết)

TỐC ĐỘ

Trong  giờ  học  môn  điền  kinh,  ba  bạn  cùng thi chạy 100m. Làm thế nào để biết  bạn nào chạy nhanh hơn?

Hình  bên  là  quãng  đường 

đi  của  người  đi  bộ,  đi  xe 

máy, đi ô tô từ siêu thị đến 

bưu điện. Biết thời gian đi 

của  họ  là  như  nhau.  Vậy 

trong  hình  ai  đi  nhanh 

nhất? Vì sao?

Vận  động  viên  người  Nam  phi  đã 

Trong  công  thức    tại  sao  vtb  được  gọi  là  tốc  độ  trung bình?

Đồng hồ tốc độ trên xe máy hoặc ô tô có phải đo  tốc  độ  trung  bình  không?  Nếu  không  thì  gọi  tốc 

độ đó là gì? Vì sao?

Bố đưa Nam đi học bằng xe máy vào lúc 7h.  Sau  5  phút,  xe  đạt  tốc  độ  30  km/h,  sau  10  phút nữa tăng tốc độ lên thêm 15 km/h. Gần  đến  trường,  xe  giảm  dần  tốc  độ  và  dừng  trước cổng trường lúc 7h30.

a. Tính tốc độ trung bình của xe máy chở A  khi đi từ nhà đến trường. Biết quãng đường 

từ nhà đến trường là 15 km.

b. Tính tốc độ của xe vào lúc 7h15 phút. và  7h30 phút. Tốc độ này gọi là tốc độ gì?

45 km/h 7h 7h5 7h15 7h30

VẬN TỐC

Để biết chính xác vị trí của người này thì cần

phải biết hướng của chuyển động.

Bạn  A  đi  học  từ  nhà  đến  trường  theo  lộ  trình ABC  (Hình  5.2).  Biết  bạn  A  đi  đoạn  đường  AB  = 

400 m hết 6 phút, đoạn đường BC = 300 m hết 4 phút. Xác định tốc độ trung bình và vận tốc trung bình của bạn A khi đi từ nhà đến trường

Trên  đoàn  tàu  đang  chạy  thẳng  với  vận  tốc 

trung  bình  36km/h  so  với  mặt  đường.  Một 

hành  khách  đi  về  phía  đầu  tàu  với  vận  tốc 

Trên đoàn tàu đang chạy thẳng với vận tốc trung bình 36km/h so với mặt đường. Một hành khách đi về phía cuối tàu với vận tốc 1m/s so với mặt sàn tàu

a, Hành khách này tham gia mấy chuyển động?

b, Tính vận tốc của hành khách so với đoàn tàu

Hành khách tham gia 2 chuyển động.

- Chuyển động của hành khách đối với tàu

- Chuyển động của tàu đối với mặt đường.

Một máy bay đang bay theo hướng Bắc với vận tốc 200 m/s thì bị gió từ hướng Tây thổi vào với vận tốc 20 m/s. Xác định vận tốc tổng hợp của máy bay lúc này

Máy bay tham gia 2 chuyển động.

- Chuyển động của máy bay đối với gió (lúc trời lặng gió)

- Chuyển động của gió đối với mặt đất.

Đ

NT

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG

Một người bơi trong bể bơi tĩnh có thể đạt tới vận tốc 1 m/s Nếu người này bơi xuôi dòng sông có dòng chảy với vận tốc 1 m/s thì

có thể đạt vận tốc tối đa là bao nhiêu?

VẬN DỤNG

Một ca nô chạy hết tốc lực trên mặt nước yên lặng có thể đạt tốc độ 21 km/h Ca nô này chạy xuôi dòng sông trong 1 giờ rồi quay lại thì phải mất 2 giờ nữa mới về tới vị trí ban đầu Hãy tính vận tốc chảy của dòng sông

VẬN DỤNG

= 7 km/h

Trong lịch sử Vật lí từng xảy ra những cuộc tranh cãi về hai học thuyết “Địa tâm” và “Nhật tâm” Em hãy giải thích nguyên nhân của những tranh cãi này bằng kiến thức Vật lí.

MỞ RỘNG

VẬT CHUYỂN ĐỘNG

(2 tiết)

1 Dùng thước đo quãng

đường vật đi được.

THỰC HÀNH ĐO  TỐC ĐỘ TỨC 

THỜI

GIỚI THIỆU DỤNG CỤ ĐO THỜI GIAN

1 Đồng hồ đo thời gian hiện số

2 Cổng quang điện

THỰC HÀNH ĐO TỐC ĐỘ TRUNG

BÌNH

Nhiệm vụ: Thả viên bị chuyển động đi qua 

cổng  quang  điện  trên  máng  nhôm.  Thảo 

luận  nhóm  để  lập  phương  án  đo  tốc  độ 

Sai số

Lần 1 Lần 2 Lần 3

Thời gian (s)

3 Báo cáo kết quả (gửi lên Padlet)

BÁO CÁO KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM

Nhóm

Tên bài thực hành: Đo tốc độ trung bình của vật

chuyển động Kết quả

THỰC HÀNH ĐO TỐC ĐỘ TỨC THỜI

-  Đặt  đồng  hồ  ở  chế  độ  A  (  hoặc  B)  để  đo 

thời  gian vật chuyển động qua cổng quang 

điện A (hoặc cổng quang điện B)

- Xác định tốc độ tức thời dựa vào công thức 

- Đo đường kính của viên bi

Sai số

Lần 1 Lần 2 Lần 3

Thời gian (s)

3 Báo cáo kết quả (gửi lên Padlet)

BÁO CÁO KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM

Nhóm

Tên bài thực hành: Đo tốc độ tức thời của vật

chuyển động Kết quả

(2 tiết)

TÍNH VẬN TỐC 

TỪ ĐỒ THỊ TỌA 

ĐỘ – THỜI GIAN

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

đá rơi xuống đất

Là chuyển động có quỹ đạo chuyển 

động (đường đi) là đường thẳng

Hãy tính quãng đường đi được, độ dịch chuyển, tốc độ, vận tốc của bạn  A  khi  đi  từ  nhà  đến  trường  và  khi  đi  từ  trường  đến  siêu  thị (Hình 7.1). Coi chuyển động của bạn A là chuyển động đều và biết 

cứ 100 m bạn A đi hết 25 s

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

Chọn trục Ox có: mốc tại nhà Nam, chiều dương là chiều CĐ. Mốc thời gian lúc Nam rời khỏi nhà.

ĐỒ THỊ TỌA ĐỘ – THỜI GIAN CỦA

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

II Đồ thị tọa độ - thời gian của CĐTĐ.

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

Ban Nam đi từ nhà đến trường Coi chuyển động của bạn là thẳng đều Vẽ đồ thị xác định vị trí của bạn Nam theo bảng dưới Nhận xét tính chuyển động của Nam.

EM LÀ NHÀ KHOA HỌC

Phiếu học tập

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

EM LÀ NHÀ KHOA HỌC

Đồ  thị  tọa  độ  –  thời  gian  trong  chuyển động của bạn Nam.

đồ thị tọa độ – thời gian của xe đua

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

Tọa độ (m) 0 80 160 240 320

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

x(m)

XÁC ĐỊNH VẬN TỐC THEO ĐỒ THỊ TỌA ĐỘ – THỜI GIAN CỦA CHUYỂN

ĐỘNG THẲNG

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

ô tô đồ chơi chạy bằng pin được ghi trong bảng. Dựa vào bảng này để:

a) Vẽ đồ thị tọa độ – thời gian của chuyển động

b) Mô tả chuyển động của xe

c) Tính vận tốc của xe trong 3 s đầu

Tọa độ (m) 1 3 5 7 7 7Thời gian (s) 0 1 2 3 4 5

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

d)  Xác  định  quãng  đường  đi  được  và  độ  dịch 

chuyển  của  xe  sau  10  giây  chuyển  động.  Tại 

sao giá trị của chúng không giống nhau?

BÀI 7. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

x(m)

LUYỆN TẬP

Câu 2: Độ dốc của đồ thị độ dịch chuyển – thời

gian trong chuyển động thẳng cho biết:

A Độ lớn tốc độ chuyển động

B Độ lớn thời gian chuyển động

C Độ lớn quãng đường chuyển động

D Độ lớn vận tốc chuyển động

Câu 3: Dùng đồ thị độ dịch chuyển – thời gian của

chuyển động thẳng có thể mô tả được chuyển

động:

A Khi nào vật chuyển động

B Khi nào vật đứng yên

C Khi nào vật đổi chiều chuyển động

D Cả 3 đáp án trên

Câu 4: Khi vật chuyển động thẳng đổi chiều, thì

trong khoảng thời gian ngược chiều đó,

A Quãng đường đi được vẫn bằng độ dịch chuyển

B Tốc độ có giá trị âm, vận tốc có giá trị dương

C Tốc độ có giá trị dương còn vận tốc có giá trị âm

D Tốc độ và vận tốc có giá trị bằng nhau.

VẬN DỤNG

Một vật có đồ thị độ dịch chuyển – thời gian như hình vẽ.

a) Xác định vị trí của xe so với điểm xuất phát của xe ở giây thứ 2, giây thứ 4?

b) Xác định tốc độ và vận tốc của xe trong 3 giây đầu?

GIA TỐC (2 tiết)

BÀI 8. CHUYỂN ĐỘNG BIẾN ĐỔI. GIA TỐC

của vận động viên trong hình b?

BÀI 8. CHUYỂN ĐỘNG BIẾN ĐỔI. GIA TỐC

1 Chuyển động biến đổi

- Là chuyển động có vận tốc thay đổi theo thời gian.

- Chuyển động nhanh dần là chuyển động có vận tốc tăng dần theo thời gian

- Chuyển động chậm dần là chuyển động có vận tốc giảm dần theo thời gian

BÀI 8. CHUYỂN ĐỘNG BIẾN ĐỔI. GIA TỐC

Đồ  thị  (v  –  t)  cho  biết  sự  thay  đổi  vận  tốc  của  một  chuyển động. Em hãy mô tả chuyển động của vật

BÀI 8. CHUYỂN ĐỘNG BIẾN ĐỔI. GIA TỐC

4 Đồ thị (v – t):

- Cho biết tính chất chuyển động của vật

- Độ dốc của đồ thị (v – t) cho biết độ lớn của gia tốc

LUYỆN TẬP

Câu 1: Chọn đáp án đúng nhất Chuyển động biến

Câu 2: Gia tốc là:

C Là đại lượng cho biết sự thay đổi nhanh hay chậm của vận tốc

A Khái niệm chỉ sự gia tăng

Câu 4: Đơn vị đo của gia tốc

Câu 5: Chuyển động của quả bóng lăn xuống

VẬN DỤNG

- Tính gia tốc của ô tô trên 4 đoạn đường trong hình 8.1

- Gia tốc của ô tô trên đoạn đường 4 có gì đặc biệt

so với sự thay đổi vận tốc trên các đoạn đường khác

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

(2 tiết)

BÀI 9. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

- Chuyển động thẳng, nhanh dần

- Trong 1s, vận tốc tăng thêm 10 km/h

2 Gia tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều

BÀI 9. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

Hình a: V = a.t , CĐTNDĐ với v0 = 0, theo chiều dương.

Hình b: V = V0 + a.t, CĐTNDĐ, theo chiều dương.

Hình c: V = V0 – a.t, CĐTCDĐ, theo chiều dương

đi trong siêu thị. Dựa vào đồ thị, mô tả bằng lời tính chất chuyển động của bạn đó

Từ 7s đến 8s, CĐ nhanh dần theo chiều âm.

Từ 8s đến 9s, CĐ đều với v = 0,5 m/s theo

chiều âm

Từ 9s đến 10s, CĐ chậm dần đến khi dừng

lại.

BÀI 9. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

d = V.t = 1,5 4 = 6 m/

s

Đề  xuất  cách  tính  độ  dịch  chuyển  của  vật  từ  thời  điểm  tA  đến  thời điểm tB

4 Độ dịch chuyển của chuyển động thẳng biến đổi đều

a Trong 4s đầu, CĐTCDĐ, theo chiều dương

đến khi dừng lại ở giây thứ 4.

Từ giây thứ 4 đến 6, CĐTNDĐ, theo chiều âm.

3 giây cuối, CĐTĐ với vận tốc 4 m/s theo chiều

âm

VẬN DỤNG

Đồ thị (v – t) mô tả chuyển động của một chú cho con đang chạy trong một ngõ thẳng và hẹp.

a Mô tả chuyển động của chú chó

b Tính quãng đường và độ dịch chuyển của chú chó sau: 2s; 4s; 7s; 10s

Một vận động viên đua xe đạp đường dài vượt qua vạch đích với tốc độ 10 m/s Sau đó vận động viên này đi chậm dần đều thêm 20 m mới dừng lại Coi chuyển động của vận động viên

là thẳng.

a Gia tốc của vận động viên.

b Tính thời gian vận động viên cần để dừng lại sau khi qua vạch đích.

c Tính vận tốc trung bình sau khi qua vạch đích đến khi dừng lại.

SỰ RƠI TỰ DO

(2 tiết)

SỰ RƠI CỦA VẬT

KHOA HỌC CHIẾN

BÀI 10. SỰ RƠI TỰ DO

Các vật nặng rơi nhanh hơn vật nhẹ !!!!

Các vật đều rơi như nhau !!!!

Thực hiện các thí nghiệm sau và ghi kết quả vào phiếu

1 Thả rơi một viên bi và 1 tờ giấy

Từ kết quả thí nghiệm, đưa ra dự đoán

1 Nguyên nhân làm cho các vật rơi nhanh chậm trong không khí là gì?

SỰ RƠI CỦA VẬT TRONG KHÔNG KHÍ SỰ RƠI CỦA VẬT TRONG CHÂN

KHÔNG

HI N T ỆN TƯỢNG ƯỢNG NG Các vật rơi nhanh chậm 

khác nhau Các vật rơi nhanh như nhau

NGUYÊN NHÂN Do lực cản của không khí

I Sự rơi của vật

SỰ RƠI TỰ DO

II Sự rơi tự do

1 Định nghĩa:

Sự rơi tự do là sự rơi chỉ chịu tác dụng của trọng lực.

Xem đoạn video sau về sự rơi tự do và đưa ra kết luận về tính chất chuyển động của vật

https://www.youtube.com/watch?v=RK2sDZZ6n7E

BÀI 10. SỰ RƠI TỰ DO

II Sự rơi tự do

1 Định nghĩa:

2 Đặc điểm

Vật chuyển động thẳng nhanh dần  đều theo phương thẳng đứng, 

chiều hướng xuống

Điền công thức vào chỗ trống

Một vật được thả rơi tự do từ độ cao 4,9 m xuống đất. Bỏ qua lực cản của  không khí. Lấy gia tốc rơi tự do g = 9,8 m/s 2   Vận tốc v của vật khi chạm đất 

là bao nhiêu?

BÀI 9. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP

1 Sự rơi của vật chỉ dưới tác dụng của

trọng lực là a) công thức tính vận tốc của chuyển động rơi tự do

2 Đại lượng đặc trưng cho sự biến

3 Độ lớn của gia tốc rơi tự do thường

lấy là c) công thức tính quãng đường đi được của chuyển động rơi tự do.

4 Tại một nơi nhất định trên Trái Đất,

gần mặt đất, gia tốc rơi tự do của các

vật đều có

d) gia tốc rơi tự do.

1 Sự rơi của vật chỉ dưới tác dụng của

trọng lực là a) công thức tính vận tốc của chuyển động rơi tự do

2 Đại lượng đặc trưng cho sự biến

3 Độ lớn của gia tốc rơi tự do thường

lấy là c) công thức tính quãng đường đi được của chuyển động rơi tự do.

4 Tại một nơi nhất định trên Trái Đất,

gần mặt đất, gia tốc rơi tự do của các

VẬN DỤNG