Quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn trạm trôi, huyện hoài đức, thành phố hà nội (tóm tắt)

MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Hoài Đức là một huyện mới được sáp nhập vào Hà Nội từ tháng 8 năm 2008; với tốc độ phát triển kinh tế cao, đô thị hóa nhanh, nhiều công trình xây dựng mới đư

ĐÀM VĂN NAM KHÓA: 2020-2022

QUẢN LÝ CẤP PHÉP XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẺ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN TRẠM TRÔI, HUYỆN HOÀI ĐỨC,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 8.58.01.06

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS LƯƠNG TÚ QUYÊN

Hà Nội – 2022

chỉ bảo và giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp, cơ quan và gia đình

Tác giả Luận văn xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, khoa Sau đại học và tập thể giáo viên nhà trường đã truyền đạt cho tôi kiến thức, kinh nghiệm trong suốt quá trình học tập

Tôi xin bày tỏ lời cám ơn sâu sắc tới cô giáo hướng dẫn khoa học – PGS

TS Lương Tú Quyên đã luôn tâm huyết, tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn

Chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và cơ quan đã khích

lệ, ủng hộ, tạo điều kiện, cung cấp thông tin và trao đổi ý kiến để tôi hoàn thành Luận văn này

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đàm Văn Nam

trung thực và có nguồn gốc rõ rãng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đàm Văn Nam

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục hình ảnh

MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài 1

Mục tiêu nghiên cứu 3

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

Phương pháp nghiên cứu 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

Khái niệm về các thuật ngữ sử dụng trong luận văn 4

Cấu trúc luận văn 8

NỘI DUNG 9

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CẤP PHÉP XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẺ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN TRẠM TRÔI, HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 9

1.1 Khái quát về thị trấn Trạm Trôi 9

1.1.1 Sự hình thành và phát triển 9

1.1.2 Vị trí địa lý và đặc điểm điều kiện tự nhiên 9

1.1.3 Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội 11

1.2 Thực trạng công tác cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội 13

1.2.1 Công tác cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ 13

1.2.2 Nội dung của giấy phép xây dựng 18

1.2.3 Điều kiện cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ 21

1.2.4 Trình tự, thủ tục cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ 23

1.2.5 Các sai phạm về giấy phép xây dựng 25

1.3 Thực trạng công tác quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi 27

1.3.1 Thực trạng bộ máy quản lý 27

1.3.2 Thực trạng cơ chế chính sách quản lý 28

1.3.3 Thực trạng công cụ quản lý 28

1.3.4 Thực trạng tổ chức thực hiện quản lý 29

1.3.5 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra 31

1.4 Những kết quả và tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi 32

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ CẤP PHÉP XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẺ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN TRẠM TRÔI, HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 35

2.1 Cơ sở pháp lý 35

2.1.1 Các văn bản quy phạm pháp luật 35

2.1.2 Các tiêu chuẩn, quy chuẩn 39

2.1.3 Các định hướng và quy hoạch liên quan 40

2.2 Cơ sở lý thuyết 46

2.2.1 Các lý thuyết về quy hoạch đô thị 46

2.2.2 Các lý thuyết về quản lý đô thị 47

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi 51

2.3.1 Bộ máy quản lý 51

2.3.2 Hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm 52

2.3.3 Khoa học kỹ thuật và công nghệ 52

2.3.4 Cộng đồng dân cư 53

2.4 Bài học kinh nghiệm trên thế giới và trong nước 55

2.4.1 Bài học kinh nghiệm trên thế giới 55

2.4.2 Bài học kinh nghiệm trong nước 58

CHƯƠNG 3: QUẢN LÝ CẤP PHÉP XÂY DỰNG NHÀ Ở RIÊNG LẺ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN TRẠM TRÔI, HUYỆN HOÀI ĐỨC, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 63

3.1 Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc 63

3.1.1 Quan điểm 63

3.1.2 Mục tiêu 64

3.1.3 Nguyên tắc 65

3.2 Các giải pháp về quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi 66

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy quản lý 66

3.2.2 Hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý 69

3.2.3 Áp dụng khoa học công nghệ trong quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ 71

3.2.4 Hoàn thiện công cụ quản lý 75

3.2.5 Tổ chức thực hiện quản lý 76

3.2.6 Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm 78

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

Kết luận 80

Kiến nghị 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tên đầy đủ

UBND Ủy ban nhân dân HTXH Hạ tầng xã hội

HTKT Hạ tầng kỹ thuật CCHC Cải cách hành chính CPXD Cấp phép xây dựng GPXD Giấy phép xây dựng TTHC Thủ tục hành chính QHXD Quy hoạch xây dựng TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam QCVN Quy chuẩn Việt Nam QLNN Quản lý nhà nước

Hình 1.1 Vị trí thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức 09

Hình 1.2 Sơ đồ quy trình giải quyết hồ sơ xin cấp phép xây dựng theo

Hình 2.3 Quy hoạch chi tiết trung tâm thị trấn Trạm Trôi (bao gồm

trung tâm hành chính huyện), tỷ lệ 1/500

46

Hình 2.4 Sơ đồ vai trò của cộng đồng trong công tác quản lý cấp phép

xây dựng

55

Hình 2.5 Kiến trúc đô thị hài hòa bởi sự kết hợp chặt chẽ của kiến trúc

công trình với cảnh quan đô thị ở bang Nam Australia

56

Hình 2.6 Các tuyến phố được quản lý thống nhất về quy mô, hình thức

kiến trúc, màu sắc công trình ở Pháp

Hình 3.1 Sơ đồ bộ máy quản lý 69 Hình 3.2 Sơ đồ hệ thống GIS trong quản lý quy hoạch xây dựng 73 Hình 3.3 Sơ đồ hệ thống GIS trong quản lý xây dựng đô thị nhà đất 74

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Hoài Đức là một huyện mới được sáp nhập vào Hà Nội từ tháng 8 năm 2008; với tốc độ phát triển kinh tế cao, đô thị hóa nhanh, nhiều công trình xây dựng mới được xây dựng đã làm thay đổi bộ mặt của huyện, đặc biệt khu vực đô thị trung tâm của huyện Hòa Đức; Tuy nhiên trong quá trình thực hiện CNH-HĐH, chuyển từ một huyện thuần nông để trở thành một đô thị cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà Nội trong tương lai, Hoài Đức cũng gặp nhiều khó khăn trở ngại trong công tác quản lý đô thị, trong đó có những sai phạm trong quản lý, cấp phép xây dựng đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình đô thị hóa của địa phương v v

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hoài Đức, Thị trấn Trạm Trôi có tốc độ đô thị hóa rất nhanh, là trung tâm huyện Hoài Đức Trong những năm qua, thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức đã có những kết quả nhất định trong công tác quản lý quy hoạch, xây dựng theo quy hoạch và đặc biệt là quản lý cấp phép xây dựng như: số lượng giấy phép được cấp hàng năm tăng; số công trình xây dựng không có giấy phép xây dựng, sai với giấy phép được cấp hàng năm giảm Công tác cải cách hành chính cả về thủ tục hành chính và quy trình thực hiện đã tiến bộ rõ rệt Tuy nhiên vẫn còn một số những tồn tại trong cấp giấy phép xây dựng

và nhất là cấp phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ Những hạn chế về quản lý hoạt động xây dựng tại cấp huyện, xã như: thủ tục hành chính rườm rà, thời gian làm thủ tục lâu; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chậm, căn cứ để cấp phép xây dựng chưa đủ, chưa đáp ứng yêu cầu nên khó khăn cho cơ quan cấp phép, dễ nảy sinh tiêu cực, tuỳ tiện khi

cấp phép Theo quy định hành thì cơ quan quản lý nhà nước không còn thẩm định thiết kế kỹ thuật, thiết kế cơ sở nên khó khăn trong công tác quản lý chất lượng xây dựng công trình, nhiều sự cố xảy ra gây ảnh

hưởng cho công trình và các công trình lân cận Tình trạng các công trình

xây chen ảnh hưởng tới các công trình xung quanh vẫn tiếp tục xảy ra, nhưng chưa có các biện pháp ngăn ngừa, chưa có căn cứ để giải quyết tranh chấp các vi phạm… cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động cấp Giấy phép xây dựng theo quy định Cùng với đó, địa bàn nông thôn rộng lớn, tốc độ gia tăng dân số nhanh, đồng thời kiến trúc xây dựng nhà ở nông thôn đơn giản, thời gian xây dựng ngắn cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự thiếu chặt chẽ, khó kiểm soát trật tự xây dựng của các địa phương Lực lượng cán bộ chuyên trách về xây dựng ở cấp huyện, xã còn yếu về năng lực, chuyên môn và chủ yếu là kiêm nhiệm Ý thức chấp hành pháp luật xây dựng của người dân tại các địa phương chưa cao, nhiều hộ chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xin cấp phép xây dựng nhà ở và thường viện dẫn lý do xây nhà trên đất của cha ông để lại, không tranh chấp nên không xin phép khi tiến hành xây dựng Các công trình nhà ở riêng lẻ không chỉ phổ biến xây dựng sai giấy phép được cấp

mà nhiều trường hợp còn rất khó hoàn tất hồ sơ theo quy định để xin giấy phép xây dựng Các hiện tượng nêu trên đã ảnh hưởng đến kiến trúc cảnh quan gây khó khăn cho công tác quản lý của chính quyền cũng như đời sống của người dân trong địa bàn thị trấn

Vì vậy, việc nghiên cứu “Quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ

trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội” là

cần thiết và có ý nghĩa

Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội đúng với các quy định của pháp luật hiện hành, tuân thủ quy hoạch đã duyệt và phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Công tác cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội

Phạm vi nghiên cứu:

Về không gian: Nhà ở riêng lẻ được xây dựng trong ranh giới thị trấn theo quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt tại Quyết định 6609/QĐ-UBND ngày 05/12/2018)

Về thời gian: Theo thời hạn quy hoạch đến năm 2030

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp dữ liệu: Tổng hợp các văn bản pháp quy, tài liệu tổng kết quy hoạch hiện hành, mô hình phát triển, lý thuyết để đánh giá thực tiễn trong định hướng phát triển từ đó khái quát được kết quả và tồn lại làm căn cứ cho đề xuất

- Phương pháp khảo sát thực tế: Qua khảo sát thực tế tiếp cận với người dân, cơ quan quản lý để nhận biết chân thực những tồn tại

- Phương pháp kế thừa: Kế thừa các kết quả nghiên cứu, thông kê từ các nghiên cứu khoa học, một số luận văn, luận án có liên quan, từ đó chọn lọc những vấn đề liên quan

- Phương pháp chuyên gia: Gặp gỡ, trao đổi với các chuyên gia am hiểu lĩnh vực nghiên cứu của đề tài đề hiểu rõ hơn, học tập kiến thức Từ đó xác định tính khoa học, thực tiễn của lý thuyết và đề xuất

- Phương pháp tiếp cận hệ thống: Phương pháp cho thấy đối tượng nghiện cứu - công tác cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ - thuộc hệ thống quản lý nhà nước về xây dựng đô thị, có liên quan tới nhiều vấn đề, đối tượng khác nhau, đòi hỏi phải tiếp cận dưới nhiều góc độ, cả Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị, cũng như đối chiếu với các yếu tố thể chế, kinh tế, văn hóa xã hội khác

- Phương pháp so sánh, đối chiếu: Sử dụng để so sánh, đối chiếu với các bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước để đề xuất, lựa chọn bài học kinh nghiệm cho khu vực nghiên cứu

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học:

Luận văn góp phần hoàn thiện lý thuyết, cơ sở khoa học cho công tác quản lý đô thị, quản lý quy hoạch xây dựng và cụ thể là quản lý cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ khu vực ngoại thành các thành phố lớn

Ý nghĩa thực tiễn:

Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể tham khảo để điều chỉnh, bổ sung các quy định về quản lý cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ phù hợp hơn trên địa bàn thị trấn Trạm Trôi và thành phố Hà Nội nói chung

Khái niệm về các thuật ngữ sử dụng trong luận văn

* Giấy phép xây dựng:

- Giấy phép xây dựng là văn bản pháp lý do cơ quan quản lý nhà nước

có thẩm quyền cấp cho chủ đầu tư để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo và di dời công trình Giấy phép xây dựng gồm: Giấy phép xây dựng mới, Giấy phép xây dựng sửa chữa cải tạo, Giấy phép di dời công trình và Giấy phép xây dựng có thời hạn

- Giấy phép xây dựng có thời hạn là giấy phép xây dựng cấp cho xây dựng công trình, nhà ở riêng lẻ được sử dụng trong thời hạn nhất định theo kế hoạch thực hiện quy hoạch xây dựng

- Giấy phép xây dựng theo giai đoạn là giấy phép xây dựng cấp cho từng phần của công trình hoặc từng công trình của dự án khi thiết kế xây dựng của công trình hoặc của dự án chưa được thực hiện xong [31]

* Nhà ở riêng lẻ:

- Nhà ở riêng lẻ: là công trình được xây dựng trong khuôn viên đất ở thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình, cá nhân theo quy định của pháp luật

- Nhà ở riêng lẻ bao gồm: Biệt thự, nhà ở liền kề và nhà ở độc lập [31]

* Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc đô thị:

Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị gồm những quy định quản

lý không gian cho tổng thể đô thị và những quy định về cảnh quan, kiến trúc

đô thị cho các khu vực đô thị, đường phố và tuyến phố trong đô thị do chính quyền đô thị xác định theo yêu cầu quản lý [28]

* Thiết kế đô thị:

- Theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/06/2014, Thiết kế đô thị là việc cụ thể hoá nội dung quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết xây dựng

đô thị về kiến trúc các công trình trong đô thị, cảnh quan cho từng khu chức năng, tuyến phố và các khu không gian công cộng khác trong đô thị

- Trong quy hoạch chung xây dựng đô thị, thiết kế đô thị phải quy định

và thể hiện được không gian kiến trúc công trình, cảnh quan của từng khu phố, của toàn bộ đô thị, xác định được giới hạn chiều cao công trình của từng khu vực và của toàn bộ đô thị;

- Trong quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, thiết kế đô thị phải quy định

và thể hiện được cốt xây dựng của mặt đường, vỉa hè, nền công trình và các tầng của công trình, chiều cao công trình, kiến trúc mặt đứng, hình thức kiến trúc mái, màu sắc công trình trên từng tuyến phố;

- Thiết kế đô thị phải thể hiện được sự phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, hài hoà với cảnh quan thiên nhiên và nhân tạo ở khu vực thiết kế; tận dụng các yếu tố mặt nước, cây xanh; bảo vệ di sản văn hoá, công trình

di tích lịch sử - văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc [31]

- Quản lý trật tự xây dựng bao gồm các công việc về quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra hoạt động xây dựng theo quy hoạch và giấy phép xây dựng được cấp, xử lý các công trình xây dựng trái với quy định của pháp luật, xây dựng sai so với nội dung giấy phép được cấp [31] [47]

* Cơ quan chuyên môn về xây dựng:

Cơ quan chuyên môn về xây dựng: là cơ quan chuyên môn trực thuộc

Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành, Sở quản lý công trình xây dựng chuyên nghành, Phòng quản lý xây dựng thuộc UBND cấp huyện [31]