Hoàn thiện công tác quản lý an toàn lao động của một số nhà thầu thi công xây dựng trong dự án khu đô thị gia lâm (tóm tắt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI ĐỖ DUY TẠO HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG CỦA MỘT SỐ NHÀ THẦU THI CÔNG XÂY DỰNG TRONG DỰ ÁN KHU ĐÔ TH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

ĐỖ DUY TẠO

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG

CỦA MỘT SỐ NHÀ THẦU THI CÔNG XÂY DỰNG

TRONG DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ GIA LÂM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

ĐỖ DUY TẠO KHÓA: 2020-2022

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG

CỦA MỘT SỐ NHÀ THẦU THI CÔNG XÂY DỰNG

TRONG DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ GIA LÂM

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 8.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS ĐINH TUẤN HẢI

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2022

LỜI CẢM ƠN

Học viên xin chân thành cảm ơn các giảng viên đã và đang đảm nhiệm công tác nghiên cứu, giảng dạy tại Khoa Sau đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đặc biệt là những thầy cô đã tận tình giảng dạy học viên trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại trường Học viên xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Đinh Tuấn Hải đã trực tiếp hướng dẫn học viên trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn thạc sỹ

Đồng thời, học viên cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè những người đã quan tâm, động viên và tạo điều kiện giúp đỡ học viên hoàn thành Luận văn này

Hà Nội, ngày 18 tháng 7 năm 2022

HỌC VIÊN

Đỗ Duy Tạo

LỜI CAM ĐOAN

Học viên xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Đinh Tuấn Hải Những số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong Luận văn này là trung thực và chính xác Học viên đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Sau đại học - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Vậy học viên viết lời cam đoan này đề nghị Khoa Sau đại học xem xét

để học viên có thể bảo vệ Luận văn

Học viên xin chân thành cảm ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

HỌC VIÊN

Đỗ Duy Tạo

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

MỞ ĐẦU

*Tính cấp thiết của đề tài 1

* Mục đích nghiên cứu của đề tài 3

* Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 3

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Nội dung nghiên cứu 3

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

* Cấu trúc Luận văn 4

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐẢM BẢO AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG 5

1.1 Thực trạng tai nạn lao động trên cả nước và ngành Xây dựng giai đoạn 2014 - 2021 5

1.1.1 Tình hình tai nạn lao động giai đoạn 2014 - 2021 5

1.1.2 Nguyên nhân 7

1.2 Thực trạng công tác đảm bảo an toàn lao động của một số nhà thầu thi công xây dựng trong Dự án 9

1.2.1 Thông tin chung về công trình xây dựng 9

1.2.2 Đối tượng đánh giá 12

1.2.3 Mô hình quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng 12

1.2.4 Kết quả thực hiện 19

1.3 Một số tồn tại, hạn chế và khó khăn, vướng mắc trong công tác

quản lý an toàn lao động của các nhà thầu thi công xây dựng 24

1.3.1 Về tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động 24

1.3.2 Về các biện pháp đảm bảo an toàn lao động chi tiết trên công trường 24

1.3.3 Về trang bị, cung cấp, quản lý và sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân 25

1.3.4 Về quản lý sức khỏe và môi trường lao động 25

1.3.5 Về ứng phó với tình huống khẩn cấp 25

1.4 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế 26

1.4.1 Nguyên nhân khách quan 26

1.4.2 Nguyên nhân chủ quan 26

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG 28

2.1 Cơ sở khoa học 28

2.1.1 Một số khái niệm về an toàn, vệ sinh lao động 28

2.1.2 Những yếu tốt ảnh hưởng tới công tác quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng 32

2.1.3 Kinh nghiệm quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng ở Việt Nam 33

2.2 Cơ sở pháp lý 34

2.2.1 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam 34

2.2.2 Hệ thống các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia có liên quan 36 2.2.3 Các quy định pháp luật về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng của Việt Nam 41

2.2.4 Các quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng tại một số nước trên thế giới 45

2.2.5 Định hướng công tác quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng tại Việt Nam giai đoạn tiếp theo 50

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG TẠI DỰ ÁN

KHU ĐÔ THỊ GIA LÂM 52

3.1 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc 52

3.1.1 Quan điểm 52

3.1.2 Mục tiêu 52

3.1.3 Nguyên tắc 52

3.2 Hoàn thiện công tác huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động 53

3.2.1 Bồi dưỡng và huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho tất cả các chủ thể, bao gồm cả người lao động mới vào làm việc 53

3.2.2 Bồi dưỡng và huấn luyện về an toàn cho người lao động 54

3.2.3 Bồi dưỡng và huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động 54 3.2.4 Bồi dưỡng và huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người lao động ứng phó với các tình huống khẩn cấp 55

3.2.5 Hướng dẫn khách tham quan 55

3.2.6 Kế hoạch huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động 55

3.3 Hoàn thiện các biện pháp đảm bảo an toàn lao động chi tiết trên công trường 57

3.3.1 Biện pháp ngăn ngừa các tai nạn rơi, ngã 57

3.3.2 Biện pháp ngăn ngừa các tai nạn liên quan đến vật bay hoặc rơi 61

3.3.3 Biện pháp ngăn ngừa các tai nạn liên quan đến sập, đổ kết cấu 63

3.3.4 Biện pháp ngăn ngừa tai nạn do Điện 68

3.3.5 Biện pháp ngăn ngừa các tai nạn liên quan đến hàn 72

3.3.6 Biện pháp phòng cháy chữa cháy 73

3.3.7 Biện pháp ngăn ngừa các tai nạn giao thông 74

3.4 Hoàn thiện công tác trang bị, cung cấp, quản lý và sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân 76

3.4.1 Quy định chung 76

3.4.2 Mũ bảo hộ 76

3.4.3 Đai/áo an toàn 76

3.4.4 Phương tiện bảo hộ cho mắt và mặt 77

3.4.5 Phương tiện bảo hộ cho tai 77

3.4.6 Phương tiện bảo hộ cho tay 78

3.4.7 Phương tiện bảo hộ cho chân 78

3.4.8 Áo phao 78

3.4.9 Khẩu trang phòng bụi 79

3.4.10 Hộp sơ cứu 79

3.5 Hoàn thiện công tác quản lý sức khỏe và môi trường lao động 80

3.5.1 Hệ thống quản lý sức khỏe và môi trường lao động 80

3.5.2 Biện pháp đảm bảo môi trường lao động cho người 82

3.6 Hoàn thiện quy trình ứng phó với tình huống khẩn cấp 86

3.6.1 Ứng phó với các tình huống khẩn cấp 86

3.6.2 Ứng phó với các tình huống không lường trước 87

3.6.3 Mạng lưới thông tin liên lạc khẩn cấp 87

3.6.4 Quy trình ứng phó với các tình huống khẩn cấp 89

3.6.5 Quy trình sơ tán 90

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận 91

Kiến nghị 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TCXD Thi công xây dựng/Thi công xây dựng công trình

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Sơ đồ tổ chức công tác quản lý an toàn

tại công trường xây dựng

13

Hình 2.1 Sơ đồ Hệ thống pháp luật Việt Nam

về an toàn, vệ sinh lao động

34

Hình 3.1 Mạng thông tin liên lạc khẩn cấp 88

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Thống kê tỷ lệ tai nạn lao động và số người chết

trong lĩnh vực xây dựng

7

Bảng 1.2 Hội đồng bảo hộ và an toàn lao động 13

Bảng 3.1 Kế hoạch huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

hàng tháng

56

Bảng 3.2 Khám sức khỏe người lao động 81

Bảng 3.3 Quy trình ứng phó với các tình huống khẩn cấp 89

1

MỞ ĐẦU

*Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển kinh tế của đất nước, hoạt động đầu tư xây dựng công trình ngày càng phát triển về số lượng, đa dạng về loại công trình, nhiều công trình có quy mô, công suất lớn, kỹ thuật phức tạp Công tác quản lý ATLĐ trong TCXD mặc dù đã được quan tâm nhưng vẫn còn để xảy ra nhiều vụ TNLĐ Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thì số lượng TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng chiếm tỷ lệ cao Bình quân giai đoạn 2014 - 2021, tỷ lệ TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng là 21,76% chiếm 22,38% số người chết trong lĩnh vực xây dựng 18

Số liệu nêu trên cho thấy lĩnh vực xây dựng nói chung và hoạt động TCXD là một trong những hoạt động sản xuất kinh doanh có nguy cơ cao nhất về mất ATLĐ

Trước tình hình nêu trên, Bộ Xây dựng đã nghiên cứu, phối hợp với các

Bộ, ngành có liên quan trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác quản lý

ATLĐ trong TCXD (Luật Xây dựng năm 2014, Luật sửa đổi, bổ sung một số

điều của Luật Xây dựng năm 2020, Luật ATVSLĐ năm 2015, Nghị định 39/2016/NĐ-CP, Nghị định 44/2016/NĐ-CP, Nghị định 46/2015/NĐ-CP và Nghị định 06/2021/NĐ-CP (thay thế Nghị định 46/2015/NĐ-CP), Nghị định 59/2015/NĐ-CP và Nghị định 15/2021/NĐ-CP (thay thế Nghị định 59/2015/NĐ-CP) và một số Thông tư hướng dẫn) Các chính sách mới được

nghiên cứu, ban hành theo hướng đổi mới, chủ động phòng ngừa, làm rõ nội dung quản lý ATLĐ của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng, của các cơ quan chuyên môn về xây dựng, đa dạng hoá nguồn lực xã hội trong thực hiện công tác ATLĐ

2

Dự án Khu đô thị Gia Lâm đã được UBND TP Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2997/QĐ-UBND ngày 16/6/2018 với quy mô diện tích đất thực hiện dự án là 4.045.070 m2, quy mô dân số khoảng 89.500 người với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 87.385,397 tỷ đồng 44

Dự án là một dự án đầu tư xây dựng có quy mô lớn, sử dụng nhiều nhân

công xây dựng (theo thống kê giai đoạn cao điểm có khoảng 20.000 NLĐ), sử

dụng nhiều máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ sử dụng

trong TCXD (như: cần trục tháp, máy vận thăng, sàn treo nâng người, cần

phân phối bê tông độc lập, hệ thống cốp pha trượt, hệ thống giàn giáo TCXD

… ), các hoạt động TCXD được triển khai đồng bộ, đan xen với nhau với khối

lượng lớn nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây mất ATLĐ trong TCXD

Ngoài ra, Dự án sử dụng nhiều công nghệ TCXD phức tạp, có yêu cầu

cao về ATLĐ như: (1) Sử dụng giải pháp móng cọc khoan nhồi (D800 và

D1.000) cho khu vực khối cao tầng; phần mở rộng ngoài khối cao tầng sử

dụng móng cọc bê tông ly tâm (D400); (2) Phần ngầm công trình gồm 01 tầng

hầm chung cho các khối cao tầng, có bố trí khe lún/khe nhiệt giữa khối cao tầng và phần hầm mở rộng Thi công phần ngầm sử dụng biện pháp thi công Top down kết hợp đào mở; (3) Phần thân công trình sử dụng hệ cốp pha leo Gang form cho kết cấu mặt ngoài, kết hợp với hệ cốp pha nhôm cho kết cấu bên trong công trình

Từ các nhu cầu cụ thể nêu trên, Luận văn chọn đề tài nghiên cứu

“Hoàn thiện công tác quản lý an toàn lao động của một số nhà thầu thi công xây dựng trong Dự án Khu đô thị Gia Lâm” để đánh giá, phân tích và

đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ATLĐ nhằm hạn chế các nguy cơ gây mất ATLĐ trong TCXD tại Dự án

3

* Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ATLĐ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát các nguy cơ gây mất ATLĐ trong TCXD, đảm bảo phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật

* Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

- Các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan

Đối tượng nghiên cứu:

- Công tác quản lý ATLĐ của một số nhà thầu TCXD trong Dự án; việc tuân thủ pháp luật đảm bảo ATLĐ của Chủ đầu tư và các nhà thầu TCXD trong Dự án;

- Trách nhiệm quản lý nhà nước của các Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với là công tác quản lý ATLĐ trong Dự án; các Cơ quan quản

lý nhà nước có thẩm quyền đối với là công tác quản lý ATLĐ trong TCXD

* Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực địa;

- Phương pháp phân tích xử lý, đánh giá tổng hợp;

- Phương pháp tiếp cận hệ thống thu thập tài liệu;

- Phương pháp kế thừa;

- Phương pháp chuyên gia

* Nội dung nghiên cứu

- Việc tuân thủ pháp luật đảm bảo ATLĐ trong TCXD của một số nhà thầu TCXD tại Dự án;

4

- Thực trạng công tác quản lý ATLĐ trong TCXD tại Dự án;

- Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý ATLĐ trong TCXD;

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ATLĐ của nhà thầu TCXD tại Dự án

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học: Kết quả nghiên cứu có thể làm tư liệu nghiên cứu,

đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành và định hướng một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ATLĐ của các nhà thầu TCXD

* Cấu trúc Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Kiến nghị, Luận văn có phần Nội dung bao gồm 03 chương:

Chương 1 Thực trạng công tác đảm bảo an toàn lao động trong thi công xây dựng

Chương 2 Cơ sở khoa học và pháp lý về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng

Chương 3 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng tại Dự án Khu Đô thị Gia Lâm

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

-Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.1 - Nhà F - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Đ/c: Km 10 - Nguyễn Trãi - Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

và có kế hoạch xây dựng, ban hành

- Chi phí cho công tác quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng: không được quy định chi tiết, dẫn đến các nhà thầu thi công xây dựng

không bố trí đủ kinh phí cho những hoạt động này cũng như cho công tác quản lý trên công trường

Nguyên nhân chủ quan:

- Công tác quản lý, bố trí nhân lực: Năng lực của cán bộ quản lý an

toàn chưa được quy định rõ về trình độ chuyên môn, thời gian công tác; việc

bố trí cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm về công tác an toàn còn chưa phù hợp với quy định; phần nhiều công nhân là lao động tự do, thời vụ và không được đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện đầy đủ về chuyên môn, kiến thức an toàn lao động

- Hồ sơ quản lý công tác an toàn: Biện pháp đảm bảo an toàn trong

thiết kế biện pháp thi công còn mang tính chất hình thức, chưa phù hợp đối với từng công việc, giai đoạn thi công, đặc biệt là đối với các máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động Chưa phân định rõ trách nhiệm về quản lý an toàn giữa các nhà thầu tham gia thi công xây dựng trên công trường, đặc biệt khi có sự thi công đan xen, sử dụng chung các thiết bị, vật tư để phục vụ thi công

- Công tác đảm bảo an toàn trên hiện trường thi công xây dựng: Đối

với giàn giáo phần lớn không có tính toán thiết kế, phê duyệt thiết kế và biện pháp lắp dựng; không có hồ sơ nghiệm thu theo quy định; Các bên liên quan chưa tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về an toàn trong thi công

93

xây dựng như: Vi phạm về công tác quản lý, sử dụng máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; Rào chắn, biển cảnh báo và hướng dẫn đề phòng tai nạn tại những vị trí nguy hiểm trên công trường còn vi phạm quy định về số lượng, quy cách, phạm vi… Bên cạnh đó, chủ đầu tư và các

nhà thầu (nhà thầu thi công xây dựng, nhà thầu giám sát) không thường

xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn trong quá trình thi công xây dựng

Kiến nghị

Để duy trì các kết quả đã đạt được trong giai đoạn qua và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong những năm tới theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, với mục tiêu phát triển ngành Xây dựng đủ năng lực thiết kế, thi công các công trình xây dựng trong các lĩnh vực với quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp và tăng cường mở rộng hoạt động của các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam ở nước ngoài học viên kiến nghị một số nội dung đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ quan chuyên môn về xây dựng, các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng thực hiện các mục tiêu trong thời gian tới như:

- Hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về an toàn lao động trong xây dựng phù hợp với tình hình thực tế;

- Tăng cường các hoạt động thông tin, tuyên truyền, phổ biến pháp luật

về an toàn lao động đến các chủ thể tham gia thi công xây dựng trên toàn quốc;

- Đảm bảo hiệu quả về công tác đào tạo, huấn luyện về an toàn lao động cho người lao động trong mỗi doanh nghiệp;

- Tích cực nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn lao động trong thi công xây dựng nhằm hạn chế tối đa các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại trong thi công xây dựng