Phép biện chứng duy vật do hai nhà triết Mác và Ăngghen sáng tạo ra là một trong những cách để con người có được nhận thức về sự hình thành và phát triển của sự vật hiện tượng trên thế g
Trang 1ĐẠI HỌC UEH PHÂN HIỆU VĨNH LONG KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TIỂU LUẬN
Môn học: …….TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN………
Hình Thức Thi: tiểu luận không thuyết trình (TLOTT)
Giảng viên…… NGUYỄN THỊ THANH HÀ.
Mã lớp học phần: … 22D9PHI51002312……
Sinh viên: ……HOÀNG QUỐC TUẤN…….
Khóa – Lớp: K47-THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ.
MSSV: ……….…31211572272………
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Mở đầu em xin cảm ơn TS Nguyễn Thị Thanh Hà đã giúp em hiểu về triết học
Mác-Lênin Triết học Mác – Lênin giúp con người nắm được quá trình hình thành
phân tích những khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật của tư duy triết học nhân loại Phép biện chứng duy vật do hai nhà triết Mác và Ăngghen sáng tạo ra là một trong những cách để con người có được nhận thức về sự hình thành và phát triển của sự vật hiện tượng trên thế giới Phép biện chứng duy vật chính là phương pháp
để giúp con người nhận thức và chinh phục thế giới Kết hợp giữa lý thuyết và thực hành phương pháp nguyên lý quy luật của phép biện chứng duy vật là nhân tố
để hiểu hơn về sự phát triển của nhân loại.
Trong các hoạt động học tập và nghiên cứu, sự hình thành và pháp triển của phép biện chứng là việc vô cùng cần thiết Nó giúp con người hiểu được nội dung nguyên lý, quy luật thông qua quá trình chúng ta nhận thức thế giới, nguồn gốc của mọi sự phát triển và vận động của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan
Phép biện chứg duy vật và giúp ta hiểu và thông suốt những nguyên tắc, phương pháp luận trong các học thuyết nguyên lý Phép biện chứng duy vật là chìa khóa để
ta nắm được sự hình thành, phát triển của tư tưởng và phép siêu hình và phép biện chứng duy tâm để xác định tầm quan trọng trong nhận thức của con người trong thế giới chúng ta.
Hiện tại nước ta đang trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước việc nghiên cứu, tiếp thu, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí
Trang 3Minh, quan điểm đường lối của Đảng ta là minh chứng chủ quan phản ánh biện chứng khách quan thể hiện tư duy chính sách của cách mạng Việt Nam Nó giúp
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 4định hướng tư tưởng và là chìa khóa tư duy để đưa cách mạng nước ta tiến lên trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo con đường Xã Hội Chủ Nghĩa.
Điều này đã làm cho em chọn đề tài “Phân tích cơ sở lý luận và nội dung cơ bản của nguyên tắc toàn diện của phép biện chứng duy vật Vận dụng nguyên tắc này vào trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cuộc sống của bản thân”
Là một sinh viên không quá am hiểu về bộ môn triết học, còn hạn chế trong thời gian để hoàn thành tiểu luận thì không tránh được những sai sót Rất mong quý thầy cô có thể bỏ qua nhưng sai sót và đóng góp ý kiến giúp em.
Trang 6Mục Lục
1 Cơ sở lý luận và nội dung cơ bản của nguyên tắc toàn diện của phép biện chứng duy vật
1.1 Phép biện chứng duy vật 1.2 Nội dung cơ bản của phương pháp luận biện chứng duy vật 1.3 Nguyên lý sự phát triển
1.4 Nguyên tắc lịch sử cụ thể 1.5 Các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật:
2. Vận dụng nguyên tắc trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cuộc sống 2.1 Về vấn
đề học tâp
2.2 Về vấn đề thực tiễn cuộc sống 2.3 Tóm lại
Trang 81 Cơ sở lý luận và nội dung cơ bản của nguyên tắc toàn diện của phép biện
chứng duy vật
1.1 Phép biện chứng duy vật:
1.1.1 Khái niệm: phép biện chứng duy vật là bộ môn khoa học nghiên cứu về những quy luật thường xuyên xuất hiện trong sự vận động và phát triển của tự nhiên,
xã hội loài người và của tư duy
1.1.2 Vai trò nguyên lý : -Phép biện chứng là khoa học về mối liên hệ phổ biến
-Phép biện chứng chính là là học thuyết về sự phát triển
1.1.3 Gồm hai đặc trưng cơ bản:
Phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin là phép biện chứng có nguồn gốc từ thế giới quan duy vật khoa học Đây là sự cải tiến về trình độ so với các
tư tưởng biện chứng đã có trong lịch sử triết học
Trong phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin có sự thống nhất giữa nội dung thế giới quan và phương pháp luận ,do đó nó không chỉ dừng lại ở sự giải thích thế giới mà còn là cái để con người nhận và cải tạo thế giới
1.1.4 Vai trò của phép biện chứng duy vật:
Với những đặc trưng cơ bản, phép biện chứng duy vật giữ vai trò quan trọng trong thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác-Lênin, hình thành tính khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đồng thời nó cũng
là thế giới quan và phương pháp luận của hoạt động sáng tạo trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học
Trang 91.1.5 Đối tượng: là các quy luật và các mối quan hệ có tính phô biến nhất của sự vật hiện tương trên thế giới
1.2 Nội dung cơ bản của phương pháp luận biện chứng duy vật
Gồm: 2 nguyên lý 3 quy luật 6 phạm trù cơ bản 1.2.1 Nguyên lý của phép duy vật biện chứng
Mối liên hệ là: để chỉ sự tác động qua lại, mang tính chất ảnh hưởng, tương tác
và chuyển hóa qua lại lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng hay giữa các yếu tố, thuộc tính của sự vật, hiện tượng, trong quá trình ảnh hưởng lẫn nhau
Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến: dùng để khẳng định mọi sự vật, hiện tượng luôn nằm trong mối liên hệ đa dạng phổ biến
Là nguồn gốc cơ sở của sự tác động chặt chẽ lẫn nhau mang tính hợp nhất của vật chất Vì dù các sự vật muôn hình vạn trạng cũng là những hình thức tồn tại của vật chất
1.2.2 Các tính chất của mối liên hệ:
Gồm 3 mối liên hệ:
Tính khách quan –chỉ phụ thuộc vào bản chất và tính chất của sự vật, hiện tượng
Tính phổ biến -là mối liên hệ tồn tại cả trong tự nhiên, xã hội và tư duy có ở mọi lúc, mọi nơi
Tính đa dạng- phong phú – bao gồm rất nhiều mối liên hệ của các sự vật phụ thuộc vào góc độ xem xét Sự phân chia chỉ phản ánh một cách tương đối
1.2.3 Các nguyên tác cần tuân thủ:
2
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 10Phải nhìn nhận đối tượng một cách cụ thể, đặt nó trong tính thống nhất của các mặt, các đặc điểm , yếu tố thuộc tính và mối liên hệ tương tác của chúng
Chủ thể phải xác định được các mặt, các mối liên hệ của chúng và nhận thức được sự thống nhất hữu cơ nội tại
Phải xem xét sự tác động qua lại lẫn nhau giữ sự vật với sự vật; sự vật với môi trường xung quanh
Tránh rơi vào quan điểm phiến diện, một chiều , phải xem xét đúng trọng tâm ko được giàn trải vì sẽ dễ rơi vào thuật ngụy biện và chủ nghĩa chiết trung
1.3 Nguyên lý sự phát triển
Là phép biện chứng duy vật khẳng định mọi sự vật, hiện tượng luôn nằm trong tình trạng vận động và phát triển
1.3.1Khái niệm phát triển: là quá trình vận động từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, từ chất cũ sang chất mới có đẳng cấp cao hơn
1.3.2 Hai khái niệm tiến hóa và tiến bộ:
Tiến hóa: là dạng phát triển 1 cách từ từ thường là biền đổi hình thức của tồn tại xã hội từ đơn giản đến phức tạp
Tiến bộ: là sự phát triển mang giá trị tích cực, để biến đổi nhàm mục dích cải thiện tình trạng xã hội tốt hơn so với ban đầu
Lưu ý : + Là sự vận đọng đi lên thông qua bước nhảy
+Bản chất của sự vân động và phát triển là sự chống lại các mặt trái ngược trong chủ thể
+Đặc điểm chung trên con đường phát triển là đường xoắn ốc, đường
kế thừa, lặp lại cái cũ nhưng ở đẳng cấp cao dẫn đến sự phát triển
Trang 11Tính chất của sự phát triển: + Tính khách quan +Tính phổ biến
+Tính kế thừa +Tính đa dạng phong phú 1.3.3 Các nguyên tắc phát triển cần tuân thủ:
Phải nhận thức sự vận động phát triển không chỉ ở trạng thái hiện tại mà còn dự đoán khuynh hướng phát triển trong tương lai
Cần tìm hình thức phương pháp luận phù hợp vì phát triển phải trải qua nhiều giai đoạn với các đặc điểm, tính chất, hình thức khác nhau
Phải tạo điều kiện phát triển ủng hộ cái mới hợp với quy luật; tránh bảo thủ rập khuôn
Phải học tập, thừa hưởng những điều tích cực từ cái cũ cũng như phát triển sang tạo để chúng tốt hơn
1.4.Nguyên tắc lịch sử cụ thể:
Khi giải quyết đối tượng sự vật phải đặt nó trong hoàn cảnh hoàn cảnh cụ thể (gồm quá trình vận động lịch sử và từng giai đoạn cụ thể của quá trình) Bản chất nguyên tắc lịch sử là tại tạo đối tượng trong sự vận động và chuyển hóa
1.5 Các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật:
Khái niệm: Phạm trù là sự thống nhất, phản ánh những mặt thuộc tính, các mối liên hệ chung cơ bản của sự vật hiện tượng thuộc một lĩnh vực hay toàn bộ thế giới
Phạm trù của các khoa học phản ánh lĩnh vực hiện thực tương ứng Phạm trù triết học phản ánh toàn bộ hiện thực của thế giới
Phạm trù của phép biện chứng duy vật phản ánh những mặt những thuộc tính, các mối liên hệ cơ bản phổ biến của thế giới
4
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat
Trang 12Đặc điểm : Luôn tồn tại theo tính cặp đôi; thể hiện mối liên hệ phổ biến qua lại, tính thống nhất và sự đấu tranh giữa các mặt trái ngược của thế giới quan
1.5.1 Các cặp phạm trù cơ bản (có 6 cặp phạm trù cơ bản)
+Cái riêng và cái chung +Nguyên nhân và kết quả
+Tất nhiên và ngẫu nhiên +Nội dung và hình thức
+Bản chất và hiện tượng +Khả năng và hiện thực
2 Vận dụng nguyên tắc trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cuộc sống
2.1Về việc học tập
Áp dụng quan điểm toàn diện trong việc học tâp là điều rất cần thiết Nó giúp ta nắm bắt những điều cần học giúp ta đưa ra phương pháp học phù hợp với bản thân Trong học tập có các mối liên hệ khác nhau: cần học cái gì, học để làm gì, học như thế nào, … là chìa khóa để giúp ta tạo nên hệ thống cho việc học tập Thông qua quan điểm toàn diện không những giúp ta trong học tập mà còn áp dụng trong cho việc tu dưỡng phẩm chất đạo đức, quá trình học để “tài đức vẹn toàn” là chìa khóa để hoàn thiện bản thân
2.2 Về cuộc sống hằng ngày Cuộc sống chúng ta muôn hình muôn vẻ sẽ có những lúc con người chúng ta nhận thức không đúng dẫn đến hiểu không đúng vấn đề, sai sự thật Để tránh nhưng việc đánh giá không đúng ta cần nhìn nhận đa chiều theo nhiều mặt, toàn diện nhất có thể tránh nhìn nhận theo hướng phiến diện một chiều Nó giúp ta có quan điểm toàn diện trong giao tiếp hằng ngày ứng xử phù hợp với mọi người
Trang 13Áp dụng quan điểm toàn diện là chìa khóa để ta đánh giá chuẩn xác về bản chất của sự vật hiện tượng; giúp ta đánh giá và có những mối quan hệ tốt hơn vợi những người xung quanh
Tài liệu tham khảo :
https://tailieu.vn/doc/tieu-luan-phep-bien-chung-duy-vat-hoc-thuyet-
moi-lien-he-pho-bien-va-su-phat-trien-1367828.html
06_PHM101_Bai2_v2.0013105209.pdf
6
TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat