Quy trình vận hành nhà máy thủy điện Quy trình vận hành nhà máy thủy điện Quy trình vận hành nhà máy thủy điện Quy trình vận hành nhà máy thủy điện
Trang 1
QUY TRÌNH
NHIỆM VỤ CÁC CHỨC DANH VẬN HÀNH NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN THANH THỦY I
(Kèm theo Quyết định số: ngày … tháng … năm 2017)
Duyệt, Thông qua:
Công ty cổ phần thủy điện Thanh Thủy
Giám đốc
Nhà máy thủy điện Thanh Thủy 1
P.Giám đốc kỹ thuật
Hà Giang, tháng …/2017
NGƯỜI ĐƯỢC PHÂN PHỐI:
Trang 2NHỮNG NGƯỜI CẦN NẮM VỮNG QUY TRÌNH NÀY
- Giám đốc kỹ thuật
- Trưởng, phó phòng kỹ thuật
- Các kỹ sư, kỹ thuật viên phần điện
- Trưởng ca và các chức danh vận hành liên quan
Trang 3PHẦN THỨ NHẤT QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 1: Những người đã tốt nghiệp Đại học, Cao đẳng hoặc trung cấp nghành
kỹ thuật điện, có đầy đủ sức khoẻ, đã trải qua công tác thực tế từ 2 năm trở lên đều có thể được đào tạo làm công nhân vận hành nhà máy theo quyết định của Giám đốc
Điều 2: Chương trình đào tạo các chức danh vận hành do người phụ trách nhà
máy lập và phải được Giám Đốc Công ty duyệt Trong thời gian đào tạo, các chức danh vận hành phải học tập nắm vững kiến thức được quy định trong quy trình này, thực tập và nắm vững phần thực tế dây truyền sản xuất điện trong nhà máy nắm vững phần thực tế vận hành và xử lý sự cố các thiết bị Với chức danh trực chính phải đi ca được ở tất cả các chức danh trực ban mỗi chức danh liên tục trong thời gian ít nhất là 1 tháng, riêng với chức danh trưởng ca phải đi
ca độc lập chức danh trưởng kíp liên tục trong thời gian ít nhất 1 tháng trước khi đi ca chức danh trưởng ca
Điều 3: Kết thúc thời gian học tập, Nhà máy sẽ lập hội đồng tiến hành kiểm tra
kiến thức, cụ thể như sau:
Hội đồng kiểm tra với chức danh trực chính, trực ban bao gồm:
Cán bộ phụ trách nhà máy: Chủ tịch hội đồng
Cán bộ phụ trách kỹ thuật của nhà máy
Trưởng ca có kinh nghiệm
Tực chính có kinh nghiệm
Hội đồng kiểm tra chức danh trưởng ca bao gồm:
Cán bộ phụ trách nhà máy: Chủ tịch hội đồng
Đại diện phòng điều độ Công ty điện lực Hà Giang, điều độ A1
Cán bộ phụ trách kỹ thuật của nhà máy
Trưởng ca có kinh nghiệm
Điều 4: Sau khi kiểm tra kiến thức đạt yêu cầu, các chức danh sẽ được phép đi
ca đúp cùng với một chức danh tương ứng có kinh nghiệm theo mệnh lệnh của người phụ trách nhà máy Trong thời gian đi ca đúp, các chức danh tập sự thực tập dưới sự hướng dẫn và giám sát của chức danh chính, quyền hạn và trách nhiệm của cả 2 người trong thời gian này là ngang nhau Các chức danh đang
đi ca tập sự không có quyền tự ý thao tác hoặc làm việc một mình
Trang 4Điều 5: Kết thúc thời gian đi ca đúp (thời gian tuỳ thuộc theo ý kiến của hội
đồng), nhà máy sẽ tiến hành kiểm tra phần kiến thức thực tế quản lý vận hành
và xử lý sự cố thiết bị Hội đồng giám khảo như quy định tại điều 3
Điều 6: Sau khi kiểm tra kiến thức thực tế, diễn tập xử lý sự cố đạt yêu cầu, các
chức danh được phép đi ca độc lập theo mệnh lệnh của người phụ trách nhà máy
Điều 7: Trưởng ca là người chỉ huy trực tiếp toàn bộ ca vận hành của Nhà
máy Trong quá trình trực ca, trưởng ca là người lãnh đạo thao tác vận hành nhà máy dưới sự chỉ đạo của Điều độ viên điện lực A1 theo các quy định, quy trình hiện hành của các bộ nghành liên quan Về mệnh lệnh kỹ thuật dưới sự chỉ đạo trực tiếp của người phụ trách nhà máy
Điều 8: Trực chính là người thao tác và giám sát thao tác trên các thiết bị cơ
điện trong dây truyền sản xuất của nhà máy theo mệnh lệnh của trưởng ca Trong quá trình trực ca trực chính nhận các mệnh lệnh của trưởng ca và ra lệnh cho các trực ban thực hiện theo các quy trình, quy định hiện hành
Các trực ban là người trực tiếp thao tác trên thiết bị cơ điện theo mệnh lệnh và dưới sự giám sát của Trực chính
PHẦN THỨ HAI PHẠM VI QUẢN LÝ THIẾT BỊ, YÊU CẦU KIẾN THỨC, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN, TRÁCH NHIỆM MỐI QUAN HỆ CÔNG TÁC CỦA
TRƯỞNG CA NHÀ MÁY
Điều 9: Các quy trình cần nắm vững:
1 Luật điện lực
2 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện
3 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị điện
4 Quy trình điều độ hệ thống điện Quốc gia
5 Quy trình vận hành và xử lý sự cố hệ thống điện quốc gia
6 Quy trình thao tác hệ thống điện quốc gia
7 Quy trình phối hợp vận hành
8 Quy trình vận hành và xử lý sự cố các thiết bị của nhà máy
9 Quy trình an toàn cơ khí thuỷ lực
10.Quy trình nhiệm vụ chức danh vận hành vận hành
11.Nội quy của Nhà máy Thuỷ điện Thanh Thủy I
Trang 512.Nguyên lý vận hành, phân bố thiết bị thông tin, quan sát nhà máy.
Điều 10: Trưởng ca phải nắm vững phương thức vận hành và thao tác xử lý sự
cố của các thiết bị, các thông số kỹ thuật, nguyên lý cấu tạo, nguyên lý làm việc, các sơ đồ, đặc tính vận hành của các thiết bị theo phân giao, cụ thể bao gồm: sơ đồ nối điện chính, các hệ thống: điện tự dùng, hệ thống ắc quy một chiều, điều khiển, tín hiệu, đo lường, bảo vệ, ánh sáng, điều tốc, kích từ, rơ le bảo vệ, hệ thống nước kỹ thuật, hệ thống các trạm bơm, báo cháy, chữa cháy trong nhà máy Ngoài ra trưởng ca còn phải nắm vững các quy định về vận hành công trình thuỷ công và các thiết bị cơ khí thuỷ công phục vụ nâng hạ các thiết bị thuộc tuyến năng lượng nhà máy
Điều 11: Nhiệm vụ trong thời gian trực ca.
1 Đảm bảo cho thiết bị vận hành bình thường theo các yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị điện, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện Thực hiện việc chỉ đạo thao tác kỹ thuật thông qua các nhân viên trực ban, để vận hành thiết bị công nghệ trong dây truyền sản xuất điện, cùng công trình đảm bảo an toàn, liên tục và kinh tế
2 Duy trì chế độ vận hành của nhà máy theo đúng phương thức được giao, điều chỉnh tần số, điện áp theo các quy định của Quy trình điều độ hệ thống điện quốc gia theo mệnh lệnh của điều độ viên A1
3 Chỉ đạo và giám sát việc khởi động, ngừng tổ máy, phân phối công suất giữa các tổ máy hợp lý, giảm tỷ lệ điện tự dùng
4 Chỉ đạo và giám sát chuyển đổi thao tác các thiết bị trong sơ đồ nối điện chính, sơ đồ điện tự dùng và sơ đồ điện 1 chiều
5 Quản lý, khai thác hồ chứa theo quy trình điều tiết hồ thuỷ điện Thanh Thủy 1 và phối hợp điều tiết hồ chứa cho Thủy điện Thanh Thủy 2
6 Báo cáo tình hình vận hành nhà máy, chấp hành nghiêm chỉnh các mệnh lệnh của điều độ viên lưới điện phân phối theo đúng Quy trình điều độ hệ thống điện quốc gia
7 Tiến hành xem xét, kiểm tra thiết bị theo lịch hoặc kiểm tra bất thường, khi phát hiện thiết bị có thiếu sót trong vận hành phải sử dụng các biện pháp để khắc phục nhanh chóng
8 Chấp hành và đôn đốc kiểm tra việc chấp hành của các nhân viên trực ban theo đúng quy phạm, quy trình đã quy định Yêu cầu các nhân viên giữ gìn sạch sẽ nơi làm việc và vệ sinh thiết bị thuộc phạm vi quản lý của mình
9 Chỉ huy ca vận hành xử lý sự cố theo đúng quy trình xử lý sự cố, chỉ huy chữa cháy trước khi đội chữa cháy đến
10 Phân công, chỉ huy ca vận hành tiến hành sửa chữa hiệu chỉnh những phát sinh trong quá trình vận hành tại thiết bị, công trình theo khả năng cho phép
Trang 611 Báo cáo người phụ trách nhà máy về các hư hỏng và thiếu sót của thiết
bị và công trình Thông báo kịp thời những sự cố về tai nạn lao động cho những người có trách nhiệm
12 Thông báo cho các nhân viên trong ca về những thay đổi cải tiến trong thiết bị, sơ đồ, những mệnh lệnh về kỹ thuật vận hành của nhà máy
13 Ghi chép vào sổ nhật ký vận hành những công việc đã làm, những mệnh lệnh của cấp trên, những mệnh lệnh cho nhân viên trực ban, diễn biến sự cố cháy nổ và những hiện tượng không bình thường của thiết bị
14 Thường xuyên tự học và hướng dẫn các nhân viên trong ca học tập để nâng cao trình độ kỹ thuật vận hành, nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị tại nhà máy
Điều 12: Vị trí làm việc của Trưởng ca tại phòng điều khiển trung tâm Khi ra
khỏi phòng trung tâm để xem xét, kiểm tra thiết bị phải thông báo cho Trực chính biết nơi mình đến
Điều 13: Trước khi tiến hành thao tác, phải yêu cầu trực ban viết phiếu thao tác
và thực hiện thao tác thử trên sơ đồ nổi ( Scada) Trường hợp xảy ra sự cố thiết
bị, cháy nổ, tai nạn con người thì cho phép thao tác không có phiếu thao tác, không cần chờ mệnh lệnh của nhân viên điều độ cấp trên, nhưng sau khi thao tác xong phải báo cáo ngay cho các cấp điều độ có liên quan, người phụ trách nhà máy và lãnh đạo Công ty biết
Điều 14: Trưởng ca là người chịu trách nhiệm nghiệm thu thiết bị từng phần
sau sửa chữa đưa vào vận hành trong ca mình Sau khi kết thúc sửa chữa thiết
bị, công trình, phải kết thúc tất cả các phiếu, lệnh công tác, kiểm tra hiện trường, tháo dỡ các biện pháp an toàn ở các thiết bị đó và thao tác đưa vào vận hành Trưởng ca là người giám sát thao tác trên sơ đồ nối điện chính cấp điện
áp 110kV, 6,3kV hệ thống phân phối điện tự dùng xoay chiều, một chiều và
UPS, phải kiểm tra lại lần cuối cùng trình tự thao tác, sơ đồ lưới điện và ký vào
phiếu thao tác trước khi ra lệnh đóng, cắt cho người thao tác Chỉ khi người thực hiện báo cáo đã thao tác xong mới được coi là hoàn thành nhiệm vụ Nếu thao tác sai gây hiện tượng không bình thường hoặc sự cố thì phải dừng ngay phiếu đồng thời báo cáo cho người phụ trách nhà máy biết, công việc tiếp theo phải được tiến hành theo phiếu mới
Điều 15: Trưởng ca nhà máy có quyền:
1 Ra lệnh, chỉ huy thao tác vận hành cho các nhân viên trong ca
Trang 72 Đình chỉ công việc của tất cả các cá nhân, tổ chức đang tiến hành trên công trình, dây truyền sản xuất điện nếu thấy các vi phạm về quy trình, quy định có nguy cơ đe doạ an toàn con người và thiết bị
3 Yêu cầu kết thúc công tác sửa chữa trước thời hạn để đưa thiết bị vào vận hành nếu cần thiết sau khi được sự đồng ý của người phụ trách nhà máy
4 Đình chỉ công việc của bất kể nhân viên vận hành nào trong ca nếu thấy
vi phạm quy trình, quy định, không chấp hành mệnh lệnh hoặc không đảm nhận được công việc đông thời đề nghị người phụ trách nhà máy cử người thay thế Trong thời gian chờ người thay thế, Trưởng ca phải tự mình hoặc cử nhân viên khác trong ca kiêm nhiệm công việc của người đó
5 Huy động nhân lực để tiến hành sửa chữa khắc phục các thiếu sót thiết bị trong vận hành, xử lý sự cố khi cần thiết
6 Yêu cầu những người không có nhiệm vụ ra khỏi phòng điều khiển trung tâm và các vị trí có thiết bị vận hành khác trong nhà máy
7 Đề nghị với người phụ trách nhà máy hoặc Giám Đốc công ty khen thưởng, kỷ luật các nhân viên trong ca
Khi thực hiện các quyền 2, 3, 4 phải báo cáo ngay cho người phụ trách nhà máy và Giám Đốc Công ty biết
Điều 16: Trách nhiệm của Trưởng ca nhà máy:
1 Nếu Trưởng ca vi phạm các quy chuẩn, quy định, quy trình vận hành và
xử lý sự cố thiết bị, quy trình nhiệm vụ vv dẫn đến sự cố, hư hỏng thiết bị, công trình, hoả hoạn, tai nạn con người thì tuỳ theo mức độ hậu quả và tính chất vi phạm mà có thể bị cắt giảm thưởng, kỷ luật hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm trước pháp luật
2 Nếu các nhân viên trực ca trong ca mình vi phạm quy trình quy phạm dẫn đến hậu quả như phần 1 điều này, thì Trưởng ca phải chịu trách nhiệm liên đới
3 Trưởng ca phải chịu trách nhiệm về việc không thực hiện kịp thời mệnh lệnh của cấp trên nếu không có lý do xác đáng về việc chính mình hoặc nhân viên trực ban trong ca mình không thực hiện tốt quy định trực ban tại hiện trường, nội quy lao động của nhà máy
4 Trưởng ca phải chịu trách nhiệm trước người phụ trách nhà máy và Giám Đốc Công ty về tất cả các mệnh lệnh mình đã ra cho trực ban dưới quyền trong thời gian trực ca
Điều 17: Mối quan hệ của trưởng ca với điều độ viên lưới điện phân phối:
1 Báo cáo tình hình vận hành nhà máy, nhận lệnh và thực hiện lệnh thao tác của điều độ viên lưới điện phân phối theo đúng quy trình điều độ hệ thống
Trang 8điện Quốc gia Khi thấy mệnh lệnh chưa rõ thì phải đề nghị giải thích sau đó phải thực hiện nghiêm chỉnh mệnh lệnh đó Khi phát hiện lệnh đó trái với quy trình nếu thực hiện sẽ nguy hiểm đến con người, thiết bị thì phải kiến nghị và giải thích cho người ra lệnh nếu người đó vẫn cương quyết yêu cầu thì Trưởng
ca có quyền không chấp hành đồng thời báo cáo người phụ trách nhà máy và Giám Đốc Công ty biết
2 Thao tác xử lý sự cố thiết bị theo sự chỉ huy của điều độ viên lưới điện phân phối, trong trường hợp không thể liên lạc được thì Trưởng ca sử dụng quyền độc lập xử lý sự cố theo quy trình, khi liên lạc được khôi phục phải báo cáo ngay cho các cấp điều độ toàn bộ quá trình xử lý của mình
Điều 18: Mối quan hệ của trưởng ca với các nhân viên trực ban dưới quyền:
1 Ra lệnh, chỉ huy thao tác kỹ thuật cho các nhân viên trực ban dưới quyền
2 Kiểm tra, đôn đốc giám sát các nhân viên trực ban trong ca về việc thực hiện các quy định, quy trình, quy phạm, nội quy lao động
PHẦN THỨ BA PHẠM VI QUẢN LÝ THIẾT BỊ, YÊU CẦU KIẾN THỨC, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN, TRÁCH NHIỆM MỐI QUAN HỆ CÔNG TÁC CỦA
TRỰC CHÍNH
Điều 19: Các quy trình cần nắm vững:
1 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện
2 Quy trình thao tác hệ thống điện quốc gia
3 Quy trình phối hợp vận hành
4 Quy trình vận hành và xử lý sự cố các thiết bị của nhà máy
5 Quy trình an toàn cơ khí thuỷ lực
6 Quy trình nhiệm vụ chức danh vận hành vận hành
7 Nội quy của Công ty cổ phần thủy điện Thanh Thủy
Điều 20: Trực chính phải nắm vững phương thức vận hành và thao tác xử lý sự
cố của các thiết bị, các thông số kỹ thuật, nguyên lý cấu tạo, nguyên lý làm việc, các sơ đồ, đặc tính vận hành của các thiết bị theo phân giao, cụ thể bao gồm: sơ đồ nối điện chính, các hệ thống: điện tự dùng, hệ thống ắc qui một chiều, điều khiển, tín hiệu, đo lường, bảo vệ, ánh sáng, hệ thống nước kỹ thuật,
hệ thống các trạm bơm, báo cháy, chữa cháy trong nhà máy
Điều 21: Nhiệm vụ của trực chính trong thời gian trực ca.
Trang 91 Đảm bảo cho thiết bị vận hành bình thường theo các yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị điện, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện Thực hiện việc chỉ đạo thao tác kỹ thuật thông qua các nhân viên trực ban
để vận hành thiết bị công nghệ trong dây truyền sản xuất điện cùng công trình đảm bảo an toàn, liên tục và kinh tế
2 Nhận lệnh trưởng ca và giám sát các trực ban thao tác khởi động, ngừng
tổ máy, phân phối công suất giữa các tổ máy hợp lý, giảm tỷ lệ điện tự dùng, thao tác chuyển đổi thao tác các thiết bị trong sơ đồ nối điện chính, sơ đồ điện
tự dùng và sơ đồ điện 1 chiều và xử lý sự cố thiết bị, diễn biến cháy nổ theo mệnh lệnh của trưởng ca
3 Kiểm tra, ghi chép các thông số vận hành của nhà máy vào sổ ghi thông
số đúng thời gian quy định, ghi chép chỉ số công tơ và tính toán sản lượng điện, truyền, báo số liệu theo quy định
4 Báo cáo tình hình vận hành thiết bị và chấp hành nghiêm chỉnh các mệnh lệnh của trưởng ca
5 Tiến hành xem xét, kiểm tra thiết bị theo lịch hoặc kiểm tra bất thường, khi phát hiện thiết bị có thiếu sót trong vận hành phải tìm cách để khắc phục, nếu vượt quá khả năng phải báo cáo trưởng ca để đề ra biện pháp xử lý triệt để
6 Chấp hành và đôn đốc kiểm tra việc chấp hành của các nhân viên trực ban theo đúng quy phạm, quy trình đã quy định Yêu cầu các nhân viên giữ gìn sạch sẽ nơi làm việc và vệ sinh thiết bị thuộc phạm vi quản lý của mình
7 Phân công các trực ban trong ca tiến hành sửa chữa và khắc phục các khiếm khuyết nhỏ phát sinh trong qúa trình vận hành theo khả năng
8 Ghi chép vào sổ nhật ký vận hành những công việc đã làm, những mệnh lệnh của trưởng ca, những mệnh lệnh cho nhân viên trực ban, diễn biến sự cố cháy nổ và những hiện tượng không bình thường của thiết bị
9 Thường xuyên tự học và hướng dẫn các nhân viên trong ca học tập để nâng cao trình độ kỹ thuật vận hành, nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị tại nhà máy
Điều 22: Vị trí làm việc của Trực chính tại phòng điều khiển trung tâm Khi ra
khỏi phòng trung tâm để xem xét, kiểm tra thiết bị phải được sự đồng ý của trưởng ca và nói rõ nơi mình đến
Điều 23: Trực chính là người giám sát thao tác trên sơ đồ nối điện chính cấp
điện áp 110kV, 6,3kV, hệ thống phân phối điện tự dùng xoay chiều, một chiều UPS và là người giám sát tất cả các thao tác các thiết bị khác trên dây truyền
sản xuất điện của nhà máy, phải kiểm tra lại lần cuối cùng trình tự thao tác, sơ
đồ lưới điện và ký vào phiếu thao tác trước khi ra lệnh đóng, cắt cho người thao tác Chỉ khi người thực hiện báo cáo đã thao tác xong mới được coi là hoàn
Trang 10thành nhiệm vụ Nếu thao tác sai gây hiện tượng không bình thường hoặc sự cố thì phải dừng ngay phiếu đồng thời báo cáo trưởng ca cùng người phụ trách nhà máy biết, công việc tiếp theo phải được tiến hành theo phiếu mới
Điều 24: Quyền hạn của trực chính nhà máy:
1 Nhận lệnh Trưởng ca để ra lệnh thao tác cho các trực ban dưới quyền
2 Đình chỉ các công việc đang làm ở thiết bị nếu phát hiện vi phạm quy trình đồng thời báo Trưởng ca
3 Yêu cầu những người không có nhiệm vụ ra khỏi khu vực gian máy và các vị trí khác có thiết bị đang vận hành
4 Khi kiểm tra xem xét thiết bị, trường hợp thấy rõ hiện tượng vận hành không bình thường đe doạ đến hư hỏng thiết bị, tai nạn con người thì cho phép Trưởng kíp thực hiện các biện pháp để tách thiết bị đó ra khỏi vận hành hoặc cắt mạch điều khiển không cho tác động mà không cần báo, chờ lệnh Trưởng
ca nhưng sau đó phải báo cáo lại đầy đủ với Trưởng ca toàn bộ diễn biến, các thao tác và biện pháp đã thực hiện và chịu trách nhiệm về các thao tác đó
Điều 25: Trách nhiệm của trực chính
1 Nếu trưởng kíp vi phạm các quy chuẩn, quy định, quy trình vận hành và
xử lý sự cố thiết bị, quy trình nhiệm vụ vv dẫn đến sự cố, hư hỏng thiết bị, công trình, hoả hoạn, tai nạn con người thì tuỳ theo mức độ hậu quả và tính chất vi phạm mà có thể bị cắt giảm thưởng, kỷ luật hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm trước pháp luật
2 Nếu các nhân viên trực ca trong ca mình vi phạm quy trình quy phạm dẫn đến hậu quả như phần 1 điều này, thì trực chính phải chịu trách nhiệm liên đới
3 Trực chính phải chịu trách nhiệm về việc không thực hiện kịp thời mệnh lệnh của trưởng ca nếu không có lý do xác đáng
Điều 26: Mối quan hệ của trực chính với trưởng ca nhà máy:
1 Báo cáo tình hình vận hành nhà máy, nhận lệnh và thực hiện lệnh thao tác của trưởng ca theo đúng quy trình, quy định hiện hành Khi thấy mệnh lệnh chưa rõ thì phải đề nghị giải thích sau đó phải thực hiện nghiêm chỉnh mệnh lệnh đó Khi phát hiện lệnh đó trái với quy trình nếu thực hiện sẽ nguy hiểm đến con người, thiết bị thì phải kiến nghị và giải thích cho trưởng ca nếu trưởng
ca vẫn cương quyết yêu cầu thì có quyền không chấp hành đồng thời cáo cáo người phụ trách nhà máy biết
2 Trực chính có quyền đình chỉ công việc của trực ban cấp dưới và đề nghị trưởng ca nhà máy phối hợi với người phụ trách nhà máy cử người thay
