Pháp luật đại cương ( môn học chuyên ngành chính trị )

pháp luật đại cương (chuyên nhành dành cho chính trị học ) So sánh các hình thức , bản chất cả n hà nước qua các thời kì từ khi nhà nước thành lập đến nay m

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ

NỘI

THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỆ

VLVH Hình thức thi: Bài tập lớn

Tên học phần: Pháp luật học

Ngành học: Chính trị học

CHỦ ĐỀ 3

So sánh bản chất, chức năng của kiểu nhà nước chủ nô, nhà nước phong kiến, nhà nước tư sản với kiểu nhà

nước xã hội chủ nghĩa?

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ _ GIÁO DỤC CÔNG DÂN

- -CHỦ ĐỀ 3

So sánh bản chất, chức năng của kiểu nhà nước chủ nô, nhà nước phong kiến, nhà nước tư sản với kiểu nhà

nước xã hội chủ nghĩa?

Họ và tên: Nguyễn Hồng Gấm

MSV: 715917020

Lớp: E_Chính trị học

Hà Nội, tháng 12 năm 2021

1 MỞ ĐẦU

Nhà nước ra đời ở mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau là khác nhau

Ở mỗi thời kỳ đều có kiểu nhà nước khác nhau ra đời một cách cụ thể Trong đó kiểu nhà nước là khái niệm dùng để chỉ

bộ máy thống trị đó thuộc về giai cấp ,tồn tại trên cơ sở chế

độ kinh tế nào tương ứng với hình thái kinh tế xã hội nào Như chúng ta đã biết lịch sử loài người đã và đang trải qua năm hình thái kinh tế xã hội đó là : cộng sản nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa Nhưng trong năm hình thái đó thì chỉ có 4 hình thái là phân chia giai cấp Từ đó thì 4 kiểu nhà nước lần lượt ra đời đó

là nhà nước chủ nô , nhà nước tư sản , nhà nước phong kiến, nhà nước xã hội chủ nghĩa tuy nhiên mỗi kiểu nhà nước đều

có những bản chất và chức năng riêng Sự thay thế của các kiểu nhà nước trong lịch sử luôn được đánh dấu bằng các cuộc cách mạng và do một giai cấp khác thực hiện

Ở phần 2 sẽ rõ hơn về sự khác nhau giữa các nhà nước

2 NỘI DUNG

2.1 Nhà nước chủ nô

Là kiểu nhà nước đầu tiên trong lịch sử xã hội loài người ra đời trên cơ sở sự tan rã của chế độ cộng sản nguyên thủy gắn với sự xuất hiện của chế độ tư hữu và sự phân hóa giai cấp

Là tổ chức chính trị đặc biệt của giai cấp chủ nô.

Kiểu nhà

nước

Nhà nước chủ nô

Bản chất

Tính giai cấp

Có 2 giai cấp cơ bản là chủ nô và nô lệ bên cạnh đó còn có các tầng lớp khác như thợ thủ công và những người làm nghề tự do Giai cấp chủ nô chiếm số ít nhưng nắm trong tay toàn bộ tư liệu sản xuất của xã hội và giai cấp nô lệ là lực lượng chủ yếu sản xuất ra của cải và vật chất

Phương Tây: Mâu thuẫn giữa chủ nô và nô

lệ thể hiện vô cùng sâu sắc ( có thể nói ở đây nô lệ là đáy thấp nhất của xã hội ,không có quyền lên tiếng khi mà chủ nô chỉ coi nô lệ như là đồ vật ,súc vật biết nói

có thể đánh đập hay đem bán cho bất kì ai) Phương Đông: Khác với phương Tây mâu thuẫn giữa chủ nô và nô lệ chưa thực sự phổ biến và không có phần sâu sắc

Tính xã hội

Quan hệ sản xuất chiếm hữu nô lệ với chế

độ sở hữu đặc trưng là sở hữu tư nhân của chủ nô về tư liệu sản xuất

Hoạt động trị thủy ,hoạt động xây dựng và bảo vệ các công trình công cộng

Chống giặc ngoại xâm ,hoạt động phát triển kinh tế thương mại

 Nhằm mục đích củng cố và bảo vệ

quyền lực giai cấp cầm quyền và sự tồn vong của nhà nước chủ nô đương thời

‘

Chức

năng

Đối nội

Củng cố và bảo vệ chế độ sở hữu

Sử dụng bạo lực để đè ép đi sự chống đối của của nô lệ và các tầng lớp

Đàn áp về tư tưởng Đối

ngoạ

i

Tiến hành chiến tranh xâm lược Đồng thời phòng thủ đất nước

2.2 Nhà nước phong kiến

Là nhà nước ra đời trên cơ sở sự sụp đổ của xã hội chiếm hữu

nô lệ, ra đời và tồn tại trong thời kỳ trung cổ

Giai cấp địa chủ cách mạng để lật đổ nhà nước chủ nô thiết lập nên nhà nước phong kiến

Kiểu nhà nước

Nhà nước phong kiến

Bản chất

Tính giai cấp

2 gia cấp cơ bản là địa chủ và nông dân

Phương Tây : Ruộng đất thuộc về sở hữu tư nhân ( lãnh chúa)

- Giai đoạn đầu : phân quyền cát

cứ

- Giai đoạn sau : Quân chủ trung

ương tập quyền Phương Đông: Ruộng đất thuộc về sở hữu nhà nước và tư nhân (triều đình

và địa chủ )

Sự ra đời của bộ máy chuyên chính

do giai cấp địa chủ tạo ra được coi là công cụ để thống trị các giai cấp khác trong 3 lĩnh vực kinh tế ,chính trị ,văn hóa

Tính xã hội

Trở thành tổ chức quyền lực chung của xã hội

nhà nước phong kiến được coi là đại diện chính thức của toàn xã hội

Vậy nên nhiệm vụ của nhà nước là phải tổ chức và điều hành các hoạt động chung của xã hội(bởi vì sự nó liên quan đến sự tồn tại và lợi ích chung đặc biệt là việc phát triển kinh

tế trong xã hội )

Chức năng Đối

nội

Các chức năng ra đời nhằm tiến hành

và duy trì việc bóc lột của các giai cấp phong kiến đối với các tầng lớp nhân dân lao động

Bảo vệ ,củng cố, phát triển phương thức sản xuất

- Phương Tây : sở hữu tư nhân

(lãnh chúa)

- Phương Đông : sở hữu nhà nước ( vua)

Đối ngo

ại

Bảo vệ đất nước Chiến tranh xâm lược

2.3 Nhà nước tư sản

Là nhà nước ra đời trên cơ sở thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản thay thế cho nhà nước phong kiến

Giai cấp tư sản cách mạng lật đổ giai cấp địa chủ phong kiến

để lập nên nhà nước tư sản

Kiểu

nhà

nước

Nhà nước tư sản

Bản

chất

Cơ sở kinh tế

Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa với chế

độ sở hữu đặc trưng là sở hữu tư nhân của

tư sản về tư liệu sản xuất Khác với hai nhà nước khác đặc trưng của nhà nước này là sức lao động nghiêng về máy móc công nghệ hơn là các phương

thức thủ công

Thừa nhận chế độ bóc lột người với người

Cơ sở

xã hội

Sự ra đời của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã làm thay đổi kết cấu xã hội

Không còn chủ nô và nô lệ giờ đây thay thế bằng địa chủ và nông dân

Khi mà nông nghiệp chiếm ưu thế trong

xã hội kết hợp với sự phát triển của đất nước về kinh tế , thương mại, khoa học – kĩ thuật, công nghiệp thì việc xã hội tư bản hình thành nên giai cấp tư sản, giai cấp công nhân, nông dân và cáctầng lớp thương nhân cùng với các nhà khoa học, kĩ thuật và các nhà doanh nghiệp trên nhiều lĩnh vực

Dù chỉ chiếm rất ít trong xã hội nhưng giai cấp tư sản lại là giai cấp thống trị nắm hầu hết tư liệu sản xuất của xã hội, chiếm đoạt những nguồn tài nguyên lớn của xã hội

Dù rằng không còn là nô lệ được tự do nhưng về kiến thức họ lại không hề có vậy nên chỉ có thể làm việc dưới trướng và bán mạng giai cấp tư sản

Ngoài hai giai cấp chính địa chủ và nông dân thì trong quá trình hình thành còn xuất hiện trong xã hội tư sản các tầng lớp :

nông dân, tiểu tư sản, trí thức

Sự thống trị của thiểu số so với đại đa số, dùng bộ máy của nhà nước thiểu số để trấn áp với đại đa số, dựa trên chế dộ tư hữu, bóc lột đối với tuyệt đại đa số

Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và vô sản

đã bớt gay gắt

Cơ sở

tư

tưởng

Tuy rằng giai cấp tư sản luôn tuyên truyền

về tư tưởng dân chủ – đa nguyên, nhưng trên thực tế lại luôn tìm mọi cách để có thể đảm bảo được địa vị của ý thức hệ tư sản

Luôn giở trò làm mọi cách để ngăn cản mọi sự phát triển và dẹp bỏ ý niệm hình thành tư tưởng cách mạng, sự tiến bộ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động,

Chức

năng

Chức năng đối nội

- chính trị , kinh tế , xã hội

- trấn áp về tư tưởng

Chức

năng

đối

ngoại

Thực hiện cuộc xâm lược của cuộc chiến Kiểm soát các phong trào cách mạng toàn cầu để bảo vệ

Phát triển các mối quan hệ ngoại giao

2.4 Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Là thành quả tất yếu của cuộc cách mạng vô sản thể hiện sự sống còn của giai cấp vô sản , là tổ chức quyền lực thể hiện

và thực hiện ý chí, quyền lực của nhân dân, thay mặt nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân quản lý toàn bộ hoạt động của đời sống xã hội

Cuộc cách mạng tháng 10 Nga lật đổ giai cấp tư sản thiết lập nên nhà nước xã hội chủ nghĩa

Kiểu

nhà

nước

Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Bản

chất

Chính trị : Giai cấp có lợi ích phù hợp với lợi ích chung của quần chúng nhân dân lao động cho nên nhà nước mới có tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc

Giai cấp công nhân là lực lượng giữ địa

vị thống trị về chính trị Kinh tế:

Nhà nước xã hội chủ nghĩa chịu sự quy định của chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu vừa là bộ máy chính trị hành chính một cơ quan cưỡng chế vừa là một tổ chức quản lý kinh tế

xã hội của nhân dân lao động là nhà nước không còn nguyên nghĩa

Đại biểu cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân lao động là nhà nước của nhân dân do nhân dân và vì nhân dân Văn hóa- xã hội:

Được xây dựng trên nền tảng tinh thần tiếp thu các giá trị văn hóa tiến bộ của nhân loại đồng thời giữ gìn bản sắc của văn hóa dân tộc

Chức

năng

Phạm vi tác động của quyền lực

của nhà nước

Chức năng đối nội Chức năng đối ngoại

Phạm vi lĩnh vực tác động của quyền lực

nhà nước

chính trị văn hóa –xã hội kinh tế

Phạm vi tính chất của quyền lực

nhà nước

Chức năng giai cấp (trấn áp)

Chức năng xã hội

2.5.Điểm chung giữa các nhà nước

- Đều thực hiện chức năng phòng thủ và bảo vệ đất nước

3.KẾT LUẬN

Từ những điểm trên tôi có thể kết luận nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước đại đa số trấn át thiểu số và ngược lại các nhà nước phong kiến, chủ nô , tư sản là thiểu số trấn át đại đa

số

Nhà nước xã hội chủ nghĩa xóa bỏ đi những áp bức bóc lột bất công của những kiểu nhà nước khác

Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước tiến bộ nhất trong lịch

sử

Chủ tịch Hồ Chí Minh có nêu ra luận điểm “ Trong chế độ dân

chủ xã hội chủ nghĩa thì bao nhiêu quyền lực đều là của dân, bao nhiêu sức mạnh đều ở nơi dân, bao nhiêu lợi đều vì nhân dân”

TÀI LIỆU THAM KHẢO

hồi 4h43 ngày 31/12/2021