Thành tựu...8 a Tham gia vào các liên kết kinh tế quốc tế và thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong các liên kết kinh tế quốc tế và khu vực...8 b Vốn đầu tư nước ngoài FDI ngày
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG
TIỂU LUẬN
HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
Giáo Viên Hướng Dẫn: Gv Võ Thị Kim Loan Môn: Kinh tế chính trị Mác Lê-nin
Lớp: 203_DCT0090_07 Thực hiện: Nhóm 11
TP Hồ Chí Minh, ngày 7 tháng 8 năm 2021
Trang 2Mục lục
I Lý thuyết 3
1 Khái niệm và nội dung hội nhập kinhn tế quốc tế (HNKTQT) 3
a) Khái niệm và sự cần thiết khách quan của hội nhập kinh tế quốc tế 3
b) Nội dung hội nhập kinh tế quốc tế 4
2 Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến phát triển của Việt Nam 4
a) Tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế 4
b) Tác động tiêu cực của hội nhập kinh tế quốc tế 4
3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế trong phát triển của Việt Nam 5
a) Nhận thức về thời cơ và thách thức do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại 5
b) Xây dựng chiến lược và lộ trình hội nhập phù hợp cần phải 5
II Việt Nam đã chuẩn bị hội nhập kinh tế trong thực tiễn 7
1 Thành tựu 8
a) Tham gia vào các liên kết kinh tế quốc tế và thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong các liên kết kinh tế quốc tế và khu vực 8
b) Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ngày càng phát triển 8
c) Xây dựng và thông qua những định hướng dài hạn 8
d) Các Doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý theo Tiêu chuẩn ISO quốc tế.8 2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế Việt Nam 9
3 Các cấp độ của hội nhập kinh tế 9
Trang 3HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
I Lý thuyết
1 Khái niệm và nội dung hội nhập kinh tế quốc tế (HNKTQT)
a) Khái niệm và sự cần thiết khách quan của hội nhập kinh tế quốc tế
Khái niệm: Hội nhập kinh tế quốc tế của một quốc gia là quá trình quốc gia đó thực hiện gắn kết nền kinh tế của mình với nền kinh tế thế giới dựa trên sự chia sẻ lợi ích đồng thời tuân thủ các chuẩn mực quốc tế chung
Thứ nhất, do xu thế khách quan trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế Toàn cầu hoá là quá trình tạo ra liên kết và sự phụ thuộc lẫn nhau và càng gia tăng giữa các quốc gia trên quy mô toàn cầu, diễn ra trên nhiều lĩnh vực: kinh tế chính trị, văn hoá, xã hội Trong đó kinh tế là nổi trội, vừa là trung tâm vừa là cơ sở và cũng là động lực thúc đẩy toàn cầu hoá lĩnh vực khác Sự gia tăng hoạt động kinh
tế vượt qua mọi biên giới quốc gia, khu vực, tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế trong sự vận động, phát triển hướng tới một nền kinh tế thế giới thống nhất Cuốn theo tất cả các nước vào hệ thống phân công lao động quốc tế
Trong toàn cầu hoá kinh tế, các yếu tố sản xuất được lưu thông trên phạm vi toàn cầu, nếu không hội nhập các nước không thể tự đảm bảo các điều kiện cần thiết cho sản xuất trong nước Tạo cơ hội đề các quốc gia giải quyết các vấn đề toàn cầu, tận dụng các thành tựu của cách mạng công nghiệp, biến nó thành động lực cho sự phát triển
Thứ hai, hội nhập kinh tế quốc tế là phương thức phát triển phổ biến của các nước nhất là các nước đang và kém phát triển trong điều kiện hiện nay
Tiếp cận và sử dụng nguồn lực bên ngoài như tài chính, khoa học công nghệ… Là con đường tận dụng thời cơ để phát triển rút ngắn, khắc phục nguy cơ tụt hậu, mở cửa thì trường thúc đẩy công nghiệp hóa, tăng tích lũy Tạo nhiều cơ hội việc làm
Trang 4mới, nâng cao thu nhập cho các tầng lớp dân cư Nhưng các nước này phải đối mặt không ít rủi ro, gia tăng sự phụ thuộc do nợ nước ngoài, bất lợi trong thương mại…
b) Nội dung hội nhập kinh tế quốc tế
Thứ nhất, chuẩn bị các điều kiện thực hiện hội nhập thành công
Đó là sự chuẩn bị các điều kiện trong nội bộ nền kinh tế về: tư duy, nhận thức, sự tham gia của toàn xã hội, thể chế, nguồn nhân lực, năng lực của nền kinh tế…
Thứ hai, thực hiện đa dạng hoá các hình thức, các mức độ hội nhập kinh tế quốc tế Tiến trình hội nhập thực hiện theo nhiều mức độ, từ thấp đến cao là toàn bộ các hoạt động kinh tế đối ngoại như: ngoại thương, đầu tư quốc tế, hợp tác quốc tế, các dịch vụ thu ngoại tệ…
2 Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến phát triển của Việt Nam
a) Tác động tích cực của hội nhập kinh tế quốc tế
Tạo điều kiện mở rộng thị trường, tiếp thu khoa học công nghệ, vốn, chuyển dịch
cơ cấu kinh tế trong nước
Tạo cơ hội để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Hội nhập của các lĩnh vực văn hoá, chính trị, củng cố an ninh quốc phòng
b) Tác động tiêu cực của hội nhập kinh tế quốc tế
Gia tăng sự cạnh tranh gay gắt khiến nhiều doanh nghiệp, ngành kinh tế gặp khó khăn trong phát triển, phụ thuộc nền kinh tế thì trường bên ngoài, dễ bị tổn thương trước những biến động
Nguy cơ làm tăng khoảng cách giàu nghèo, bất bình đẳng xã hội
Đối mặt với nguy cơ trở thành bãi thải công nghiệp, cạn kiệt tài nguyên, huỷ hoại môi trường
Có thể tạo ra một số thách thức đối với quyền lực nhà nước, chủ quyền quốc gia, phát sinh nhiều vấn đề phức tạp đối với an ninh, trật tự, an toàn xã hội
Trang 5 Có thể làm tăng nguy cơ khủng bố quốc tế, buôn lậu, tội phạm xuyên quốc gia, dịch bệnh, nhập cư trái bất hợp pháp…
3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế trong phát triển của Việt Nam
a) Nhận thức về thời cơ và thách thức do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại
Thấy rõ cả mặt tích cực và tiêu cực để có đối sách thích hợp Chủ thể tham gia hội nhập: Nhà nước là chủ thể quan trọng nhưng không phải là duy nhất; doanh nghiệp, doanh nhân là lực lượng nòng cốt; người dân được đặt vào vị trí trung tâm; doanh nghiệp, doanh nhân, đội ngũ trí thức là lực lượng đi đầu
b) Xây dựng chiến lược và lộ trình hội nhập phù hợp cần phải:
Đánh giá đúng bối cảnh quốc tế, xu hướng vận động kinh tế, chính trị thế giới, tác động của toàn cầu hoá, tác động của cách mạng công nghiệp
Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước
Đề cao tính hiệu quả, phù hợp thực tiễn và năng lực kinh tế, khả năng cạnh tranh, tiềm lực khoa học công nghệ và lao động
Gắn với tiến trình hội nhập toàn diện, có tính mở, linh hoạt, ứng phó kịp thời với những biến đổi của thế giới
Xác định rõ lộ trình hội nhập hợp lý về thời gian, mức độ, hướng đi, các ngành, lĩnh vực ưu tiên
Tích cực, chủ động tham gia vào các liên kết kinh tế quốc tế và thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong các liên kết kinh tế và khu vực
Đến nay, Việt Nam đã mở rộng quan hệ ngoại giao, quan hệ thương mại; ký kết các hiệp định thương mai, đầu tư…; là thành viên của: WTO, ASEAN, APEC…; thực hiện nhiều cải cách chính sách thương mại, triển khai đầy đủ, nghiêm túc các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế; đang nỗ lực hoàn tất các cam kết quốc tế lớn… góp phần nâng cao uy tín, vai trò, của Việt Nam; tạo sự tin cậy, tôn trọng của cộng đồng
Trang 6quốc tế, giúp ta nâng tầm hội nhập trên các tầng nấc, tạo liên kết, chủ động hội nhập, bảo đảm các lợi ích cần thiết trong hội nhập kinh tế quốc tế
Đổi mới mạnh mẽ về sở hữu, coi trọng khu vực tư nhân, sở hữu và doanh nghiệp nhà nước; hình thành đồng bộ các loại thị trường; đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng
Đổi mới cơ chế quản lý của nhà nước, cải cách hành chính, chính sách kinh tế, thông thoáng môi trường đầu tư…
Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến hội nhập kinh tế, tương trợ tư pháp; xử
lý có hiệu quả các tranh chấp…
Doanh nghiệp, cần chú trọng đầu tư, cải tiến công nghệ để nâng cao khả năng cạnh tranh; học hỏi cách thức kinh doanh trong bối cảnh mới: tìm kiếm cơ hội kinh doanh, học kết nối cùng chấp nhận cạnh tranh, đồng hành cùng chính phủ
Nhà nước cần hỗ trợ, giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức của hội nhập; đầu tư phát triển nguồn nhân lực; tổ chức các khoá đào tạo nâng cao kiến thức, kỹ năng hội nhập, quản trị toàn cầu; phát triển cơ sở hạ tầng…
Nền kinh tế độc lập tự chủ là nền kinh tế không bị lệ thuộc, phụ thuộc vào nước khác, hoặc vào một tổ chức kinh tế nào đó về đường lối, chính sách phát triển, không bị bất cứ ai dùng những điều kiện kinh tế, tài chính, thương mại, viện trợ…
để áp đặt, khống chế, làm tổn hại chủ quyền quốc gia và lợi ích cơ bản của dân tộc
Biện pháp để xây dựng thành công nền kinh tế độc lập tự chủ đi đôi với tích cực và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam:
Thứ nhất, hoàn thiện đường lối chung và kinh tế, xây dựng và phát triển đất nước
Thứ hai, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, đưa
Trang 7Thứ ba, đẩy mạnh quan hệ kinh tế đối ngoại và hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện:
Tiếp tục nghiên cứu, đàm phán, ký kết và thực hiện các cam kết quốc tế
Huy động mọi nguồn lực để thực hiện thành công 3 đột phá chiến lược
Thực hiện chính sách ổn định kinh tế vĩ mô và môi trường, thu hút đầu tư
Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu
Thứ tư, kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong hội nhập quốc tế
Trong bối cảnh thế giới ngày nay, giữ vững độc lập, tự chủ đi đôi với chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế để thực hiện thắng lợi mục tiêu cơ bản của cách mạng, lợi ích căn bản của đất nước, đó là: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Giữ vững độc lập, tự chủ và chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế là phương thức kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong xây dựng và bảo vê Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; để giữa gìn và phát huy bản sắc văn hoá, truyền thống dân tộc Việt Nam
Lưu ý: Hội nhập quốc tế cũng tạo nên những thách thức mới đối với nhiệm vụ giữ vững độc lập, tự chủ: sự lệ thuộc nước khác, phân hoá xã hội, Nhưng không vì thế mà “đóng cửa”, tự chủ, quan niệm về độc lập tự chủ là bất biến
II Việt Nam đã chuẩn bị hội nhập kinh tế trong thực tiễn:
1 Thành tựu
Hội nhập nền kinh tế quốc tế của Việt Nam đã đạt được một số thành tựu nhất định, đóng góp chung vào sự phát triển nền kinh tế - xã hội của đất nước, thông qua:
a) Tham gia vào các liên kết kinh tế quốc tế và thực hiện đầy đủ các cam kết của Việt Nam trong các liên kết kinh tế quốc tế và khu vực:
Đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 170 quốc gia trên thế giới
Trang 8 Mở rộng quan hệ thương mại, xuất khẩu hàng hoá tới trên 230 thị trường của các nước và vùng lãnh thổ
Năm 1995: gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
Năm 1996: tham gia Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA)
Năm 1996: tham gia sáng lập Diễn đàn hợp tác Á – Âu (ASEM)
Năm 1998: chính thức trở thành thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO)
Ngày 30 tháng 6 năm 2019: Việt Nam và EU chính thức ký EVFTA và IPA
Đã ký kết và thực thi 12 FTA:
7 ký kết với tư cách là thành viên ASEAN
5 FTA ký kết với tư cách là một bên độc lập Liên minh kinh tế Á – Âu
Kết thúc đàm phán 1 FTA với Liên minh Châu Âu
Đang đàm phán 3 FTA:
Hiệp định Đối tác kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP)
FTA với Israel
FTA với Khối Thương mại tự do Châu Âu (EFTA)
b) Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ngày càng phát triển.
c) Xây dựng và thông qua những định hướng dài hạn.
d) Các Doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý theo Tiêu chuẩn ISO quốc tế
2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế Việt Nam
Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế
Nâng cao khả năng thích ứng nền kinh tế đối với tác động môi trường bên ngoài
Thường xuyên cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong nước
Xây dựng và triển khai chiến lược tham gia liên kết kinh tế, FTA “thế hệ mới”
Xây dựng và triển khai chính sách tự vệ, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà nước và cá nhân
Trang 9 Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, phân tích, dự báo.1
3 Các cấp độ của hội nhập kinh tế
Tham gia các thỏa thuận thương mại ưu đãi (PTA)
Tham gia các FTA (4 thế hệ FTA)
Tham gia các liên minh thuế quan (CU)
Tham gia thị trường chung
Tham gia liên minh kinh tế - tiền tệ2
Tham gia các cơ chế hợp tác của ASEAN (AFTA; IAI ) và ASEAN
Tham gia các cơ chế hợp tác Á- Âu (ASEM);
Thành viên WTO; Ký kết BTA với Mỹ; các FTA song phương;
Đang đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)
Các doanh nghiệp áp dụng ISO 3
Quá trình hội nhập quốc tế đã góp phần đào tạo cho Việt Nam những nhà quản lý, các doanh nhân, đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ và năng lực cả về chuyên môn lẫn quản lý Đồng thời, hội nhập quốc tế cũng thúc đẩy quá trình cải cách hành chính, cải cách thể chế kinh tế thị trường ngày một thông thoáng, tương thích, tạo thuận lợi cho các đối tác nước ngoài làm ăn với Việt Nam và Việt Nam sẽ trở thành nền kinh tế thị trường thực sự
1 h琀琀ps://www.vass.gov.vn/tap-chi-vien-han-lam/hoi-nhap-kinh-te-quoc-te-cua-viet-nam-trong-boi-canh-cuc-dien-kinh-te-the-gioi-moi-20.
2 : h琀琀ps://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/quoc-phong-an-ninh-oi-ngoai1/-/2018/823137/hoi-nhap-quoc-te-trong-%E2%80%9Cky-nguyen-so%E2%80%9D-va-mot-so-van-de-dat-ra-doi-voi-viet-nam.aspx
Trang 10BẢNG ĐÁNH GIÁ PHẦN TRĂM CÔNG VIỆC
4 Phan Hoàng Phương Khanh 207MA46079 100
6 Nguyễn Ngọc Xuân Mai 207MA21443 100
9 Trần Huỳnh Ngọc Trân 207KS33564 100
10 Nguyễn Thị Diễm Trang 197QC04231 100
