Với số lượng lớn xe cộ tham gia giao thông, trong đó có h:ng triệu xe máy cũ, ô tô quá hạn lưu h:nh, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải l: nguyên nhân chính dẫn tới ô nhiễm không khí tại
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN LANG
KHOA ……
TIỂU LUẬN HỌC PHN MÔI TRƯỜNG V CON NGƯỜI
NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
TẠI TP.HỒ CHÍ MINH
Giảng viên: ThS Vũ Hồng Điệp
Nh漃Ām sinh viên: Nh漃Ām 8
Nguyễn Thanh Cẩm Vy-2173402010024
Võ Trần Ngọc Diễm-2173402010047
Nguyễn Thị Thanh Thảo-2173402010027
Nguyễn Lê Thùy Linh-2173402010034
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Mở đầu 2 Chương 1 Thực trạng ô nhiễm không khí tại Tp.Hồ Chí Minh 3 Chương 2 Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cộng đồng dân
cư tại Tp Hồ Chí Minh 3 Chương 3 Nguyên nhân của ô nhiễm không khí tại Tp.Hồ Chí Minh 3 Chương 4 Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí tại Tp.Hồ Chí Minh 3 Kết Luận 5 T:i liê <u tham khảo 6
Trang 3MỞ ĐU
Quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa ở nước ta đang trên đ: phát triển, đặc biệt l: ở th:nh phố Hồ Chí Minh Các khu công nghiệp, các nh: máy lớn đang mọc lên khắp nơi Cùng với sự ô nhiễm môi trường đát, nước, thực phẩm, sinh thái, nguồn t:i nguyên l: sự ô nhiễm môi trường không khí đang trở th:nh vấn đề gây bức xúc cho nhân loại, cần phải được giải quyết một cách có kế hoạch v: hiệu quả
Đây l: một th:nh phố lớn v: đông dân ở Việt Nam nên sự phát triển về giao thông, công nghiệp, du lịch vô cùng mạnh mẽ Các khu công nghiệp, xí nghiệp lớn hằng năm đã thải v:o không chỉ môi trường đát, nước m: còn thải v:o không khí một lượng lớn khí thải độc hại, có nguy cơ gây thủng tầng ozon Vì đông dân nên phương tiện giao thông
đi lại rất nhiều từ xe máy, xe ô tô, xe tải, xe cơ giới đều thải ra môi trường một lượng lớn khói bụi Ngo:i ra tình trạng kẹt xe diễn ra thường xuyên dễ sinh ra bụi, nồng độ CO trong không khí tăng cao
Điều n:y gây hậu quả nghiêm trọng đối với sự hô hấp, đời sống của con người v: các lo:i sinh vật Hậu quả rõ rệt nhất chính l: sự biến đổi khí hậu to:n cầu v: sự nóng lên của trái đất
Tại tp.Hồ Chí Minh, Sở GTVT th:nh phố cho biết tính đến tháng 6/2019, to:n TP có khoảng 8,94 triệu xe cá nhân gồm khoảng 825.300 ô
tô v: 8,12 triệu xe máy Tính từ năm 2010 đén nay, TP.HCM tăng thêm hơn 4 triệu xe Với số lượng lớn xe cộ tham gia giao thông, trong đó có h:ng triệu xe máy cũ, ô tô quá hạn lưu h:nh, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải l: nguyên nhân chính dẫn tới ô nhiễm không khí tại Tp.HCM
Đặc biệt, ô nhiễm bụi mịn ở th:nh phố n:y đang ở mức báo động
Trang 5CHƯƠNG 1 Thực trạng ô nhiễm không khí tại thành phố Hồ Chí Minh
-Ô nhiễm không khí hiện đang l: vấn đề được quan tâm của to:n dư luận ở Tp.HCM vì nó ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người
Cũng như các đô thị lớn khác ở Việt Nam, Tp.HCM đang đối mặt với ô nhiễm không khí trầm trọng từ các phương tiện giao thông cơ giới, hoạt động công nghiệp v: xây dựng, nh: máy điện, đốt rác ngo:i trời, các hộ gia đình nấu ăn Ô nhiễm không khí đang gây ra nhiều tác động cho sức khỏe, hệ sinh thái v: khí hậu
-Theo khảo sát trên địa b:n th:nh phố, ô nhiễm bụi mịn đang ở mức báo động Hoạt động giao thông có lượng phát thải cao, chiếm khoảng 99%
trong tổng phát thải CO, SO2 chiếm 78%, bụi chiếm khoảng 46% Với hoạt động công nghệp của TP chiếm 22% trong tổng số phát thải SO2, bụi chiếm 21%
-Các khu dân cư ở cạnh đường giao thông lớn v: gần các nh: máy, xí nghiệp bị ô nhiễm bụi rất lớn Nồng độ bụi trong các khu dân cư ở xa đường giao thông, xã các cơ sở sản xuất hay trong các khu công viên cũng đạt tới xấp xỉ số tiêu chuẩn cho phép
-Nồng độ bụi trong không khí ở Tp.HCM trung bình lớn hơn trị số tiêu chuẩn cho phép từ 2 đến 3 lần, ở các nút giao thông thuộc đô thị n:y nồng độ bụi lớn hơn tiêu chuẩn cho phép từ 2 đến 5 lần, ở các khu đô thị mới đang diễn ra quá trình thi công xây dựng nh: cửa, đường sá v:
hạ tầng kỹ thuật thì nồng độ bụi thường vượt tiêu chuẩn cho phép từ
10-20 lần
Trang 6-Về ô nhiễm khí SO2 thì ở Tp.HCM có nồng độ khí SO2 lớn hơn so với những nơi khác, nhưng vẫn thấp hơn trị số tiêu chuẩn cho phép tới 2 lần
-Ở một th:nh phố lớn như tp.HCM, nồng độ khí CO trung bình ng:y dao động từ 2-5mg/m3, nồng độ khí NO2 trung bình ng:y dao động từ 0,04-0,09mg/m3, chúng đều nhỏ hơn tiêu chuẩn cho phép Tuy nhiên, ở một số nút giao thông lớn như ngã tư Đinh Tiên Ho:ng – Điện Biên Phủ có nồng độ khí CO v: khí NO2 vượt trị số tiêu chuẩn cho phép
(T:i liệu 1)
-Theo Tổ chức giám sát chất lượng không khí AirVisual, chỉ số chất lượng không khí (AQI) năm 2019 tại TP.HCM đo được ở mức cao nhất l: 175 Ô nhiễm với nồng độ bụi PM2.5 ở mức cao hơn 2 lần tiêu chuẩn trung bình 24h cho phép của Việt Nam v: hơn 4 lần so với tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Cụ thể, chỉ số AQI tại trung tâm quận 1 l: 174, khu vực Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh) l: 166, Thảo Điền (quận 2) l: 175 Theo khuyến cáo của Cơ quan bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ thì chỉ số AQI từ 150-200 l: mức không l:nh mạnh v:
mọi người bắt đầu bị tác động về sức khỏe Những người thuộc nhóm nhạy cảm (như trẻ em, người gi:, người mắc bệnh mãn tính về hô hấp, tim mạch) có thể gặp phải những tác động sức khỏe nghiêm trọng hơn
(T:i liệu 2)
-Th:nh Phố Hồ Chí Minh có hơn 4 triệu chiếc xe máy v: ô tô, cộng thêm 1 triệu phương tiện tương tự từ các tỉnh đến hoạt động 100% xe máy không kiểm soát được về khí thải Cùng với xe gắn máy l: nhóm
Trang 7xe tải, xe buýt cũ kĩ xả khói mù trời Các loại xe n:y lưu thông bình thường cũng đủ để *giết người* từ những thứ nó thải ra Đáng sợ hơn l:
bởi vì phần lớn trong ng:y, các phương tiện tham gia giao thông thường xuyên bị kẹt xe, đồng loạt xả khói như một cuộc tấn công hủy diệt môi trường v: sức khỏe con người
-Vì ô nhiễm không khí l: những chất khí v: bụi có khả năng phân tán rất cao nên chúng dễ d:ng xâm nhập v:o bên trong nh: Đặc biệt, đặc điểm nh: cửa ở TP.HCM thuộc khu vực nhiệt đới nên chúng ta thường thiết kế nh: thông thoáng nên khả năng xâm nhập các chất ô nhiêm không khí từ môi trường xung quanh v:o bên trong nh: rất dễ d:ng
CHƯƠNG 2 Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe cộng đồng dân cư tại Tp.HCM
Những nguyên nhân gây bệnh hiện nay của con người một phần l:
cũng do ô nhiễm không khí Chúng ta có thể mắc những bệnh từ nhẹ đến nặng
Theo báo cáo “ Các mục tiêu phát triển bền vững năm 2018” của Liên Hợp Quốc, hơn một nữa dân cư đô thị bị phơi nhiễm không khí ô nhiễm cao ít nhất 2,5 lần so với tiêu chuẩn an to:n
9/10 người mỗi ng:y phải hít phải không khí bị ô nhiễm v: hơn 7.000.000 người chết hằng năm do ô nhiễm không khí
Trang 8 Theo Tổ chức Y tế Thế giới, 6 chất chính gây ô nhiễm không khí v:
ảnh hưởng đến sức khỏe con người l::
Oxit nitơ (NOx);
Oxit lưu huỳnh (SOx);
Cacbon monoxit (CO);
Chì;
Ozon tầng mặt đất;
Các hạt vật chất khí quyển lơ lửng
Trong số đó, các hạt bụi mịn với kích thước nhỏ hơn 2,5 micron (PM 2.5) đáng được bận tâm nhất, vì chúng có khả năng xâm nhập sâu v:o phổi, ảnh hưởng đến cả hệ hô hấp v: hệ thống mạch máu Tình trạng sức khỏe bị ảnh hưởng của con người có nghiêm trọng hay không sẽ tùy thuộc v:o mức độ v: thời gian tiếp xúc với không khí ô nhiễm.( t:i liệu 4)
Trong đó nó có thể ảnh hưởng đến những bệnh về đường hô hấp , đến tim mạch , đến ung thư,…
Hạt bụi có đường kính > 10 um lông mũi v: niêm mạc có lọc được bụi n:y
Hạt bụi =< 10 um tiếp cận hô hấp , l:m giảm chức năng phổi
Hạt bụi=< 2,5 um l:m hại phổi , da v: mắt
Trang 9 Hạt bụi =< 1 um một phần bụi đi v:o máu gây bệnh tim mạch, mất trí nhớ
*Ngộ độc cacbon monoxit (CO)
-Về não: chóng mặt , nhức đầu, mất phương hướng, suy giảm chức năng não , hôn mê
-Mắt: rối loại thị giác -Các bệnh khác: tim mạch v: hô hấp , yếu cơ , co giật , co giật, l:m trầm trọng những bệnh sẵn có
*Khí nitrogen dioxide ( NO2) -Gây chủ yếu đến tim mạch v: phổi
* Khí sulfur dioxide( SO2)
- Gây bệnh hô hấp v: Tim mạch
- Nhiễm đọc qua da l:m giảm dự trữ kiềm trong máu, đ:o thải amoniac ra nước tiểu v: kiềm ra nước bọt
* Khí hydrocacbon thơm: benzen, toluen (VOC)
- Ảnh hưởng đến gan , khả năng sinh sản , bệnh hô hấp , bệnh tim mạch
* Ozone mặt đất (O3)
Trang 10- Gây tổn thương các tế b:o biểu mô lót của đường hô hấp—> Gây
ho , ngứa họng, l:m giảm chức năng phổi
- L:m mắc bệnh hen suyển, viêm phế quản man tính nặng lên
* Khí amoniac (NH3)
- Mắc đến những bệnh liên quan đến phổi từ nhẹ đến nặng , từ không triệu chứng đến tử vong
*Khi hydrogen sulfide (H2S) -Gây ức chế hô hấp
- Thiếu oxi, thiếu máu cục bộ
- Di chứng thần kinh kéo d:i
- giãn mạch , huyết áp thấp
* Ảnh hưởng do tiếng ồn:
- Giảm thính lực hoặc mất thính lực
- Căng thẳng tinh thần
- Rối loạn giấc ngủ
- Ảnh hưởng đến tim mạch , cơ quan nội tiết, tiêu hoá
- Giảm khả năng l:m việc
Trang 11- Biến đổi h:nh vi con người
CHƯƠNG 3.
Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở TP.HCM
Đề cập về nguyên nhân gây ô nhiễm không khí trên địa b:n TP, ông Cao Tung Sơn cho hay: Chủ yếu từ 3 loại nguồn chính l: ; ô nhiễm không khí do các hoạt động công nghiệp; ô nhiễm không khí do các hoạt động xây dựng ( T:i liệu 5 )
Ô nhiễm không khí do hoạt động giao thông
Trong cuộc hội thảo mới đây về môi trường th:nh phố, các nh: khoa học đã khẳng định: 90% các loại khí thải gây ô nhiễm môi trường th:nh phố hiện nay l: do phương tiện giao thông gây ra Đáng chú ý, trong nguồn giao thông, xe máy được coi l: "thủ phạm" chính gây ô nhiễm môi trường không khí Hiện nay, to:n TPHCM hơn 8 triệu phương tiện xe các loại, trong đó chủ yếu l: xe gắn máy, với khoảng hơn 7,2 triệu chiếc.Số lượng xe máy tiêu thụ 50% xăng (không tính diesel) nhưng thải ra cỡ 94% khí HC (hydrocacbon), 87% khí
CO (cacbon monoxit), 57% khí NOx (oxit nitơ) v: 33% bụi mịn PM1O trong tổng lượng phát thải của các loại xe cơ giới
Khí thải từ 10 triệu xe máy, ôtô v: 1.000 nh: máy lớn, bụi từ hoạt động xây dựng liên tục khiến không khí TP HCM ô nhiễm nặng.(T:i liệu 6)
Ô nhiễm không khí do các hoạt động xây dựng
Trang 12 Hoạt động xây dựng sửa chữa công trình cùng với đường sá mất vệ sinh
Nước ta đang diễn ra quá trình đô thị hóa mạnh nên ở tất cả các đô thị đều có nhiều công trường xây dựng đang hoạt động :xây dựng, sửa chữa nh: cửa,đường xá, vận chuyển nguyên vật liệu,… v: phát sinh rất nhiều bụi, bao gồm cả bụi nặng v: bụi lở lửng, l:m cho môi trường không khí đô thị bị ô nhiễm bụi nặng nề Rác thải không được thu gom hết, đường
xá mất vệ sinh, tồn đọng lớp bụi d:y trên mặt đường, xe chạy cuốn bụi lên v: khuyếch tán bụi ra khắp phố phường
Ô nhiễm không khí do các hoạt động xây dựng
Các ng:nh công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: vật liệu xây dựng; hoá chất v: phân bón; dệt v: giấy;
thực phẩm; các xí nghiệp cơ khí; Các nh: máy thuộc ng:nh công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người
Ô nhiễm môi trường, không khí, thường chủ yếu tập trung tại các khu công nghiệp cũ, do các khu công nghiệp n:y đang xử dụng công nghệ cũ, lạc hậu hay chưa xây dựng hệ thống xử lý khí thải ra môi trường Tuy nhiên, tất cả do ý thức con người m:
tình trạng ô nhiễm không có xu hướng giảm Ô nhiễm không khí tại các khu công nghiệp chủ yếu l: bụi, một số khu công nghiệp
có biểu hiện ô nhiễm CO2, SO2 v: tiếng ồn.( t:i liệu 7)
Trang 13 Ở góc độ khác, đại diện Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TPHCM cho rằng, nguyên nhân không khí th:nh phố ô nhiễm một phần phát sinh từ các bãi rác tự phát ( T:i liệu 8)
Ngo:i ra, còn do các nguyên nhân sau:
Ô nhiễm không khí do chất thải nh: máy v: xí nghiệp:
Đây l: một nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, khiến bầu không khí chúng ta đang hít thở ng:y một nhiễm bẩn Trong quá trình sản xuất, các nh: máy xí nghiệp đã thải ra khí CO2,
CO, SO2, NO v:o không khí Hơn nữa chúng còn thải ra các chất như muội than, bụi l:m không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng
Ô nhiễm không khí do hóa chất nông nghiệp
Để đảm bảo cây trồng phát triển mạnh, tăng năng suất thì cần phải dùng các kỹ thuật mới, các loại thuốc bảo vệ thực vật
Nhưng người dân thường lạm dụng các loại thuốc v: không
sử dụng đúng cách, từ đó gây ô nhiễm môi trường đất Đặc biệt chúng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người
Ô nhiễm không khí do chất thải sinh hoạt của người dân
Do chất thải rắn không xử lí đúng cách dẫn đến không an to:n:Số lượng chất thải rắn ng:y một nhiều Gồm rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp, xây dựng, y tế… Các loại n:y nếu không thu gom, phân loại v: xử lý đúng cách sẽ tăng nguy cơ ô
Trang 14nhiễm môi trường nghiêm trọng, đất, nước, không khí đều sẽ gặp ảnh hưởng
CHƯƠNG 4 Đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí tại TP
Hồ Chí Minh
Ô nhiễm không khí tại TP Hồ Chí Minh hiện diễn biến khá phức tạp, đặc biệt trong thời gian gần đây thường xuyên xuất hiện hiện tượng mù quang hóa gây cản tầm nhìn, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân
Ô nhiễm không khí tại TP Hồ Chí Minh có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên chính xuất phát từ các hoạt động giao thông vận tải, đô thị hóa nhanh, mật độ xây dựng tăng cao, thời tiết diễn biến thất thường khiến khói bụi không khếch tán… Tình trạng ô nhiễm không khí không phải mới xuất hiện tại các đô thị lớn, m: trước đó v:o năm 2016, tình trạng ô nhiễm không khí cũng đã xảy ra tại TP Hồ Chí Minh Tuy nhiên, thời điểm đó, vấn đề ô nhiễm không khí chưa được người dân quan tâm nhiều", ông Nguyễn Đinh Tuấn, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học T:i Nguyên v: Môi trường TP Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch mạng lưới không khí sạch Việt Nam, cho biết
Cần có những giải pháp sau để khắc phục ô nhiễm không khí:
Chia sẻ thông tin về tác hại của ô nhiễm không khí từ các chất bụi mịn, CO2, SO2… đến sức khỏe con người, Tiến sĩ
Trang 15Trần Ngọc Đăng, Giảng viên tại khoa Y tế công cộng, Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh cho biết, tình trạng ô nhiễm không khí kéo d:i sẽ ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe con người Cụ thể, qua nghiên cứu khảo sát của các nước phát triển, nếu con người tiếp xúc lâu d:i với bụi mịn, khí CO2… về lâu d:i sẽ mắc các bệnh như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tim mạch, hen suyễn mãn tính… Với phụ nữ mang thai, bụi mịn có thể xuyên qua nhau thai v: v:o cơ thể thai nhi, ảnh hưởng đến phát triển của thai nhi, tăng nguy cơ nhẹ cân, sinh non v: nguy cơ xảy thai ở các sản phụ…
Đối với trẻ nhỏ từ 0-5 tuổi cần được chăm sóc, bảo vệ v: có quyền hưởng bầu không khí trong sạch Đây l: độ tuổi dễ bị ảnh hưởng từ ô nhiễm không khí Cụ thể, nếu các bé tiếp xúc lâu d:i với không khí ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến phát triển hệ
hô hấp, hệ thần kinh, lớn lên các em sẽ không ho:n thiện các chức năng của phổi, não, hệ thần kinh… Theo đó, khi bụi mịn
đi v:o phổi các bé lâu ng:y sẽ bám v:o các th:nh mạch nang phổi, kìm hãm sự phát triển của phổi, lâu d:i gây ra các bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính; bụi mịn khi xâm nhập v:o máu sẽ đi lên não ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ, gây ra các bệnh thần kinh, chậm phát triển ở trẻ em….”, Tiến sỹ Đăng cho biết
Tiến sỹ Trần Ngọc Đăng cũng cho biết, một nghiên cứu gần đây của chuyên gia nước ngo:i khi nghiên cứu khả năng lọc bụi của 16 loại khẩu trang dùng phổ biến tại Việt Nam cho