Thực trạng ô nhiễm ở thành phố hồ chí minh hiện nay giải pháp phòng chống ô nhiễm môi trường ở thành phố hồ chí minh

Các cấp lãnh đạo cần có một sự quản lý chặc chẽ và các chương trình, chính sách phù hợp nhằm cải tạo môi trường sống cho dân cư tại địa bàn, cũng như kịp thời ngăn chặn những hành vi xâm

TRẦN VĂN ANH TIN HỌC 35

2173401150163

NGUYỄN NGỌC MINH THANH

Ô NHIỄM MỖI TRƯỜNG TẠI TP HỒ CHÍ

Mục Lục

1 Lời cảm ơn

2 Mục đích và nhiệm vụ của việc nghiên cứu

3 Đối tượng và phạm vi của việc nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài NỘI DUNG:

1 Các khái niệm cơ bản

1.1 Khái niệm về môi trường

1.2 Khái niệm về ô nhiễm môi trường

1.3 Phân loại ô nhiễm môi trường

1.3.1.Ô nhiễm môi trường đất

1.3.2.Ô nhiễm mỗi trường nước

1.3.3.Ô nhiễm môi trường không khí

1.3.4.Các loại ô nhiễm khác

2 Thực trạng ô nhiễm ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

2.1 Ô nhiễm nguồn nước

2.2 Ô nhiễm không khí

2.3 Ô nhiễm tiếng ồn

3 Giải pháp phòng chống ô nhiễm môi trường ở Thành Phố Hồ Chí Minh

3.1 Hạn chế số lượng dân số ở Thành phố Hồ chí Minh

3.2 Nâng cao ý thức của người dân

3.3 Siết chặt kiểm tra chất lượng môi trường tại các khu

công nghiệp – khu chế xuất

KẾT LUẬN

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường ĐH Văn Lang đã đưa môn học tin học vào trương trình giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp tin học của thầy, em đã có thêm cho mình nhiều kiến thức bổ ích, tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiến thức quý báu, là hành trang để em có thể vững bước sau này

Bộ môn Tin Học là môn học thú vị, vô cùng bổ ích và có tính thực tế cao Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù em

đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót

và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy xem xét và góp ý để bài tiểu luận của

em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!”

MỞ ĐẦU

Thế kỉ 21, Việt Nam đang từng bước phát triển thành nước hiện đại hóa- công nghiệp hóa Hàng loạt các khu công nghiệp được hình thành trong thành phố.Người dân tập trung ở các khu đô thị, khu công nghiệp để sinh sống Trong giai đoạn đó, môi trường sống của chúng ta đang bị đe dọa bởi sự ô nhiễm trầm trọng và chưa được chú trọng bởi người dân Đây là một trong những vấn đề nóng bỏng, gây bức xúc trong xã hội hiện nay Vấn đề này càng trầm trọng, đe dọa trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của các thế hệ tương lai Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường trong thời kì đẩy mạnh Công nghiệp hóa- hiện đại hóa không chỉ là đòi hỏi cấp thiết đối với các cấp quản lí, các doanh nghiệp mà đó là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội Vì thế việc điều tra sự ô nhiễm được đề ra là bức thiết để hiểu rõ mức độ ô nhiễm của môi trường đề đề ra giải pháp hợp lí, giúp nước ta phát triển vững mạnh và có một môi trường sống tốt cho người dân

Là một sinh viên đang sinh sống và học tập tại Thành phố Hồ Chí Minh và tự ý thức được bản thân sinh viên thực hiện đề tài cũng nên có một động thái nhằm phần nào giúp đỡ cải thiện môi trường sống xung quanh mình Vì vậy đề tài “ đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hoặc của vùng/địa phương “ được lựa chọn

MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU

Đưa ra một nguồn thông tin, tổng hợp và đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân,

từ đó góp phần tác động vào ý thức của người dân cũng như đưa ra giải pháp khắc phục cho tình trạng ô nhiễm môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

• Ô nhiễm môi trường tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• Phân tích và tổng hợp

• Quan sát trực tiếp thực trạng xung quanh và ghi nhận

Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU

Thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam, lượng dân cư trên địa bàn và những vùng lân cận tập trung sinh sống và làm việc với mật độ cao Đi kèm theo đó là một áp lực lớn về sự ô nhiễm môi trường sống do quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa-hiện đại hóa Các cấp lãnh đạo cần có một sự quản lý chặc chẽ và các chương trình, chính sách phù hợp nhằm cải tạo môi trường sống cho dân cư tại địa bàn, cũng như kịp thời ngăn chặn những hành vi xâm phạm nghiêm trọng, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của người dân thành phố và làm mất mỹ quan đô thị

1 Các khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm về môi trường

Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên

Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên của thế giới cần thiết cho

sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội…

Môi trường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm các nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sống con người

Ví dụ: môi trường của học sinh gồm nhà trường với thầy giáo, bạn bè, nội quy của trường, lớp học, sân chơi, phòng thí nghiệm, vườn trường, tổ chức xã hội như Đoàn, Đội với các điều lệ hay gia đình, họ tộc, làng xóm với những quy định không thành văn, chỉ truyền miệng nhưng vẫn được công nhận, thi hành và các cơ quan hành chính các cấp với luật pháp, nghị định, thông tư, quy định

Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển

1.2 Khái niệm về ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, đồng thời các

tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổi gây tác hại tới sự tồn tài

của mọi sinh vật sống ( con người,động vật và cả thực vật ) Ô nhiễm môi trường chủ yếu do hoạt động của con người gây ra

Ô nhiễm môi trường là sự biến đối của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kĩ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật

Chúng ta có thể rằng thấy điểm chung nhất giữa các định nghĩa nêu trên về ô nhiễm môi trường là chúng đều đề cập sự biến đổi của các thành phần môi trường theo chiều hướng xấu ( biến đổi khí hậu…), gây bất lợi cho con người và các loại sinh vật sống khác

1.3 Phân loại ô nhiễm môi trường 1.3.1 Ô nhiễm môi trường đất

Ô nhiễm môi trường đất là hậu quả do các hoạt động của con người làm thay đổi các nhân tố sinh thái vượt qua những giới hạn sinh thái của các quần xã sống trong đất

Môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật trên cạn là nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người

Đất là một nguồn tài nguyên quý giá, con người sử dụng tài nguyên đất vào hoạt động sản xuất nông nghiệp để đảm bảo nguồn cung cấp lương thực thực phẩm cho con người Nhưng với nhịp độ ngày càng gia tăng dân số và tốc độ phát triển công nghiệp

và hoạt động đô thị hoá như hiện nay thì diện tích đất canh tác ngày càng bị thu hẹp lại, chất lượng đất ngày càng bị suy thoái trầm trọng, diện tích đất bình quân đầu người giảm Riêng chỉ với ở Việt Nam, thực tế suy thoái tài nguyên đất là rất đáng lo ngại và nghiêm trọng

1.3.2 Ô nhiễm mỗi trường nước

Ô nhiễm môi trường nước là sự biến đổi theo chiều tiêu cực của các tính chất vật lý – hóa học – sinh học của nước, với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật Làm giảm độ đa dạng các sinh vật trong nước Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn

đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất Ô nhiễm nước có nguyên nhân từ các loại hóa chất, chất thải từ các nhà máy, xí nghiệp thải ra sông, ra biển, Đại dương mà chưa qua

xử lý; các loại phân bón hoá học và thuốc trừ sâu dư thừa trên đồng ruộng ngấm vào nguồn nước ngầm và nước ao hồ; nước thải sinh hoạt được thải ra từ các khu dân cư ven sông gây ô nhiễm trầm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, sinh vật trong khu vực Các loại chất độc hại đó lại bị đưa ra biển và là nguyên nhân xảy ra hiện tượng "thủy triều đỏ", gây ô nhiễm nặng nề và làm chết các sinh vật sống ở môi trường nước Trong những năm gần đây, có hiện tượng gọi là sa mạc hóa biển do ô nhiễm mà

ra Chúng ta cần khắc phục điều này thật nhanh chóng để bảo vệ hệ sinh thái biển

Ví dụ như: năm 2016 công ty Formosa gây ỗ nhiễm môi trường nước ( biển ) và gây

ra sự việc cá chết hàng loạt

1.3.3 Ô nhiễm môi trường không khí

Ô nhiễm môi trường không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây mùi khó chịu, giảm thị lực, tầm nhìn khi nhìn xa do bụi

Hiện nay, ô nhiễm khí quyển là vấn đề thời sự nóng bỏng của cả thế giới chứ không phải riêng của một quốc gia nào Môi trường khí quyển đang có nhiều biến đổi rõ rệt và

có ảnh hưởng xấu đến con người và các sinh vật sống khác Ô nhiễm khí đến từ con người lẫn tự nhiên Hàng năm con người khai thác và sử dụng hàng tỉ tấn than đá, dầu

mỏ, khí đốt Đồng thời cũng thải vào môi trường một khối lượng lớn các chất thải khác nhau như: chất thải sinh hoạt, chất thải từ các nhà máy và xí nghiệp làm cho hàm lượng các loại khí độc hại (CO2,CH4,N2O,CFC…) tăng lên một cách nhanh chóng

Ô nhiễm môi trường khí quyển tạo nên sự ngột ngạt và "sương mù", gây nhiều bệnh cho con người Nó còn tạo ra các cơn mưa acid làm huỷ diệt các khu rừng và các cánh đồng Điều đáng lo ngại nhất là con người thải vào không khí các loại khí độc như:

CO2 đã gây hiệu ứng nhà kính Theo nghiên cứu thì chất khí quan trọng gây hiệu ứng nhà kính là cacbonic (CO2), nó đóng góp 50% vào việc gây hiệu ứng nhà kính, mêtan (CH4) là 13%, nitơ 5%, CFC là 22%, hơi nước ở tầng bình lưu là 3%

Một hậu quả nữa của ô nhiễm khí quyển là hiện tượng lỗ thủng tầng ôzôn CFC là

"kẻ huỷ diệt" chính của tầng ôzôn Sau khi chịu tác động của khí CFC và một số loại

chất độc hại khác thì tầng ôzôn sẽ bị mỏng dần rồi thủng 1.3.4 Các loại ô nhiễm khác

Ô nhiễm phóng xạ là do các hoạt động của con người như khai thác, xử lý vật liệu phóng xạ, xử lý và lưu trữ chất thải phóng xạ gây ra Làm gia tăng mức độ bức xạ tự nhiên, ảnh hưởng đến sức khỏe của cơ thể (gây nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn thậm chí là ung thư da, ung thư xương )

Ví dụ như: Thảm hoạ hạt nhân Chernobyl 1986 đã gây ra một sự rò rỉ phóng xạ khủng khiếp và tồi tệ nhất trong lịch sử Hệ quả là gây nhiễm xạ với các người dân lân cận, các nhà khoa học, y bác sĩ…mang lại cho họ những căn bệnh như ưng thư tuyến giáp…Và cho đến hiện nay sau 35 năm rò rỉ phóng xạ thì hiện nay vẫn chưa thể hết được lượng phóng xạ bị rò rỉ

Ô nhiễm điện từ trường là do các loại sóng hay bức xạ từ trường như sóng điện thoại, truyền hình tồn tại với mật độ lớn Các loại bức xạ này gây ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, gây tác động đến việc phát triển các khối u, ung thư trong não

2 Thực trạng ô nhiễm ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

2.1 Ô nhiễm nguồn nước

Ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được đánh giá là nghiêm trọng nhất Không chỉ các dòng kênh trong nội thành bị ô nhiễm, các dòng sông lớn cung cấp nước sinh hoạt cho cả thành phố hiện cũng đang trong tình trạng đáng báo động Hiện nay mỗi ngày thành phố có 600.000m3 nước thải (vài năm trước

số liệu này là 200.000m3) nhưng chỉ có khoảng 60% lượng nước này được xử lý sơ bộ vào hệ thống chung, nên tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngày càng tăng

Ví dụ như: kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè bị ô nhiễm vô cùng nhiêm trọng do các chất thải sinh hoạt,nước thải, và rác thải không phân hủy như bao nilon, ly nhựa, chai thủy tinh tăng vượt ngưỡng cho phép đã khiến cho cá chết hàng loạt

Trong khu vực nội thành, không chỉ những dòng kênh như Nhiêu Lộc - Thị Nghè, kênh Đôi - kênh Tẻ, kênh Tàu Hủ, Tân Hóa - Lò Gốm bị ô nhiễm từ vài chục năm nay, hiện nay ngay khu vực ngoại thành từ Bình Chánh, Hóc Môn đến Củ Chi Những dòng kênh vốn phục vụ cho việc tưới tiêu trước đây nay cũng trở nên ô nhiễm trầm trọng

Theo Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Bình Chánh, trong hệ thống 72 tuyến kênh trên địa bàn huyện đến nay không còn bất cứ dòng kênh nào mà không bị ô nhiễm nặng Hậu quả này cũng dễ hiểu khi có đến hơn 1.000 cơ sở sản xuất trong vài năm qua, hàng ngày đua nhau xả thải xuống hệ thống kênh này

Theo Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Bình Chánh, trong hệ thống 72 tuyến kênh trên địa bàn huyện đến nay không còn bất cứ dòng kênh nào mà không bị ô nhiễm nặng Hậu quả này cũng dễ hiểu khi có đến hơn 1.000 cơ sở sản xuất trong vài năm qua, hàng ngày đua nhau xả thải xuống hệ thống kênh này

Ô nhiễm không chỉ là chuyện của các dòng kênh mà ngay cả lưu vực sông Đồng Nai, trong đó có sông Sài Gòn nguồn cấp nước sinh hoạt cho hơn 10 triệu dân của khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam cũng đang bị đầu độc Lưu vực sông Đồng Nai chảy qua 11 tỉnh thành: Đak Nông, Bình Thuận, Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương, Lâm Đồng, thành phố Hồ Chí Minh, Long An và Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Phước

Ngoài ra, các cơ sở sản xuất nằm ngoài các khu công nghiệp cũng thải vào lưu vực sông Sài Gòn 45.000m3/ngày Trong đó các ngành độc hại như sản xuất giấy thải ra 7.700m3; dệt nhuộm 4.200m3 và chế biến mủ cao su

9.600m3/ngày Riêng đối với hoạt động chăn nuôi mỗi ngày thải ra hơn 24.500m3 nước thải Trong các khu công nghiệp này, có nhiều nhà máy cũng thải ra một hàm lượng lớn chất amoni (N/NH4), các chất hữu cơ và vi sinh, có chất hàm lượng vượt đến 40-50 lần tiêu chuẩn quy định

2.2 Ô nhiễm không khí

Chất lượng không khí ở các đô thị lớn nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, đang bị ô nhiễm trầm trọng, tác động hàng ngày đến sức khoẻ cộng đồng

Nguyên nhân chính là do tốc độ dân số và không gian đô thị tăng nhanh hơn phát triển

hạ tầng kỹ thuật, lượng xe lưu thông tăng nhanh, các ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp thiếu kiểm soát ô nhiễm, quản lý xây dựng và cải tạo đô thị kém,

Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng ở thành phố Hồ Chí Minh đó là do số lượng các loại xe lưu thông ngày càng tăng thành phố Hồ Chí Minh hiện có khoảng 30.000 cơ sở sản xuất công nghiệp, nhiều

cơ sở nằm trong nội thành, đồng thời số lượng phương tiện giao thông cũng thuộc cao nhất nước với gần 3,8 triệu xe gắn máy, 300.000 xe ô tô các loại Tuy nhiên, việc kiểm soát, quản lý về khí thải gần như không thể; cụ thể, 100% xe máy chưa được kiểm soát

Không chỉ vậy, những khí thải làm ô nhiễm môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh còn đến từ các cơ sở sản xuất, các khu công nghiệp – khu chế xuất Tại thành phố Hồ Chí Minh, chỉ có khoảng 20% các cơ sở sản xuất công nghiệp có phát thải chất gây ô nhiễm không khí có lắp đặt hệ thống xử lý khí thải Và trong số gần 1000 doanh nghiệp trong các khu công nghiệp – khu chế xuất cũng có khoảng 170 doanh nghiệp phát sinh khí thải, trong đó phần lớn là các khí thải độc hại, hơi dầu, hơi acid, xi mạ, mùi hôi thối

từ thuộc da nhưng rất ít doanh nghiệp có hệ thống khử mùi, xử lý khí độc hại trước khi thải ra môi trường

Ví dụ như: Nếu để ý kỉ khi đi trên cầu Bình Lợi ở trên đường Phạm Văn Đồng thì khi đi tới khúc nhà máy sẽ nghe mùi cao su rất nặng Điều này gây ra sự khó chịu cho người đi đường cũng như cho bản thân

Riêng khu vực quận 9 và Thủ Đức, dọc theo xa lộ Hà Nội, đặc biệt đoạn từ Cầu Rạch Chiếc đến Ngã tư Bình Thái, nồng độ bụi trung bình trong không khí vượt tiêu chuẩn cho phép 1,3 – 7,1 lần, chủ yếu là do mật độ giao thông cao vì khu vực này tập trung nhiều nhà máy như Nhà máy Xi măng Hà Tiên, Nhà máy điện Thủ Đức, Nhà máy Thép Thủ Đức, Công ty liên doanh Posvina, Công ty Hóa phẩm P/S

Chỉ số chất lượng không khí (AQI) dành cho khu vực ven đường hầu hết ở mức kém

Trong khi đó, chỉ số AQI cho khu vực dân cư cũng ở mức trung bình Điều này cho thấy việc phát triển cơ sở hạ tầng trong năm 2017 như đào đường, xây cao ốc và nâng cấp các công trình ngầm cũng góp phần làm ô nhiễm không khí

2.3 Ô nhiễm tiếng ồn

Bên cạnh nồng độ bụi, một nguyên nhân khác gây ô nhiễm không khí không kém phần nghiêm trọng là tiếng ồn Có thể nói, cùng với sự phát triển về công nghiệp, xã hội là ô nhiễm tiếng ồn Tiếng xe ôtô, xe máy chạy, thậm chí cả máy bay trên không trung, tiếng máy móc sản xuất ở những khu chế xuất, âm thanh vọng ra từ các sàn nhảy, sân khấu Tuy không đáng kể những đều rất dễ là những nguyên nhân gây nên tình trạng ô nhiễm này

Tiến hành đo tiếng ồn tại 150 điểm quan trắc đặt trên 30 tuyến đường của thành phố

Hồ Chí Minh, tiến sĩ Nguyễn Đinh Tuấn, Trường Cao đẳng Tài nguyên & Môi trường thành phố Hồ Chí Minh, kết luận: "Tiếng ồn ở mọi nơi mọi lúc ở đây đều vượt mức cho phép” Theo đó, ở tuyến đường đông xe có hầu hết số lần đo vượt tiêu chuẩn ở mức cao Còn những tuyến đường khác cũng không có kết quả khá hơn Đáng báo động nhất là ngay cả đêm khuya, từ 22h00 đến 06h00, mức độ ồn đo được vẫn quá giới hạn gấp nhiều lần

Bên cạnh đó, còn phải nói đến những nguồn gây tiếng ồn vô hình, đó chính là các cửa hàng, doanh nghiệp gây nên tiếng ồn bằng… nhạc Tuy nhiên, các cơ quan chức năng hiện mới chỉ tập trung giải quyết, xử lý các doanh nghiệp sản xuất gây ô nhiễm tiếng ồn, chứ chưa chú ý đến các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ gây ồn bằng nhạc như các trường hợp nêu trên

3 Giải pháp phòng chống ô nhiễm môi trường ở Thành Phố Hồ Chí Minh

3.1 Hạn chế số lượng dân số ở Thành phố Hồ chí Minh

Có thể nói, một trong những nguyên nhân gián tiếp gây ra ô nhiễm môi trường ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay đó là lượng dân số ngày càng tăng lên không ngừng ở