HỌC VIỆN NGÂN HÀNG BÀI TIỂU LUẬN MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG CHỦ ĐỀ TẠI SAO HOA KỲ LẠI LỰA CHỌN TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC THEO NGUYÊN TẮC PHÂN QUYỀN ? . PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG KHOA LUẬT Bộ máy nhà nước được tổ chức và hoạt động theo 2 nguyên tắc cơ bản nhất là tập quyền và phân quyền.
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
KHOA LUẬT
BÀI TIỂU LUẬN MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
CHỦ ĐỀ :
TẠI SAO HOA KỲ LẠI LỰA CHỌN TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ
NƯỚC THEO NGUYÊN TẮC PHÂN QUYỀN ?
SVTH : NGUYỄN THỊ HỒNG – 24A4031209
LỚP : K24QTKDC
HÀ NAM , 2021
Trang 2I GIỚI THIỆU
Bộ máy nhà nước được tổ chức và hoạt động theo 2 nguyên tắc cơ bản nhất là tập quyền và phân quyền Trong đó, bộ máy nhà nước tư sản xây dựng dựa trên nguyên tắc phân quyền, tiêu biểu là nhà nước Hoa Kỳ Vậy tại sao Hoa Kỳ lại lựa chọn tổ chức bộ máy nhà nước theo nguyên tắc phân quyền? Bài viết này sẽ được triển khai với 3 nội dung thể hiện rõ nguyên tắc phân quyền được thực hiện một cách hiệu quả trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước ở Hoa Kỳ
II NỘI DUNG
1 Nội dung nguyên tắc phân quyền
o Nguyên tắc phân quyền là quyền lực nhà nước được phân chia cho các cơ quan nhà nước khác nhau cùng nắm giữ chứ không tập trung quyền lực nhà nước vào tay một người hay một cơ quan nào đó
o Quyền lực nhà nước được phân chia 3 quyền độc lập : lập pháp do Nghị viện nắm, hành pháp do Chính phủ đảm nhiệm, tư pháp do Tòa án thực hiện
o Các nhánh quyền lực này hoạt động theo cơ chế kiềm chế và đối trọng lẫn nhau Mỗi cơ quan vừa đảm nhiệm một nhánh quyền độc lập, vừa kiểm soát các nhánh quyền lực còn lại nhằm đảm bảo quyền lực luôn trong trạng thái cân bằng và không
có cơ quan nào có quyền lực tối cao
2 Đánh giá nguyên tắc phân quyền
a) Ưu điểm :
o Tạo được tính tự chủ, linh hoạt cho địa phương, phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương Tính độc lập đó được thể hiện rất rõ đối với mỗi bang trong nhà nước Hoa
Kỳ : có hệ thống công quản riêng, bộ máy nhà nước riêng, có thể có hệ thống pháp luật riêng
o Về mặt lịch sử, nguyên tắc này đã giúp giai cấp tư sản đấu tranh có hiệu quả để chống chế độ quân chủ chuyên chế trong điều kiện tương quan lực lượng chưa ngả hẳn về phía giai cấp tư sản
b) Nhược điểm
Trang 3o Do quyền lực bị phân tán dễ dẫn đến tranh chấp, kìm hãm giữa các cơ quan nhà nước nhằm giành quyền lợi hơn là thực thi quyền lực nhà nước
o Giảm sự đồng bộ, thống nhất và gắn kết giữa các cơ quan quyền lực nhà nước
3 Việc áp dụng nguyên tắc phân quyền của Hoa Kỳ trên thực tế
Nguyên tắc phân quyền đang ngày càng có ảnh hưởng sâu rộng và áp dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới Trong đó, Hoa Kỳ là một nhà nước áp dụng nguyên tắc phân quyền một cách triệt để - sự phân chia rạch ròi quyền lực giữa các
cơ quan nhà nước được thể hiện rõ như sau: quyền lập pháp trao cho Quốc hội, quyền hành pháp trao cho Tổng thống và quyền tư pháp trao cho Tòa án
o “Hiến pháp Hoa Kì quy định tất cả các quyền lập pháp đều thuộc về quốc hội bao gồm : Thượng viện và Hạ viện Việc thiết lập hai viện cơ chế kiềm chế nhau giữa chúng sẽ làm giảm bớt ưu thế của cơ quan lập pháp để nó cân bằng với bộ máy hành pháp Từ năm 1913, hai viện đều được cử tri bầu ra Cả hai viện của nghị viện có những thẩm quyền chung như sau: có quyền thông qua tất cả các đạo luật Một đề xuất được Nghị viện xem xét được gọi là một dự luật Nếu đa số thành viên mỗi viện (Thượng viện và Hạ viện) thông qua (trong trường hợp Tổng thống phủ quyết, thì tỷ lệ đa số phải là hai phần ba), thì dự luật sẽ trở thành luật”
thống vừa đứng đầu nhà nước vừa đứng đầu bộ máy hành pháp, vừa thực hiện chức năng của nguyên thủ quốc gia, vừa thực hiện chức năng của thủ tướng chính phủ, lại gần như độc lập với Quốc hội Vì vậy , Tổng thống có quyền hành rất lớn, và thực sự là trung tâm quyền lực của bộ máy nhà nước”
Hoa Kỳ được pháp luật trao cho những quyền năng hoàn toàn độc lập để giữ thế
"kiềng 3 chân" trong việc thực hiện quyền lực nhà nước Độc lập với hành pháp và lập pháp, hơn thế còn độc lập với cả dân chúng Vì nó không được nhân dân bầu không phải chịu trách nhiệm gì với dân”
Trang 4III KẾT LUẬN
“Theo thuyết phân quyền quan niệm rằng, mỗi cơ quan đại diện quốc gia thi hành một nhiệm vụ, một quyền hạn và chỉ có nhiệm vụ quyền hạn ấy mà thôi” Hiến pháp Hoa Kỳ đã thể hiện sự áp dụng đầy đủ và triệt để thuyết phân chia quyền lực này Quá trình phân quyền ở Hoa Kì đảm bảo quyền tự
do của công dân , tránh lạm quyền và tạo sự chuyên môn hóa chức năng, nhiệm vụ nhằm tăng hiệu quả của các chính quyền trong việc thực thi quyền
lực nhà nước
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
▪ T.S Nguyễn Thái Hà (2020), “Tài liệu môn học nhà nước và pháp luật đại cương”, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội
▪ Nguyễn Văn Phi(2021), “Phân quyền là gì?”
https://luathoangphi.vn/phan-quyen-la-gi/ truy cập (20:11 ngày 5/12/2021)
▪ “ Quyền lực phân lập”
https://luanvanviet.com/cach-trich-dan-tai-lieu-tham-khao/ truy cập (21:44 ngày 5/12/2021)
▪ Đánh giá việc áp dụng các nguyên tắc của học thuyết phân chia quyền lực trong quá trình xây dựng và phát triển của bộ máy nhà nước Mỹ ?(2021)
https://luatminhkhue.vn/danh-gia-viec-ap-dung-cac-nguyen-tac-cua-hoc- thuyet-phan-chia-quyen-luc-trong-qua-trinh-xay-dung-va-phat-trien-cua-bo-may-nha-nuoc-my.aspx truy cập (18:05 ngày 5/12/2021)