Luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh: Kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Nông sản thực phẩm Quảng Ngãi

Luận văn nhằm phân tích, đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi từ đó rút ra ưu, nhược điểm trong công tác kế toán quản trị tại đơn vị. Từ những tồn tại, luận văn đề xuất vận dụng đầy đủ hơn kế toán quản trị chi phí tại Công ty cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi phù hợp với đặc thù của công ty.

LE NGUYEN NGUYEN NGUYEN

KE TOAN QUAN TRI CHI PHI

TAI CONG TY CO PHAN NONG SAN

THUC PHAM QUANG NGAI

LUAN VAN THAC Si QUAN TRI KINH DOANH

Da Ning - Nam 2013

LE NGUYEN NGUYEN NGUYEN

KE TOAN QUAN TRI CHI PHI

TAI CONG TY CO PHAN NONG SAN

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số: 60.34.30

LUAN VAN THAC SI QUAN TRI KINH DOANH

Nguoi hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYÊN CÔNG PHƯƠNG

Đà Nẵng - Năm 2013

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được

ai công bồ trong bắt kỳ công trình nào khác

‘Tac giá luận văn

Lê Nguyễn Nguyên Nguyên

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

CHUONG 1 CO SO LY THUYET VE KE TOAN QUAN TRI CHI

1.1, BAN CHAT, VAI TRO KE TOAN QUAN TRI CHI PHi TRONG

1.2 NOI DUNG CUA KE TOAN QUAN TRI CHI PH{ SAN XUAT

1.2.1 Nhận diện và phân loại chỉ phí theo yêu cầu của KTQT 11 Lập dự toán chỉ phí sản xuất 16 1.2.3 Tính giá thành trong doanh nghiệp „19

1.24 Kế toán quản trị chỉ phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp 20

1.2.5 Phân tích và kiểm soát chỉ phí -22

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KÉ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI

CÔNG TY CÔ PHÀN NÔNG SẢN THỰC PHẢM QUẢNG NGÃI.30

2.1 GIỚI THIỆU VÈ CÔNG TY CÔ PHÀN NÔNG SẢN THỰC

2.1.2 Đặc điểm quản lý tại công ty 34 2.2 THUC TRANG KE TOAN QUAN TRI CHI PHÍ TẠI NHÀ MÁY

TINH BOT MY QUANG NGAI

2.2.1 Phân loại chỉ phí sản xuất

2.24 Công tác kiểm soát chỉ phí sản xuất tại Công ý

2.2.5 Sử dụng thông tin cho quá trình ra quyết định

2.3 DANH GIA THUC TRANG KTQT CHI PHi SAN XUAT TAI

CONG TY CO PHAN NONG SAN THUC PHAM QUANG NGAL 2.3.1 Vé phan loại chỉ phí sản xuất

232

è công tác lập kế hoạch, dự toán chỉ phí sản xuất

KÉ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CÔ PHÀN NÔNG

SAN THỰC PHÁM QUANG NGAL

65

QUANG NGAI .65

3.1.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty Cổ

3.1.2 Yêu cầu của việc hoàn thiện sen 66

3.2 HOAN THIEN KE TOAN QUAN TRI CHI PHI TAI CONG TY

(CO PHAN NONG SAN THUC PHAM QUẢNG NGÃI 68'

KẾT LUẬN ào nsenneerererrrrrerrrrrerooooo.D0,

QUYET DINH GIAO DE TAI LUAN VAN (ban sao)

G Kinh phí công đoàn

z1 "Tổng hợp chỉ phí theo yêu tổ 6 tháng đâu năm 2012 [ 40

22 “Chỉ phí theo chức năng chỉ phí 6 tháng đâu năm 2012 [ “41

24 Định mức tiêu hao nguyên vật liệu trực tiếp năm 2012 | “43

25 [Dự toán chỉphí nguyên vật liệu trực tiếp 4

26 Dự toán đơn giá tiên lương của sản phẩm 45

2 "Đự toán chỉ phí nhân công trực tiếp năm 2012 45

28 [Dự oán chỉ phí sản xuất chung năm 2012 46

29, Tự toán chỉ phí BH và QLDN năm 2012 4 2-10 | Bang tng hop ké hoạch giá thành năm 2012 48 dip, | Sochi EC ehi phi nguyén var igu true tgp thing 6 a

CPNCTT

221 [Bảng phân bô chỉ phí sản xuất chung năm 2012 6

: Phân loại CPSX thành biến phí, định phí 6 tháng đâu |

năm 2012

a CPSXC hon hap ca SP tỉnh bột sẵn 6 tháng đầu năm | 7

2012

34 Phân loại chỉ phí sản xuất theo cách ứng xử T2

35 [Phân loại CPBH vàQLDN 6 tháng đầu năm 2012 B

"6 TDự toán lĩnh hoạt vềchỉ phí sân xuất sản phẩm tỉnh |,

bột sắn

37 “Tính giá thành theo phương pháp trực tiếp 75

38 | Tinh giáthành theo phương pháp trực tiếp 76

439, _ | Bao séo tn nh thực hiện chỉphínguyên vậtệu š

trực tiếp 4.10, _ | Bao eo tn inh thực hiện chíphínhân công rực "

tiếp 6 tháng đầu năm 2012

3i, ĐáO$íotinhhìnhthựchinchỉphíxinxuẫtchung6 |

tháng đầu năm 2012 sua, |Đângbíociokếtquihot động kinhdoanh 6thíng

đầu năm 201285 3.13 [Phân tích điểm hòa vốn G tháng đầu năm 2012 35 3.14 | Bang giá thấp nhất cho SP tỉnh bột sẵn #7 3-15 [Mỗi liên hệ thông tin kế toán quản trị với các bộ phận | "88

21 Sơ đỗ quy trình công nghệ sản xuất 3T

Sơ đỗ tổ chức sản xuất ở nhà máy sản xuất tỉnh

23 Sơ đỗ tổ chức bộ máy quản lý 34

24 Sơ đỗ tổ chức bộ máy kế toán 37

Trong điều kiện hội nhập và cạnh tranh hiện nay đã tạo ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam, dé có thể tân dung được những cơ hội này các doanh nghiệp Việt Nam phải tìm ra và sử dụng một cách

có hiệu quả về lợi thế cạnh tranh của mình cũng như nâng cao hiệu quả quản

lý, điều hành trong doanh nghiệp nhằm tiết kiệm chỉ phí sản xuất kinh doanh

và hạ giá thành sản phẩm, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ nhằm tăng cường lợi thể cạnh tranh là một yêu cầu cấp bách rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, mỗi nhà quản lý

Những thông tin kế toán quản trị chính xác, đầy đủ và linh hoạt gắn với nhu cẩu quản lý của từng doanh nghiệp được coi là không thể thiểu trong một

tổ chức để giúp lãnh đạo, xem xét, đánh giá hoạt động của tổ chức nhằm đưa ra những quyết định đúng đắn và hiệu quả nhất vẻ giá bán, quảng cáo, chiết khấu, khuyến mãi và kể cả việc thay đổi cơ cấu sản phẩm sản xuất kinh doanh

Để phục vụ nhu cầu thông tin về chỉ phí cho nhà quản trị, cũng như cung cấp thông tin cho các đối tượng bên ngoài, thì kế toán chỉ phí là công cu rat 'hữu hiệu phục vụ nhu cầu đó Kế toán quản trị chỉ phí có vai trò to lớn trong các khâu của quá trình quản lý từ lập kế hoạch (thông qua việc cung cấp các dự toán chi phí), đến thực hiện, kiểm tra, kiểm soát và ra quyết định của nhà quản trị

“Tại Việt Nam kế toán quản trị chỉ phí chưa được ứng dụng một cách phổ biến Điều kiện kinh doanh ngày nay đã buộc các ngành, doanh nghiệp phải

tìm mọi biện pháp để tăng sức cạnh tranh, mở rộng và phát triển thị trường

Hiện nay Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi đã và đang

thực hiện việc xây dựng định mức, dự toán sản xuất nhưng việc lập dự toán chỉ phí còn chung chung chưa linh hoạt Bên cạnh đó, Công ty chưa quan tâm, thực hiện đúng mức và tổ chức hệ thống kế toán quản trị (KTQT) chưa có

phương pháp truyền thống chưa xác định được giá thành trực tiếp để phân tích

mối quan hệ chỉ phí - sản lượng - lợi nhuận Vì vậy hệ thống kế toán chỉ phí

tại Công ty vẫn chưa hướng vào việc cung cắp thông tin phục vụ cho việc lập

kế hoạch, kiểm soát và đánh giá vit

hạn chế Công ty mới chủ yếu để cập đến kế toán chỉ phí phục vụ cho mục

Hệ thống kể toán chỉ phí hiện nay không thể cung cấp các thông tin phù hợp, kịp thời và tin cậy cho việc ra các quyết định kinh doanh của nhà quản trị doanh nghiệp Vì vậy, mà tôi quyết định chọn đề tài:

'Kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty Cố phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn nhằm phân tích, đánh giá thực trạng kế toán quản trị chỉ phí tại

Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi từ đó rút ra ưu, nhược

điểm trong công tác kế toán quản trị tại đơn vị Từ những tổn tại, luận văn

đề xuất vận dụng đầy đủ hơn kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty Cổ phần

Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi phù hợp với đặc thù của công ty Cụ thể

hoàn thiện công tác lập dự toán chỉ phí và phân tích biến động chỉ phí nhằm

tăng cường kiểm soát chỉ phí

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đắi tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn để lý luận và thực tiễn liên quan đến

Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Nông sản

“Thực phẩm Quảng Ngãi hiện nay ngoài việc tiến hành các hoạt động sản xuất

và tiêu thụ sản phẩm tỉnh bột sắn và tỉnh bột sắn biến tính của nhà máy mình còn nhận gia công cơ khí, dịch vụ kinh doanh khai thác chợ luận văn chỉ nghiên cứu kế toán quản trị chỉ phí tại Nhà máy sản xuất mỳ Quảng ngãi Đây

là nhà máy sản xuất tỉnh bột chiếm tỷ trọng rất lớn về doanh thu chỉ phí cũng như kết quả kinh doanh của Công ty

4 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu tác giả sử dụng các phương pháp đánh giá và phân tích, tổng hợp, khái quát Cụ thể:

~ Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp để thu thập các thông tin liên quan đến công tác kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty

~ Phương pháp so sánh, lập luận để phân tích đánh giá thực trạng kế toán cquản trị tại Công ty

§ Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn được chia làm 3 chương,

“Chương 1: Cơ sở lý thu) toán quản trị chỉ phí

Chương 2: Thực trạng kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty Cổ phần Nong sản Thực phẩm Quảng Ngãi

Chương 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán quản trị chỉ phí tại Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

'Tổ chức ứng dụng KTQT không phải là vẫn đề mới ở trên thể giới nhưng

ở Việt Nam KTQT chưa thực sự được tổ chức ứng dụng rộng rãi Thực chất

nghiệp Đồng thời tổ chức ứng dụng KTQT không phải là yêu cầu bắt buộc Ở đây doanh nghiệp có quyển lựa chọn hệ thống báo cáo hoặc những báo cáo hữu ích

'Vắn đề về kế toán quản trị trong đó có kế toán quản trị chỉ phí đóng vai trò quan trọng trong điều kiện kinh tế thị trường có cạnh tranh, nó được coi là công cụ quản lý hữu hiệu bởi tính lĩnh hoạt hữu ích và kịp thời của thông tin

kế toán phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ doanh nghiệp

Kế toán quản trị là chủ để được sự quan tâm nhiều của các nhà quản trị, các nhà nghiên cứu mà đặc biệt là kế toán quản trị chỉ phí Xác định chỉ phí,

inh giá là

các vẫn đề kế toán quản trị chỉ phí thường được quan tâm và được coi là không thể thiếu trong một tổ chức để giúp lãnh đạo, xem xét, đánh giá hoạt

động của tổ chức nhằm đưa ra những quyết định đúng đắn và hiệu quả nhất về

giá bán, quảng cáo, chiết khấu, khuyến mãi, chấp nhận đơn đặt hàng hay tiếp tục sản xuất kinh doanh hoặc ngừng sản xuất kinh doanh Để cung cấp thông

phân loại chỉ phí, lập dự toán định mức chỉ phí, kiểm soát chỉ

tin hữu ích cho các đối tượng có liên quan, đặc biệt cho nhà quản trị trong việc ra quyết định Vì vậy, trước đây nhiều tác giả đã nghiên cứu về kế toán

quản trị, kế toán quản trị ch phí trong các doanh nghiệp; các đề tài điển hình như nghiên cứu của Dương Tùng Lâm (2005) về “Nghiên cứu kế toán quản trị chỉ phí, doanh thu trong các doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh (Quảng Ngãi”; nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Tâm (2010) về “Hoàn thiện

kế toán quản trị chỉ phí tại Viễn thông Quảng Ngãi”; nghiên cứu của Lê Thị Huyền Trâm (2011) về “Kế toán quản trị chỉ phí tại Tổng Công ty Cổ phần dệt may Hòa Thọ” Qua các nghiên cứu cho thấy vấn để kế toán quản trị, kế toán quản trị chỉ phí đã được các tác giả nghiên cứu cụ thể về việc ứng dụng

phí, hoàn thiện hệ thống chỉ phí định mức, xây dựng hệ thống dự toán chỉ phí,

tổ chức hệ thống thông tin trong quá trình thực hiện Tuy nhiên, trong luận văn này tác giả chỉ đề cập việc tổ chức KTQT chỉ phí sản xuất kinh doanh cho các Công ty Cao su nói chung ở Việt Nam, chính vì vậy giải pháp hoàn thiện việc tổ chức KTQT chỉ phí sản xuất kinh doanh cho các doanh nghiệp sản xuất nói chung chưa thực sự phù hợp Nghiên cứu của Lê Thị Ái Thu (2010)

về “Kế toán quản trị chỉ phí sản xuất tại Công ty cỗ phần sản xuất thương mại Hữu nghị Đà nẵng” Luận văn này, tác giả cũng chỉ để cập đến công tác tổ chức KTQT chỉ phí sản xuất tại Công ty cổ phần sản xuất thương mại Hữu nghị Đà nẵng Các giải pháp đưa ra nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán quản trị chỉ phí sản xt

it Cling chỉ dừng lại ở các nội dung như: tiễn hành phân loại chỉ phí sản xuất theo cách ứng xử của chỉ phí, thiết kế một hệ thống

chứng từ chỉ tiết nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chỉ phí sản xuất của các

nhà quản trị, xây dựng hệ thống tài khoản phản ánh chỉ tiết định phí và biến phí của từng khoản mục chỉ phí, thiết kế một số sổ chỉ tiết chỉ phí sản xuất theo cách ứng xử của chỉ phí xây dựng hệ thống báo cáo hoạch định chỉ phí bao gồm: dự toán mua và sử dụng nguyên vật liệu; dự toán nhân công trực tiếp: dự toán chỉ phí sản xuất chung Qua đó, cho thấy tác giả chưa đi sâu nghiên cứu việc hoàn thiện các nội dung của KTQT chi phí sản xuất của các doanh nghiệp sản xuất như lập dự toán linh hoạt về chỉ phí sản xuất, lập các báo cáo chỉ phí để kiểm soát chỉ phí sản xuất, tổ chức thông tin KTQT chỉ phí phục vụ cho việc ra quyết định

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Hồng Oanh (2010) về “Kể toán quản trị chỉ

phí sản xuất tại Tổng Công ty Cổ phần dệt may Hòa Thọ” Trong luận văn

này, qua việc phân tích thực trạng tác giả đã đưa ra các một số giải pháp để

loại chỉ phí, lập báo cáo phân tích chỉ phí sản xuất, lập dự toán linh hoạt nhằm

tăng cường kiểm soát chỉ phí nội bộ, tổ chức chứng từ kế toán, tổ chức hệ

thống tài khoản và sổ sách kế toán, tổ chức hệ thống báo cáo KTQT chỉ phí sản xuất, phân tích biến động chỉ phí để chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng, nâng

cao tính hữu ích của thông tin kế toán phục vụ cho hoạt động quản trị doanh nghiệp Tuy nhiên, luận văn chủ yếu đi vào đặc trưng của doanh nghiệp sản xuất may mặc, nên đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác KTQT chỉ phí sản xuất xuất phát từ đặc thù kinh doanh của đơn vị Nghiên cứu của Đinh Tuyết Diệu (2011) về “Kể toán quản trị chỉ phí sản xuất tai Cong ty Co phan Thực phẩm Xuất nhập khẩu Lam Sơn” Trong luận văn này đã đánh giá được thực trạng công tác kể toán quản trị chỉ phí sản xuất tại doanh nghiệp và đưa ra một số giải pháp để hoàn thiện kế toán quản trị chỉ phí sản xuất tại đơn vị như: phân loại chỉ phí sản xuất theo cách ứng xử, lập dự toán linh hoạt, xác định lại đối tượng hạch toán chỉ phí sản xuất và hoàn thiện phương pháp phân

bổ chỉ phí sản xuất chung, tổ chức công tác hạch toán phục vụ cho công tác KTQT chỉ phí sản xuất và lập các báo cáo chỉ phí để kiểm soát chỉ phí sản 'Dù vậy, luận văn chỉ tập trung vào nghiên cứu vấn đề KTQT chỉ phí sản

xuất kinh doanh Do đó, cần nghiên cứu cụ thể kế toán quản trị chỉ phí tại

“Trên cơ sở các nghiên cứu, phần nào tác giả đã kế thừa cơ sở lý luận kết toán quản trị chỉ phí và trên cơ sở khảo sát những đặc thù về hệ thống tổ chức hoạt động của Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi, tác giả thực hiện toán quán tri chi phí cho Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi nhằm hoàn thiện.

TRONG DOANH NGHIEP SAN XUAT

1.1 BAN CHAT, VAI TRO KẾ TOÁN QUAN TRI CHI PHi TRONG DOANH NGHIEP

1.1.1 Bán chất của kế toán quản trị chỉ phí trong doanh nghiệp

“Thông tin kế toán quản trị chỉ phí mang tính linh hoạt, thường xuyên và hữu ích, không bắt buộc phải tuân theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện

hành Thông tin kế toán quản trị chỉ phí cung cấp bao gồm cả những thông tin quá khứ và những thông tin dự báo thông qua việc lập các kế hoạch và dự toán chỉ phí trên cơ sở các định mức chỉ phí (bao gồm cả các định mức về số

lượng và định mức về đơn giá) nhằm

căn cứ cho việc lựa chọn các quyết định về giá bán sản phẩm, quyết định ký kết các hợp đồng, quyết định tiếp tục sản xuất hay thuê ngoài gia công 'Kế toán quản trị chỉ phí không chỉ thu nhận, xử lý và cung cấp các thông tin về các nghiệp vụ kinh tế đã thực sự hoàn thành, đã ghi chép hệ thống hoá trong các số kế toán mà còn xử lý và cung cấp các thông tin phục vụ cho việc

KẾ toán quản trị chỉ phí là một bộ phận của công tác kế toán nói chung

và là một công cụ quan trọng không thể thiếu được đối với công tác quản lý nội bộ doanh nghiệp

Như vậy, kế toán quản trị chỉ phí nhắn mạnh đến tính dự báo của thông tin va trách nhiệm của các nhà quản lý thuộc các cấp quản lý

1.1.2 Vai trd ké ton quản trị chỉ phí trong đoanh nghiệp

Kế toán quản trị chỉ phí có vai trò quan trọng trong quản trị, điều hành doanh nghiệp, ra quyết định kinh đoanh: (1, tr 343 - 344]

Là nguồn chủ yếu để cung cấp thông tin cần thi

cho nhà quản lý ra quyết định ở các khâu:

+ Cung cấp thông tin cho quá trình xây dựng kế hoạch

Để thực hiện tốt được mục tiêu đề ra, kế hoạch phải được xây dựng trên những căn cứ khoa học, phải có những thông tin đầy đủ, thích hợp Kế toán quản trị tổ chức thu thập, phân tích, đánh giá, cung cấp thông tin để nhà quản

trị có thể lựa chọn được phương án tối ưu cho việc lập kế hoạch của doanh

nghiệp,

+ Cung cấp thông tin cho quá trình tổ chức thực hiện

Trong giai đoạn này, kế toán quản trị tổ chức thu thập, xử lý, cung cấp thông tin nhanh chóng, kịp thời về tình hình hoạt động để nhà quản trị đưa ra các quyết định đúng đắn và tô chức thực hiện kịp thời các quyết định đó + Cung cấp thông tin cho quá trình kiểm tra và đánh giá

KẾ toán quản trị tổ chức lập báo cáo về kết quả thực hiện theo từng hoạt

động, từng khâu công việc, cung cấp thông tin theo chức năng điều hành của

nhà quản trị để nhà quản trị đánh giá, kiểm tra và đưa ra các quyết định theo

chức năng của họ

+ Cung cắp thông tin cho quá trình ra quyết định

Ra quyết định không phải là một chức năng riêng biệt mà nó có ở tắt cả

các chức năng Để có được quyết định đúng đắn cần phải có thông tin đầy đủ, hợp lý Để có thông tin này; kế toán quản trị tiến hành phân loại, tổng hợp, lựa chọn những thông tỉn thích hợp và loại trừ những thông tỉn không thích hợp và trình bày theo một trình tự dễ hiểu nhất phục vụ cho việc ra quyết định

doanh thu và kết quả trong một thời kỳ hoạt động

1.2 NOL DUNG CUA KE TOÁN QUÁN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT

‘TRONG CAC DOANH NGHIEP SAN XUAT

1.2.1 Nhận diện và phân logi chi phi theo yéu clu ciia KTQT

4 Phân logi chi phi theo chite ning hoạt động

Theo chức năng hoạt động, chỉ phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp bao gồm: chỉ phí sản xuất và chỉ phí ngoài sản xuất

Chỉ phí sản xuất là toàn bộ chỉ phí có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm trong một kỳ nhất định Chỉ phí sản xuất được tạo thành từ ba yếu tố cơ bản: Chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT) chỉ phí nhân công trực tiếp (NCTT), chỉ phí sản xuất chung (SXC): [7, tr 50-54]

~ Đối với Công ty chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp để sản xuất tỉnh bột

sắn gồm có:

+ Nguyên vật liệu chính: Củ mỳ sắn tươi

+ Chi phí nguyên vật liệu phụ: Hóa chất, vôi, phèn

+ Nhiên liệu: Dẫu, than đá, nhớt các loại

+ Bao bi: bao PP, PE

- Chỉ phí nhân công trực tiếp:

chỉ phí doanh nghiệp phải trả tính trên

cơ sở toàn bộ lao động trực tiếp Các khoản chỉ phí này bao gồm tiền lương, phụ cấp lương, phải trả cho lao động trực tiếp sản xuất; các khoản trích theo lương của lao động trực tiếp theo chế độ quy định doanh nghiệp phải chịu như bảo hiểm xã hội (BHXH) bảo hiểm y tế (BHYT) kinh phí công đoàn (KPCĐ) bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

~ Chỉ phí sản xuất chung là chỉ phí quản lý và phục vụ sản xuất phát sinh

ngoài hai khoản mục chỉ phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp và chỉ phí nhân công trực tiếp Các chỉ phí này liên quan gián tiếp đến quá trình sản xuất sản phẩm Ví dụ: chỉ phí vật liệu gián ti

(TSCĐ), chỉ phí sửa chị bị,

Chỉ phí ngoài sản xuất: Chỉ phí ngoài sản xuất là chỉ phí liên quan đến

„ chỉ phí khấu hao tài sản cố định

, bảo tr ic chi phf dịch vụ mua ngt

cquá trình tiêu thụ sản phẩm và quản lý doanh nghiệp

- Chỉ phí bán hàng: Chỉ phí BH gầm các chỉ phí phát sinh trong quá trình

tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ như: tiền lương, các khoản phụ cắp phải trả cho nhân viên bán hàng, hoa hồng đại lý, hoa hồng môi giới tiếp thị, đóng sói, vân chuyển, bảo quản, khấu hao TSCD, chỉ phí vật liệu, bao bì, dụng cụ,

đồ dùng, chỉ phí địch vụ mua ngoài và các chỉ phí bằng tiền khác như: chỉ phí

bảo hành sản phẩm, chỉ phí quảng cáo, chỉ trả thưởng (khuyến mại)

~ Chỉ phí quản lý doanh nghiệp là những chỉ phí phát sinh liên quan đến việc tổ chức, quản lý hành chính và các chỉ phí liên quan đến các hoạt động văn phòng làm việc của doanh nghiệp, nhà máy mà không thể xếp vào loại chỉ phí sản xuất hay chỉ phí bán hàng Chỉ phí quản lý doanh nghiệp như: tiền

lương, các khoản phụ cắp phải trả, ăn giữa ca, BHXH, BHYT, BHTN, KPCD

của Bam giám đốc và nhân viên quản lý ở các phòng ban; chỉ phí vật liệu, đồ dùng văn phòng sử dụng cho công tác quản lý; khẩu hao TSCĐ dùng chung

cho toàn doanh nghiệp; các khoản thuế, lệ phí, chi phí dịch vụ mua ngoài thuộc doanh nghiệp; các chỉ phí khác bằng tiền mang tính chất chung toàn đơn vị như: dự phòng nợ phải thu khó đòi, phí kiểm toán, phí tiếp tân, công tác phí, trợ cấp thôi việc cho người lao động, các khoản chỉ nghiên cứu khoa học, chỉ phí dịch vụ mua ngoài như chỉ phí điện, nước, chỉ phí tiếp tân, hội nghị Ở tắt cả mọi tổ chức, doanh nghiệp, nhà máy đều có các loại CP này

Việc phân loại này giúp cho nhà quản lý xác định rõ được vị trí, chức năng hoạt động của chỉ phí trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp, phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm từ đó giúp xác định chỉ phí và kết quả của từng hoạt động kinh doanh một cách đúng đắn, nhanh chóng cũng như cung cắp thông tin có hệ thống cho việc lập báo cáo tài chính nhanh chồng, kịp thời

b Phân loại chi phí theo mỗi quan hệ với mức độ hoạt động (cách ứng,

xử của chỉ phí)

“Theo cách này người ta phân loại chỉ phí sản xuất thành ba loại: Chỉ phí sản xuất khả biến, CPSX bắt biến, chỉ phí sản xuất hỗn hợp: [6, tr 31-38] Chỉ phí bắt biến được chia thành các loại: Chỉ phí bắt biến bắt buộc, chỉ phí bắt biến không bắt buộc

+ Định phí tùy ý: là những khoản chỉ phí có thể thay đổi nhanh chóng bằng hành động của các nhà quản trị như: chỉ phí quản lý, chỉ phí đào tạo, chỉ phí nghiên cứu và phát triển,

~ Chi phí hỗn hợp: là những khoản chỉ phí mà bao gồm cả biến phí và định phí Trong một mức độ hoạt động nào đó chỉ phí hỗn hợp là định phí, ở một mức độ hoạt động khác chỉ phí hỗn hợp có thể gồm cả định phí và biến phí như: chỉ phí điện thoại, chỉ phí điện nước Chỉ phí hỗn hợp rất quan trọng vì nó rất phổ biến trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phần định phí trong chỉ phí hỗn hợp phản ánh chỉ phí căn bản tối thiểu

để duy trì mức độ hoạt động, phan bién phí phản anh mức độ hoạt động vượt

‘qua mite cn ban

Với cách phân loại này nhà quản trị không chỉ kiểm soát tổng số biến phí

mà còn phải kiểm soát tốt biển phí trên một mức độ hoạt động Hoạch định, xây dựng và hoàn thiện định mức biến phí tuyệt đối sẽ là tiền đẻ tiết kiệm,

kiểm soát biến phí và giá thành sản phẩm một cách chặt chẽ hơn Do đặc điểm

của định phí bắt buộc là tổn tại lâu dài trong hoạt động sản xuất kinh doanh và không thể cắt giảm đến bằng không trong một thời gian ngắn nên việc dự báo

và kiểm soát định phí bắt buộc phải bắt đầu từ lúc xây dựng triển khai dự án, xây dựng cơ cấu tổ chức quản lý doanh nghiệp Ngoài ra, cách phân loại này

còn cung cấp thông tin phục vụ cho việc lập kế hoạch, kiểm tra và chủ động điều tiết chỉ phí cho phù hợp với sự biến động của mức độ hoạt động và từ đó

có biện pháp hữu hiệu nhằm quản lý tốt các chỉ phí

Phân loại chỉ phí theo khả năng quy nạp vào đối tượng chịu chi phi Gồm có: Chỉ phí trực tiếp và chỉ phí gián tiếp: [6, tr 27-28]

= Chỉ phí sản xuất trực tếp: là những chỉ phí sản xuất phát sinh liên quan

trực tiếp, được tính thẳng vào các đối tượng sử dụng (đối tượng chịu chỉ phí)

Loại chỉ phí này bao gồm những chi phí như ch phí nguyên vật liệu trực

tiếp, chỉ phí nhân công trực tiếp nó được tính thẳng vào các đổi tượng sử

dung là các đơn đặt hàng, từng sản phẩm, từng nhóm sản phẩm

~ Chỉ phí sản xuất gián tiếp: Chỉ phí sản xuất gián tiếp là những khoản mục chỉ phí phát sinh liên quan đến nhiều sản phẩm, nhiều bộ phận, nhiều đối tượng chỉ phí như: Chỉ phí nguyên vật liệu phụ, chỉ phí nhân công phụ, chỉ phí sản xuất chung, chỉ phí quảng cáo tiép thi

'Việc phân loại này có ý nghĩa rất lớn đối việc ra quyết định của nhà quản trị, giúp loại bỏ những thông tin không thích hợp để việc quyết định được thực hiện một cách nhanh chóng, chính xác và hiệu quả Vì vậy, sự sai lầm về định lượng khi quyết định về chỉ phí trực tiếp ít xảy ra Còn đối với chỉ phí gián tiếp việc phân loại này giúp đặt ra vấn đề cần phải khắc phục

4 Phân loại chỉ phí theo tính liên quan đến việc ra quyết định

“Theo cách phân loại này, chỉ phí sản xuất được phân thành các loại sau: Chỉ phí sản xuất chênh lệch, chỉ phí chim, chi phí cơ hội: [7, tr 87-93]

- Chỉ phí chênh lệch (khác biệ): Là những chỉ phí chỉ xuất hiện ở

từng ngành công nghiệp, giúp cho việc xác định phương pháp kế toán tổng

hợp và phân bổ chỉ phí cho các đối tượng một cách đúng đắn, hợp lý

Cách phân loại này giúp cho nhà quản trị nhận thức so sánh chỉ phí để

lựa chọn các phương án kinh doanh, nhận định được sự khác biệt chỉ phí, lợi ích trong các phương án khác nhau tốt hơn hoặc chọn một phương án hành động này thay cho một phương án hành động khác

Dự toán chỉ phí được lập căn cứ vào dự toán doanh thu và định mức chỉ phí Do đó để lập được dự toán chỉ phí chính xác thì doanh nghiệp phải xây dựng được hệ thống định mức chỉ phí thật chỉ tiết và chính xác Dự toán chỉ phí có thể được xây dựng cho toàn doanh nghiệp và cho từng bộ phận

a Dự toán chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp

“Mục tiêu: Đảm bảo cho việc cung cấp dủ, đúng chất lượng và đúng lúc cho sản xuất Giúp cho quá trình sản xuắt diễn ra nhịp nhàng và đúng kế hoạch Nội dung lập dự toán: Căn cứ đễ dự toán chỉ phí nguyên liệu, vật liệu

trực tiếp trong kỳ là: dự kiến sản lượng sản phẩm sản xui

định mức nguyên vật liệu tiêu hao cho một đơn vị sản phẩm, đơn giá nguyên vật liệu, lượng

b Dự toán chỉ phí nhân công trực tiếp

"Mục tiêu: Để có kế hoạch điều chỉnh lực lượng lao động thích nghỉ với tình hình, không làm ảnh hưởng đến sản xuất, giúp nhà quản lý có kế hoạch chủ động trong việc sử dụng lao động, sử dụng lao động có hiệu qua, làm cor

sở phân tích ảnh hưởng của chỉ phí nhân công với chỉ phí sản xuất và giá thành sản phẩm Dự toán này cung cấp những thông tin quan trọng liên quan đến quy mô của lực lượng lao động cần thiết cho kỳ dự toán Mục tiêu

cơ bản của dự toán này là duy trì lực lượng lao động vừa đủ đáp ứng yêu cầu của sản xuất tránh tình trạng lãng phí lao động Dự toán lao động còn là cơ sở

448 doanh nghiệp lập dự toán về đào tạo, tuyển dụng trong quá trình hoạt động

sản xuất

Nội dung lập dự toán: Trong trường hợp doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm khác nhau, phải lập dự toán chỉ phí nhân công trực tiếp cho từng loại sản phẩm, sau đó tập hợp lại để tính toán cho toàn doanh nghiệp

Định mức thời Chi phi Khối lượng sản ` gian SX hoàn Đơn giá giờ nhâncông = phẩmcầnsản X l ¿ thành 01 sản X công lao động, trực tiếp xuất trong kỳ phẩm trực tiếp

e Dự toán chỉ phí sản xuất chung

Mue tie

bé phi hop

Nội dung lập du toán: Dự toán chỉ phí sản xuất chung được xác định

: Xác định kế hoạch chỉ phí sản xuất chung Lựa chọn sự phân

theo công thức:

Dự toán chỉ phí SXC = Dự toán định phí SXC + Dự toán biến phí SXC + Đối với phần biến phí: có thể căn cứ vào tổng thời gian lao động trực tiếp hoặc số giờ máy chạy hoặc số lượng sản phẩm sản xuất dự kiến và đơn giá chỉ phí sản xuất chung để xác định, cụ thể:

4 Dự toán chỉ phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp

“Mục tiêu: Giúp chủ động trong việc quản lý và điều chỉnh chỉ phí BH và QLDN hiệu quả, đánh giá chất lượng quản lý trong một thời kỳ Từ đó đạt mục tiêu chung của doanh nghiệp

Nội dưng lập dự toán: Dự toán chỉ phí bán hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp là dự kiến các chỉ phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ; chỉ phí có tính chất chung cho toàn doanh nghiệp, bao gồm các khoản chỉ phí ước tính sẽ phát sinh trong kỳ kế hoạch ở Tĩnh vực ngoài sản xuất

Dự toán này được lập theo tính chất tác động của chỉ phí theo kết quả hoạt động

Can cứ để lập dự toán ch phí bán hàng và chỉ phí quản lý doanh nghiệp

lược lập từ nhiều dự toán nhỏ hoặc các dự toán cá nhân do những người có trách nhiệm trong khâu

là dự toán tiêu thụ, dự toán sản xuất Dự toán có

bin hàng và quản lý lập ra Dự toán được lập cho từng khoản mục, sau đó tổng hợp lại

+ Đối với biến phí

ăn cứ vào khối lượng sản phẩm tiêu thụ và đơn giá

biến phí của | don vị sản phẩm tiêu thụ hoặc căn cứ vào doanh thu tiêu thụ và

tỷ suất biển phí bán hàng theo doanh thu

TTổng biến phí BH =

ố lượng SP tiéu thu x Don gid BP cua SP tiêu thụ

Hoặc Tổng biến phí BH

+ Đối với định phí: Căn cứ vào số thực tế kỳ trước và những thay đổi

Doanh thu BH x Ty suit biến phí BH

định phí dự kiến trong kỳ tới (thay đổi do tính thời vụ, tổ chức các hoạt động nghiên cứu, quảng cáo, khuyến mãi, đầu tư bổ sung,

1.2.3 Tính giá thành trong doanh nghiệp

.a Tính giá thành theo phương pháp toàn bộ

Phương pháp tính giá toàn bộ là phương pháp mà tắt cả các chỉ phí tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm (chỉ phí nguyên vật liệu trực tiếp, chỉ phí nhân công trực tiếp và chỉ phí sản xuất chung) đều được tính vào giá thành sản phẩm sản xuất hoàn thành Cơ sở tính các chỉ phí này vào giá thành được chuẩn mực kế toán quốc tế về hàng tồn kho và cả chuẩn mực kế toán Việt Nam chấp nhận như là một nguyên tắc khi xác định giá gốc của thành phẩm ở doanh nghiệp sản xuất

Phương pháp tính giá thành toàn bộ gồm hai hệ thống tính giá thành sản phẩm là hệ thống tính giá thành theo công việc (áp dụng phổ biển ở các doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng) và hệ thống tính giá thành theo quá tính

giãn đơn, hệ số, tỷ lệ, phân bước,

Trên phương diện kế toán quản trị chỉ phí áp dụng phương pháp này có ích cho nhà quản lý trong việc ra các quyết định chiến lược Tuy nhiên

phương pháp này không đáp ứng được yêu cầu cho các nhà quản trị trong việc lập các kế hoạch linh hoạt đáp ứng nhu cầu thông tin về chỉ phí đơn vị trong các tình huống quy mô sản xuất khác nhau và các quyết định vẻ giá bán SP với mức sản lượng khác nhau

e Tính giá thành theo phương pháp trực tiếp

¡ phí trực tiếp: giá thành sản phẩm sản xuất chỉ bao

thì chỉ có những chỉ phí của quá trình sản xuất mà trực tiếp biển động theo hoạt động sản xuất mới được xem là chỉ phí sản xuất, bao gi

nguyên vật liệu trực ti ng trực tiếp và chỉ ph

chung khả biến Chỉ phí sản xuất chung bắt

1.2.4 Kế toán quản trị chỉ phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp

a Ké toán quản trị chỉ phí bán hàng

“Chỉ phí bán hàng là toàn bộ hao phí liên quan đến hoạt động BH của DN (lương nhân viên bán hàng, BHXH ) và lao động vật hóa (khấu hao TSCĐ, công cụ dụng cụ ) phát sinh trong quá trình tiêu thụ SP hàng hóa, địch vụ

Kế toán sử dụng số chỉ tiết sản xuất kinh doanh để phản ánh các chỉ phí

thực tế phát sinh rong quá tình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ

Số được mở chỉ tiết theo từng nội dung chỉ phí như: chi pl

Chi phí BH không phải là số bắt biến và cũng không tỷ lệ thuận với doanh thu hàng bán hay số lượng hàng bán ra Được chia thành: Chi phí bán hàng khả biến, Chi phí bán hàng bắt biến

- Chỉ phí bán hàng khả biến: là khoản chỉ phí có đặc trưng cơ bản khi

‘an chuyển bao bì đóng gói, chỉ phí lương theo hình thức khoán

- Chỉ phí bán hàng bắt biến: là khoản chỉ phí có đặc trưng cơ bản khi mức tiêu thụ sản phẩm hàng hóa thay đổi nhưng chỉ phí bán hàng vẫn cổ định, còn còn tỷ suất chỉ phí thì thay đổi theo chiều ngược lại Chỉ phí này bao gồm: lương nhân viên bán hàng theo thời gian, chỉ khí KHTSCĐ, chỉ phí thuê cửa hàng

Phân loại chỉ phí bán hàng thành chỉ phí khả biến và bắt biến chỉ mang tính tương đối, vì trong điều kiện khác nhau thì những khoản chỉ phí nào đó

mối quan hệ chỉ phí- khối lượng- lợi nhuận nhưng là cần thiết và có ý nghĩa

rất lớn trong công tác chỉ đạo thực hiện

.b Kế toán quản trị chỉ phí quản lý doanh nghiệp

“Chỉ phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ hao phi cho hoạt động quản lý

doanh nghiệp Phát sinh liên quan đến việc tô chức,quản lý hành chính và các

chỉ phí liên quan đến các hoạt động văn phòng làm việc của doanh nghiệp, nhà máy mà không thể xếp vào loại chỉ phí sản xuất hay chỉ phí bán hàng Chỉ phí quản lý gồm: tiền lương nhân viên quản lý, chỉ phí vật liệu quản lý, các khoản phụ cấp phải trả ăn giữa ca BHXH, BHYT, BHTN, KPCD của Ban giám đốc và nhân viên quản lý ở các phòng ban, chi phí vật liệu, đổ dùng văn phòng sử dụng cho công tác quản lý, khấu hao TSCĐ dùng chung cho toàn doanh nghiệp

Kế toán mở các tài khoản chỉ tiết, các số tương ứng để theo đõi chi phi Cuối kỳ, kế toán lập bảng phân tích chỉ phí theo cách ứng xứ chỉ phí làm cơ

sở để lập báo cáo thu nhập Đồng thời kế toán phải thực hiện việc tập hợp chỉ phí quản lý doanh nghiệp làm cơ sở cho xác định kết quả kinh doanh

1.2.5 Phân tích và kiểm soát chỉ phí

Để kiểm soát chỉ phí thì cẦn dựa trên chỉ phí dự toán, chi phí thực tế phát

sinh và thông qua việc phân tích nhân tổ ảnh hưởng đến sự biến động của chỉ

phí thực tế so với chỉ phí dự toán Khi phân tích chỉ phí trong mỗi tình huống cần có những trình tự nhất định:

+ Xác định chỉ tiêu phân tích: xác định rõ nội dung chỉ phí cằn phân tích

và biểu diễn chỉ phí bằng một biểu thức toán học trong mối liên hệ với nhiều nhân

xem xét đánh giá

+ Xác định đối tượng phân tích: mức chênh lệch của chỉ tiêu phân tích giữa thực tế so với dự toán trong kỳ hoặc so với cùng kỳ trước

+ Xác định mức độ ảnh hướng của từng nhân tố: dùng các phương pháp

kỹ thuật tính toán (phương pháp thay thể liên hoàn, phương pháp số chênh lệch ) để lượng hóa mức độ ảnh hưởng của nhân tố cần xem xét đến sự biến động của chỉ tiêu

+ Xác định nguyên nhân, xu hướng và giải pháp: qua quá trình tính toán

tai, hỏa hoạn, mắt điện

Biến động về lượng được xác định:

Ảnh hưởng về NVL trực NVL trực tiếp Đơn giá nguyên lượng đổnbiến = |uếpthựetế - dựtoánsử |x vậtệu trực tiếp

~ Biển động giá: là chênh lệch giữa giá nguyên vật liệu trực tiếp kỳ thực

với giá nguyên vật liệu trực tiếp theo dự toán để sản xuất ra lượng sản phẩm nhất định Nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì nó phản ánh giá cả của một đơn vị nguyên vật liệu để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm đã thay đổi

như thể nào so với dự toán

Biến động về giá được xác định:

Ảnh hưởng về Đơn giá Đơn giá Lượng nguyên giá đến bị =| NVLtưực - NVLtưực |x vậtliệu trực tiếp động NVLTT tiếp thực tế iếp dự toán thực tế sử dụng Ảnh hưởng biến động về giá có thể là âm hay dương Nếu ảnh hưởng là

âm chứng tỏ giá vật liệu thực tế thấp hơn giá vật liệu dự toán đặt ra Tình hình này được đánh giá tốt nếu chất lượng vật liệu đảm bảo Ngược lại, ảnh hưởng dương thể hiện giá vật liệu tăng so với dự toán và sẽ làm tăng tổng chỉ phí sản xuất của doanh nghiệp Xét trên phương diện các trung tâm trách nhiệm thì biến động về giá gắn liền với trách nhiệm của bộ phận cung ứng vật liệu Khi kiểm soát biến động về giá, cần quan tâm đến các nguyên nhân do biến động của giá vật liệu trên thị trường, chỉ phí thu mua, chất lượng nguyên vật liệu, thuế và cả các phương pháp tính giá nguyên vật liệu (nếu có)

b Phân tích chỉ phí nhân công trực tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm chỉ phí lương và các khoản trích

theo lương tính vào chỉ phí, như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của công nhân trực tiếp vận hành từng quá trình sản xuất Biến động của CPNCTT gắn

liền với các nhân tổ giá và lượng liên quan [8, tr 237 - 238)

~ Nhân tổ lượng: là chênh lệch giữa số giờ lao động trực tiếp thực tế với

dự toán để sản xuất ra lượng sản phẩm nhất định Nhân tố này phản ánh sự thay đổi về số giờ công để sản xuất sản phẩm ảnh hưởng đến chỉ phí NCTT hay gọi là nhân tố năng suất Ảnh hưởng của nhân tố lượng thể hiện như sau: Ảnh hưởng của Thờigian Thờigianlao\ Đơngiánhân TGLĐ đến biến đông CPNCTT = lao động thực tế "¬ động theo dự toán x công trực tiếp dự toán Nhân tổ thời gian lao động do nhiều nguyên nhân: có thể là trình độ và năng lực của người lao động thay đổi, do điều kiện trang bị máy móc thiết bi, chính sách lượng của doanh nghiệp Biến động do nhiều nguyên nhân khác

nhau tác động đến chỉ phí sản xuất có thể do chính quá trình sản xuất của

ến động của các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp Việc

doanh nghiệp hoặc vì

phân tích biến động chỉ phí sản xuất theo các khoản mục và theo nhân tố giá, nhân tố lượng giúp người quản lý phát hiện, xem xét các yếu tố đã gây ra biến

động nhằm đưa ra biện pháp đúng đắn và kịp thời để chấn chỉnh hoặc phát huy các nhân tố đó theo hướng có lợi nhất cho doanh nghiệp

~ Nhân tổ giá: là chênh lệch giữa giá giờ công lao động trực tiếp thực tế

sản xuất ra lượng sản phẩm nhất định Nhân tố này phản ánh

ảnh hưởng đến chỉ phí nhân công trực tiếp Ảnh hưởng của nhân tổ giá thể hiện như sau:

với dự toán

sự thay giá của giờ công lao động để sản xuất sản pl

Ảnh hưởng của giá đến biến =| công trục tiếp - công trực tiếp |x suy (Bon gid nhan l Đơn giá nhân ¿ “Thời gian lao :

động thực tế động CPNCTT thực tế dự toán

Biến động do giá thường do các nguyên nhân gắn liền với việc trả công lao động như chế độ lương, tình hình thị trường cung cầu lao động, chính sách của nhà nước vv Nếu ảnh hưởng tăng (giảm) giá là thể hiện sự lãng phí hoặc

tiết kiệm chỉ phí nhân công trực tiếp, thì việc kiểm soát chỉ phí nhân công còn cho phép ta làm rõ bộ phận chịu trách nhiêm, làm ảnh hưởng đến công tác quản lý chỉ phí và giá thành Nhân tổ giá tăng hay giảm được đánh giá là tốt hay không tốt phải căn cứ vào chất lượng công nhân tức trình độ và năng lực làm việc của công nhân Nếu giá giảm so với dự toán nhưng chất lượng vẫn đảm bảo thi sự biển động đó là tốt và ngược lại Việc phân tích biến động chỉ phí sản xuất theo các khoản mục và theo nhân tố giá, nhân tố lượng giúp

người quản lý phát hiện, xem xét các yếu tố đã gây ra biến động nhằm đưa ra biện pháp đúng đắn và kịp thời để chấn chinh hoặc phát huy các nhân tố đó theo hướng có lợi nhất cho doanh nghiệp

Phân tích chỉ phí sản xuất chung

~ Phân tích biển động biến phí sản xuất chung

Biển phí sản xuất chung gồm những chỉ phí gián tiếp liên quan đến phục

vụ và quản lý hoạt động sản xuất Chỉ phí này thường thay đổi theo sự biến thiên của mức độ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp, như: chỉ phí vật tư gián tiếp, tiền lương bộ phận quản lý trả theo sản phẩm gián tiếp, chỉ phí năng

Nếu biển phí sản xuất chung được xây đựng chung cho nhiều yến tổ chỉ phí theo mức hoạt động thì ảnh hưởng của nhân tổ giá được xác định:

Ảnhhường (Đơngibiến Đơngibiến Mức độ củagiáđến = | phísảnxuất - phísảnxuất | x hoạtđộng biến phí SXC .chung thực tế chung dự toán thực tế

Nếu kết quả tính toán là âm có thể dẫn đến một kết luận tốt thuận lợi liên

cquan đến công tác quản lý chỉ phí và giảm giá thành tại doanh nghiệp Ngược lai, kết quả dương là ảnh hưởng không tốt, do vậy phải kiểm tra các bộ phận

có liên quan như bộ phận thu mua, cung ứng bộ phận quản lý, v

Ảnh hưởng của lượng (mức độ hoạt động) đến biến động của biến phí sản xuất chung được xác định:

Ảnh hưởng của Mức độ Mức độ Đơn giá biến lượng đến biến phí hoạtđộng - hoạtđộng |x phíSXCdự

Ảnh hưởng của nhân tố lượng có thể do các nguyên nhân như tình hình thay đổi sản xuất theo nhu cầu kinh doanh của doanh nghiệp, điều kiện trang

thiết bị không phù hợp phải giảm sản lượng sản xuất hoặc dẫn đến năng suất

máy móc thiết bị giảm v.v

~ Phân tích định phí sản xuất chung

Định phí sản xuất chung là các khoản chỉ phí phục vụ và quản lý sản xuất, thường không thay đổi theo sự biến thiên của mức độ hoạt động trong

phạm vi phù hợp Chẳng hạn:

thời gian, chỉ phí bảo hiểm, tiền thuê mặt bằng, khẩu hao tài sản cố định v.v

ba lương bộ phân quản lý phân xưởng trả theo

là những chỉ phí không thay đổi theo qui mô sản xuất trong phạm vi hoạt động Biển động định phí sản xuất chung thường liên quan đến việc thay đổi cấu trúc sản xuất của doanh nghiệp hoặc do hiệu quả sử dụng năng lực sản xuất của doanh nghiệp

Kiểm soát định phí sản xuất chung nhằm đánh giá việc sử dụng năng lực

tài sản cố định.

Biến động định phí Định phí sản xuất Định phí sản xuất

ty sản xuất vượt trội mức sản xuất dự toán (các điều kiện khác không đồi Biến động định phí sản xuất chung thường liên quan đến việc thay đổi

cấu trúc sản xuất của doanh nghiệp hoặc do hiệu quả sử dụng năng lực sản xuất của doanh nghiệp

4 Phan tích chỉ phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp

Chỉ phí bán hàng là những chỉ phí phục vụ cho công tác tiêu thụ, công tác marketing của doanh nghiệp: còn chỉ phí quản lý doanh nghiệp là các chỉ phí quản lý hành chính và các chỉ phí chung khá của toàn doanh nghiệp.Tương tự kiểm soát chỉ phí sản xuất chung, biến động của chỉ phí bán

éu này vừa làm rõ trách nhiệm của từng trung tâm chỉ phí có liên quan đến hoạt động bán hàng và quản lý, vừa làm rõ biển động cá

đối với tổng chỉ phí Cũng như các chỉ phí khác, biến phí bán hàng và bi 'QLDN cũng được phân tích thành nhân tố giá và nhân tổ lượng

- Đấi với định phí bán hàng, định phí quản lý doanh nghiệp: kiểm soát

định phí bán hàng và quản lý nhằm đánh giá năng lực sử dụng tài sản cố định

và năng lực quản lý trong quá trình bán hàng và hoạt động quản lý nói chung

kỹ thuật phân tích định phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp cũng tương tự như kỹ thuật áp dụng đối với định phí sản xuất chung

KÉT LUẬN CHƯƠNG 1

'Kế toán quản trị chỉ phí là bộ phận của hệ thống KTQT nhằm cung cấp các thông tin về chỉ phí để mỗi đơn vị thực hiện chức năng quản trị yếu tố nguồn lực tiêu dùng cho các hoạt động, nhằm xây dựng kế hoạch, kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra các quyết định hợp lý

"Trong chương 1 luận văn đã trình bày khái quát những vấn để lý luận cơ

bản về KTQT nói chung và KTQT chỉ phí nói riêng trong các doanh nghiệp nhằm hiểu rõ hơn bản chất, vai trò của KTQT đối với việc ra quyết định kinh doanh của nhà quản trị trong doanh nghiệp Luận văn cũng đã hệ thống hoá những nội dung cơ bản của KTQT chỉ phí trong các doanh nghiệp như khái

¡ phí; phương pháp xác định giá thành; lập dự toán chỉ phí, phân tích thông tin phục vụ cho việc ra quyết định; kiểm soát chỉ phí Đây là những tiền đề lý luận đặt cơ sở cho việc đánh giá thực trạng và hoàn thiện KTQT chỉ phí tại Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi

niệm, phân loại

CHƯƠNG2

THUC TRANG KE TOAN QUAN TRI CHI PHI

TAL CONG TY CO PHAN NONG SAN THUC PHAM

«a Dit diém sẵn phẩm

Cong ty cé phn néng san thye pha

Quảng Ngãi là một đơn vị kinh tế được thành lập và hoạt động theo luật công ty và các văn bản pháp quy của nước Công Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, có tư cách pháp nhân, có con cấu riêng, chịu sự quản lý của ủy ban nhân dân tỉnh và bộ thương mại về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, chủ yếu hoạt động bên sản xuất và chế biến

tinh bột để đáp ứng nhu cầu trong nước cũng như xuất khẩu

Sản phẩm tỉnh bột là loại hàng hóa thuộc nhóm ngành thực phẩm có ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng do đó đòi hỏi phải được quản lý, kiểm nghiệm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm nghiêm ngặt trước, trong

va ca sau quá trình sản xuất

Công ty là một doanh nghiệp đảm nhận chức năng phân phối các SP của doanh nghiệp trong nước trên địa bàng tỉnh Quảng Ngãi và phân phối sản phẩm do Công ty sản xuất cho các tỉnh khác trong nước và xuất khẩu

Nhóm sản phẩm chính của công ty là nhóm tỉnh bột Gồm sin phẩm tỉnh

.b Đặc điỗm quy trình công nghệ sản xuất

Qui trình công nghệ sản xuất tỉnh bột sắn tại Nhà

theo quy trình công nghệ khép kín, từ khâu đưa nguyên liệu vào đến khâu tạo

ra sản phẩm tỉnh bột sắn Điều này đã giúp cho quá trình sản xuất diễn ra một cách liên tục Được thể hiện qua sơ đỗ 2.1

“Tuy quy trình sản xuất trải qua nhiều công đoạn nhưng tập trung chủ yếu tại những công đoạn sau:

~ Nghiễn: Nguyên liệu sau khi bóc vỏ, rửa sạch sẽ được nghiền nhỏ Sau

đó được đưa vào hằm chứa chờ bơm qua bộ phận tách xác

~ Ly tâm tách bã: Tại đây sơ bã và các phần tử lớn sẽ bị giữ lại trên lưới

nhằm thu triệt để lượng tỉnh bột còn lại trong bã Còn dịch sữa tỉnh bột lọt

‘qua lưới lọc chảy vào thùng chứa chờ bơm đi tách dich

~ Ly tâm vắt: Sau khi tách dịch, sữa tinh bột thuần khiết sau khi ch đạt nồng độ khoảng 18 - 22 Be sẽ được bơm qua máy ly tâm vắt tách bớt nước để thu tỉnh bột Tỉnh bột thu được sau ly tâm có độ m 31 - 34%

- Sấy và làm nguội: Tĩnh bột ước thu được từ máy ly tâm được băng tải đưa sang vit tai Vit tdi vừa có tác dụng làm tơi tỉnh bột ướt, nhằm tạo điều kiện cho quá trình làm khô dễ dàng Sau khi sấy một lượng ẩm của tỉnh bột sẽ được tách ra làm giảm độ ẩm tỉnh bột xuống Sau khi làm khô nhanh, tỉnh bột

sẽ được quạt hút của hệ thống làm nguội sang các cyclone làm nguội để tiếp tục tách một phần ẩm còn lại, đồng thời hạ nhiệt độ của tỉnh bột thành phẩm xuống 33-35°C, với độ âm 10-12%

e Đặc điểm tỗ chức sản xuất kinh doanh

'Do đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm nên Công ty tổ chức sản xuất theo các nhà máy, phân xưởng, tổ, đội Mỗi phân xưởng tổ dim nhiệm một khâu công việc của giai đoạn công nghệ Tổ chức sản xuất ở nhà máy được thể hiện qua sơ đồ 2.2