Sự phát triển tâm lí học của trẻ em lứa tuổi mầm non: Phần 2

Phần 2 cuốn sách Sự phát triển tâm lí học của trẻ em lứa tuổi mầm non giới thiệu tới người đọc các kiến thức: Đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ em trong năm đầu tiên, đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ ấu nhi, các dạng hoạt động của trẻ mẫu giáo, đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo bé, đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo nhỡ, đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo lớn. Mời các bạn cùng tham khảo.

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG III

“Thể nào sự phát iển của tề em?

[Neu ảnh hướng của nên văn hoá đối với sự phát iển củntrế

"Nêu nh hưởng của hoạt động đối với sự pháttiển

Xu ảnh hưởng của các yếu ổ nh học đối với sự phát triển của trẻ?

"Nêu ảnh hưởng của giáo đục đối vớ sự phát iển của tết Tại sao những ảnh hưởng đó được gọi là quy luật phát iển của trẻ emf PHẦN HAI (ting minh tink ph biến và tính quy luật của chúng,

“Chứng mình rằng mốt cm bêl một con người eng bit : : ¬ =

‘8 Trinh bay sy phân chía lứa tuổi theo Encônin và áp dụng vào việc phân inh ia tu6s age Nam, PHAT TRIEN TAM Li CUA TRE EM CÁC TRÌNH ĐỘ VÀ ĐẶC ĐIỂM

LUA TUGI MAM NON

CHƯƠNG IV

ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIEN TAM Li CUA TRE EM

TRONG NAM DAU TIEN

(TỪ LOT LONG BEN KHOANG 15 THANG)

“Gợi là năm đâu, nhưng cái mốc chuyển đoạn, kế thúc lứa uổi nàylà lúc (cb bit vững và nối rõ (ni được một số ữ và bắt đâu ghép được nhất từ aitừthành một câu) (Co thé chia Ma edi này thành ha giả đoạn nh:

~Tuổisơsinh:từlọtlòng đến khoảng 2 tháng

— Tuổi hài nhl:tề2 tháng đến khoảng 15 tháng Mốc chuyển đoạn có thể tengin tưng khoảng tử 12thắng đến lê tháng,

1 GIATDOAN PHATTRIEN CỦA TRẺ SƠ SINH (Tarot ling ~2 thang)

1 Vaitrồ của các phần xạ không điền kiện

Từ đồi sống kí sinh trong bung mẹ, một môi trường tương đối ấn định,

đa trềrd đội như đột ngột đấy vào một hoàn cảnh mối mê của môi trường không khí với vô số ích thích của thể giới bên ngoài

"Đời sống của em bề trong môi ưường mới được đảm bảo nhớ những cơ

ch di truyền có sẵn: hệ thống thắn kinh đa sẵn sàng thích ngh với điều Hện bên ngoài, những bệ thống cơ bản của cơ thể (như hô hấp, tần hoàn, iêu

oi bất đầu khỏi động Nhỏ đó, ương những ngày đâu ên các phần xạ tự vệ

“được thục hiện, như co người lại hi bị cham vào da, nheo mất lại khỉ có ảnh sống lo lên trước mật vx để hạn chế bớt những kích thích quá mạnh của

"nôi trường tứ là những phân ứng của ẻ hướng tới những kích thích mới ạ như quay đầu vẻ phía có nguồn sáng mạnh hoặc nhì theo nguồn sáng đăng chuyển xung quanh Bên cạnh phân xạ tu ệ, côn có phân sa định hướng, động châm Phản xạ định hưởng Không phải là bắm sinh nà nó được này

"ảnh öên cơ sở những phản xạ tự vệ bẩm ính, nhờ có những ch tích của

tẾ Iới bên ngoài và đạc biệt cơ sở ban đâu của hoạt động tồi củ tr,

“Tuy nhiên sự ôm ôi của hẻ còn bị hạn chế bối các giác quản còn quá non

9s

So vt giác của nguờln hì chu thy ac ni các ấn mg | bên ngài còn mung lun vì chưa ổn định Nh sự nhát tiến của hộ thẳm kinh, hờ ngườiớn tổ chứ à tạo ra các ch tích cho êm tàn ea ee | dug phe ti,

Trong những ngày đầu tien của cuộc sống tỏ đã được trọng bị một số | hin x ng dis ib giúp tr thích ứng với hoàn cảnh sống mớt Phản xạ | thổ phân xạ mắt à những phẫn xạ vô nht độ vy đu là những phân xạ |

‘nisin age thon su hinh ra âylàhời duy nhất ong đi sống | con ng nà những hành bản ng dupe biể hiện dưới dạng thuẫn tuý nhất đề ho mãn những nhụ cầ cơ th, Nhưng sự thi mân nụ câu này | không thể (0o ra sự phát tiến tâm lí mà chỉ có hể đảm bảo cho ự sốngcòm sửa đa ẽ mà thôi Điều này thiển ch sự phát triển của tr eh on

‘at non con vất hon, những phần xạ không đều lận ảo đảm cho nô ử thành con ậ in Dây chính là hành bản náng bảo đảm cho đisốn bình {hub dg tn ân mỗi nuối con "ong khi đồ nhông phản

9 không điễu Hiện của đứa t at không bảo đảm được sự uất hiện các hình

‘hal hind hint veda con ng ah nóinăng say nghĩ ho động.) "Nuri, si con vt non thi da ey thơ tất nhiều 1 mới snh

‘nd chs 0 sin i mt nh thst hin v mo ea con ng ila ny tưởng là di yếu, nhưng thực ra đây chính à thế mạnh của đứa tr Mới sin a trẻ hẫu như bất, không tự phát tiển được nhưng hạ có khí

“ăn tp nhận kh nghÿm tà hành íđộcbặtoiaco người Bộ hão cña em bé mối nh ra ặng khoảng 400g (ằng 1/4 não côa

"guời lớn) số lương tế ảo thân nh lúc lông đã đẫy đủ, nhưng các si

“8y thần nh chưa được min hoá, còn phả nhiễm chất miên mới hoạt

“động được Sự niinhoá ấy iế đến đâu thì giác quanvàvận động mớt phát iỂN đến đấ: Sự thành thực tân kinh (mataton nerves) tn dca

so sph id, kong kong dn

2 Tinh trang bat phan cảm giá chưa phân định

‘Theo Renné N Spitz (nha tim I hoe Mi, te ssn tong in trang phân khi cảm nhận mi vặt Chẳng hạn vũ mẹ, em bé tướng như à thuộc

‘in than, rong tháng đầu trẻ hấu như chưa tiếp nhận rô rằng hich hich ts

iu, gt a rong nfo một hình ảnh nhất định ca thế gi sung quanh En

"bê sơ ảnh bị ất nhiều sự vật bên ngài kích thích, nhưng nhờ ngưỡng cảm

si cao, mat khác nhớ sự chớ che của tn và nhất l ác động của sự vật bên "go, biến những kh thích võ nghĩa thành những ứn hiệu có nghĩa

an edu nội cảm chiếm tụ thế, iên quan tới hoạt động của bệthn kính thực vật, biếu hiện qua cảm xúc, cảm giác mang tính tràn làn không phân định Đối lập là ngoại cảm có phân định thành những cm giá rõ tệ, qua

"những giác quan ngoại v Dây là kiểu cảm giác có thể gi là din net C6 mo

"Độ phận là mi, miệng và họng gồm một bên là đa, một bên là niêm mạc

"mang cả baitíh chất nội và ngoại cảm, iếp nhận kích thích vẻcả hai phía

‘V8 saungoai cém chiếm tu thế, nhưng những hoạt động nội cảm vẫn tip túc một cách vô thức, đổi khi biểu hiện một cách bùng nổ, bất ngờ .ết tuân đầu, em bé bát đầu có những phản ứng phân định Cho đến tưẫnthứ6,em bề cô thể cảm nhận được một số ch ích từ mối trường bên

"Mà, tuy nhiên kh cm giác khó chịu tràn ngập tỉ có đặt đâu vú vào môn:

cm b6 cũng không cảm nhận được Trạng thái căng thẳng phải được giá toà khóc, cựa mình) tồ mới cõ khả năng cảm nhận, Đặc biệt sớm nhận ra mật người Khi lại sẵn dù đối hay no trẻ cũng

‘in ứng với bộ mặt nguời, còn những đỏ vật khác ạ không thấy phần ứng 1: Kbl bmp thi mắt nhìn vào mặt me cho đến hết bổ thì tia tu ng

‘rong ic me wut ve, tấm rửa cũng vậy Mặt người l loại kích thích tị giác thường gấp nhất trong những kích thích thị giác thường gập Trong những dẫn đầu, đây là dấu hiệu đầu tiên gh lại ong tr nhớ trẻ

hả đoạn này cảm xúc và cảm giác hỗn hợp, nội cảm lấn á ngoại cảm,

‘Nhung ở vùng môi miệng và họng là nơi mà một kích thích bên ngoài o

“ĐBay một phần ng đặc ưng: ìm bú Dây là nơi iếp giáp của niêm mạc (đếp nhận nội cảm) với một vùng đa (iếp nhận ngoại cảm), Splz cho rằng

trí giác bất đầu ở nơi đây, ông gợ là cái "khoang nguyên thuỷ”, là nơi xuất hiện cái mà Giover gọi là “hạt nhân của bản ngi”, Nơi đây tập trung mọi thứ | cảm giác: xúc giác, vị giá, khứu giác Đây là cảm giá ở gắn, khác với cảm, giá từxa như mất thế ti nh,

Quá tình tiến từ tiếp cảm gẵn đến tiếp cảm xã đóng vai trổ quan trong tong sự phát tiển Thông qua quan hộ mợ con, cm bé vừa bú vừa nhìn mẹ

Hai ảm gác ởnnlệng vàở mắt được kết hợp hử Nhữnglác miệng rời vũ, không còn cảm gác gần, nhưng cảm giác a vẫn còn Dẫn dẫn thị giác đông vá tr “quan ong hơn,vì không bị đức đạp Đấy là chỗ đưa đầu tên co quan hộ qua nột quá tình luyện tập, người ta có thể nghiên cứu các oi gác vẻ hình thù, nàusấc nối chìm, vỞvận động và không gan, giác bạ chiêu

“Tuy nhiên, ngay tù đầu, ba bộ phận khác cũng đã hoạt động tay a

‘ink, da Le em be bi ede ng tay thường cử động để nấn, vuối, ào, hoại

“động Ấy ngày càng cm bé gây ra những động tác tìm b giống như kh tasở vào má của nó, điều nay ching tỏ sựnhay cảm của tiên đình c tổ chức hơn Từ sau ngàythứ vig thay đổi th của

“Tất cả những cảm giác kế tên đều chưa phân định tổ ràng, còn mang]

tính hồn hợp và dính lên với cảm xúc dễ chịu bay khó chịu, Đây là một Xinh nghiệm đượclạpđ lạp lại nhiêu lân khí em bé bổ và chắc chắn nó đã để lại một dấu ấn gì đó trên vỏ não Trong quá trình phát iển, những cảm iác xuất Phát từ nội tạng trần an lấn át căm giác ừ ngoài mang tính phân

“nh Khi lớn lên nội cảm dẫn dẫn lùi vẻ phía sau, chỉ khi nào khó ở mới cô cảm giấc từ nội tạng, Quá tháng thứ hai cảm giá tử mất mốt bắt đầu đóng

‘alt quan trong, em be thưởng nhìn vào mắt mẹ lúc bú Đến tháng túi ' em bể nhận ra một gesiit tñc là một hình tổng thể ba chiều Sự xuất biện cảm giác ừ xa giúp cho định hướng vào môi trường, nhưng đủ sao 6|

‘thos Xi này, vai trở của môi nưệng vẫn là chủ yếu Có thể nối, cũng nhụ

"hi thủ Vật khác, cơn người iếp cảm đâu tiên với môi trường xung quanh|

thông qua cái "môn,

Đăng về một nghiên cứu phát iển cảm giác von dong, theo Piaget tl Xhỏi đu, em bề mới sinh ra chua thấy, chưa nghe, chưa cảm giác rô g ôỈ

‘ago bản thân Thế ii bên ngoài là một loạt bức tránh cảm giác thường tyên vẫn động theo vận động của nó Những bức trình ấy không ổn định|

uy, tữn người, tũchiduổir co lại cơ bắp co thất theo phân xạ Dẫn dân qua lành nghiệm, các vận động được phối hợp, kế lại thành hệ thống, để thâm dồ một vùng mới

"Những bức ranh cảm giác khi em bé sở mô, bất đầu nhận ra là xuất phát

‘isi đó cùng mộtlú, từ những cảm giác từvận động của mình tai mặt đong và ngoài kết với nhau để lại một ấu ấn kí ác Trẻ chưa nhận ra một đô

vt bên ngoài, chỉ có cảm giá vẻ đố no, cảm giác đễ chịu, kh chịu, về thế

ca thân thể, còn tại và mắt thì chưa phân biệt được rõ cảm giác, chưa tách hôi bố tranh hỗn hợp chung, Khí trẻ nhận ra đầu vú, ngón tay hay một vật

"9 đồ vào miệng mà thực ra ch nhận một phúc họp căm giác và một vài phúc hợp tạo thành thế giới của em bé, trong một tình trạng bất phân giữa bắn hân vàđối tượng

"Đôi khi dẫn đến phản xạ mút bỏ nuối, lập đ lập lạt nhiễu lần thành, những vận động quen thuộc, rồi từ từ cảm nhận vận động của mình tiến tới hận ra sự tổn ti một cái gì đó ngoài mình, không phải mình KH nhận ra

"những thay đổi cảm giác về mình liên quan đến sự cỏ mặt hay vắng tật mặt cla me, ổi tượng vật thể đầu tiền mà trẻ nhận ra chính là thân thể người "mẹ (haylà người nuối dưỡng)

`3 phát tiển này song song với sự xuất hiện nhà câu tiếp nhận ấn tượng

tw giới bên ngoài của tr, 3:_ Nhu cầu iếp nhận ác ấn tượng ththế giớ bên ngoài “Nhiễu công trình của các nhà tâm í học chuyên nghiên cửu tr lọt lông, như V.Stern,K- Bdle,C Ođpca đêu nhận xế rồng, r lọt òng chưa thể những hình nh dâm íd àsơ đng nhất đ có th lên hệvới hiện thực xung

“quảnh, ngay c ngũ thức cũng không có ranh giới rô ràng, Để tân ạivà phát tiến mối quan hệgiữa đứa trẻ với thế giới bên ngoài cần được thiế lập Đó

là một rong những nhủ cầu được nây inh sớm nhất trong thời kì ơ nh ~

hủ cầu tiếp nhận các ấn tượng từthế gii bên ngoài

°

Dẫn dẫn đứa trẻ đãcó thể phân biệt được các âm thanh và mùi vị khác

"nhau Tiếng nồi chuyện bình thường hoệc tiếng hát khe khẽ cũng lâm cho tr | chú ý Trẻ có thể nín khóc vàkíng nghe những âm thanh địu dàng của ôi ru, long hát của người lớn, Tếng động mạnh hoặc ngỡ lieu gay git ca long Tối cũng có th làm chotrẻsợ há khóc

Đặc điểm quan tượng của rẻ sơ inh là thị giá và thính giác phát iển hanh hơn các cử động của thân thể (Điều này phản biệt đa rẻ với con vật

“non, vì con vật hon cũ động được hoàn thiện rấ sớm) Sởđĩcơ chế nhìn và

"nghe được hoàn thiện sớm hơn để iếp nhận những ấn tượng bên ngoài |

là nhờ sự trưởng thành nhanh chóng của hệ thân kinh, tước hế à bộ ao,

ĐỘ não của trẻ sơ inh có trọng lượng chí bằng một phân tư nâo của người lớn ác ế bảo thần kinh chưa phát tiển đây đủ như tế bào (hẳn kính ca|

"người lớn, Mộc đầu vậy, ngay tron thi mới đời, `Đên ngoài Ngy từ những tháng đầu tên trọng lượng của não được tăng lên, những phân xạ có điều kện để thiết lập mối liên hệ giữ trẻ với mối trường ở: có th hình thành

“đây thân kinh đần dẫn được miên hóa Nhờ đó việc thủ nhận những ấn tượng bên ngoài được thuận lợi Chỉ trong vài uản lẽ đầu khu vực hoạt động

ii hy gid trên vỏ não đã tăng lên 50%,

"Những nếu ta nghỉ tằng sự tưởng thành của bộ não tự nó có thế bảo|

‘am cho sự phát tiến các giác quan của trề tì đó là một sai âm Điễu quan trong là do ảnh hưởng của các kích tích từ thế gi bn ngoài, nếu không có

“hông kích tích đó thì bộ não cũng không thể phát tiến được Điều kiện thiết yếu để bộ nào có thể phát tiển bình thường à sự luyện ập cức gúc

“quan trồng cô lập với thể giới bôn ngoài thì nó sẽ chậm phát uiển một cích để (hủ nhận ín hiệu từ thế iớ bên ngoài Nếu đứa rẻ bị gi tong nh:

"nghiêm trọng Ngược ị, nếu trẻ iếp nhận được mtột cách đây đủ các ấn tượng thì phân xa định hướng được phát tiển nhanh chóng, Điễu đỏ biểu Điện ở khả nắng tập trúng nhìn và nghề của rẻ vào ức động ánh sáng, mâu

100

sfova&m than, D6 co sca sr phat iểntâm sau này, Do đó người lớn cắn Chú ý tạo ra và tổ chức các ấn tượng bôn ngoài cho tr tiếp nhận, như đem đồ vật ạ gn tế, cúi xuống tổ chuyện với tr, phát ra các âm thanh

"nhẹ nhàng ch trẻ nghe v3 để phát tiển nhanh các phần xạ định hướng cla tr vào thếiớxung quanh,

Phin tom của trẻ sơ nh, bước vào thắng thứ hai đã bất đầu chủ ý đến, mặt người = các kết quả nghiên cứ đã xác nhận rằng trẻ hường mìm cười với các ình bầu dụ, với những đường nét của mật người hơn là các hình cảng có đường ết đó, nhưng ấp xếp lộn xộn Sư mỉm cười này chỉ là một phan ứng đối với một đấu hiệu hình mật người hơn là đối với con người, chỉcần đưa một trật nạ có đủ trần, đôi mất, mũ, không cần có miệng và, sen bé cùng mm cuồi Dù sao đây cũnglà một đặc điểm quan trọng của rể sơsinh Chính nhủ câu này là cơ sở cho những nhủ cầu khác của tr, như

nụ cầu gia iếp,hủ cầu nhậnthức đặc hệt là nhụ cấu nhận thức

-% Nhu cầu gắn bó với người khác oLlông trẻ em đã có những ứng xửlàm cho người lớn, nhất là người me phải quan tâm, như mút, bám nữ, khóc, mìm cười, muốn được êm ấp vỗ ề, thể hiện một như câu muốn gắn bó với người lớn, Phân xã rú đâu vào bụng vào ngực mẹ, một mặtlà để m vũ để bđ, nhưng mật kháclà nuốn áp vào đã thị ng để được ðm ấp vỗ về Có th nồi, quan hộ với nguời mẹ qua xúc giác

là quan trọng vào bậc nhất và cũng được xuất biện sớm nhấc Hiện tượng đó, được gọ là sự ấn bó mẹ~ con (hay nồi rộng ra, giữa em bé và người lớn gẵn

0 Từ đó gắn bổ được dịch từiếng Anh và tiếng Pháp ATTACHMENT Day l8 một khá niệm tâm học xuất hiện tữ những năm 70 củ thể XE bất đâu ‘bo nghiên cứu Âu châu, trước hấế à mô t một phương thức ứng xử rong, '#Mido Blonloy, Ainswoh nu ên, sau đó 22220 và một số tác giá khác đưa

‘quan h@ me ~ con, de bgt trong năm đâu, báo gồm quan hệthể xác cũng

"như tâm I Đây là mối quan hệ đầu tiên và quan trọng nhấ, tạo điều kiện

ho sự phát iến sáu này của r Thiếu đi sự gắn bô mẹ con thì em bề sẽ khó phát iển bình thường, ngay c sự sống côn cùng gập nhiễu khó khăn

“Chính vìvậ sau kh ính nổ, cả người mẹ và đứa con đều tất nhạy cảm với sự iếp xúc gẫn gũi da thị và đều có nhu cầu gần bổ với nhau (nữtrường hợp cá igo Boi vy, nhiễu bac s nh khoa chủ trương để chơ người mẹ được ôm ấp

101

"0 bĩp cho đứa con của mình ngay cả khi nĩ mới lịng (Kaus va Kennel,

"ai bác g nhí khoa người MỊ, từ năm 1970 đã chủ trương để cho người mẹ

“được ơm ấp, xoa bĩp cho con của mình ngay khí nĩ ltlịng tạo r+ kiểu ứng

xử đặc biệt giữa mẹ và co ngay Hi mớiinh như sau: nguời la đặt em bề cịn trấn trưởng lên bụng người mẹ để người mẹ sở mơ, bất đầu từ những ngơn tay, những ngĩn chân trong khoảng 7 8 phút, sau đồ sở vào thân mình, si qua cánh tay, bắp chân rối cuối cũng vuốt nhẹ vịng quanh bụng, Hai ác giả

"này khẳng định rằng cách ứng xũ đơ la hốt sức cân thiết vàcĩ tác dụng títh c0 Hai ơng cho răng vệc ách cơn ra khơi mẹ quá sớm sẽ làm tổn thương cho quan hệ gấn bơ mẹ con sau này, đã chỉ một chốc lá sau khi để ra

“được mẹ xo bĩp, nhưng điễu đỏ cĩ lợi sấlâu dài ch sự phát iển sáu này của đứa con) Ở một số nhà hộ ính ở Mĩ người ta cũng chủ tương chờ cho sối quản hộ gắn bồ mg ~ con này được tiết lập mới tách con ra khỏi mợ để đưa vào phơng đành iêng ch trẻ Ở nước ta cĩ một số bệnh viện sân chữ tương, thấy vì nuơi đề để thiểu thắng trong ơng kính bằng cho mẹ ấp ũ tgonglơng Kết quả l lệ sống và phát iển được cao hơn

“Trước đây, nhiêu nguời cứ tường là mối quan hệ gần bổ mọ con chỉ là

“một thứ nhủ câu thứinh của , được ình thành trên cơ sở một nhủ câu

ốc tức là nhủ cầu ăn uống) Ngủy nay, ua nhiều cơng tình nghiên cứu,

"người ta đã nhận ra rằng đây cũng lã một nhủ cầu gốc, cổ ngay từ đầu, lắc {eb mot sink ra Nay ef lo hi, nhủ cầu này cũng đã xuấ hiện rấ sim, ary P Harlow, mtn tm học trẻ em Mĩ, đã làm thí nghiệm với một con khi mới sinh ra bằng cách tách nổ khối mẹ để ra khơi nơ Sau đồ ơng làm

mổ hình hai con khi gi một con bằng thép nhưng lại cĩ một bình sữa chơ cơn uống, một con bằng lơng khi thật nhưng lạ khơng cĩ sa, Kế quả quan Siklà kí con chỉ m bám lấy mẹ giả cĩ lỡngxù cho đà ở đồ chẳng cĩ lấ một

ot se no, mdi my khoảng 15 tiếng đồng hỏ cịn khỉ mẹ gii bằng thép thĩ khicon chẳng buơn đối hồi đến cho đã cĩ hẳn một bình sữa ngon ở đ

Harlow gọi nhủ cầu này là tiếp xúc ifm nghi” (comfort contact) Ts cảm thấy để chịu khi được chung đụng với người lớn như được băm, được hơn huy nhiên đây chua phải là như cấu gia tiếp Nhủ cu iếp xúc thân thể trong gia đoạn đẫu này cơng giống như cu của con khí Nhưng đĩ là tiên để quan trọng cho nhủ cầu gieo tiếp được phát iển tên cơ sở hoạt động của người lớn ong quan hệ với đúa tr

ta

“Chúng tacổ (hểđ đến một ki luận rằng vắng mẹ từ những ngày đầu mới

| do nỗi bất hạnh to lớn đố với rẻ em, Trong tường bợp bị tách Hội

| mem (de mẹ ch bị ốm căn phá cách bay do mộtí do nào táo, tht

| đêncản tiết phê Hnp cho tạo mối quan gin bo me con Nha

| lun bo kc iy cũng cĩ hể tha min dye bi người ức, miễn à người 4c ang yu thong sn lng om i, v8 wt chin ng me cab Lúc mới ảnh ra cái mã tềnhận ra đầu in chính là mẹ nình Trước khí

"hận ra để vậ sung quanh tì hình ảnh của mẹđãfn vào đâu ĩc nơn nút của lim cho no gắn bĩ một cách hết sắc tự nhiên với hình ảnh ấ, Mặt mẹ,

"mộidahị của mệ ất cả những thứ đĩ tạo ra cho bề một cảm giác an tồn, đễchu, mà cuộc sống của trẻ khơng thể hiểu những “Trong mối quan hệ gắn bỏ mẹ ~con ðả ai phía mẹ và con đều phát rà điều đĩ được ứnhiệucho nhau TÍn hiệu của mẹ được biểu hiện ở những cử chỉ, động ác, nét mật, giọng nồi hướng về đứa con nhằm gợi cho nĩ phản ứng ấp lại Ở ‘quanh hủ đến mình nhưla khĩc vặn mình, cọ quây chân tay Nhờ đĩ mà đa con, túy chưa cĩ li nồi hạ cứ chỉ hướng vẻ mẹ một cách chả định, nhưng ở 6 cang di 6 thể phát ra những tín hiệu khiến cho người xung

“gi xung quanh, trước hế là người mọ, nhận ra và đp ứng được nhủ câu củnbé nhưcho bú, thay (4 ớ, ơm ấp vỗ về tạ rasự gắn bồ ok “Thơng qua những hiệu phátra từ mẹ và con, nhiễu cơng ình nghiên

“¿đi tổng kế được bốn kiểu quan hệ gấn bỏ mẹ ~ con như su: gin bo của cả bai mẹ con đễut ~ Kiểu thứ nhất TÌ hiệu phátraðcả mẹ và con đều mạnh, nghĩ là nhú ra bá thiết Trong trường hợp này, mối

an hệ gắn bĩ mẹ con được thiết lập một cách dễ dàng thuận lợi Kiểu

‘iy à phổ biế, mẹ rồn con vuơng xuất phát từ lơng ước aư mong đợi của

"gười mẹ đố với sự ra đời của đa con Dây khơng nao đốivới bản thân người mẹ mà cịn là một sự thuận li gu báu cho sự hátuiể tố đẹp sau này của đứa trẻ, chỉ là niềm hạnh phúc

— Kiếu thứ ha Ín hiệu phát ra từ người me thì mạnh mà phát ra từ đứa con ạ yếu, Thường thì đây là trường hợp của những đứa t bị hiếu thăng hay khuyết tật bắm sinh Trong trường hợp này, ngui mg khơng

Ên gao ếp với con một cách quả mạnh mê hoạc hối hủ, mà nên ià lếp nhẹ nhàng, từ tốn Nên thường xuyên nhìn vào một con, trồ chuyện

ˆRhến ÀMADU1dh họ in Ho dự Ch tết ng sf bn en ing un da di E0 niei T177 070000 1010010102nninrirrirvrsrepirrtaiml

đề ch hưng a đc ap dcBiptnhye|, Trọn oto nh tne con mith mg ing ang gin aye, Scien ha gun ype cl

sinning | mcs ne nh ion thnhịdagotfp gi en

ME đế Thu ch nh th th cà nụ | NEN con neni inn Sng go ol i chưng dẫn dẫn em bé tiển lên nãtlg động hơn Sang tháng thứ hai xuất hiện

Ces ae Tag 3n nọ TH nh tM unset đc AE ngợi ion ngang mưgtdndeae| M4 vá i chin hn phn nn đụ | EY HEE ấp in ch he xưng ngời tm th Mực nin di nh ng nể ci

‘dita con, không muốn giao tiếp, vỗ vẻ âu yếm nó Vì không nhận được tín hiệu đáp li từ người mẹ, tín hiệu của đứa trẻ phát ra yếu dẫn đi, có khỉ m mm à ernie ae "Ngay ại ngày nh ở trẻ hình thành nên những phản ứng vận động xúc cảm

đặc biệt hướng tới người lớn Phân ứng này được gọi là ph cảm hớn hớ? mất hẳn, và trẻ làm vào tình trặng ủ , mật mỗi, đễ mắc phải chứng bệnh,

đêm cảm, tứ là Nhông muốn giao iếp với người xung qưanh, không để ÿ|_ Phúc cảm bởn hở thể hiện ở chỗ, đứa rẻ nhìn chằm chằm vào mặt ngướt lếm,niệng cười to toát, đi khi phát rá những âm thanh nhỏ (gừ giỏ, chân

.âến oi iệc xung quanh Khác phụe tình trang này hoàn toàn thuộc phía

tay khua tối tí hi người lớn cúi xuống "nói chuyện" với nó Sựthể hiện

"dời me Lòng yêu thương và trách nhiệm đối với một sinh mệnh nhỏ

nầy của như cầu giao iếp với người lớ là nhụ cẫu có tính chất xã hội dâu

hoi v vội biết đâu lạ có hể thức inhc tiên chú lim mẹ số ấp

Tế hi ngờ phụ hũ, Côn ếu mộ l do nào đó mà người evẫn | gen củ đứa tẻ 3 uất hiện phức căm ha h cùng là kế túc Hi vợ sinh Abe sang eh rai

~ Kid thi Tin hb phi ra đều yếu ở cả mẹ và con Đây thực sựlà

mộ ai họa Cân phải có biện pháp khơi dậy tín hiệu ở cá ai phía Trường, hợp nề tấ cần sự hỗ trợ ích cục của những người xung quanh, cần cá thấy thuốc lẫn nhà eam hee

Tạo được mổ liên hệ gắn bồ mo ~con ngay từ những ngày đầu rẻ mới ra đồtlà một cách phông ngừa tốt hất, rãnh cho trẻ ngu cơ chậm phát triển lệch ạc vinh lícũng như tâm sa này, Một kết luận hết sóc quan trọng

“của tâm lí học hiện đạ là nhiễu rổ lon tâm lí v sau, kể cả lúc đã trường, thành, cổ thể tìm nguyên nhân từ những nhiễu loạn trong mối quan hệ gắn

bó mẹ — con ở những thắng năm đầu của cuộc đồi Nhông em bê thiếu sự

sắn bó yêu (hương của người mẹ từ tấm bề thường luôn luôn sống ong nh cảnh cô đơn lo lắng sợ hài, sau này ớn lên thường mang theo những mặc

“cảm tröng quan hệ với người ung quanh, thậm chí còn có thả độ chống đói thủ nghịch

1 ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỀN TAM LI CUA TRẺ HÃI NHI (2-15 tháng)

1 Giao tiếp xúc cảm rực tiếp với nguời lớn là hoạt động chủ đạo của trẻ hài nhĩ

“Cuộc sống của trẻ hài nỉ hoàn toàn phụ thuộc vào người l6n: đi

"gười lớn cho ân tết thì người lớn cho mặc, người lớn ao ra những ấn tượng bên ngoài cho trẻ (hu nhận v+ Do đổ giao tiếp với người lớn là một như cầu

‘ie this cia tem Dia tr cn phải được sự chăm sóc thường xuyên của

"hgời lớn mới thôa mãn được những yêu cầu cơ hổ, Mật khá cũng hi do cự của ngườilớn, đã khiu gợi rể em những xúc âm bạn đâu Mới dnh ra rẻ

“cổ phương in để giao tiếp, nhưng trong khí rô chuyện với tế người lớn

‘hung mayen im kiểm sự đấp ứng của trẻ để phán đoán xem nó đã tham gốa

‘os gla tiếp hay chưa Nguời lớn, đặc iệlà người mẹ, thường coi những

iu hiện trên nét mặt của trẻ như là đang gaotiếp với mình và nguời lớn bất

“đu đối xử với tẻ như nó đã biết iao iếp đàng hoàng rỗi Chính nh vậy mà

105

túc

đứa trẻ được đưa vào môi trường gia iế và gao dếp dẫn dẫn tở thành một

"nhụ cu sống của Cũng tờ đó những phương ện giao tiếp mới được hình thành, đặc bật quan trọngà những cử động

"Để cho tẻ căm thấy để chịu, người lớn phải đáp ứng nhủ cầu giao tiếp

“của trẻ, Nếu rẻ không nhận được sự khuyến khích tình cảm th chứng ở

nên hủ động và trong tương li nó rất khô ếp xc với người khác, mà điều đösẽgây trở ngạlớn cho sự hình thành nhân cách sau này,

Trong phức cảm hớn hở đã thể hiện rõ ột thi độ xúc cảm ch cực của trề đối vớt ngờ lớn.Tr rất vui mũng Kh de ao thé eye tiếp với người lớn Thá độđồtiếp tục phát tiển mạnh suốt trong thôi kì bài nhị

Go tếp trực tếp với người lớn có ảnh hướng mạnh mẽ đến sự phát triển tâm lícủa trễ Đặc bệtlàvẻ mật xá cảm Giao iếp là để thỏa mân nhủ cẩu về người khác Một nhủ câu mang tính người đậm sâu Khi giao tp, gud lom bể âm, chuyện tò, bát hồ cho rẻ nghe cũng là để Nhêu gợi nở rẻ

“những xúc cảm đầu iênvẻcon người

“Từ nhụ cầu tiếp xúc da tị ca người lớn, rẻ cảm thấy để chịu khi được

bể §m, được nếp vào người lớn hoặc được hôn hít (được ọi là gia tiếp ện "nh đến giao tiếp thực sụ ới người lớn Vài mà trẻ đã có những phương Rao tiếp (chủ yếulã các cứ động) là một bước phát tiển rô ật từ tuổi sơdinh đến tuổi hài nhị.Trong gia tiếp với người lớn, ẻ tiếp nhận được những sắc thái cảm xúc khác nhau của người lớn được biểu hiện qua née mst, giọng nói của họ, rỗi dẫn dẫn rễ cũng biểu hện được những cảm súc khác nhau của "mình Trong quan hệ "te con" (ni rộng ra là người lớn - em bộ), cá hai đều đấm mình rong mối quan hệ yê thường ấy

`Vào khoảng tháng thứ6 đến tháng thứ ®, trẻ xuất hiện một hiện tượng mốt lúc cõ người lạ đến gẵn tò chuyện với em bé, bể không mim cuỗi ngay như tước mà cra so hl, từ chối không muốn giao iếp, có bé cúi mật

"uống, lấ tạ che mặt hoc chi đầu vào chăn hay la khóc âm lên, Đây là một mốc quan trọngtrởng quá ảnh phát iể cảm xúc, Trong nhông ngày đầu trẻ chỉ có phần ứng cảm xic thô sơ hi có một nhụ câu nào đó được thỏa

nân hoc không được thỏa mãn Dẫn dẫn phản ứng ấy được phân định rõ

| "nếthơn,em bê ôra biết sử dụng một số dấu hiệu khác nhau để yêu cu điều ny, dia khác hoặc tổ khó chịu hy sợ hãi,

Bb đầu biết quấn ấy mẹ Người mẹ không phải là một đối tượng một vật thể c8 những thuộc tính vật] nhất định đình thủ, màu sắc, âm thanh nh những vật thể khác, mã à một đối tượng ca nh yêu Splư gợi sự suất hiện nàylã mốc tổ chức thứ bai ong quá trình phát triển Cùng lóc ấy sự hành thục của hệ thần kính cho phép có những cảm giác rô rật hơn, thực hiện 8ưực một sổ vận động, điều khiển tư thế trong vận động Như vậy là đã xuất biện ranh giới giữa bản thân và vật thể xung quanh, công tá là xuất hiện

"mộ bản ngà (hô sơ (cũng lu smd, cằm nắm các đ vật Từ đó nhủ cầu giao iế trực tiếp sẽ nhường “Càng với gia? tiếp trực iếp với ngư lớn, dẫn dẫn ở ẻ xuất hiện nhú có thổ gọ là cái“ tuy con at md nad,

hb cho gla tiếp vì đồ vật tá là giao tiếp vớ người lớn để được ip xúc với

đồ chơi Thường thường trẻ muốn cằm nấm, sở mồ những đổ vật kHÍ người lớn mang đến cho, Lúc này người lớn rổ thành khâu trung gin giữa trẻ vớt

đồ vật, sự giao tiếp này dẫn dân hình thành một hoạt động phối hợp gloa người lớn với trẻ em (như cảm tay trẻ gồ vào trống Với sự giao iếp này

"gười lớn dẫn dất đứa trẻ đến với thế gi đổ vật và hướng dẫn nó biết hành, động với các đồ vật đơn giản (nhưlác con xúcxắc, cằm tha, bá.)

“Một quan hệ ty ba tế em ~ người lớn ~ đổ vậ) được hình thành Em bé

“hả năng chuyển ình cảm với mẹ sang đồ vật, gọilà đ vật quá độ(Objet

:

“uốn "cầu cứu” người ớn giúp nó giả quyết hành động với đỗ vật nào đó

mã nô không làm được, như khêu quả bóng lần vào gằm giường hay mở Ì nấp ra khôi hộp

ho host dng phi hop vi ng, Gt ny nh kh nang bt che | ảnh động của người lớn Khả nang này điều Mện quan tong a ep | thụ những điễu đạy ỗ của ngườ lớn, mở tông vốn kinh nghiệm của tỏ Khả năng bắt chước những hành động của người lớn được phát iển mạnh trong suốt thời kì hải nhị, đến ~ 8 thẳng đứa trẻ đ biết châm chữ theo dỗi các

“hành động của người lớn và bắt chước lại những hành động ấy Nhưng thông, thường trễ không làm lạ ngay mà phải sau một thôi gian nào đó, có kh sau vài lỡ Đến cuối tuổi hài nhủ thĩsự bất chước tãng ln x xt, tr chải tóc iổng mẹ đọc ích giống bố lau bản giống chí

õ rằng những hành động của người xung quanh đã ảnh hưởng đến sự bình thành những phẩm chất tâm của trẻ rất lớn Việc bắt chước một nguời lớn nào đồ (hưởng là người nhã) khiển cho thi độ của trẻ đối với sư vật và

Xi người xung quanh luôn luộnệ thuộc vào thái độ của người lớn đó Người đ6 yê thích ổì trẻ cũng yê thích Như vậy là quen hệ của trẻ đốt ớt tiện thực ngay từ đâu đã là quan bệ xã hội

“Trong quá trình giao ếp, ngườ lớn luôn luôn hướng dẫn, tốn nắn hành

Yicủa Hề—Nụ cười tô tẽ bằng lòng hoậc vẻ mật cau lạ về không đồng ý của

"người lớn khiến đứa tề có thề nhận ra là hành vi của mình đúng hay không,

‘ing, Ding con đường đó, đứa rẻ đẫn dẫn hình thành được những thối

“quen tốt và học được cách ứng xi đúng đn,

TẾ nhiên trẻchỉ sũn càng gaotếp với ngườ lớn kh nó cảm thấy an toàn và thoải mái về ình cảm Người lớ cảng gợi ra nhiêu xúc cắm dễ chịu bao nhiêu, Chì đứa tẻ cảng tích giao tiếp bấy nhiều Quan hệ giữa đứa trẻ với người lớn lóc

này là quan hệgắn bó đặc bộc Nế trước đây côn nằm tong bụng me tai nhỉ

và người mẹ cộng nh vẻ mặt ính thị bây hài nhị và người mệ lại công ii

Yề mặt súc cảm (5 Trẻ em cân có sự ấp thương yêu của người mọ (nói rộng 7a là người lớn) Duợc thương yêu, đứa tế sẽ có được một đời sống tâm in định, bình thường để phát tiển ỗ nhiều mật Ngược ại không có sự gắn ghi #4 thương, em bé phải sống tong cảnh cô quanh, luôn loôn sợ hÃ, lớn lên

"mang nhiều mặc cảm kh tiếp xi với người xung quanh và nhiễu em đã mắc

Rõ răng trong suốt một thời kì hài nhị, nếu không có sự tiếp xúc với

"người lớn tũÌsự phát tiển âm lí của trẻ sẽ không thục hiện được Cia tiếp sớingười lớn được coi là điều kiện ên quyết để rẻ lớn lên thành người 2 Sự phát triển vận động, hành động với đ vật trường xung quanh và định hướng vào môi

“Ba tháng biết ly, bảy tháng biết bô chín tháng là d biết F, có th coi

rd kt cia nha dân (4 vẻ quá trình phát triển vận động từ thấp đến

ảo của đóa trễ trong năm đầu tiên, Cùng với sự vận động ấy, đúa tế còn Điế sở mô, cảm nắm các đô vật xung quanh rồi hành động với chúng, như nêm xuống đất hay gỡ vào nhau tất cả những vận động và hành động đó (6nanipuÏation) là bậc thang đâu iên để dắn dẫn trẻ có thể nắm được những hìnhthức hành ícủa con người

3w tiến bộ của những vặn động và hành động của rẻ hoàn toàn phụ thuộc vào sự hướng dẫn của nguời lớn Nếu người lớn thường xuyên chủ ý tới {ub vat chức hành động cho tẻthìviệc đả chuyển trong không gian (như bò, «chp chang) va vie cm nd các đổ vậ và hành động với chúng có những

"bước tiến bộ tô rộ và đồng vai rô ch cục trong sự phát iển âm

Bồ là vận động đẫu tiên của tổ, khoảng chủng từ 7 8 tháng tr bất đâu biết bò Lúc này trẻ cổ gắng vươn tới đồ vật đang thu bút nó Thoạt iên là 'eườn, sau đó là bò lôm côm cả hai chân hai tay Trước trải quá một thời gian đài đ học cách đứng dậy trên hai chân có vận ôi Xhông cân vịn tay, đi uen rỗi cổ chập chứng từng bước một Quá tình này khí biết trẻ phát hông diễn ra một cách tựnhiên mà tấ cần sp đờ của người lớn Thông thường trẻ không tự đi mà để thích nghỉ vớ động tác bồ (A hình thái vận động đặc trưng của động ậ0 VI vậy người lớn cần tần thưởng thường xuyên

hi tre noe đi để việc địtheo tự thế đồng thẳng được thẳng thế

“Trong những thắng đầu tên trẻ khẩm phá mồi trường xung quanh bằng,

th giác thính gác và cả vịgiác Sau hăng thứ ba, rẻ bất đầu dòng ha ay để 5m đổ vật ai bàn tay tạo ra những ấn tượng xúc giác về đồ vật giúp chơ {eb bit dug vt de tinh dom gd của chúng,

Đến tháng thứ tư trẻ bất đâu nắm lấy đồ vật Nhiều khí trẻ nấm chắc

‘rong tay một đồ vật hỗ âu, ty vậy trẻ vẫn chưa âm chủ hoàn toàn hành động nấm

Từ tháng thứ sáu tỡ đi th động tác nấm được cải thiện hơn, bản tay

"hướng về đồ vật, ngón tay cái đổi lập ớt các ngón tay khá, nhờ đó trẻ đã cắm đồ vật bằng các ngôn tay, Công vẻ cuối năm, động tác nắm cảng chính xác hơn: Vị tí của các ngôn tay dẫn dẫn thích hp với các kiếu đỏ vật (quả bóng được cảm bằng những ngón tay xòe rộng, khi cm khối vuông tỉ các gon tay A theo gờ cạnh)

`MộLlhi đứa tr có thể câm nắm đổ vật rong ta nó bất đâu thao tác ới

“đồ vật bằng tay Những thao tá đâu tên rất đơn giãn như căm ly rổ buông,

*& Sau đồ thao tác rỡ nên phúc tạp hơn, tạo ra những kết quả nhất định như

đấy đồvật ra hay xích lại gắn lâm cho oom Ii đặt nghiêng ngữa kêu loong,

“nong hoặc xô búp bê ngi xuống, Khi trổ nhận ra kế quả đồ thì nó lập lập lại động tác đó một cáchthích thú, co Kh cd làm lại động tác vào đ vậtkhác

"Những thao tác bằng tay của đối với đồ vật tiến bộ ất nhanh từ chỗ:

ehũÿ ca rẻ chỉ hướng tới đồ vật đến chỗ biế hướng chủ ý đến kế quả Nhờ:

.đồsự định hướng vào đồvậtvà không gian xung quanh rô ràng hơn Lúc đâu

sự định hướng này côn mang ính chất hỗn hợp, chưa phân bit được các phương diện khác nhau, nhưng đó là cơ sở để phát tiển tâm í Các quá trình

tâm lí (như quan sát tự duy, rí nhớ vx ) không phải là bấm sinh mà chỉ được nấy nh và phát iển dẫn dân tưong quá tình tẻlàm quen với thế giới

"xong quanh, chủ yếulà bằng sự vận động và các hao tác với đổ vật

CChỉkhitrể bất đầu thực hiện các vận động và thao tác với đổ vật thì các

#iắc quan của rẽ mới phát iển mạnh hơn và có thêm nhiệm vụ mới là bắt đầu điều khiển, đu chính đối chút những vận động và thao tác của trẻ Chỉ aot ete ho, ỉ tuy trẻ nhận được các ẩn tượng tờ đổ ật, nhưng vẫn chưa

"nhận biết được sự khác nhau và ý nghĩa của những ấn tượng đó

Cô thể nối tầng, định hướng của trẻ vào thế giới xong quanh trước hết bằng sự vận động và thao tác đố với đổ vật, trên cơ sỡ đó mà làm phát iển

ee qu rin tam lí tồi sau mới có sự định bưởng bằng các quứ tỉnh tm lí

“Ta có thể nhìn thấy đứa tẻ lâm quen với không gan như thế nào qua cách tế hoàn thiện những cử động của cánh tay hướng về một đỗ ật mã nó

đi theo cử động của tay và bất đâu nhận thấy đổ vật xa hay gh, 16 mới

‘ham ga vao tiệc iễu chính cũ động của taycho ph hợp Hành động làm chủ hông gian này (ttối đỗ vậg diễn ra sớm hơn nhiễu so ớt sự xác định hoảng cách và phương hướng bằng mắt Ngoài 6 tháng ta nhận thấy khi đđm ty tiếp cận đồ ậc mắt trẻ đa biết nhì tho tay và cuối cũng biết được

Xi ựícủa đồ vật đó Cho đến khoảng một năm thì mắt của trẻ mới xác định chính xác vĩ tícủa đồ vật rong không gian và mới điều khiển, điều chỉnh cứ động của tay một cách tương đế chính xác

“Quá tình cấm nắm và thao tác bằng tay với đồ vật giúp rẻ biết được các thuộc tính khác nhau của chúng như hình dáng, trọng lượng, độ dày, độ cứng do đô rẻ có thể thay đổi các ngôn tay ch thích hợp với các đồ vật ấy Thư vậ là đồ ật đã bất buộc” bản tay và sau đó la cả mất nữa phảitính đến các đặ tính của nó Đến 10 hoặc tháng rẻ mới đạt tới tình độ chỉ mới nhìn vào đồ vật mà nó định cằm, các ngón tay đã mớ ha (heo hình dạng thích hợp với đồ vật, có nghĩa là gác bằng mất vẻ hình dạng và kích thước của

“đồ vật đã điều khiển được hoại động thực tiền của rẻ

Từ khi tẻ biết hướng tới kết quả của động tác với đỗ vet thi cong, đồng thời phát hiện được những thuộc tính của chúng, đổ vật có thể di chuyển, cổ thể rơi, có thể phát thành tiếng, có thể bóp méo, cúng hay ốp lại gẵn nhau hay tách xa nhau Nhưng tr chỉ biết được tính

“chất này khi đang thao tc với các đổ vật và nếu ngùng lại thì "kiến thức”

ấy công biến cuối năm, sau khi đã nhiều in thao te td vt va nhiêu lẫn gh lại

n tượng về nó thì lúc đó đổ vật mối bất đâu trở thành một sự ổn tại thường -M9ên trong thế giới sung quanh với những thuộc ínhổn định

Cẩn chủ ý quá tình phát tiển vận động, thao tác với đ vật và định hướng vào môi trường xung quanh tự rề không thể thục hiện được mà phải S8 hướng dẫn, kích thích bằng tình cảm, í tuệ cũa người lớn Nhiều công, trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nếu tẻ bị biệ lập khỏi thế giới người ớn thì

"

eu go ở trẻ những động tác ích cục với đổ ật xung quanh làm mất đi những cử động têu cục nói rên,

"Nhờ người lớn hướng dẫn, tổ chức sự vận động và hao tác với đổ vật đứa trẻ có những biểu tượng đầu tiên về th giới xung quanh, àm xuất hiện

"những hình thi đâu tên của hoạt động tâm Ì giúp tr định hướng được vào

thế giới và tạo nên những iên đề để iếp nhận các lạ nh nghiệm lch sử ~

xã hội khác nhau ở những ga đoạn sau này Quá tình nhận biết một số đối tượng như là một vật thể khách quan tổn

ti thường xuyên cô những thuộc únh nhất định cũng được Paget nhiên cứn, (heo 0ng sự nhận biết ấy được hình thành qua một quá tình kéo đài từ

sưrảnh đến lô thẳng với6 gia đoạn

— Hai iả đoạn đâu là phản xạ rồi một số vận động được lạp lại thành,

‘quen Nhuộc (chủ yếu ð rẻ sơ nh và đâu tuổi hả nhị

ti đoạn 3: xuất hiện phần ứng quay vòng, một vận động tạo ra một Xết quả, như lác một đồ vật tạo ra ếng kêu ỏi ícại để m nghe tiếng kêu

— Giả đoạn 6: đủ có im thấy hay không thấy đỗ vật khí biến mất, em bé

vn im Sovớicon vượn thì đến đây trẻ đà vượthơn vượn, Lúc này trẻ nhận ra đối tượng là một phúc hợp nhiễu cảm giác, Quá trình này iagttđã mô tả như iệc ây dưng một tòa nhà, hết tẳng này đến tầng khác Người ta có cảm tưởng như một tình tự có sẵn, Thực ra trong:

"qutrình đó cảm xúc tác động rấ lớn, câm xúc đã quyện vào đó [2]

na

TL

| 3 Hinh thanh nhang tiền để của sựlĩnh hội ngôn ngữ

Í_ _Nhữ cầu Bo tp ti ngườln à sự ảnh hướng vào môi trường xung

Í qanh iề cảng tăng đà làm này in Thả năng ti tế, Khi go tấp rẽ

| bắt chước những âm thanh tong lời nó của những người xung quanh Dữa thắng một đa tr bình hang co thé parang âm thành phó“ Những âm thình này ở nên mạnh hơ Hi được ngư lơ dt sang “rò tẻ thường tích thí châm chỗ láng nghe lờ ngu lớn ni vớt mình Su 3 havin" ong ia ếp vi ngườ ln, đứa uc thểbắtchưc những han gu dưỡng vụ nồ ba nững nó Chẳng hạn tính thoáng

‘aco th tập thững âm hạnh "ò4" rong môm những đứa trẻ heo ng gua hay ng” wong của ng lớp Cuộc “duyện "gia ngườln vớ nẻhãi nhỉ Hi nhìn bê go tưởng ching nv mh hg the a Wha gan at cg

Xi eh ee shih eh de a png in và bắt đâu c những

hn gt se th heh ke ato tnt ea gud Te thing non mig ct Ki ghee những âm tanh vụ vềvà thường namo nghenhng am than tn keg md, th ang v8 ex nim at a gti ao ếp vi ngườ lớn hơ, thông qua nhanh bập bọ của mình, Nếu được ngời ờn đáp ứng tị đức 'ề cản tịch thả phát ra nhi âm anh bập bọ hơạ Âm bập bạ ny c ý

Bí vô cùngoln đối vớ sựphátiển ngôn ng sau ny Trọng gp Set0Ệhọccáchsữ thong hia Wn i xuất iện ên cơ as PS hop ho đụng mi lưới he th acd co ve hoe nd động của nin va he Qt dy tr thd i nd tag Ann sa Ni ht ef "na us

“eam: iu Nang cash ogy ping dh ng in

dh im i.e ang tm ln chỉ r đổ tog cho an hy,

sd Hn pial nin qu tinh, he qui tình hành được mới

en ga ccm tans tenga ng gun ‘ued, ht hi nghe ngôn ngũ như nghe những âm anh nào

ÂN âm l ết tổ đu tên quyết nh tá độ phân ng của t, cũng te $BSếLđịnh sự hiền ngôn ng của sở, Chẳng hạn kh ng lớn nộ với rẽ

“đây ớt bác? với ng iệu nông rẻ như iện dữ hi đứ er

L_

ng

sn mo bode Oa khóc Nhưng vẫn câu "Lại đây ới bác" mà lại nói với trẻ

bằng ng điệu ấu mến, u yếm thì đứa trẻ nhoén miệng cười và đưa tay tá Cuối uổt ải nhị mối iên hộ giữa tên đổi tượng và chính bản thân đối tượng ở nên rõ tùng và phong phú hơn Đó hình thức đầu tên của sự thông Miếu ngôn ngữ, Lúc này tẻ có thể chỉ m đúng đổi tương mà người lớn hi

Những điều quan trọng đốivớitẻ không phả là ệc m liếm đúng đổi tượng

sma quan ong là sự m kiếm đó cối để giao ếp với người lớn Cũ mỗi lân được

"gi lớn ích lệ đứa tệ hết sốc vui mừng, àm tha man ne goo ip

Như vậy, rong quá trình tiếp xúc cm trực ếp với ngườ lớn, sự thông hiểu ngôn ngữ của rẻ dẫn dẫn mang tính chất tích cục hơn và tổ thành một tong những phương tiện quan trọng để mỡ rộng khả năng gao tip ca tre ớinhững người xung quanh

“Tôm hi, sự phát iển của tề trong năm đầu tiên song song với việc tiến tới độc lap về mại sinh hoe ea con người, gai đoạn này chủ yếu là tạo ra

"những iên đề rất cần thiết để sau này hình thành nên những chức năng tâm, eta con ng

CÂU HỎI ÔN TẬP CHUONG IV 1 Sự khác nhau căn bản giữa rẻ sơ lnh và con vật nonlà gi”

“ Cá nhủ cầu nh học (xẻ n, uống, nhiệt độ.) có phả là tên đểcủa sự hát idm ti eta trẻ khôngt

3 Nhu cfu tiếp nhận ẩn tượng từ thế gi bón ngoài được thể hiện như thế

"Bào, và có vái Hô g] đối với sự phát Hiển tâm ícủa trế -4 Sugn bộ của tr với người lớn giai tồ như thế nào tong sự phát iển cản

5, Phân ích những tiên để của sự nh hội ngôn ngữ ở tẻ Nêu r vai ồ ccủangườilớn

.6.ˆ Sự phát riến vận động và thao tác với đồ ật ở trẻ hài nh có những đạc idm git

HƯƠNG V

ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM LÍ

CUA TRE AU NHI

(TỪ 15 THANG ĐẾN 36 THANG) 1 SỰ PHÁT TRIỀN HOẠT ĐỘNG CỦA TRẺ ẤU NHI

1 Hot động với đồ vậtlàhoạt động chủ đạo của ấu nhĩ Ngay rong thời kì ải nhí, rẻ đã thục hiện những hoạt động khá phúc Lạp với các đỗ vật, nhưng những hành động của trẻ bài nhí với đổ vật chỉ là vu vơ manlpulalon) chứ chưa nhằm vào việc khám: phá chúc năng và phương thức sử dụng nó Do đó té chơi nghịch với cá thìa cũng chẳng khác chơi với cái bút cái que

Khi bước vào tuổi ấu nhí, mối quan Bệ giữa trẻ với thế giới đô vật được thay đối đáng Đỗ vậ lắc này đối vớ trẻ không phá chỉ là cái để nghịch, để hơi mà còn chứa đựng rong đó một chức năng thất định và có một phương thức sử dụng tương ứng, Chẳng hạn cái thìa đùng để xúc cơm và có cách cảm ôìa nhất định Với sự hướng dẫn cña người lớn, đứa trẻ bướng hoạt động của trình vào vệc nắm cách sử dụng đổ vậc Cứ như vậy nó nh hội được những kinh nghiệm lịch sử - xã hội được đúc kết vào trong các đổ vặt Do đó hoạt động đồ vật của tỆnghy càng giống vớ cách sử dụng của người lớn (như cảm

it cm hia, go trống tháo mở ộp) Hoạt động này của ề được gọilà hoạt động với đồ vật một loại hoạt động đối tượng) Ở trẻ ấu nh, hoạt động với

đồ ật ở thành chủ đạo, Vĩ nhờ có hoạt động nây mà chúc năng của các đô lẫn đầu tiên được bộc lộ ra tước đứa t và đổ vật xung quanh trở thành

“đố tương thụ hút sự chủ của , khiến rẻ hãng há im kiến, ôi cả này

"tháo cái ia ấp vào cái nọ, bận rộn suốt ngày:Chính nhà vậy mà tâm của ể hít tiển mạnh, đặc bit à tí tuệ Chức năng của đỗ vật thuộc tính ẩn tông trẻ không thể phát hiện được bằng những bành động chơi ~ nghịch như

rể hải nhí ấn làn, Hành động đổ vật cña trẻ ấu nhĩ cũng khác về chất so với các hành động tương tự mà nguời ta thường thấy ở loài khí, Con kh công có

"hành động với đô ật, nhưng không nhằm tìm hiểu chức năng của đổ vật và

us J

cũng không cỉn tìm hiểu phương thức sử dụng tương ứng Con khí có thể ung nước trong cốc nhưng cùng có hề tống nuớc trong chậu, rong x0, miễn

Là có nước Đối với con khi thì chậu, cốc, sô đều như nhau Sau kh tha mn

cơn khát xong, nổ coi những đồ vật đó cũng như mọi đổ vật khác và hành động với đô vật đồ theo nh huống ngẫu nhiền Côn đố với tr, khí được

"ngờilớn dạy cho cách tống nước bằng cốc, thì sau đó mỗi khi khát nước trẻ chỉvào cốc à đôi lế cức,nếu người lớn mangcốc đến tì rẻ rà mừng đưa cốclên miệng để tống Như vậyà tỏ đã nấm được chức năng của ái cốc và biết được phương thức hành động của cá cốc theo kiểu người Điều đó rổ và

‘uy nin không có nghĩa là sau khi đã nh hội được một hành động với mộc

đổ vậ hào đó thì tẻ sẽ luôn sử đụng đồ vật theo chức năng của nó, Chẳng hạn

khi đùa nghịch, đứa trẻ có thể cho bản ty vào cốc để ọc nước, nhưng lúc đó n6 hoàn toàn biết rằng hành động này không phủ hợp với chức năng của cái

eốc, Trong lúa tuổi uốc, trẻ hài nh có th àm bất cứ hành động nào mô tr

Điế được để tác động vàn một đồ vật (như cảm que gò vào cốc, ềm cốc xuống:

sr.) eon t ấu nhị, sau khi biết hành động đúng với chúc năng của một số

đồ vật nào đủ, rẻ cũng có thể hành động biến bá đi theo ý tích của mình,

‘ching hn, niu hi nổ cũng muốn hành động vớ ái cốc một cách iện, nhưng trên một mức độ hoàn toàn khác trẻ ấu nh đã nấm được chức tự do tùy

"năng cơ bản của cáicốc và phương thức bành động tương ng Điều quan rong rong khinh hội những hành động sử đụng các đồ ật sin hoot hing ny th ng thời cũng nh hội được những quy tắc bành ví "ong 4 hội Chẳng hạn khi hôn đối 6 th ném cốc xuống sàn, nhưng rỗi nó

tôrasợhảihinhữ vào mật ngườilớn nó biết làm nhưvệyl vị phạm quy tắc 5d đụng đồ vặt Thá độ của người lớn lúc này đồng từnh hay phán đố l hết sức

quan trọng để cũng cổ ệc nấm vũng hành vỊxi hội cho tr,

Do nim được phương thức hành động với một số đô vat ma sw dink hướng của trẻ vào thế giới đổ vật cô một bước phát triển mớt, Khi gặp một đi Vit, trề không chỉ muốn bit *đâylà cái gi?" mã còn muốn biết "có thể làm

gi vớ cái này?" Nếu được hướng dẫn thường xuyên của người lớn, trẻ em sẽ hanh chóng nầm được phương thúc hành động với đồ vật (heo kiểu người

"Đây là một nội dụng quan rọng trong tiến trình học àm người của Suối

"Am đit ta), TĨnh hình này dẫn đến mâu thuẫn giữa tn ch cục hoạt động của Hề với sự “bảo vệ” cấm đoán của nguời lớn, Do đó đổ chơi a đi là để

‘i qu3ết mẫu thuần này, Trẻ không hành động với đỏ vật thậ thì bành

“đông với đỗ chơi ầ mô hình của đổ ậtthậ0 Đồ chơi trẻ lú này hết sức cân thiết chẳng khắc nào cuốc củy đối với nguời nông dân, mấy móc đấi ớt 'agwời công nhân, phòng thí nghiệm đối với nhà bác học Người ta có thể ví đến tề ấu nhủ như là một “nhà hoạt động thực tiễn” hay “một nhà thục

"nghệ , bởi vì chỉ bằng hoại động với đổ vật trẻ mới có thể khám phá được chúc năng của chúng và phương thức bảnh động tương ứng, Tuy vậy bành

“động với đồ vật thật vẫn mang một ý nghĩa hết sức quan trọng, Do đó người lớn cũng cần mạnh dạn cho tẻ tiếp xúc với đồ vật thật (nếu không gây nguy kiểm), và đy cho tế hành động đúng với các đồ vật Ấy, mật kháclại phải tạo acho trẻ nhiễu đồ chơi để trẻ có thể hành động với chúng như đổ vật thật,

‘ic bit loại đồ chơi chứa đựng nhiều yế tố ích thích trẻ hành động giúp

ho sự phá triển âm lícủa trẻ thuận

% Các loại hành động vớ đô vật của trẻ ấu nhĩ Đổi với mỗi loại đổ chi hay đồ vật thậ, trẻ đều cố gắng tm Mếm một Bhương thúc hành động tương ứng Sựiiếp súc với giới xung quanh ngày cùng Tông hìphươngthú những hành động với đồ vật mà tê nấm được ởlớa tốt ấu nhí dĩ những hàn, đông th lập ác tối tương quan và những hành động cong cụ à những hành ong cy neha dsc iệ quan trong vk supháttiển của ề hơn cả hành động ới đồ vật cũng ngày căng phong phú Trong số Hành động công cụ la hành động trong đó một số đồ vật nào đó được sử:

“dụng như một công cụ đế tác đọng én các đồsật khác Chẳng hạn dùng thìa súc cơm, dùng dao để thái rau

ur

Việc sử dụng công cụ đà cho là những công cụ cằm tay đơn giản nhất hông những chí lâm táng thêm sử lo tự nhiên của con người, mà còn làm,

lo con ng có thể thục hiện được nhiêu ảnh động mà nế chỉ bằng tay

hông (hìkhó có thể làm được hoậc kế quả kém C thể xem công cụ như lÀ

Khí quân nhân tạo của con người, àm trùng gian giữ con ngườ và tự nhiên tsi fu nh tê mối chỉ họccáchsử dụng một số công cụ sơ đẳng nhất

"hư ha, cốc, bắt hỉ uy vậy, những cát đó cũng đã có ý ngha rất lớn đối

Với sựphậtiể âm lí những công cụ đồ đã mang trong mÌnh những đặc

“điểm chủng của mọi công cụ: cách thức đùng chúng là do xã bội quy định và SấU ạô của công cụ i cho chúc năng của chủng quy định,

“Công cụ là khâu trung gian giữa bàn tay con người với đỗ vật cần tác

"động ti Và tác động đô diễn ra như thế nào lại tầy \huộc vào cấu tạo của

ong eu Ding \hìa để xúc cơm khác xa với dùng tay bốc cơm vào môm, VỊ

‘iy Việt sử đụng công cụ đôi hỏi thay đổi hoàn toần động tác của tụ làm,

“h9 bần tay phải phục tùng cấu tạo của công cụ Chẳng hạn khi cảm th xúc,

am cho wo migng, di hd tay chm đúng vào cán thìa và cằm ngửa thìa mới

“ắc được cơm trong bất, từ bát đưa (hẳng thìa lên môm 181 mới cho vào

"rôm, Cô nghĩa à động ác của tay phả được thay đổi sao cho phù hợp vớc

“SN tạ0 của tha Sự uy đổi này diễn ra nếu trẻbiế chủ ý đến mối quan hệ Ef09công cụ và đối tượng mà hành động hướng tới ữ là qua hệ iữ dìa

và cơm), nhưng đây không phải là ệc để đăng đối với uẻ, bởi vì trước de hớichỉbiế hảnh động bằng tay trực ếp ên đối tượng (ứ là bốc cơm bằng

t9) chữ khôn thông qua một công cụ nào Trẻ chí nắm được hành dong

Sông cự một cích đúng đần khĩ có sụ hướng dẫn có hộ thống của người lớp,

TNBHỜ lớn làm mẫu cho rẻ, hướng đẫ sự vận động bản ty sao cho thủ hợp

ới công cụ và luôn nhắc nhỡ tr chú ý đến kết quả Cứ như vậy trẻ se nh

“hôi được những bình động công cụ cần cho cuộc sống hằng ngày (như cắm,

thìa xc cơm, cằm cốc uống nước, cằm bút chỉ về tên giầu.) Có thế chin

304 tình nh hội hành động công cụ thành nhiều giải đoạn:úc đâu công cụ

củ là Sự kế đài bàn ta của trẻ (rẻ nấm lấytịa và đưa gắn vào bất rỗi sạc am da tng en tmổm y như đa nắm tay lên mỗm vậ, Lá này sựch ý

SA trẻ hông hướng v cng cụ mà chỉ hướng vẻ đồi tượng (không hướng vẻ

‘a thin ma ei hướng vẻ cơm) Do đó hành động chư thể thành công (om ng

ơi vải hế tỏ chỉ đưa được cá thìs không lên mởm) Ở giá đoạn này mặc

du trẻ đã cằm công cụ, nhưng đây chưa phải là hành động công cụ mà chỉ mối là hành động bằng tay Sang gi đoạn tiếp theo, trẻ mới bất đâu chú ý tới quan hộ giữ công c và đối tượng mà hành động hướng tới (giữa thìa và cơn) Lộc này tr phải làm đi lâm ạinhiê lần mới đạt kết quá Cuối cùng, chi Bhi no ban tay thích nghĩ đây đũ với cấu tạ của công cụ tì mới xuất hiện hành động công cụ đích thực

nh động công cụ mã trẻ nầm được ðlứn tui ấu nhỉ chưa phải là hoàn toàn thành thạo, còn phải tiếp tc hoàn thiện thêm ong điễu quan trọng là chỗ, rẻ nắm được chính nguyên tắc của iệ sử dụng công cụ, một trong những nguyên tắc hoạt động cơ bản của con người Nhờ đó tong những trường hợp khác trẻ có thể tự mình sử đụng một đổ vật nào đ làm công cụ (như dũng que khêu quả bóng duớt gằm giường)

._ Hành động Hiế lập các mốt ương quan

Đồ là những hành động đưa hai hoc nhiều đối tượng (hoc các bộ phận

“của chúng) vào những mổi tương quan nhất định tương không gan Chẳng hạn "hành động chẳng các khối gỗ than ins hp hoa dong pp ce ch Ngay rong tuổi hài nhị, trẻ đã bắt đầu thục hiện các hành động với đổ

‘at như tháo rụ lấp vào, đậy lạ: Tuy nhiên, các hành động này có đặc điểm,

là tiến hành, trẻ hài nhỉ chưa biết đến các thuộc tính của đổvật,.chưa biết ‘hon đổ vật theo hình dáng và kích thước sắp xếp chúng theo một tặt tự

"nhất định Ngược lạ, những hành dộng thế lập mối tương quan mà trẻ bất

ấu ĩnh hội ở tuổi ấu nhí đi bôi phải tính đến những thuộc tính của đối tượng Chẳng họn để sếp được hình thấp cho đúng, rễ cẳn phải chủ ý đến tương quan về độ lớn của các khi gỗ, phải biết sếp khối gỗ to nhất ở dưới cảng tôi chồng lên n lượt nhăng hối gỗ nhỏ dẫn Hành động với đỗ chơi lắp ghép cũng thể, trẻ cản phải biết thuộc tính của đổchơi và chọn các bộ hân so cho giống nhau hay phù hợp với nhau để xếp lại theo một tình tự hay liều cách nhất định để tạo thành một chỉnh thể

Đây là những hành động khá phúc tạp đối với trẻ ấu nh, bi vì những

"hành động này phải được điều chỉnh bằng chính kết quả thú được Nhưng

0 lại chưa thể ty mình tạo ra kế quả đó, nhất làö rong thời Mì đâu, ề rất

đ đạt kế quá ny, chẳng tưởng sắp sếp ng tng Ng in cn phat |

cm rẽ đặt kế quả đúng bằng cách lìm mẫu cho r và dúp tề thực hiện

Sách hành động để dẫn ân rẻ nắn được hành động đó Suen hoi nhng hin dong |

HH nh ong (hế lập các mối tương quan như vậy các chức năng tơ,

Nho tr Si nhớ, tưốn tượng tr duy được phát tiến mạnh đc

is uy eve quan ảnh động, âm cơ sở cho sự hát dn cae aca ns

“949 hởB$àU By httuy rực quan hình tượng vàarduy go,

& Gio tu thé tng ding ~ Hin vận động đặc trơn của con nguời sec Al an mot ia rể bắt dâu những bic đ chập chưng,

"nhũng thành công đó, chẳng bao lâu đứa rẻ bất đầu cảm thấy thích đụ mộc

Âu bị nga lên, ng xuống nhưng tề vẫn không chán nản, Dân đẫn động tác lấn Ái được động tác bò và nở thành phương thức cơ bản để dĩ chuyển tưng không gian, để Uến gần tới những đối tượng hấp dẫn Tuy nhiên, bản thân các cử động đivẫn chưa phối hợp được hài ho,

Động tác đi ngày cảng tiến bộ, đứa trẻ đã làm chủ được thân thể của

“mình, những bước đi trở nên mạnh đạn, các vận động được thực hiện mà

‘hong gy cảng thẳng như trước Trẻ không những chỉ đi mà còn chay, Not đăng hơn tr chạy nhiễu hơn đụ chạy ấy tháng bằng hơnlà i, Ki da biết đi thành tho số, các bước đi đã tự động hoá, bắt đâu thích làm phức tạp ho bước i của mình như đi thụ lờ xay vòng quanh

"hiểu khi còn muốn vượt qua một số đồ ật, Lúc này tề ấtsy mê thực hiện zácbàiập đi đo người lớn hướng dẫn Do đó, nên tận dụng thi cơ my để

tp những động tác vận động khéo éo cho trẻ đ việc đi đứng cũa chúng tử

"nên mạnh dạn vành hoạt hơn,

Di theo tự thế thắng đứng là một bước tiến cơ bản nhằm làm cho trẻ độc Lập vỗ mát nh học, đồng thời là một bước quan trọng ong việc biển đứa ‘ob trổ hành người,

hờ biế đị tê bước ào một thời me: th tế xúc tư do, độc lập hơn vớ thể giới bên ngoài, Việc biết đi có ác dụng phát iển những khá hãng định hưởng trong không gian Cảm giác đ trở thành số đọ khoảng Sách và trítrởng không vian của đối tượng Nhờ đó tẻcó thể ước lượng sơ

Độ khoảng cách giữa mình với đ vt xung quanh

hi đã biết đi, những đồ vật mà trẻ muốn tìm hiểu trở nên phong phú và

ã dạng bơn nhiều, phạm vĩ của chúng được mớ rộng đáng kế, Đặc bệ: là nó

li

=8 th hành động với những đổ vật mà trước đậy nĩ khơng được phép sở mơ

(ớt Rhone với ới được

Ni vie thành thạo, đứn tế huthậ cho mình nhiều knh nghiệm vẻ cuộc ống bi những khĩ khăn cĩ tể ấp phổ nhurđ uống bậc hang mà thơng

iavào tường dễngi cảm đuợcoa mẻo mà đặt mạnh hìđốbịnĩclo đặt chân

“gưổng Vũng nước th bị bán Đồng thời ộc Bế đi cũng mồ rộng khả năng "iểtnhữngthuộctíthcủa đổ tậtvà|M nơng dụng chúngđượcết

hơn,

“Kết quả quan ọng nhờ việc iết đi củntrề cơn thể hiện 6 sự giao tp với

‘ewe xung quanh được mỡ rộng hơn nhiều, Trước đây hi chưa biết đề

chỉ ga iếp chủ yếu l với những nguời thân rong nhà, nay rẻ đã bước qua

hơi ngưỡng cứ chật hội của gia định để ra ngồi sân, ngồi đường Ở đây

tưŠ gập nhiễu người qua li hơn, ẻ đã biết chơi với các anh các chị ở bên

“hằng Xơ, t đà biết xem người lớn làm vệc xung quanh và càng muốn

TRhÍch vào những cơng việc ấy Diễu dé Khong ning im phong phủ vốn

kinh nghiệm nêng của rẻ mà cịn phát iển nhủ cầu giao iếp và ích thích

khả năng giao tiếp bằng ngơn ngiở nĩ,

"Tĩm li, Siếđ là một bước trưởng thành của trẻ khơng chỉ về mật sinh học (thể cứng cấp) và quan trọng hơn là vẻ mặt xã hội Tử đây đứa rẻ với

tư cách à một con người thực sự, cĩ tính độc lập ong việc chiếm lính thế

.Eới đồ tw rong iệ giao iếp với những người xung quanh,

.I- SỰ PHẤT TRIỀN TÂM LÍ CỦA TRẺ ẤU NHI DƯỚI ẢNH HƯỚNG 'CỦA HOẠT ĐỘNG VỚI ĐỒ VẶT

‘ae sang tu du nh trẻ an khơng cộn là một thục thế bất lực nữa, Nhỏ hoạt động ch cực với thế gii đỏ vật và những người xung quanh và khả

"năng ii the tư thể thẳng đúng ong khơng gian mà đời sống âm ícủa

tHỂcĩ một bước phát triển to lớn, Những biến đối vẻ chất của đứa tẻ wong ‘al nae iếp nây quan trọng đến mức mà nhiều người cho dé a lal dows

“quyế định cho cả đời ngườc

“Thật ấy, đứa tơ lên 3 đãbiế dũng nhiều đổ vật rong sinh hoạt hằng

"PB, Biết tựphụ€ vụ biết giao tếp bằng ngơn ngũ với mọi người và biết thục

hiện những quy ắc hànhvísơ đẳng tong ã hộ Sau đâylã những thành tị

hit ign tam nối bật của tẻ đu nhị

“hoạt động với đỗ ật, cảng kích thích trể hướng ti ngườ lớn, mổ rộng go tiếp vớihọ để mong được họgiúp đỡ trung việc hầm vững cách thức sử dụng

“đồ ật xung qưanh Dĩ chính là yếu ổ àm nly sinh tẻ như cắn giao tip ớinguời lớn bằng ngơn ngũ

“Sự xuất hiện ngơn ngữ nĩi là sự kiện quan trọng Ngơn ng vừa là vật thay thếcho “Theo PigeL ngơn ngũ đồ vật thật, vi là phương iên giao tiếp

cĩ ba ưu thế so với hành động vật chí 1) Hành động bằng tay diễn ra với tốc độ chậm hơn nhiều so với lời

mơ tá L2) Hành động bằng tay bị hạn chế bởi khơng gia chặt hẹp và thời gian, tiếp,ungkhi đơ nhờ ngơn ngữ, tư duy đề dàng vượ ra khỗi đới hạn đĩ 3) Hành động bằng ta diễn ra tuân tụ tững í mộ, cơn ngơn ngữ thìcho Điển tượng vẻ tồn bộ (cơ hồ như cùng xây ra F3

“Ngơn ng đã tách tư duy ra khơi hành động, Nhờ đĩ tư duy phát tiến theo quy luật của nĩ,

"Đơng thời với sự phát iển nhủ câu gao iếp bằng ngơn ng, vệc th,

uy eg hiệ tượng do hoạt động với đồ vật mang li cĩ ý nghĩa tolớnđối với

“9W hấ tiến ngơn ngữ của tr Các hiện tượng đĩ tạ rà cơ sở đ lĩnh hội

"ghi của các từ và để liên kế chúng với ình ảnh của các sự vật và hiện tượng rong thế giới xung quanh

“Tuy vậy việc phát iển ngơn ngữ của trẻ ở tối nây phn lớ là uỷ thuộc, vào sự dạy bảo của ngườ lớn Những đứa trẻ mà gud Km tga tp hay được thoả mãn nhủ câu gia tếp thì thường nĩi rất chậm Để kích thích uề

ol, người lớn cần đời hồi tẻ phải bày ổ nguyện vọng của mình bằng li nĩi

“Tron hi hot động với đ vậttr em thường gặp tình huống cụ th, trong

0 các đ vật và các bảnh động với đồ vật chưa th ích rời khỏi nhau Trong

‘nha thức của ẻ dường như chứng lên vết với nhan thành một tình huống |

đánh trống haychính tr đang cằm dùi đánh vào trăng Lôi ni lánh uống là

biểu đợt cho toàn bộ nh huống này, Đứa ẻ lên ba chưa hiểu được các

"en ting là đốchícá ống tự đình làchỉ hành động go vào rểng

vài cảng không thể hiểu nổ lờ nối đánh trống" kh ách rời ti

thề Cũng ây đứa ẻchícóthéhiểu nổ 'ấtay nà?” kh trởng thấy

‘mgd Kin chia tay rat tay nó Bồi vậy để trẻ nhanh chống hiểu được li

Ti chúng cần phổi ết hợp lờ ni với mộtdnh huống cụ thể trong đá các

hình động ớt đồ vật được thục hiện, lúc này trẻ chưa phản ứng tực Hếp với

TỪ nổi tà phân n§ với oànbộỉnh hướng lôi ni kế hợp ới nh huổngcụ

thề mối go thành íniệu hành động đố vớ ẻ lên hal eh, ‘Tinh hung uth + Loi nol = Tin hiệu hành động của tỏ

‘Str kE hợp giữa ời nồi với tỉnh huống cụ thể được lập đi lập lại nhiễu Min, dn dẫn đứa trẻ hiểu được lời nói mà không phu thuộc vào tnh,

"huống cụ thể nữa,

Sau mer ud bi hoe som hom, ie hid ii tích khởi tình hướng

cu thé dave tin 86 £0 Nha 6 ngu on c6 thể dùng lôi nối để chị dân

hành động Của Hẻ và sự phục tùng của đối vi chỉ dẫn của ngời lớp

trở nên vững chắc hơn Chẳng bạn ngườ lớn có thể yêu cu trẻ cằm lấy một

A wat nào đó được cất vào một chỗ quen thuộc hay để gắn với một độ ạt

Khác trước mật, Tuy nhiên việc thông biều ngôn ngủ vẫn chưa thể tách

hôi inh huống cụ thể ngay,

Đối với ha tuổi, lờ nối có tác dụng khối động sớm hơn nhiều sọ với

li Bồi có tá động km hãm, iễu đó cô nghĩa là đứa trẻ bất đâu thục hiện

hành động nào đó theo lờ chỉ dẫn dễ dàng hơn nhiều so với việc ngưng at

"hành động mà người lớn buộc thôi làm hay cấm đoán Chẳng hạn ngưi lớn bảo trẻ "đánh trồng đ" th đứa trẻ hành động ngay lập tức Nhưng kh nó đang đánh trống mà người lớn bảo: “hôi không đánh trống nôa” tì nó hông ngừng ngay được, mà phải một lúc sau mới thô,

Chi Ki việc hiếu lời nối tách rời nh huống cụ th thì việc chỉ dần của

"gởi lớn mới bất đầu điều chỉnh hành i của tẻtrong những điễu lộn khác chau Khả năng này thường có ở đứa trẻ lên ba Trong thời \ì này sự thông hiểu lời nồi của người lớn được biến đối về chất Đứa tr không chỉ hiểu nang tr ing biệt mà còn có thể thực hiện những hành động với đỗ vật theo sự chỉ dẫn của người lớn Lúc này tr rất thích nghe bế chuyện, nghe doe tho

Việc nghệ và hiể lời nói vượt ra tn hung cu th là một thành tu

nt quan trong eta tr ấu nh Nô giáp trẻ biết sử dụng ngôn ng như là hương tiện cơ bản để nhận thức thể giới

1 Hink thành ngón ngàtich cực (nói)

“ẻ lên bai hoạt động với đỗ vật ngày càng phong phủ thì gio iếp với

"những người xung quanh ngày càng được mổ rộng, đc biệt từ 20 thắng

“đứa trẻ trở nên mạnh đạn hơn cổ nhiễu sáng kiến hơn, điều đồ không chỉ thúc đầy rẻ lĩnh hội ngôn ngỡ, thông hiểu lồ nói của những người xung

‘anh mà còn kích thích trẻ phát iển ngôn ngờ tích cục Đây là thờ kỉ phát cảm ngôn ngũ Trẻ không chỉ uôn luôn đi hỏi biết đượ tên các đồ vật mà còn cố gắng phát ra các âm để gọi tên các đồ vật đó Chẳng hạn tẻ nêu

"hững câu hỏi di iy, cig ia", đôi hồi người lớn phải giả đạp

‘cho nova tr rt thích thú khi gọi được đúng tên các đổ vật và hiện tượng Xung quanh Việc đó lại thường được người lớn khuyến khích và tán thường, lâm cho nhịp độ phát tin ngôn ngũ của trẻ tăng lên rõ rật, đặc bitlà vốn từ

“được mở rộng nhanh chóng và phát hn cũng được chính sác hơ, “uy nhiên, ta thường bất gộp những lới nồi của tr giống với lời nói của 'Rgwớlớn Chẳng hạn "ãa”hỉ tẻ nồi là "Hmămg", “chuối thì r nó "chú

“eh” ei tr got a “xi, “bổ ca” thì té gọi là “mổ cam" người ta gọi oi ngôn ngũ ấy là ngôn ngỡ tự tị Sởđĩ ở trẻ xuất hiện loại ngờn ngữ ấy là

t thứ nhất à đo người lớn gẵ gũi nồi với nó như vậy, họ cho tằng nói

bs

hư thế dê hiểu hơn thứ ha là trẻ nghe không chuẩn, bộ máy thủ âm

yà phát Am chưa chín mui nên phát âm b{ mớo tếng thứ ba l do vốn tụ

SA tỏ còn nghẻo nàn nên trẻ phi nhĩ ra một số từ để ện gao tiến Nếu dạy trẻ nổi đúng ì ngôn ngủ tự tị sẽ mất đ nhanh chóng, “hong chúc sống và hoại động trẻ thường

bất gặp những sự vật và hiện tưởng la lùng, đủy hp dẫn khiển trẻ muốn nói lại những điễu đy tích tha và

"gðe tiên ấy cho những người xig quanh, Đề mong có sự đồng cảm vi Trình rẻ phê ìm cách diễn đạtÿ nghĩ của mình sio cho người khức hi dane,

lig đ6 đời hỏi rẻ phải nắm được mặt ngữ pháp của tếng mẹ đề, Lức đâu oe

tường ũ§ câu mộtiổng Chẳnghạn kh trẻ nồi "năm" s nghĩa là muốn mi

“Me cho con a cơm” Sâu đỏ rẻ đồng câu ai tếng heo ha mô hình chủ yer Chiinat cg 6 ng ah me xc; con coh vài ngữ cộng với bồ gt ne

‘ke i md) Diya iu chat hin mr thd cng bi tị

ce hh ng ch 6 vit Vi UẺ em cha wing ripping ay

ingame be thì nồi là "bế me, “on dt eth "eS von” "Thẻ lêt 2” 3 tuổi cả nhà học nổi Đăng vậy, lên 3, ngôn ng ch cực

tia tr Phẩ tiến ạnh nề, rẻ rất tích nối vàhỏi uôn môm suốt ng, Nhạc

146 Mộc sử dụng các ình thức ngữ pháp của ếng mẹ dẻ đạt ới một bước

tiến bộ đăng LẺ Trẻ nói thạo các câu đơn giần như "con ngổi vào lông mg,

“ede ban di tung tân ta đường", "sắp mất điện rồi" Đến cuối tuổi thứ 3t

Đi được những câu khá Phúc tạp như "Tại anh đánh con nên con khóc "Aƒ

Tà bắn Khong doe cối ngoài pho, "Co đã ra chân rô nhưng vấn

in dt, Lt no của er thưởng gắn lên với quá trình ti giác và như l ao

cho minh mit ei php iêng khác với người lớ Có thể coi đủ là loại cả

Pháp chuyển iếp đến cũ pháp chuẩn mực với hai đặc điểm: thứ nhất a ea

trúc củ phâp tương đương với trình tự rẻ giác được (cá gì nhì thấy tước

thì nổi tướ), như câu "khóc, Hồng Thuỷ" (nhe tiếng khóc trước mốt nhập

"hấ HỒng Thu, 'Re, nh bt (đâu iên thấy tả mẹ rơi rổ thấy me nhật

‘A cut cng Ä thấy cát bũt được nh lên Thứ hai là trẻ thưởng đạ lêndầu cất Hẻ tấ thật cân thiết hay mong muốn tức thờ nh "Ngữa g3 nga" Ke,lấycho"(Nguyễn Huy Cẩm),

“Nồi đồng ngũ pháp Hếng mẹ đẻ là thể hiện trẻ đã đạttớ một rình độ cạo

Ung sự phát iển ngồn ngủ Về thục chất dì ngôn ngủ đã ở thành một

“Theo nhiễu công trình nghiên cửu và quan sắt hằng ngày, người ta nhận,

#ttằng sự phát iển ngôn ngũ của trẻ mang đặc điềm gi ính rõ nÉc bê gái

“học nổi nhanh hơn bé tra; ngược ại bề trai bọc nói chậm hơn nhưng lạ tô ra iểulời nói của người khác Kh

2 Suphst ign tuệ của trẻ ấu nhí Suốt tuổi hãi nhí, tẻ đã bắt đâu tí giác thuộc tính của đổ vậ xung: -quảnh, nắm được những mối liên hộ đơn giản nhất iữa những đồ vật đó và đi bất đầu sử dụng các mối iên hệ này rong cúc hành động chơi nghịch của

"mình Và tiổi ấu nhị, việc nắm vũng hoạt động với đổ vật và mở rộng giao tiếp bằng ngớn ngữ với những người xung quanh, ạo điều kiện cho tê ấu nhỉ phát iển tríuệ một cách mạnh mê

“Những dọng hành động giác à những dạng hình động te day mới đang

“được nh hành là iểu hiệnöxÿtnhấtcủasựụphá in í tệ củ i (& Su phat trig tr ge wa sự hình thành những biểu tượng tễ các thước tính của đồ vật Đầu tuổi ấu nhị, khả năng giác của tr con hết sức sơ sùi, mới chí nhận -được các đấu hiệu nào đổ của đỗ vật đang đạp sào mất rỗi căn cứ vào dấu, hiệu đồ để nhận biết các đối tượng, đô chỉ là đấu hiệu bên ngoài mang tính

“chất ngẫu nhiên và côn mơ hồ,

4⁄2 34,,Ạ]

Ti ite ca dave tin vt, ty đi dẫn chính là nhờ tổ được hoại động

St đồ vật nhếtÌà hành dong cong cu vt hành động thế lập các mối tương

“uth Trong Sài hành động vứt một đồvậ nâo đó để nh hội phương thực

8 tụng hồ ì đông thời cũng trí gác được ích thước và ình dạng cha nó,

ớt đa học hục hiện hành động thế lập những mối tương quan no của

pi ea chon và lên lếtcác đối tương ha các phản của chúng cho ph hợp No hình dạng, độ lớn, mầu sắc, xếp chúng vào mới tương quan nhất định

{tong Không gia, tì rẻ cũng nhận ra được các tí, phương hướng và mình

\wsip xếp của các đồ vặt Như vậy tứ là ẻ dã hình thành được những hành đệ ví giác mới, đồ là những bành động định hướng bên ngoài tạo tên đề

4 thi lập Hhững hành động định hướng ben rong sau này Việc ầm vững hành động ịnh hướng bên ngoài không đến ma nguy lập

chủng đã chứa sẵn các

9 sánh đổi chiếu lựa chọn sao cho phủ hợp, nếu không sẽ không dụ đến

TH kế quả nào hết chẳng hạn trẻ phải lập rấp các bộ phận đâu cá mình cá,

Thi cự vảy có để hình thành mọt con á, bay sếp ác ình tương ứng vào

Tp, Những đổ chi như thế đãđạy trẻ hình thành những hành động ịnh

‘nan ben nga nm ppt tin ha ed huge tịnh cacácdói ong, sự đối chiếu, so sinh những thuộc tính của ác đối tượng bằng các

Phá tiến mạnh 6 trẻ lên ba Nhờ đó Hẽ có thể bành động theo nu nụ

"ew n yeu cd Vig ua chon theo mẫu bằng thị giác à nhiệm vị phác

đập độ hôi phá hiểu rằng có nhiều đÝ tương có thuc inh ping sha

Ni dot Gann a được: người thầ trên ảnh và độ ật que thuc ưng một cách dễ đàng, Cô nghĩ là rẻ dã đồng nhất các dấu hộu củ

46 tương thật và hình ảnh của chúng

.Hành động định hướng bằng mắt cho phép trẻ tích luỹ được khá nhiều Điểu tượng vẺ các đối tượng trong hiện thục và được ghi lại ong k ức, biến thành các mẫu để so ánh với các vật khác rong khi giác chúng Chẳng

“hạn tí ác ác đổ vật có ình tam giác trẻ nói lề "giống cá nhà", những để vật cô hình rên trẻ nồi "giống quả bóng", những đổ vật bình bẫu dục, trẻ 0i "giống quê dưa chuộf, những đối tượng có màu đó, rẻ nói: "giống cò”,

"những đối tượng có màu xanh, tẻ nói "giống cố", Vig ich lu biểu tượng vẻ thuộc tính của các đổ vật tuỷthuộc vào mức dộ làm chủ được sự định hướng bằng mất rong quá tình hành động ớt -đỒ vật, ĐỂ cho vốn biểu tượng của trẻ vẻ các thuộc tính của đỗ vật được phong phú, cẩn cho trẻ làm quen với tính đa đạn của các đỏ vật và khí hành

“động Với các va ấy đôi hôi phải inh đến các thuộc nh của chúng, Các công tỉnh nghiên cứu đá chứng minh rằng, trẻ lên ba tuổi hoàn toàn có thể tiếp nhận được những biểu tượng của nam hình (ồn, bẫu dục, vuông, chữ

“hột tam giác) và ám mà (đỏ, da cam, vàng lụ, xanh, tim, ering va den, taychưa biểu thị được bằng ngôn ngữ một cách chính xác(VX Mukhim) "Nghe độ cao của âm hanh tức là gác mốt quan hệ giữa các âm thanh, theo dộ cao cũng được phát iển tốt ở trẻ ấu nhí, nhưng với điều kiện có sự

#l4o đục chủ đáo Cn gip trẻ giác những m thánh có độ cao khắc nhau, Đằng các bài hất đơn giản và hấp dẫn và chỉ cho rẻ biết những âm thanh có

độ cao khác nhau phát ra từ những đối tượng quen thuộc, như con gà gáy "0 60" hay con vịt kêu "cặc cọc cặc", Những đỏchơi phát ra âm thanh cũng hấp

«din tr chy ing nghe Cân khuyến khích tẻ gộ trống, nung lục lạc hay nnhũn nhấy theo nhạc để phát iển Nhã nang iế tấu

1 Sựphátrifn duy Cuối tuổi hài nhỉ

ở nhiêu tỏ đã xuất hiện những hành động có thể coi đó

1 mim mống của tư day, rẽ biết sử đạn mốiiên hệ gia đối tượng để đạt đimục đích, chẳng hạn kéo cái ổ đế lấy quả cam đụng rong đó Nhưng việc

"hy chỉ xuất hiện trong ình hướng đơn giản và quen thuộc Như vậy ẻ đã biết sử dụng mồi liên hệ có ẵn để thực hiện mục ích của mình (quả cam đã

"sằm trong tổ,đo đó muốn ấy quả cam thì phả kéo cả ái rổ đến sẵn mình)

“Trong tuổi ấẩ nhỉ việc sử dụng các mố liên hệ có sẵn giữa các đồ vật như vậy

“Đgìy càng nhiều Nhưng sự biểu iện của hoạt động tư duy ích thục là chỉ

9

a

Abd bie các mi quan hệ chư có ăn giữa các đổ vật để gi yết

“n0 nhiệm Vụ dhực tiên nào đó Chẳng họ tr lấy gậy khễu quả bóng vơi vào {rong ting hep gu cam đã nằm tong, Vie x ap mốt lên he pt et

‘8y vÀ quả hông là nhiệm vụ của hot động t duy Tuy nhiên ở cái suy lợn,

bat ig xác lập mối quan hệ đó nhiều kh chí là do ngẫu nhiên đứa bế cấy

‘Sy tn ct ung vio quả bông làm cho quả bông an ra ngu, Dig quan trong trong tu ấ nhị là ẻ học được những hành động xác

cẬp mối quan hộ glÄa các đồ vật để ải quyết một nhiệm vụ thục ền nho đ,

Vite thuyển từ biết sử dụng những mổi lên hệ có sẵn bay những mới tin hộ dồ nguời lớn chỉ ra sang biết xác lập những mối in hệ mới gứa cúc

“đi thợgà một bước quan Họng đối với sự phát eign ư dạy của ng vụ,

‘Tron thờ k đầu Vệc xá lập những mối iên hệ mới này được the es

bằng ác phép thử thục ế, trong độ nhiều kĩ ngẫu niente tim eae

cm, Châu Anh Quân 24thắng, một buổi chiều ỡ nhà tr vẻ chạy đến vn cứ

Tom văn cửa chiếc đài thụ thanh, bồng đài phát ra âm thanh, Quận than

‘ut Sau do he may mo kr hon #8 vận núm theo chiều ngược thị dai

Tt không còn nghe hấy âm thanh nữa Châu th vận sang phẩ dà lạ lưy

đc th chu thủ vận si phả ti sang rã đài kê rồi ạ tắc Nụ tậy

“hấu Quân đã phát hiện rà được mối quan hệ iữa cái núm vận vớt âm thành

tra của đồ, Thế ä mỗilắnhích nghe đà bát châu lại cảm tay mẹ dặ vào

‘mam van, hope ự mình vận năm Diễu đăng chú là trong khi vận đài chay

"Quân đã hướng chủý đậc biệt cia minh vio mdi quan bf gta ci ie vam thanh qua hành động của chính mình một cách thích thú Trg eng hop

"nầy bài oán giãi được là nhờ các phép thứ thực tiến (vận năm sang pha,

*ang tá) tứ là những hành động định hướng bên ngoài Nir vy I trẻ đã tìm ra phương tện mối bằng cách tổ hợp trong đầu, Đó

Ìl đấu hiệu của khả năng "Bỗng nhiên hiu ra” (mgh0 và cũng là dấu hiệu đãlàm heo biểu tượng

“ w duy ở gi đoạn này của trẻ ngang âm với ạ khôn ei ki ering thành Nhiễu nhà khoa họ đã phát iện ra khả năng "bổng nhiền nghĩ và tâm ra lờ giải cho bài toán của er J Piaget got ti Khon fa tí khôn cảm iác ~ vẫn động hay gác động mtelhgcnee sensorl~ motzee) l5) Tư duy của rẻ được thực hiện nhờ những hành động định hướng bên ngoài gọi là

«lay tye quan = hành động Trẻ ẩu nh sử đụng t du rực quan - hành động <4 nghiên cứu” những tối liên hệ muôn màu muôn vẻ trong thế rới đỗ ật ung quanh, loại tư đuy này chỉ được ịnhthành trang quá tình 0é si hoạt động vớt đồ vặt chủ yếu qua các hình động cụ thể sá lp những mối tương 40a0, nhờ sự hướng dẫn cửt ngườ lớn Bồi vậy việc tổ chúc cho rẻ ấu nhị hoạt động với đ vậo giáp trẻ xá lập những mối quan hệ giữa chăng để ii

«quy cíc hiệm vụ thục tến là hết sức quan trọng, Đó chín là những hành động định hướng bên ngoài, nhờ đó mà những hành động dâm lí bên wong

nh trí nhố, tưởng tượng, tư duy được nh thành Hành động công cụ và hành động thế lập những mi tương quan không chỉ là phương tận giáp trẻ

#281 u3Ết nhiệm vụ cụ thể nào đó đặt ra trước đơa trẻ mà điều chỗ yếu, đó cðnlà phường tiện để tẻ nấm vững bản thân hoạt động tr duy, nhờ đó mà

‘phat rn tr tuệ của trẻ diễn ra mạnh mẽ Trong thực tế, chúng ta c thế Đất gập các em lên ai, lê ba hoạt động ích cục với các đổ vật chúng thích

sử dụng các đỗ đồng của người hoậc bí hoáy ấp xếp, lắp rap cdc dd chen hoại động không biết mệt mỏi Những em bé đó (hường rất thông minh,

"Ngược lạ, một số em bé khác t cõ điều Mện hoạt động vớ dỗ vậu dé la

"những em bé "ri đậu không buôn đuổi", tuệchậm phá tn, Cuối tuổi ấu hị, rên cơ sở tư duy trực quan hành động đang phát tiển

mạnh, bắt đầu có sự xuất hiện một số hành động tư duy được thực hiện

to 6€, Không cân những phép thứ bên ngoài Chẳng han saw nhidu lân

bt

AAACN 7

“đăng que để khu các đồ vật nào đồ xa đến gân, do hành động ngẫu nhiên của rẽ hay hành động mẫu mã người ớn bảy cho trước đây thì by giờ trước

tình huống ớt: quả bóng bị lăn vào gằm giường trẻ có thể dự đoán là có thể

cdông que để khêu quả bóng ra Sự dự đoán nàylà phép thủ được tiến hành

‘tong ức Trong quá trình thứ đó đứa trẻ không hành động với đồ vật thật mà

ớthình ảnh của các biểu tượng vẻ đồ vật và phương thức sỉ dụng chúng Đó

chính là kiểu tư duy trục quan ~ hình tượng, à kiểu tư duy mà rong do vibe

Bãi các bài toán được thực hiện nhờ hành động bên trong với các nh ân

“IỂ tự duy này là một tình độ phát triển cao hơn kiểu tử duy rực quan

"hảnh động, và sẽ được phát iển đấy đủ ởlớa tuổi mẫu giáo Ở thôi ấu nhí

t8Ệ chỉ sử dụng tự duy trục quan = ình tượng ong trường hợp gi các bài

toán đơn giản nhất côn chủ yếu là sử ọng tự du trực quan ¬ hành động, “Mặc dà mới dùng ở rực quan ¬ bành động nhưng tự duy của tế cũng đi

cđạ tới những khái quát bạn đầu mang tính độc đáo Khi quan sát hiện tượng

"vung quanh trẻẩu nhí chích ý đổn những thuộc tính bể ngoài cia se hig tượng trử tiếp đập vào mf, và nhận ra sự iống nhau về các thuộc tính bể

nga cia cc ự vậtà hiện tượng, Chẳng hạn một em béØ tháng gợi tấ cả ‘te con vt nh ch, th duh “mio”, ching én dng nha thn ch 6 dia tc got tv ru cab: “mo tat otc ed lại hơn quả

.đnl "căm”'dù cho đóà quí táo hay mức ~ cọc chí chúng cóhình tôn, “Trong sự hình thành những khái quát ban đu túc là sự hợp nhất trong

.óc những đồ vật, những hành động có ấu hiệu bể ngoài giống nhau, th ibe nh hot ce go vat trổ hết sức quan trọng bởi v ý ng của từ mà người

lớn dạy cho tẻluôn luôn được dùng với ý nghĩ khá quá Chẳng hạn trẻ học,

từ “đồng hỏ” lốc tì để chỉ đồng hồ đo tay úc để chỉ đồng hỗ báo thức hay

đồng hỗ treo tường, mậc dù rẽ hiểu nghĩa của t còn mơ hổ và còn khác xa #Hÿ nghĩa mà người lớn hiểu

Việc hướng dẫn vàlàm mẫu của người lớn giúp trẻ đản dẫn nhận ra là có

một tên gọi chủng cho nhiều đô vật có cùng công dụng Tuy vậy đối với

"những đồ vật có cùng một công đụng nhưng lại có thuộc tính bên ngoài het

sức khác nhau (chẳng bạn như các loại bình hoa với những bình dáng, màu

Sắc, chất lệu khác nhau) thì trẻ ất khó nhận thấy rằng chúng có cá gì đó

ebảng để gọi bằng một tứ giếng nhau Nếu tể ích cực hoạt động với đỗ vậc

"ngời lớn dạy cho trẻ xúc cơm bằng cá loi tịa khác nhau (bìa canh, da

cà phê thìa nông thìa sâu, dĩa ngán, thị đi, thìa sử, thừa nhôm, thìa nhựa .Y«) thẻ s8tấtnhanh chồng nắm được chứ năng chung của tha Trong khí hoạt động với đổ vật, đặc biệt Kh thực hiện những hành:

“động công cụ, không những trẻ nhận ra chức năng chung của các đỗ vật mà còn nhận ra rằng có nhiều hành động vớ các công cụ khác nhau nhưng lại 0 cũng một mục đích Chẳng hạn kh trẻ đa biết dâng gậy để khêu một ật

"ào đồ xa đến gần, ĩ sau đó khi rơi vào một tỉnh huổng mốt, muốn lấy

‘qu bong tong gdm glug ma quan diy lại không có một cái gảy nào cá, "nhung lại thấy có cái chổi dài ở cạnh đấy, đứa tẻ lấy ngưy cái chốt thay cho

‘fi gậy đểkhêu quả bóng, Qua việc này, trẻ hiểu được thêm rằng hành động

<a bang gy bay bằng chối nhưng nếu có mục đích là lấ cho được một vật 8 lạÌgẵn thì đều giống nhau và đu gọi chung bằng từ "hễn, C8 thể nói rằng tề nấm được từchỉ đổ vật mang ý nghĩa khái quát theo

“hức năng hoặc từchỉhành động mang ý nghĩa khái quát theo mục đích chứ yếu à thông qua hoạt động với đồ vặ Đồ à một nhận định có ý nghĩa giáo

“đục to in di vt su ph ein te tuệcủa tẻ, đều đó được chứng mình bằng thục nghiệm sau đây: Người ta cho trẻ một cấ lọ ho và đạy rẻ gọi bằng từ

“ohoi" rồi med nhc lat tp hoa” cho tẻ thật nhớ Sau đổ người ta các

o Bo ấy đi và đưa cho rẻ các lọ hoa khác với ọ hoa trước về mâu sắc và Tình đáng ôi lạ hôi: "Dây là cá gi”, đa trẻ tổ ả ngơ ngắc không gọi

“được tên của những thứ đó

"Naw t lạ ếp tục tiến hành thực nghiện: Vẫn đưa cho tẻ cá lọ hoa và

“dạy trễ cấm ho vào lọ, đông thời dạy gọi cái đó là "lọ hoa, và nhắc đi “hắc lại nhiễu lẫn từọ hoa” cho tr thật nhớ Sau đó người

ta cất lọ ấy đi và đưi cho trẻ những lo hoa mới, khác về màu sắ và hình đáng rô ếp tực dụy

rể cắm hoa vào những lạ mới Trong tường hợp này, đứa trẻ gọi được đúng

"những lọ hoa mới bằng từ “o hoa"

TNhữ vậy là sự khái quát các đổ vật theo chúc năng của chứng đâu tion

“uất hiện rong hành động với đỗ ậtth sau đó được cũng cố ong từ ng Những đổ vật~ công cụ trở thành những yếu tế đâu iên chữa đụng sự khái

“quit nhơng chỉ khi đứa trẻ biết hành động với những đồ vật đồ heo phương,

thúc sử dụng nó ức là biết thực hiện những hành động công cụ) tì mới

thực sự ình hội được ý nghĩa khái quát của nó Có thể nối rằng iu tư dụy

cũ Yu của Ẻ ấu nh rac quan ~ hành động, Sự phát iển duy của trẻ

Bến liên với hoạt động với đỏ ật, rong đó địc biệt quan ưọng là việc thục

iện những hành động công c Nhờ đó rẻ ấu hĩ đã bước tới mộ dình độ

Khái quát đồ vật theo những đấu hiệu bn ngoài đạp vào mắt và theo chúc

Tăng của chúng Đô là những hình thức khái quát rất sơ đẳng nhưng hạ có

al tr eve ki quan trong rong sự phát tiển tí uộ của rẻ, “Chổi tuổi ấu nhỉ bên cạnh t duy trự quan hành động, có xuất biện Hu,

(AM dhy rộ quan hình tượng ức giá các bài tán rong óc dựa và cíc biểu tượng đã ch uỹ được Tuy vậy kiểu duy này côn hết sức đơn sơ và chí suất

nbn wong tang hop ba toán được đạtracho ở mộtcách hếsá dơn giản

.I XUẤT HIỆN TIÊN ĐỈ:©ỦASỰ HÌNH THÀNH NHÀN CÁCH, 1 Sghinh

thành cấu tạo tâm ibên trọng

"Nếu tong tuổi bài nhỉ người lớn có thể áp đặt cho tr chế độ sinh howe bằng ngây ăn, ngủ, sấm, chi.) tì sig tuổi ấu nhĩ đã có lúc mẻ không

Fagoan ngoan phục tùng người lớn, có nghĩa là người lớn không còn hoàn

toàn chỉ huy được hành vi của trẻ nữa Đó lã do ở tế đã xuất hiện một thế

ote tong ng

‘én 2 tub rẻ đã có thể hành động không chỉ dưới ảnh hường của nhông cẩn tướng trực tiếp bên ngoài mà côn dưới ảnh hướng của những mổ hình

uae gia trong tr nh Sw thot Ki ny, nhớ bất đầu đồng va tò quan

‘wong Su tham gia của trí nhớ vào các quá tình tăm í đã lầm cho th giợ—

bên trong được hình thành và ảnh vI của rễ cũng được ải bin, “ri nhớ lúc này glúp cho rẻ tìm thấy

vị tí của mình không những trong thẾiớiđồvậtvà những người xung quanh, mà còn bất đầu nhận ra mối quan

“hộ giờ quá khú, hiện tại và tương lai nữa, Trong sự phát iển này người lớn

vin gtva tr quyết định Nhờ đô ể bắt đầu ình thành một cấu tạo âm

bên tong cô tác dụng chỉ phối hình vị của ổ, tú là xuất iện động cơ Tuy

“hiên trỏ chưa thỂ có ngay được động cơ hoàn toàn đầy đã để cô thể điêu

khiến ban dong mot cách tuyiác như người lớn, Đi với người lớn, động cơ là ba

‘mot be thong tam lie bit chi 6 nguyen 6 i sao cn ph Lim việc này mà hông làm việc khác Chẳng hạn một cô giáo có thể quyết ịnh tối my không xem phim, mắc dẫu bế là phim rất hay, mà phái ð nhà sạn bãivìngày mai

6 lờ lên lớp Những đều như thế rẻ còn phải học mới bit THe hin dong

«tư có động co rằng, Nồi cách khác, động cơcủa trẻ chư có tính ác định

xả chưa được ổ hợp ạ thành hệ thống dựa trên rộ tự ưu tên về dâm quan tường nhiễu hay íc Thể iớ bên ưong của trẻ mới đang tiến dẫn đến sự xác

nh Tuynguờ lớn có ảnh hưởng quyết định đến sựhình thành thể giới bên tröng của trẻ nhưng người lớn không thể rực tiếp áp đặt cho rẻ thái độ của Tình đố với cơn người và sự t xung quanh, không thể bất rẻ phi theo cách thức ứng xữ của mình Bởi giờ đây ở uẻ đã xuất iện một thế đới bên ong

"iêng Thế gi bên trong này quy định thái độ riêng của đứa tr khi tiếp nhận tác động bên ngoài, ể cả ác động giáo đục của người lớn Nó iếp nhận các tÁc động đô như thế nào là uỹtheo các tác động đã hình thành ở ẻ từ ước Trong nhiễu trường họp tác động giáo đục của người lớn lại gây ra mộ kết quả

"dược lại với mong muốn của nhà giáo dục, Chẳng hạn kh tẻ đang say mê với

“một đồ chơi mà nguời lớn ạ đôi hồi trẻ phải nhường đổ chơi đồ cho một bạn khác Din t ấtcó th 6 it kirk chơi trong tay tình mà không thêm:

“quan âm gì đến bạn, Phái mất nhiễu thời gian tế mới hình thành được những, độc điểm tâm ícó thể gi nó phối hợp các loại động cơ li với nhau,làm cho

"động cơ nây phục tùng động cơ khác quan trọng hơn

`Một đặc điểm nối bật trong hành vỉ của trẻ ấu nh là hành động bộc phát do nh hưởng của tỉnh cảm vàý muốn này inh tử hoàn cảnh eve ip tong it lúc Bào đó vì thế hành vi của nổ còn phụ thuộc vào hoàn cảnh bên

"goÀI Trẻ có thé ất tích thủ một cá gì đó, nhưng cũng ất dễ đàng chân

“Đồ Do đó la cô thể dỗ trẻ bằng cách đưa cho trẻ một đổ chơi nào đó kích thích sự chủ ý của nó Nhưng ngay từ đâu tuổi ấu nhĩ đã có sự hình thành những biểu tượng ổn định vỗ các đối tượng nên ở nó đã xuất hiện những ý

“muốn gắn in đối tượng mà tr nhớ lạ, mc đà nó không nh thấy đối

"ương đô tước mặt Điều đó có nghĩa là hành động của rẻ đa bị thể gi nội tâm tử đây là các biểu tượng) chỉ phố Chẳng hạn chấu Anh Tuấn 1ð háng

“được đón từ nhà tẻ về l lập tứ chu vào gảm giường để tim eho được quả bồng tnà châu vẫn chơ lúc ở nhà,

15

a

Khiÿ muốn của trẻ bắt iu được gắn lên ớt biểu tượng ìhành ví ở nên X phụ thuộc hơn vào nh huống cụ th và đã có cơ sở để phát iển sự đâu

ˆhiển bình vi bằng li ói tứ là sự thực hiện những hình động hướng ti

"những mục đích được chỉ m bằnglôi nói Vào cuố uối “đồng cổ mụ đc Chẳng hạn như trẻ có thể nói trước bằng li là nó muốn vẽ ấu nh rẻ đã có thể hành

“ha xây đụng tộtcátgđ Những ếu óc tê thưởng không làm được đến nơi đến chốn theo ý muốn ban dẫu sự iều khiển hành động bằng lời nôi côn ất

“Châu Hiệp30 tháng trước kh cháu nổi: "Con sẽ vẻ cơn gà",bíhoáy được một ‘ic nin sang thy bs chu dang ve con ngợi, châu Hiệp li ni “Con vẻ con

ave iống bổ cv” Trong suốt tuổi ấu nhị ảnh hưởng của hoàn cnh mạnh

ơn lành hưởng của những lờ gảhích, hoàn cảnh đồ thay đối sẽ ảnh hưởng

đến hững ý địt ban đầu của trẻ Điễu đó nó ên rằng eh ội tam của tệ

cđahình hành nhưng côn chưaổn định và còn mong manh

“rong tuổi hài nhị, trẻ bắt đâu có nh yê đối với những người ging

"ahu bổ mẹ, anh chị, ông bả Bước sang tuổi ấu nhí nh yêu ạí cò thêm,

những hình hái mới Đúa tế atøng được người lớn khen ngợi, âu yếm và rất

*ơkhíngườlớn tô ra không bằng lòng, Đi với bạn cùng trổi tr căng đã bộc

Ôð được Inổi thiện cảm của mình bằng cách đỗ đành bạn haychía sẻ bánh

eo hoộc đồ chơi cho bạn Trẻ cũng thường bị ly tình cảm của người khác,

“Tathường thấy ở nhà trẻ, hỗ có một vài đón khóc th tiếng khóc cũng bất âu

‘iy an sang những đứa trề khác Thương thì cả nhóm trẻ cùng oà khóc Lô,

hen BBời của cha mẹ boặc sự tán thưởng của những người sung quanh là

“"BuÖn cổ vũ quan trọng, để hình thành tình cảm tự hào của ưê Nhờ đó rẻ

uôn cố gắng làn những việc tốt đồ được nguời lớn khen ngợi Ngoài tình

“âm lự bào, rẻcòn xuất hiện thêm dnh cảm xấu hồ Trẻ cảm thấy xấu hổ

"mỗi khi hành động cú nó không được nguài lớn mong mỏi, hay kh tr bị

gu Kn che trách Trong trường hợp giáo dục tế, nh căm tụ bảo và xấu

26s phát triển mạnh, thúc đấy trẻ thực hiện những hành động tố “Tất hiền, sự phát ti ính tự ưọng, sự hào và xấu hổ không có nghĩa

TẦNg tề đã điều khiển được một cách thường xuyên bành động của mình

cđưới ảnh hưởng của các tỉnh cảm đó,

Trong tuổi ấu nhị khả năng ự điều khiến hành vi của mình côn rất hạn chế Trể còn rất khó khân khí phải êm chế nếu không được thoả mân mot

‘te chu đừng bóc n vội, hãy chờ đến hgày mai là tế Trung thú rỏi mới bóc

ân, nhữ vây sẽ ngon hơn Nhưng ấtÑ châu nghe lời khuyên đó Trong số 1z

‘ht 2 tuổi chỉ có 3 châu không bóc gồi bánh ăn ngạ và tung số 15 cháu 3 tuổi chỉ có 5 châu không bóc ăn ngay Ngay cả nhâng đứa kiên nhẫn nhấc

“căng không thể chờ đến ngày mai, mã lóc ấy chăng đãbóc ngay ra ngữ ngữ, liếm lển một chút rô gói li chốc chốc ại möza và hảu hế chí sau đó một Túc chúng li mở gối bánh ra và lại bất đâu ăn,

3 Suxuấthiện týthức Đấu hiệu đầu tiên của quá tình hình thành nhân cách là sự xuất biện tự {Yt còn gợilà thúc bn ngã, tức là tự nhận thức về bản thân mình) Các

"hà âm học đã chứng minh được rằng, ý thức thường xuất hiệ lúc tö‡lên 3 Một tong những thời điểm quan ọng nhất trong sự phát iển của trẻ là lc rẻ bất đâu ý thúc được rằng mình là một con ngườ iêngbic khác Yới những nguời xung quanh, có những ý muốn riêng biệt có thé hep hay Không hợp với ý muốn của người lớn Khi bước vào tuổi ấu nhị, trẻ chưa ch Tời những nh câm và ý muốn của mình khỏi những hoàn cảnh bên ngoài, TrẺ còn rong nh trạng chưa sắc định được bản thân mình Hành động và Yân động của tr thường xuyên biển đổi, vì thế giớ nội tâm còn chứa xác

“nh Trẻ chưa hiểu được rằng qua các hoàn cảnh khác nhau và làm những ệc khác nhau thì một người trước sau ăn là người đ, Trềbắt chước thái 4ô đổ với bản thân mình từ hái độ của người khéc đối với tẻ Trẻ nối với "hình nh là nồi với người khác Sự đồng nhất mình với người khác như vậy tưởng bộc lộ ra trong lời nổi của , độc biệtà trong cách xung hô, nhiều

“đổa tr tự xưng tên của mình như là người khác gọi Chấu Hà 24 tháng nồi

‘oi me: "Me bé Ha di choi” Te cng da biế xưng hô cơn, chấu, em với cha 0g ông bà nh chị, nhưng khi xưng hô rẻ vẫn coi mình như ở ngộ thứ ba

‘Gin cud tui uni rẻ mốt nhận ra ái “6i” của mình và đo đô kh xưng hô trẻ mới nhận biết được mình là ng thứ nhất Nhiễu trẻ đã biết xưng là “ôi” Khi nói với người khác,

br

Trong sự hình thành nhân cách, ên gi có một tâm quan trọng không thể coi nh: Mọi sự go iế với trẻ đều bắt đâu từ tên gọi Tên gọi được nhắc đến hi khuyến khích cũng như khi ngân ngứa trẻ lầm một việ gỉ Khi rt

bi nth những ếng đâu ền là tên gọi của nó và của nhang người thâm,

Những chỉ vào tuổi lên 3 trẻ mối nhận ratên của mình là gn liên vớ bản

thân mình

“hẻ (hưởng sớm đồng nhất bản thân minh vt tn go va kong thể chấp

hận được mình mà không ó ôn Có thé i ìng tên người là một trong

những đấu hiệu đâu ến của nhân cách Đứa tế bảo ệ quyền có rên nàng

và (Hưng tõ ra bục mình nếu bị gọi bằng tên khác,

“0 đông nhất bảnthânvớitên gọi của mình đượ thể hiện bằng sự chú ý

ắc it của rẻ đổ với người cũn tên với mình hoặc các nhân sật rong

Huyện rùng tên nình Trẻ hườngt ra hiện chí đổi với những người rừng

tên với nh và đặc biệt nhạy cảm đố với những gì xảy ra đến vớ họ Mọi ng

S6 lên quan đến ên của trẻ đều mang mộ ý nghĩa đạc biệt Chính vì vậy, để hUYỀN bảo trẻ một đều gĩ người lớn thường đạt rí những nhân vật rong Rhyện cùng tổ với rẻ vàgán cho nhân vật đó những đú tính mà người lửa

"hong muốn Diễn đồ khiến cho trẻ tưởng ầng mình cũng có đức tính ấy nôn phần khởi hẳn lên và ong cuộc sống hằng ngày rẻ cố gắng thể hiện được những đức tính đó,

“Cô một châu ên 3 tự nhiên đặt cho mình hai tên, một tên đẹp là Thành

Trung (én ny do bổ mẹ cháu đặt cho) côn mộitên xấu là Quần tên nà dọ

hu raIữ Hội nhân vậtêu cục do bố cháu Mỗi tận làm được iu gị

TỐ châu gắn cho Thành Trung đã làm được vộc đó, còn kh làm điều gì

“ấu thì châu ại gần cho Quần gủy ra,

“Tên gọi giới thiệu tẻ nhưlà một người ng ig khác ắn với những trẻ

“cảng tuổi nh dăng bên ngoài của mình ôi sau đồ mới đến những ý nghĩ bên ong, “Trẻ bít đâu nhận a minh vo uổ lên 323 tuổ) Đâu dê trẻ để Ý thức vể bản thân là nguồn gốc âm này sinh những ý muốn và hinh, và phân định nó nhưlà một nhân cách, một cả nhân, ý đến

ong Phân biệt nÌnh với nguời khác, đo ảnh hưởng của những hoạt dộng

7EỀY ng tang tính độc lập nhiều hơ của, Lúc này ỏ đã có khả năng

"mink the hiện những hành động với đổ vi, không cân sự gp do og

awit Khe ico khả nông tự phục vụ trong những trường hợp đơn giản, Kết

‘qu la tr đã bắt đầu hiểu được tầng chính bản thân mình đa làm dupe vie nay hay việc nọ Ý thức này bộc lộ ở chỗ, bắt đâu nói đến mình, không Pha theo go thứ ba mà theo ngời thứ nhất, "Con đi chơi đây", “Bà lấy bánh

«ho chu’, “Anh sia ei tô cho em” Bây gi iệc xưng "con, "cháu" tem" tứclà ôi“ ởmgôi thứ nhất _Tửtình trang boà mình vào những người ác, tr chuyển sang thẳng

nh tÌnh trong thế giới xung quanh, rên thực tế ẻ đã làm được nhiều điều: Nó đã cô thểđ từ ơi nây sang nơi khác, nắm được khá nhiều phương thứ sử đụng đổ ột, tự thoả mãn đượ nhiễu nhủ cầu và chủ động go ty

ới những người xung quanh bằng ngôn ngũ

“Trong thi kì này, hoạt động của rễ không chỉ hướng về thế giới bên,

"Pguài thế giới đỗ vật và những người xung quanh) mà còn hướng ới bản thân mình, bát đầu tự nhận thức Điễu đó biếu biện ở chỗ, có nhiều lá ệ

‘tun thi sức với các đỗ ật,cổ gắng thục hiện các hành động với d vật và

ch ý heo dõi những sử thay đổi mã nổ tạo ra ở đó (chẳng bạn tr cảm bận

“đồng định, cảm xêng xúc đấ, đấ xe các tất bật đền) Chính nh cức hành, động do ý muốn chủ động ấy mà trẻ cảm thấy mình có th ầm thay đổi các XắL xung quanh Đồng thớt mốt quan hộvới những người xung quanh ngày lng de mong hon abe co giao ếp bằng ngón ng Tất củ những thay đối Ấy khiến rẻ Hân đầu tên nhận a sức mạnh nơi bản thân mình và

"hận ra mình là một hú chế

“Cũng trong thôi gian này tr tiếp tục bi cơ thể của mình NÓ quan tâm, đến các bộ phận: mất, mi, chân ty c những đạc điểm vẻ giới dự, Con ai thường nhận ra "chim" của mình và tất sỹ bị "hiển" mỗi kh có sĩ

do, con em ga thường thắc mắc ti sao mình không có “chim Tee wo hoo tai, chẽ mất, bê ngón chân ngón ty, ứ óc của mình, nhiền đóa đã àm Vệc

ây một cách rấ thủ Sự quan âm của ẻđối vớt bản thân mình ging

‘quan tm ci nd 6 vos sự vật bên ngoài Những hành động ự im hiểu nh

‘iy mang cho tẻ những tthứcvà kính nghiệm, đa hình thành nên sự ạ

Ý (hức Ố tuổ lên 3 rẻ thường phát hiện ra mình qua việc toi gương Có th,

«ty moe sign quan trong me tích thủ mỗi kh chứng đảng uc

‘omg ed rẻ thường nhìn vào hình ảnh mình ong gương rổ hi nhì vàn

nộ

mrrr——=—

hính nình đôiLhÍcôn ấy aysò vào người mình rồi gọi hình ảnh trong gương bằng tên ca mình Trò chơi vớigươngcó

khídiễn ra bàng tháng

"Bgðc cao hơn củasự tư ý thức là rẻ tự nhận xé, đánh glá được mình Tế:

“hiên là tr nghe theo lõi nhận sét của nguời lớn và sau đó là t tựiên hệ inh wk ce nh vt trong uyện mà người lớn đã nhận định cho tối bay,

xấu Người lớn có thể vận dụng sự iên bệ đó để khuyến khích trẻ lâm theo

YÊU cầu của mình Mọi việc trẻ lâm đều có thể chịa thành "ngoan" hay “hơ

“Trẻ phân biệt được điều này là căn cứ vào th độ của người lớn đối với

"những vig trẻ làm Khi trẻ làm một việc sĩ được nguời lớn xung quanh tân

thưởng thì rẻ thường làm đi làm lạ nhiều lân để được khen Monga me sinh đô đã dạy hai con của mình rằng mỗi khi ngấp, hát

bi hay ho đều phả lấy tay che miệng Mỗi ấn chúng làm được như vậy đâu

“được khen là ngoan Một lẫn bà mẹ đưa bai con đi chơi bằng ôtö buợt, Thắng,

nh ngáp và lên lấ tay che miệng, rồi nhìn vào mẹ, bà cườ, gật đâu

(hướng, Thế à cả bai đứa thí nhau ngấp và lấ tay che miệng Chúng nhì

‘mol mgt xung quanh và nhữn mẹ để chờ đợt được khen Bà me thấy vậy iên

"nhân la: "Không việc gÌ phải làm nhiều lân như vậy” Nhưng cả ai đều cười

ph len rp ụclàm đlâm lạ hành động ấy Trẻ có nguyện vong được làm bé ngoan một cách ngây thơ như vậ đó

Điều ày tất có li khi tr muốn học âm một điều gìốt mà được người lớn

‘ung quanh tn thn th cũng như là công cổ ành vitố cho nỗ -Ở tuổi ày, sự chê rách hoặc không đồng

ý của người lớn cũng làm cho

rê đâu khổ vàsựxãcách hay thờø cũng làm chotrẻ buôn nắn, Mong muốn đuợc người lớn khen ngợi đã trở thành một nhu cầu thục si

“của trẻ và tê cố gắng hết sức để đạt được iễu đó, Nhờ đó mà ể có thể bồ

“được nh xấu và học được tính tố Tuy hiên khả năng tự điều chỉnh hành vi

“của tô côn tất hạn chế, Trế côn tất khó khân khi phải iễm chế ước muốn,

"của mÌnh và cảng khô khăn bài phải lâm một việc mà trề không thích thú

Nếu hgườ lớn yêu củ thì trễ chi lam qua los cho xong chuyện, không đế

nơi đến chốn Ví dụ, khi bảo tẻ phải sếp don đỏ chơi chơ vào hộp khi chơt

‘ong thi rễ cửiếp tuechơi hoặc chỉ nềm vào hộp vài cá ôi bỏ đi Người lớn

Phi hế sức liên, nhắc đi nhắc lại nhiễ lần để tr biết phi lầm cho song

phần Việc được giao

Mo

T

"Đứa trẺ được giáo dục tố luôn luôn có nguyện vọng muốn ở thành "bế

"ngoan" để được người lớn khen Nhu cấu đó dẫn đến sự phát tiển nh thân

‘trong vi 66 te dng lim cho hank voi td tr nên tốt đẹp X39 tự thức của trẻ còn được biểu hiện ở chỗ, trẻ còn muốn hiểu về bản thân rong quá khứ và những mong muốn về mình trong tương Châu Hát

“35 thắng thường nói "Hồi còn bé con hay khóc nhè” hay *Lúc nào con lớn

«on doe quyển sách to" Quan niệm về bản thân mình trong quá khứ, hiện tại

và tương lạ sn liên ới quan niệm về phạm vũ và khả năng phát iển của hân cách, vi hiểu qu Kh, hiện tại và tương là điều iện để sống và sự

"pháttiển nhân cách, Dạy cho tềbiế iên bệ giữa hành vi đã có, hiện có và 5ê là một hướng quan trọng giúp trẻ phát tiể vẻ mặt xãhội 3w định hướng tong thời gian cũng là ự nhận thức, tự ý thức Định lbướng được vào thời gian, biết đâu là quả khứ, đâu à hiện ti, đầu ]à tương lai là đặc điểm quan trọng của loài người (sự định hướng này ở động vật XhÖẾỂ c6) Không những giáp cho mỗi người biết tự hoàn thiện mình, vượn tối những điều tốt đẹp tong tương mà còn biết nhận thức xã hội về mạt lich sở để xây đựng xã hội đăng hoàng hơn trong tương ai ằng những ốc

"mơ, hoài bão của tình,

“Tuy nhiên sự định hướng về thôi gian của trẻ lên be cnet moras mung Jang Đặc bitlà sự cảm nhận về khoảng cách thờ ian vẫn còn chưa chính Xác Có châu gợi "hôm qua” la "ie may" hoặc "ngày mai là "chốc nữa" Trề thường quy thôi gian quá kh và tương li vào hiệ tại bằng khoảng cách gắn nà không thể hình dang nổi khoảng cách xa về thất gian Khi kể chuyện cổ tích người 6n thường bất đầu bằng câu.“Ngủy xa ngày xua”, rẻ chỉ có thể biết được “Những điều này đối với ẻ chưa phảilà quan trọng, mà cá có ý nghĩa đối ệc đó đã vây ra chứ không thể hiểu được đó là một quá khứ rấ sa

ớt sự hình thành nhân cách là trẻ nhận ra được đâu à quá khổ, đâu l hiện Tại đầu là tương ha,

lớa và làm những việc như người lớn, muốn được độ lập và tự chủ Mặc dà

trềthường ni hơn lên sẽ thế này, thế nọ nhưng điều đồ khơng cĩ nghĩa

rể chịu chờ:đến khi lớn lên.Thực ếlã trẻ muốn trổ thành người lớn ng

khắc, Điễu này biểu l0 ở nguyện vọng được độc lp Trẻ lên ba thường hay

nổi “Cịn tự xúc cơm” hay "Con tự rửa tay" khơng muốn người lớn cạn

tệp vào những việc đĩ Tính độ lập xuất hiện trẻ, như cầu muốn bành

động đĩc lặp là ất lớn, để khẳng định mình Nhu cầu tự khẳng định là mộc

“động lực mạnh mẽ, thúc đầy rẻ bước sang một gai đoạn phát iển mới

"Nhụ cu này nhiều khi cịn lần t các nhủ câu khác cũng đang phát riển

"mạnh ởrẻ Đây là dấu hiệu của sự ưướng thành rất đáng mừng, Nhưng cùng

ớt hơ, ở trẻ lên ba li uất hiện nh bướng bịnh do muốn làm theo ý mình,

tu mình làm tất ả Đồng thời đứa trẻ muốn cĩ thấm quyên đối với mọi vật

ung quanh, ci gì cũng giành vẻ mình, đo đĩ ính ích càng cĩ dịp phát

triển các nhà tâm gợi đĩ à thời1ì khơng hoảng của trẻ lên bá Châu Đơng

“35 thắng chơi nghịch, tay bị bần, mẹ châu bảo đi rửa ty nhưng cháu khơng

"ghe và cảng nghịch bần hơn Mẹ cháu thấy vậy lê bế cháu đi ea tay, thà

“châu Hy gia go khĩc vàxã hai tay đ rửa sạch cholấm đất “rẻ khơng chỉ ỏ ra bướng với nguờilớn mà cơn làm những việc người

ổn ngân cấm hoặc bảo một đàng làm một nẻo Chẳng bạn bảo chảo khách tuy mặt, hoặc bảo khơng được dụi mất thì li ụi mạnh hơn lầm mắt

đồ mọng lên Trẻ thường tơ ra bướng ính đối vớt người lớn nào quá châm,

XĨc và làm thay cho chúng, Nếu tơn trọng ính độc lập cđa trẻ và biết cách

“hướng dẫn để tẻ tụ làm lấy một số iệc như tự xúc com án, ự mặc lấy quân áo hoặc àm một số việc đơn giản để giáp đỡ cha mẹ, cũ giáo dì tẻ vẫn biết

Yăng lời mà tính độc lập vẫn được phát triển

Trề thường khơng lượng được sức mình, muốn lâm mọi việc như người

lổn hư đi mua hàng, nấu nướng lã se, xây nhà Tất nhiền khơng người lớn

ào lại cổ thể thoả mãn được ý muốn đơ ca trẻ Vì thếxấ ra cá gọi là “cuộc

“khủng hỗng của tuổi ên ba" Bi hiện đập trung ca cuộc khủng hỗng này

1 ở một số đạc điềm trong tính nt cia trẻ: bướng bình ích k bồn lá đc,

bige di với người lớn,

Đối với những đữa tr đang ở vào tỉnh trạng khơng hỗng người lớn

thường gập khơ Khan ong quan hộ với trẻ, mà trở ngại lớn nhất là tính

1a

T

Đường bin a gang ngịnh của nĩ, Nến được giáo dục đúng đần, nếu người lớn kp thỡt nhận thấy những khả năng mới của tr và thoả mãn như cầu "muốn độc lập tự chủ của nĩ và tạo ra những hình thúc hoạt động mớt,

"tag quan hệ mới với người lớn thì sự khủng hộng sẽ được rút ngấn và U89€ qua một cích nhẹ nhàng, Nếu người lớn cịn quá coi thường cuộc

hi hộng này mà khơng thay đố các biện pháp giáo dục cho phù hợp thĩ

“ykhủng hồng của tuổ lên ba sẽ kéo suất thời thơ ấu, để ại những dấu vết

"năng nề vẻ sau này, Nhưng mặt khá lại cần thấy rằng, cuộc khủng hỗng

=la tuổi lên ba là một hiện tượng tạm thời mang tỉnh chất chuyển tệp

"Nang bu phátiển mới sẽ ấn lên với nĩ Sự tách được bản thân ra khơi 'ười khác, sự tư nhận thúc về mình, mong được độc ập tự chủ là một bước

‘godt trong su ph ign âm lý ạo tiên đẻ cho ự hình thành nhân cách của {eG doan up theo,

Chính hoạt động vú chơi là nơi rẻ thể hiện được tốt nhất in Ae ap

“của tnình và|ã nơihộ mãn được nhủ câu tự thẳng định

us

]Ƒ——————>>——

CÂU HOI ON TAP CHUONGV

“Tại sao nói hoạt động với đô vật là hoạt động chủ đạo đối vớ trẻ ấu

"hi? Phân ích các loại hành động với đỗ ật và ai tô của nô ong sự hát tiền ngôn ngũ, sự phát triển trí tuệ (ti giác, trí nhớ tư duy ) của tẻ ấu nh

“Việc đi theo tư hể thẳng đứng có ý nghĩa gỉ rong sự phát triển tâm £

“Cuối thế kỉ XIX, đâu thế kỉ XX nhiều học (huyết ẻ trò chơi xuất hiện

"ưng đồ nổi bật lên những quan điểm sinh vật hoá rồchơi Gia vô vàn các ọc huyết vào thi đó, có những học thuyết rất ấp dẫn Đó là học thuyếc les, Spencer, Kali Groos, Stenlin Kol, Freud, Ader, Botendai Tình, heo thời gian thì học huyết đầu tiên về tr chơilà họ thuyết "sứ dụ thừa”

ia Ph Siler vaG, Spencer

Ph, illo (1756~ 180) là một nhà thơ Đức nồi tổn và dng ld mot nha

‘hoe Ong cot chat co sia tt cc nigh thuậc Nghệ thuật cũng

"nhu Hồ chơi được xuất hiện khi những nh cu sơ đẳng, cản thế cho vệc tổn tại của cuộc sống được đáp ứng Trong những thời gian rảnh rộ coa

‘ng dùng ức ục của mình để đáp ứng những nhủ câu tình thân, nụ câu Sáng tạo: Việc đặp ứng những nhu cẩu đó được thực hiện trong tr chơi và tron nghệ thuật Trong những việc đó, con người được năng cao lên tên thực “Những tế bình thường và thực sự có được tự do sáng tạo,

tư tưởng của Ph Siler được G Spence (1820 ~ IG) ~ nhà tết học,

"hàxã hộ hộc vànhàsupbạm người Anh phát iển.Chhlốcđó học thuyết của ông tối được Hang tên gi "súc dư hữa”" Spencerới đánh đồng tờ chơi của .nŠem với chơicủa những con ật bộ cao Những năng lực dưthữn của các cơ

th con vậthon không được sử dụng cho hoạt động thực, nên đã được tiêu Hiểu

‘qua con dung bt chase eS hos dong thực đó bằng chic trẻ em tò chơi 6, Spencer eng a cho tng tong tr di những bản năng nghịch ngự, phá là sự bất chước các hoạt động thực của bả thân và của cả ngườlớn Bên nh Pet ea din doe dip mg qua hin ede in hn

Hoe thuyét “ste du tha’ cia Ph, Siler va G, Spencer 66 nhimg Kia

«anh duge thùa nhận, nhưng rõ rồng là mâu thuẫn với các st ện thực tế

Đi tham gia vào tr chơi không những chỉ có các châu khoẻ mạnh mà còn

hc i hao sd mc ch ng da wig Hơi phục ức Ho Serr nang agg ong hề tẻ đang đn tă phâ wn i od Wen na i để thục hiện ô chơi mă chứ thôn ph lă nguyen nhđn ‘aor cha Hdôngđ không dp de vn a i

phn dn cn an mite gaat Go|

(0961-1946) cng io eu de ee ang nh Pier vi 6, Spenes, Kr Gros nh dag những nó |

Chott pt hin thc oe ng sng nt wong câc cơthể mon tr được hoăn tiện Co h sống cản b mức ph incu th eh ho cng “on a tinh acho coh dah nh cuộc cổng hos te

‘him cic in ag dye, ee ng Ive va se eT cha ge he

tenghộc it cn yn cae sng pe Nghe Ka Gon

dhol Nig shyĩ ca K Groot ang sah vt 0 16 gò ơi mang ý hia | chin phuong the big eth của câc li bận năng

si vt ste, th tho Bah dan ing cho uc ti Di IV Str (1071-199 cng hn, ng io những năm su ge dea K Gos dentin học a go leew a ih

Tình của bảo hêng đủng dđm vă ê hấn mạnh gh ea chek trong

ĨciínluynnhngcochếaIuuyíncủapển hạnh

Dimon tong he Huyết của Guaslẵngdă ảnh đồng tô dư

sa cũ ựdờvố Hô hơi của độn vặc Sự dănh đồng đồ thông lon toăn

đũng Vi0ng chơi cotạtch tí hoệncochếd wun, aang

còn nh hội những Hnh ngiệm lc s ca băi gl nữa đó lă những t

thi nha lr ng những mổ in bộ Nhang vậc tế hận băn ch, |

iat chase chuin cho host ngage sos adn |

Cho ain ay 8 0 6 npn Thy, vd it 88 MY dang ln | tryin eng họ tuyết di tnyện nh học vr che ea Senn |

{0046-1924 nhă am henge MY nd ng Ong ckcôngựđ cơ sự

Vă vđn vận

"Đa Văo quan sắt câc trò chơi vă lịch sử phât triển xê hội, nhă tđm lị

‘hoe mgu An Sanlay Hall cũng cho rằng, theo quy luật "mỗi câ thể đều theo một con đường phât sinh như giống nổi", những tỏ chơi của mẽ Sen hgăy nay lần lượt iễn li những hănh động tương tự của loăi người long quâ trình tiến hoâ, Reansy, nhă tđm lí học Mỹ cũng đê kể ra

rủ chơi của trẻ con tường đương với những bước tiến ho của loăi nguợi nhữ sau

|_ THờIKimfNnôa TH TRÒ CHƠI Của Tỷ Thao tư yật 9-7 tuổi tròchơivậnđộng lo

2 Thời kì đê man ‘chatty tuổi, tò chơi sản bắn, đuổi tìm nhau, bấn

.9- 12 tuổi, đua nhan kho lĩo, sưu tđm đồ vật,

c89t đồn tí tưởng mg, chat ip ean

ym cũng phản ânh cuộc sống xê hội hiện đại, phđn ânh câc mối quan hệ xñhội hiện đi

ur

‘Quan điềm sinh vật hoâ trồ chơi trễ em cũng thể hiện rõ nĩt ở nhă rồ chơi học người Âo S, Freud (1856 = 1939, lă người đứng đầu trường phâi

phđn tam học Học thuyết về tò chơi của Preud được hình thănh từ học

thuyết ề cấu trúc nhđn câch ong đi sống vô thức của con người Cơ ởi

hănh i của con người theo Freud la bin nang bo tn noi ging (bản năng,

tinh due) Bản năng đô được th hiện trong nhiều hoạt động khâc nhau của

“con người Sự phât iển của đa trẻ cm chịu ảnh hưởng của bản năng nh

‘dye, idm say mĩ, mong ước, những biểu tượng bin của đứa trẻ đề c liín

“quan tới bản năng tỉnh dục, nhưng chúng không được thể hiện trực tiếp

trong cuộc sống thực của đứa trẻ, nín chí biểu hiện trong những tỏ chơi

[Nn vy a Freud da fn tr chơi văo sự đam mí sinh vật Ông xem việc rẻ

“hơi cốtlă để thoả mên những đam mí Ấy

[Naw hoe ồ nối nghiệp Ereud lă K, Ader (1870 - 197) đê phât tiến tiếp tục những quan điểm trín The ý kiến của ông, tong trồ chơi đứa rể

“được bù lại những cảm gâc yến đi, ăm cho nó đau buôn khi giao tip wi

"hgười khâc, nhất lă người lớn Trong thường ngăy, đứa trẻ cảm thấy nhỏ bế,

60 dui, luôn luôn phải vđng lôi người lớn Thế nhưng trong rò chơi, đứa

trẻ được lăm chỗ, nó cảm thấy khoẻ mạnh hấn lín Theo Aler sự đảm mề

“quyín lực vă ưu thếđê(húc đầy tổ đến với trở chơi Trởng trỏ chơi nó sẽ ue

khẳng định vẵ thoả mên được những đam mí của mình

‘Quan điểm của Preud Hă nín tđng của thuyết "rỏ chơi tị Hg" Arran Sumo Seipt la moe trong những người đại diện cho thuyết đó Trong cuốn,

“Niềm hạnh phúc của con hạn", bă đê xem trồ chơi lă phương iện để lăm,

bình thường ho câc quan hệ của đứa trẻ với thục tế xung quanh, xua an đi

những nỗi bực tức, bướng bình Trở chơi có thể giúp đứa t loại bỏ khổi

"nhđn câch một loạt những điểm yếu như ính nhông nhío, ch ki Trong tờ

chi trẻ mô phông lại tình huống năy hoậc nh huống Me vă như thế sẽ dẫn

đến kết quả tị lệu tốt lđm lănh li những chấn thương, lăm bình thường

"hoâ những mối quan hệcủa đứa tềvới người lớn, Mậc dđu lí (huyết “tỏ chơi

Hiệu” chưa thật đúng về phương phâp luận, nhưng những sự iện măAira

'Septhíu ra công lăm cho chúng ta phải chủ ý

"Điểm chung nhất của những học thuyết

“Trong việc nghiín cứu tò coi, quan điểm lịch sử đê bị loại bỏ, Ở đầy

"người ta đê tâch rò chơi ra hổi câc mối quan hệ xê hội vă sự phât tiển xê

"hôi, xem như ă một lĩnh ục riíng biệt của thế gi tr em, hoăn toăn đồng, in tích bit ra kh thế giới người lớn

3 Như vậy trò chơi chỉlă phương iện khẳng định của đứa tế, người lớn không nín quấy ấy rò chơi của rẽ em,

2 Bản chất xêhội của trồchơi hông loại rừ hoăn toăn một số yếu tổ inh học của trò chơi, trung nhiều củng tình nghiín cứu của đông đảo câc nh tm lí họ ở nhiều nước tín thể

TH, đặc biệtlă câc nhă đm học mâ xi đê khẳng định bản chất xê hội củatrồ ‘hot tem ro chot dupe xem lă một hoại động xê hội Nó mangínhxêhộicả ngôn gốc ra độ về khuynh hướng vẻ nội dung văvẻình VỀ nguồn gỐc ra đờicủa tr chơi ngyy từ năm 1605 tong hi ủm hiểu nguồn thức biểu bền, tốc nghệ thuật íkhanp đê ch ý đến tủ chơirẻ em, Phđn tích rd cho tem ð nhiễu dđn tộc khâc nhau (chủ yếu của hời đại nguyín (huỷ) đê cho nhận xế Tằng rongich sri ng, tr cho a moe ng thus uất hiện su lo động vă t§íncơsởcũnlao động, Trò chơi phản ảnh hoại độnglo động của ngườlớn, Câc chu ti thì bất chước người cha, còn câc chđu gâi th bất chước người mẹ Câc ehâu ĩnh hội một câch thực tế những năng lo động đơn giản của cha mẹ vă lính hội cả những tồi quen của nguời lớn tong xê hộ Từ nhận Điítbanôp đê xem trò chơilăsợ dđy nổ lín câc Đế hệ với nhan vă tuyễn đạc "nhữngkinh nghiệm, những (hănh quảvănhoâ Hi hệ năy đến hế hệ khâc, xĩt đó GY,

“TW tưởng cña GY, Plebianop v8 leh sửra đời của trò chơi được câc nhă tđm líhọc Nga L.K: Vugobôi, A.N Lđônchie, LX Rubinstin, Ð.B Eucôni hâttiển đầy đi hơn sau năy

“Câc nhă tđm (học Xô viết (rước đđy) đê nghiín cứ ịchsử phât iển rõ

“hơi trong mai in quan vor chính sự phât tiển của xê hội loăi người vă với hay đố v tí của đứa trẻ trong hộ thống âc mối quan hệsê hội

ng

"Những giả đoạn dâu của sự phát iển của xã hội loi người, khí løc Mợng sẵn xuất còn ở tình độ rất thấp và phương thức kiểm sống chỉ là hái

ượm và săn bắn, tỉ sẻ cm bắt đâu ham gia vào lao động chung ối người

ôn tất sớm Bằng con đường thục ế các châu lĩnh hội các cách thức sử dụng

"những công cụ thô sơ và như vậy chúng đã trở thành những thành viên thực

‘cia xi Ở giả đoạn phátiển sĩ hồi đ chưa có ườ cho

Việc xuất hiện công ụ lao động phức tạ đôi hồi trẻ em cắn phải có sợ chuẩn bị lao động Người lớn làm cho chúng những cong cụ lao động nhờ

"hơn, hệ hơn và các trở chơi để hyện tập bất đầu suất hện Trong các tò

chơi đô trẻ em chuẩn bị những kĩ năng cân thiết để sử dụng công cụ lao

"đồng, Như vậy hoạt động của chủng gẫn giống với lao động của người lớn, Khi điều kiện tao động cũng như công cụ lao động trở nên phúc ạp, xuất

hiện vệc phân công lao động, Từ đồ vị Của trẻ em trong xã hội cũng bị

hay đối Các chấu không thể tham gia trực tiếp vào lao động sân xuất và các

"mối quan hệ xã hội của người lớn Do dính chất phức tạp của công cụ lao

“đông, Hhông thể thủ nhỏ kích th lại cho va với trẻ em, chỉ có thể làm

"những đỗ chơi mô phống các công cụ lo động, nghĩa là chỉ giữ lạ vẻ bề

‘odie ching ma thô Những đó chơi đỏ không thể sử dụng để lao động

cđược mà chí dùng để mô phỏng những bành động lao động tức là chọc,

“Qảngvào Lúc 6 rồchơi đóng vai theo chủ đề xuất hiện để mô phỏng lạ đi

Sống xẽ hội của nguờ lớn Trong tô chơi đó trẻ được thoả môn ước muốn

“la mình!4 được sống và làm việc như người lớn, hư

vây trò chơi là một hiện tượng mang tính chất xã hộ Trong lịch sử mỗi đân tộc đều có một ho tàng lớn tò chơi trẻ em được tích luÿ và truyễn từ thế hộ này sang thế hộ khác Trong đổ trẻ em một mặt

hope hi tí, mật khc lại được biểu biết thêm về thể giới xung quanh và

“hoàn thiện những khả năng của mình, im quen với những phương thức

hoạt động của loài người, Mỗi xã hội đều có ảnh hưởng đến nội dung rö chơi

“của trẻ em bằng con đường tự phát hay tự giác Hơn thế nữ tò chơi còn

“được sử dụng như một phương tin giáo dục, như một phương tiện truyền

“đạt nhữngkinh nghiệm xã hội thế hệ này sang thế hệ khác, Ti "Đàn chất xã hội của tô chơi cũng được biểu hiện bởi những điều kiện ma xã hội tạo ra cho trẻ em chơi Những không phải xã hội ào cũng đâu có

130

thé to ra dave ning du kign 46 Trong một sổ xã hội mà tr em Gee ga

“nh đã tham ga tấ sớm vào công iệ lao động năng nhọc làm cho chúng bịtước mắt tuổi thơ "Bản chất xã hội của trò chơi còn được biểu hiện trong nội dụng của ồ và mất đi người bạn đông bành, đồ là tr chơ, hot de bit là trong nội dung của tò chơi đông vai theo chủ để Trổ chơi

“nầy à rò chơi rẻ mô phỏng lại đờt sống xa hội của người lớn Trong đô, các

"nhân vật của trò chơi là những con người cụ thể có t tưởng, đạo đúc phân cánhlổi sống, nghề nghiệp của một xàhội nhất định Trong tỏ chơi của tỏ, ta c6 thể nh thấy đấu vất của thời đại

[Nhu wy, ce 40 chot cia tré em ở các dân tộc và ở mọi thời đại đều

"mang rong mình những dấu ấn sâu sắ vẻ sự phát tiển của xã bội Chỉ cỡ uất phátừ bản chất xã hội của tỏ chơi mớ có thể gi dhích được tính chết Ih sử cụ thể của nội đụng các chơi em,

Nhà tâm lí học hổi tếng Pháp là Hẹnriswalon (1673 - 195), trong khi

"ghiên cứu tm rẻ em cũng đã xem tr chợ Sôi đăng quan tâm Ông đã hỉa độ tính ph tạp và đây mâu thuẫn ương hot động vui chi của đứa trẻ và đã xác định một loạt mức độ phát rển hoạt của chúng là một hiện tượng xã động VuÍchối qua các la tuổi Động cơ vai chơi cô tr em, eo H all a

Số ng th cực của đứa tẻ để ác động l thế ii bên ngoài nhằm nh hội <9 được những nănglự của con người chúa trong thế giới đó Trong trỏ chọc ơŠlMyỆntập được những năng lục vận động cảm giác và những năng tuệ, l“yỆn Lập những chức năng và ác mối quan hộxã hội

Xhẳng định bản chất xã hội của trở chơi trẻ em cũng là khắng định tác

“động ích cục của người lớn lên tủ chơi ẻ em Trong khi vẫn để trẻ em chơi một cích tự nhiên, chủ dộng, người lớn có thể hướng dẫn chúng chơi một tách có mục dch, có phương hướng và có kế hoạch, nhằm tạ ra sự phát triển có hiệu quả nhất Ni cách khá là có thể sử đụng trỏ chơi nh là mộc lương hen giáo dục quan trọng đối với trẻ em,

“ Vuichơlà hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Yâo tuổi nu giáo nhiễu hình thức hoạt động phong phú đa xuất hiện (như vui chơi, "học tập”, "lao dng, nung vui ch, mà tung tâm là ồ

Nos tip hn eg in ng sơ khá

tại

choi đồng vitheochủ để được cơ là hình thức hoạt động chả đạo Vui chơi bà

hoot dong chi dao Kong ph tổ mu giáo dình nhiêu thờ gian cho nó,

"àchính là ồ chơi đãgiy ra những biển đổivẻchất trọng tầm rea tno

“ABỀÉloần bộ sống thmícủatrẻvàcáe dạng hoại ộng khác Chọc ap,

“tao dong) lam cho ching mang mau sedge đáo của tớ uổ mắn gan “Những hình thứ trồ chơi như tô chơi với đổ vật

ø tuổi ấu nhị, tr chơi Sổlhột la tuổi học inh hay nguờiớnà những dạng sơ khe haybiến dụng

Sa tồ chơi DVTCD, Trề mẫu go cũng tích chơi những loại tỏ chơi này,

hưng hấp dẫn vẫn là tò chơi đông vi the ch đ là loi tò chi mang đây

đt nhất 8gha của Mộc chơi Nó xuất ign cu tub an ng

Nat mk po moi đạt ớt độ hoàn thiện dạng chính thức casi), Ki thar gia vào rồ chơi đông vai theo chủ đẻ, trẻ được tho’ man

‘ey vong i sng và hoạt động như người lớn Tröchơi này mộ nhông

host dong tao động của nguời lớn và những mối quan hệ qua lại gữa họ

(one x8 Ot Chẳng hạn tổ chơi "bệnh viện" mô phông mốt quan hệ giay

Sóc và bệnh nhân Trong ô ch, lần đu dên những mối quan nộ gia

‘gw wo người được thể hiện a một cách khách quan raed, Qu to

‘ho MIềU mỗi ngời trong sã hội đều có nghĩa vụ và quyền lợi của màn,

Yi mht trong cho Ha bản”, rẻ hiểu rằng "người mu có gh pha

trí HN cho "người án”, và được quyên chon một vi thứ "hàng" nâo đ mà

‘nh hich bn "ng bản? ti nhận được âu” của "người mua" tì pha

trao hàng cho họ

Ro rang trỏ chơi đóng vai heo chủ để một hình thức độc đáo của sự

tÖẾP Xú giữa trẻ với cuộc sống của người lớp Trong khí chơi trẻ ái tao ll dn ng xi hội xung quanh và qua đó rẻ ọc âm ngườt

Đặc diễm của hoạt động vú choi của trẻ mảugiáo

Nồi tới hoạt động vui chơi cửa trẻ mẫu giáo, chủ yếu là ni tới trổ chơi

ong va theo chi, vino loại ròchơi đặc tang nhấtcủa uẻ mẫu gio 5) KHúc vớt học tập và lao động, vài chơ, trước hết là một dạng hoạc

00 không mong tí hết bất buộc Bồi ìvulchơ không phải là hot động

đặn sản phầm à hành động chơi không buộc hả ân the một phương

te chit ch Nguyễn cớ thúc đấy trẻ tham gJa vào tr chơi chính a ác bấy

"những sản phẩm như thế nào, Nhưng khí trẻ tham gia vào tô chơi th kết

‘ui la việc ch, rẻ chẳng hễ quan tâm Chẳng hạn trong tô chơi “khám, bệnh”, cái hấp dẫn trẻ chính là iệc người "Bác 3” đeo cái ống nghe vào tí

Yà hành động đặt ống nghe lên "người bệnh”, côn việc khám đứng bệnh và S6 chữa bệnh được hay không th điều đ rẻ không củn chủ ý đến Như vậy +6 NgĩalÀ động cơ ca hoợi động tri cho nm nga tong quá rn hoa đông chữ không phải nằm ở kế quá (AN Lêônchia ~ ĐB, Dncônn) a0)

“Chính vay trỏ chơi mang ính tự nguyện cao, Te thích tỏ chơi nào tà hot mt eich say me cho 4, C6 vl thì mới chơi và đãchơi tht pha tu,

6 lề ính chit dc biệt của hoạt động vui cho Mois bt buộc hoc cường Đức GỀU dẫn đến sự phá hại sò chơi Tr chơi mà không có niệm vụ sướng thi khong con it hot nt,

3b) Tr chot a mg howe dong mang nh lập eta td Hom bc hoạc

“đồng nào, ong trù chi trẻ mẫu giáo biểu hiện rõ nhất thc lam chs Tot

"0ạt động ii mình, ích cực, độc lập chủ động Trong hoạt động vui chọc

“nevời lớn không thể áp đặt hay chơi hộ rẻ, chỉ có thể gi ÿ, hướng dẫn mà thi TrẺ em cũng chỉ thục hệ những điều gọi ý của ngườ lớn ki thấ phù

“họp vớt nhủ cu Và hông thú của mình Tác đụng giáo đục của nguờ lớn vợ Hồ tong hoạt động vu choi la chỗ, người lớn biến những yêu cầu gio dục thành nội dùng của hoạt động vui chơi, và hướng đẫn tổ chức cho tẻ vụi hot sa cho vừa thoả mãn những như cả, húng th của tô, va đạt được

ng yeu cu ido dục Vu chi cảng mang inh chit ty nguyen bao nea thì cằng phát huy ở rẻ tính ích cục, chủ động độc lập và nây nh nhiêu sing Mến bấy nhiều,

°)VuIchơi ở lớn tuổi mẫu giáo, đặc biệtlà rỏ chơi đồng vai theo chủ để

lề một hoạt động đồi hồi phải có sự phổi hợp gia các thành viên ưong trỏ hor wot nha Gi td tbe, trẻ thường chi một mình với các đỗ vậ có

hi cạnh nhan thì cùng không cân để ý đến bạn ngồi bên cạnh chi c gỉ

133

ee

“hoặc nếu có quan tâm thì là những thử đỗ chơi của bạn mã mình đang

cản, Đến tuổi mẫu giá trẻ mối thực s có nh cầu chơ với nhau Vị trò chơi

“đổ với rễ mẫu giáo ba giờ cũng phân ảnh một mặt nào đó của ẽ hội người

lớn xăng quanh, mã hoạt động của người lớn trong xã hội lại không mang

tính chất ing lẽ đơn độc, hoạt động của một ngườt bao giờ cũng có lên

“quan đến hoại động của nhiều người khác, nha là hoạt động của con người a0 giờ Cũng mang tính chất ã hội ự hợp tác is nhiều người tong một

SÖng đồng hay của một nhóm này với một nhám khác là một đạc trưng của

“4hộ loài người ôi vậy, để én hành một tò chơi nhằm mô phòng lạ đời

Ống xã hội, buộc phải có nhi trẻ cùng tham gia, cũng hoạ động với nhau,

nghĩa là phải cổ bạn bề cũng chơi Tính hợp tác là một nết phát tển mới,

hột hết tiêu biểu ong hoại động vi chơt của trẻ mẫu giáo Từ đó, các

nhôm bạn bè đang được nấy nh và ái "s7 hội rể” cũng đang được hình

hành (AP Uxova C6 thể nồi tò chơlà nội dung cơ bản để tập hợp tẻ lí

thành nhóm, à hot động chung đâu iên, cơ bản của trẻ mẫu gio, tong đô

Thiều mối quan bệ muôn màu muôn vẻ giữa trẻ với nhau được tiết lập mộ

cách ấttự nhiên và nhân cách của trẻ củng đượclớ lên từ rong nhôm bạn

bề đó, Nhiều nhà tâm họ cho rằng, nhám chai của tr là một rong những

“rsớxd hội đầu Hiên của con người

- Trò chơi của thẻ mẫu giáo mang tính chất líiệu tương tang, Trong,

XhÍchơi mỗi đứa ề đều tự nhận cho mình một vai nào đó (hông thường là

"những vai người lớn) và thực hiện những hành động của vai chơi, nhưng đây là

“hành động ngụ ÿ (gđ vờ) mà th Chẳng hạn trẻ đồng vai be sth ein ph

.đe9 ống nghe và khâm cho người bệnh mặc dẫu hành động đô chlã g4 vỗ

Tiên nữa, trong khí chơi trẻ còn lấy vật nâythay thế cho vậtía và đặttên cho

thay thể (Đề gọi que trẻ là ống êm) rỗi hành động với đổvật huy thể cho

hũ hợp Với tên gọi của nó (6 cằm que tre chích vào người bệnh ức êm) Yiệc uớm (hữ mình vào một nhân vật khác và hành động ngụ vào đổ

vật thay thế tất cả những điễu đó đêulà gi vờ nhưng lại mang ý nghĩa rất

thực, nó phân ánh một điều có thực đã xấ ra như vậy trong cuộc sống

AhW€ Đó là sự ra đời một chức năng mới của ý (hức: chức năng kí hiệu -

tượng trưng, Sự ra đôi của chức năng ấy chúng tỏ trẻ đa bước sang một

136

loại hình mới của việc nhần thức hiện thực, một loại bình đặc trưng của

“con người: 6 là sự nhận thức hiện thục thông qua một hệ thống kí hiệu (kí hiệu toán học, âm nhạc, múa, điện ánh , Chức năng kí hiệu = tượng trưng gip cho trẻ tách hành động khỏi đô vật, Ta thường thấy trẻ mẫu

“táo (cả trẻ cuối tuổi ẩu nhí hành động mà không cằm đỏ vật, (chẳng hạn trẻ đưa ta lên môm giá vờ nốc rượu), hay với một đ vật không ph hợp

oi hành động ấy (chẳng bạn tẻ phi ngựa bằng chiếc gây) thì hành động đô mất i ý nghĩa thực tn của nó và biển thành một sự mô t, một sự đánh dấu hành động hiện thục Nếu trẻ cười ngựa bằng cái gáy thì đó không phải là cuới ngựa mà là đánh đấu việc cưới ngựa Tiếp theo việc

“đánh dấu hành động là việc đánh dấu đỗ vật tức là việc thay thế đỏ vật ty bằng một đỗ vật khác Ở đây trẻ đã thay thế cơn ngựa bằng cl gy Điều đô nôi lên trẻ đã biết đúng những lí hiệu tượng trưng để nhận thức thể giới Nhờ vây, các chức năng tâm í khác (như tư duy, tưởng tượng ) đều được phát triển theo hướng các chức năng tùm lí người, tong đồ tín iệu thứ hai đông vai ed cue Ki quan trong,

5 Chu tric eda ted chot ng vai theochủ để Trò chơi đồng vai theo chữ để à lol tr chơi phổ biến nhất ở trẻ mẫu

lo nhưng hồ ạicö cấu trúc tương đối phú tạp Vệc phân tích cấu trúc trò

‘ho này cho phép thấy rõ những đạc iểm hình thành nhân cách ban đầu ở: tuổi mẫu gio Chit nội đang của tròchơi đồng ai theo chủ để “Trong tò chơi DVTCD trẻ em đã phản ánh cuộc sống xung quanh ất đã đảng với các mắng hiệ thực được phân ánh vào tờ chơi được coi là chủ để

“của tù chơi Do đó chỗ đồ của tò chơi cũng muôn mâu muôn vẻ, có th kể

"đến: chủ đẻ sinh hot ia đình, chủ để bán hàng, chủ để giao thông vận tả, chủ đẺ bộ đội, chỗ để dạy học và Phạm ví hiện thực mà t tồếp xú rộng Đao nhiều tì chủ để chơi của trẻ phong phú, đa dạng bấy nhiều Dẫu tuổi

nd giáo, rễ còn có ít chủ để chơi Thông thường đó là những trỏ chơi lên

"quan tới thực tin trực tiếp của t em như inh hoại gia đình, tường mẫu

áo, bệnh viện v Số lượng chủ đề chơi của rẻ được tăng dẫn cùng với sự phát tiến của chúng,

“Chủ để chơi được phát tiển không chỉ theo số lượng mà côn được phức tạp hoá dẫn và được mớ rộng ra Chẳng họn cũng là tò hơi theo eh dé sinh hoạt gi đình, nhưng ởtrẻ mẫu giáo bé thường chỉ thể hiện đơn giản như mẹ h9 con ân hãy mẹ ru con ngũ, còn ở mẫu giá lớn mẹ còn đưa con đi khám,

"bệnh bay đưa con đi học, nên trong trò chơt không chỉ có mẹ và con mà côn

S6 những hãn vật khác nữa (mẹ ~ con bác sỉ hoặc mẹ con ~ cô giá) Như "nhau của hiện thục cuộc sống vy cing moe ch để nhưng ở mỗi lúa tuổi tẻ lạ ái tạo các mật rấ khác

.Do đó, bên cạnh chỗ đồ chơi còn phải chú ý thêm về mặt nội dụng, Nột

“dang của tô chơi là những hoạt động của người lớn mà đứa trẻ nhận (hức

“được và phản ánh vào trò chơi của mình Đó là những hành động của người ổn ới ác đổ vật, những mối quan bệ giữa họ vớt nhau, những yếu tổ dao

"đức thẩm mi cng han tr choi dtu hod các độ tuổi khác nhau thị có nội đúng khác nhau, Ở trẻ bé, chơi này chí diễn ra ở chỗ trẻ bat chute

“hành động của người li âu và của nguời đi tu Nổ lên đây là hành động

thực của người lớn với các đổi tượng mà trẻ bất chước được Việc tạ lại

hững hành động ấy ở thành nội ung cơ bản ong tô chơi của tế mẫu

.Áo bổ, Căng trồ chi ấy đố với uẻ mẫu giáo nhỉ nổi lên hàng đầu ạ là

"những quan hệ xả hội giữa những người trên âu hođ: ai là người lá thu, sílà

hân viên trên tu sĩ là hành khách và quan hệ của họ với nhau ra mo,

“Những đồ sao những mối quan bệ này mới chỉ dùng lạ ở hình thức bên

"89ÀI.Ở tình độ cao hơn, các cháu mẫu giá lớn còn quan tâm đến những

mối quan hệ xã hội bên trong như mặt tình cảm, đạo đúc của những mốt

Suanhệ đó Cổ thể rẻ mô phỏng ại một hành động của một chú bộ đội gúp

.43- iu em bẻ lên tàu, cũng c thể là hành vỉ hng hách của một nhân viên

Phục vụ đối với hành khách Do đó đối ối nội dung ô chơi ta củn phái

‘quan âm xem xét khíacạnh ch cục hay tiêu cực của mảng hiện thực mà trẻ

se ti tạo Đồi sống xã hội người lớn hết súc phong phú và phúc tạp Bên

canh những người và việc tốc côn có biết bao yếu tố u cục xen lẫn vào

Điều đồ cũng được phăn ánh một cách nhạy bén vào tò chơi của rẻ em,

"Nếu Khong quan tam giáo dục tì Hềcô thể chơi những t tiêu cực như trò

‘say tườu, nhây tàu, bố mẹ cái nhau hãy cô giáo đánh học Vi trồ của

"Người giáo dục không những giúp ề có được những chủ để chơi ngày cùng

“Hhằm Bilp HẺ tái tạo được cái hay ái đẹp trong các mảng hiện thực xung -9HAnh và tránh bắt chuớc những hành visa trấ,thô bạo mà trong cuộc sống hội vẫn còn đây ấy,

1b Vatchot vd hanh ding chot Thứ chủng ta đã bế, rd chot BVICD sult hiện là để thoả mãn nhu edu

“la rỂ muốn được sống như người lớn, mong muốn được làm việc nhụ

we lớn Trong đôi thục, tr chưa thể thực hiện một chức năng xã hội nào

"hưng trởng những trò chơi trẻ có thể thục biện chức năng xã hội cũa mộc

"người hào đồ mà trẻ đã trông thấy bằng cách nhập vào một vai, tứ là ướm Tình vào vị trí của ngườ lớn và bất chước hành động của người đó Vai chơi

18 yu tổ quan trong dé tạo nên tỏ chi Đóng vai có nghĩa l di tạ lại hành

“động của một ngườ lớn với các đổ vật rong những mi quan hệ nhất định

‘vol những người xung quanh Trong vai chơi rẻ nhận làm một chức năng xã

bi của một người nào đó, hoờng là chúc năng mang nh chất nghề nghiệp

“hư li đạy họ, chữa bệnh, bán hàng đông vai là con đường để tr thâm nhập vào cuộc sống của người lớn xung quanh

Muốn trở thành một vai nào trong trỏ chơi, điễu quan trọng nhất là phải biết thực hiện hành động của vai đó, như bác ĩ thì phảt biết khám, bệnh, giáo viên tì phải biết giảng bà, bộ đội thì phát biết bần súng

“Những hành động này xuất phá từ những hành động thục tế mà trẻ ròng,

ấy trong cuộc đối thực hay nghe kế lạ Nhưng thao tác của hành động lại phải phụ thuộc vào đổ chơi hay vt thay thể Chẳng hạn trong trường hap tly gay thay eho con ngựa, khi đó (hao tác của trẻ phái phủ hợp

Xi cải gây chứ không phải là con ngựa Điều này nồi lên rằng hành động chơi và cả (hao tác chơi đều phải phù hợp với điều kiện thực tế, có nghưa } để thực hiện vài chơi trẻ không hành động tuy tiện, mà hành động chơi Phải xuất phát từ vai chơi được thực hiện trong điều kiện thực tế Vại trong trồ chơi quy định hành động của trẻ đối với đô vật và cả hành động “của tẻ đối với bạn cũng chơi

87

'y nhiên đầy chỉ là hành dong mo phỏng, nó không hoàn toàn giống

"như hành động của ngườ lớn, bởi vi mục đích của hành động chơi không

chằm vào kế quả mà nhâm vào chính quá trình chơiVĩnhư một em bé chơi

‘alse hime dich oa vig l se không phải là đi đến một nơi nào đó mà cái

chính lã mô phông lạ hãnh động á xe của bác tả số chỉ *hấc với bác tà xế

là hành động xe của em bé không bị phụ thuộc vào kết qui Do đồ hàn,

động chơi không đôi bồi phải cô hao tá đúng i thuật mà chỉcủn mổ phỏng

theo hình thứ của nó và mangtnh khái quát Chẳng hạn tiêm di phải chích

vào da côn chịch có đứngkithuật không, điều đó không quan trọng Chính tính khái quất mang tính túc lệ cán hành động chơi chơ phép trẻ

tiến hành tr chơi trong những điề kiện các đỗ chơi kbác nhau, như để làm

đoàn âu ể có thể dùng ghế xếp thành đấy mã củng có thể đăng nhiều hôn

ịch xếp ạithánh hàng

_ Những mốiquan hộ qua li của trẻ trong tr chot “Chơi là một loại hoại động chung đều tên và cơ bản của trẻ mẫu giáo,

"wong do 6 ha mt quan hệ qua lại gl0a những trẻ em cũng tham ia vo tr

chợt quan hộchơivà quan hệ thực

“Những quan bệ chơi, đồ là những quan hệ qua của các va trong tri

=h0i theo một chủ để nhất định, mô phông mi quan hệ của nguờilớn rong,

xã hồi, như quan hệ giữa mợ và con tong tr chơi gia đình, quan bộ giữa

‘ng mua vi ngwit ban rong tỏ chơi bán hàng ^Đồ là những quan hệ .4dợctề quan (âm và ở thành đối tượng hành động của chúng

“Những quan hệ thự, đồ là những quan hệ qua lại giữa những trẻ và

“hằng người cũng them gia vào tỏ chơ, những người bạn cùng thực hiện

một công iệc chủng Tẻ tập hợp nhau hành nhóm để bàn bạc với nhau về

ehũ để chơi vẻ việc phân vai, thỏa thuận với nhau vẻ quy tắc hành vũ ca va

"này hay vai nọ và gi quyết các vấn để xây re ong qu mình chơt “rô chơi ĐVTCĐ là mô hình của những quan hệ xã hội của người lớn và

l phương in định hướng cho trẻ em vào những mối quan hệ

‘rong tr) chot DVTCD, các quan hệ xã hội được bộc lộ ra rô tặc, Việc

thục hiện hành động của vai chơi là phả tạo ra các mối quan hệ với các ai

Xhác nhau, Sức sống của trù chơi ĐVTCD là ở chỗ nó tạ ra được những mối

‘quan hp ga cc val D6 chinh a bin eh x hộ eat choi DVTCD Hay

‘hin te chot “nw an” Em be nb (một ống bo) lên bếp (bằng mẩu gach 0) cho 899 (những lá phương) vào ni, lấy đũa (cái que) quấy quấy, Mộ

«tide “com chin“, em lấy nrảnh giấy gặp hi et tay bắc nổi xuống rể (một

‘ni bia), ri dom com ra bat (bằng những ấp hộp con) (Chi thao ác đồ chỉ thuẫn vẻ kĩ thuật, vỗ nghĩ chưa nói lên bản chấc

“của tù chơi DVTCD Khâu quan trọng nhất của trô chơi này àở chỗ em bế đồng vai bệ bát cơm và đỗ đảnh đứa con: "Nào con n đi nào, con ngoan

no, me yb

"Đồ chính là cá ý của rò chi, ie eo bin at cia nd, eink lay

‘gla xi nt duge thé iện ở những hái độ, những quan hệ mà trẻ thi lip

“được giữa các vi

hong tò chơi ĐVTCD, nghĩa được biển hiện ở các đồ vật, mỗi đổ vật có Tột nhïa (hoặc gần cho nó một nghĩa nhất định), nhung lạ rất nhiêu ý Xhác nhau: đâm gữ Vilêg Phục vụ cho a

XI dẫn tả dây một trò chơi ĐVTCD có chúa đựng nhiều mối quan hệ tiột nhóm trẻ chơi "bán hàng” Chúng phân công nhau đóng các vi Bi

`Mal, một em bé nhanh nhẹn hơn cả tự xưng là người bán hàng chủ động bây, hàng lên mặt ghế và quy định đầu là đô chơ, đâu là quần áo, đầu là song

“i Những em bê khác tự nhận mình là nguờiđi mua Chúng xẻ giấ nh rạ

mm tẫn và đứng xếp hàng trước quây hàng để lẫn lượt mus Em Tuấn cao lớn hơn tự nhận mình à người ảo vệ của hàng Em đúng nhìn mọi nguờt Xếp bằng và nhấc nhở mọi người giữ tật tự Thong khi chơi tề không chỉ tiết lập mối quan hệ giữa người bản và người mua, mà còn có những mối

“quan hệ phức tạp khác, Trong của hãng cũng có người chen ấn, cũng cố

"nguời chịu nhường nhị cho các bà mẹ bể con nhỏ (báp bổ) lên mụa rước, Ôi ti gửi mua xong và cò bán hàng đã tuyên bố đồng của hàng thì em, TIệp tự nhiên quay hủ cửa bằng để mua thêm mấy thứ Vì không có cô bán bằng nên Hiệp phải tựlấ bàng, thế là Tuấn đồng vai bảo vệ đã xông ra bắt

“quả lang đó mới được thí về và hô hoán "Kẻ cáp, Lê cp” Hiệp phải phân hua với mọi người sau

“rò chơi của trẻ đó chính àcái sĩ hội ngườlớn thu nhỏ hạ và cũng chứa

.đủy những mối quan hệ phức tạp

"Những mối quan h xã hội được mô phóng vào tr chơi có một đặc điểm,

“đăng lơ ý là nó làm nây sinh luật ệ hành động của ác vai, buộc trẻ phải

tuân theo như là những quy tắc xã hội (sẽ biến thành luật chơi Chơi như

thế đa tr tự nguyện chấp nhận những chuẩn mục của đời sống xã hội, của

“hằng quan hệ giữa người lớn với nhau, gữa tr em với người lớn Chẳng hạn ‘gt mua ph rã tiễn (dù chí là mảnh giấy nhớ) mới lấy được hàng, ì nếu

không thân the tậtl ấy thì bị coi là đổ cấp, Như vậy là lutlệ hành động da cúc tai được nấy nh từ những mối quan hộ được xú lập giãu nhường rễ

cm tham gi tào tờ chơi Những tò chơi theo nhóm như vậy làm bộc lộ

"nhìng mồi quan hệ xã hội một cách rõ ràng và hành vi của trẻ phải phục

tông chuẩn mục do các mối quan hệ đó quy định Sự phát iển đ l điều

liên quan trọng nhất để nhận biết chính nguyên ícũa luật chơi và đổ cũng

Tà cơsở nủysình bản thân "Trồchơi có luật,

.4 Đồchơi tà hoàn cảnh chơi

"ĐỂ cho hoạt động vui chơi được tiến hành, cũn phải có đỏ chơi, Có hai

loại đổ chơc loại thứ nhất là những đỏ chơi do người lớn lầm cho tẻ, mô

phông theo những đô vật thực, như con búp bê, cát bát, ái tỉa, tô bằng,

"nha được gọi là đồ chơi hình tượng Loại hứa là những vật thaythếcho

“đồ vật thực Trong kh thực hiện hành động của vi chơi trẻ không có được

“những đổ vật tương ứng, Dể cho bảnh động được tiến hành theo chủ để và

"9i dụng chơi đã được đặt ra,tẻ cắn phải lấy các đổ vậ khác đế hay thế cho

“đồ vật thự tường ứng Chẳng hạn rẻ dùng cái gối thay cho em bê dâng ghế

{hay cho ta tit, dng gy thay cho con ngựa ˆDo đổ chơi không phải là để

vắt (hực tương ứng với hành động của vai mà chỉ là vật thay thể nên khi trẻ

thao tác với đồ vật thaythế tì những tho tác này không tương ứng với hành,

động của va, đó buộc rẻ phái tuông trợng ra một hoàn cảnh chơi tường

ng Chẳng hạn hi đóng vai người tàu lẻ ra cần phải có đầu tâu thực và

wong tay lá vô lãng") hực, thì ở đây ch có mấy ái ghế xếp vào nhau, Hoạt

“động của Vai người lãi tân là ngổi ở đầu tân thực và cằm vào vòng tay ái thực, "nhưng trẻ đã phải ngộilên ghế, tay cằm vào thành ghế à những vặt thay

"nghĩa là hoạt động chơi làm nây in trí tưởng tượng chứ không phải uí dổng tượng có tước khi choi, mã đó là kết quả của hoạt động chơi Điều đó

“được chứng mính bằng nhiễu thục nghiệm và quan ác Tạ dễ dàng nhận thấy là khi trẻ không chơi thì không trổng tượng ra hoàn cảnh chơtẳ Ví dụ,

nộ nhóm trẻ đangchơi trỏ “chổ bàng bo", chúng định dùng bai khá gỗ để

im đôi ngựa kéo Một em khác không chơi mà chỉ ngồi ngoài xem, vội lên tiếng phê phân: "Ai lại có con ngựa như th" Lúc này em đúng là một nhà

“hiện thực" Nhưng ngồi rãi chân quá, em ấy cũng lại tham gia rô chơi và

‘ay goth em lạ rất hãng hổ đ tìm những khúc gỗ khác để âm thêm nhiều egưa chữ hàng cho nhanh hơn,

Như vậ là nếu trẻ không chơi tì không nấy sinh rà hoàn cảnh chơi taông tượng, lúc đó khúc gỗ vẫn hoàn khúc gỗ chứ không thể ảo hứI cọ

"9gwa được, Dến lượt nó, kh tr tưởng tượng được hình thành tì nó lạ giúp

ho rồ chơi bay bồng hơn, vú hơn, {6 Vai tro ea tro chot tong sy ph tia tam lí của trễ mẫu giáo

"Những phẩm chất tâm lí và những đạc điểm nhân cách của trẻ em mẫu táo được phá triển mạnh mê trong hành động vui chơi

5) Hoạt động vi chơi ảnh hưởng mạnh tối sự hình thành tính chủ định của quá tình tâm I Trong tô chi, ở trẻ bất đâu hình thành chủ ý có chữ định và ghí nhớ có chủ định Khi chi tr tập trung chú ý hơn và hí nhớ

“được nhiêu bơn Bởi bản hân rõ chơi đôi hồitrẻ phái ập trung vào nhông “đổi tượng được đưa vào tình huống của tr chơi và nội dung của chỗ đễ, Nếu đứa trẻ hông chủ ý và nhớ những điều kiện của trò chơi thì nó sẽ hành động

161

ei

“an tăng và cô nguy cơ là bị các bạn cùng chơi đuổi đ Để tr chơi được

thành công buộc đứa tẻ phải tập trung chứ ý vàghínhố một cách chủ định, ) Tinh huống tò chơi và những bành động của vai chơi ảnh hướng,

thường xuyên tối sự phát iển hoạt động tí tuệ của trẻ mẫu giáo Trong

bi đứa tê học hành động với ính chất tượng trừng, Vặt thay thế rở thành,

“đối tượng của tduy.Trong khí hành động với vật thay thế rẻ em học suy ng

YẺ đối tượng thực Dẫn đẫn những hành động chơi với các vặt thay thế được gọn và mang tính khái quấ, nhờ đổ hành động chơt với các vật thay thế

bên ngoài (hành động vật chấU được chuyển vào bình diện bên ong tình

ciện nh thản), Như vậy rd chơi gớp phân rất lớn nào việc chuyến te dy te

bin di ben ngod ox du te quan - hành động) vào bình điện bên rong

(x dy true quan inh tugng) 120 ehot eb gp te ích ly biểu tương lâm

«ost cho hoat dong te dy Bing th nog nh nghiệm được tú các mối

“quan hệ qua lại tong lú chơi cho phép đứa trẻ đứng trên quan điểm của

"hhững người khác đểphán đoán hành ũ sắp xây m của họ, tên cơ sử đó mà

)âpkế hoạch hành động vàổ chức hành vị của bán thân mình) ©)Vuichơi ảnh hưởng rất lớn đến s phát tiến ngôn ng của trẻ mẫu giá,

“Tĩnh huống trỏ chơi đôi ôi mỗi đứa trẻ tham gia vào r chơi ph co moe tinh 0 ao tiếp bằng ngôn ngữ nhất định Nếu đứatẻ không diễn đạt được mạch,

lạc Đgutện vọng và ý kiến của mình đối với trò chơ, nếu nó không hiểu được,

“những lờichỉ dẫn hy bàn bạc của các bạn cùngchơichìnó không thể nào tham,

i 0 cho được Dể đáp ứng được những yê câu củ iệ cũng chợ, tuẻ phải

"hát HiẾn ngôn nại một cách rõ ràng mạch lạc Chơi chính là đều kiện kích

thích tr phátiển hgôn ngữ một cách nhanh chồng,

‹) Trồ chơi ĐVTCD có ý nghĩa quyt định đố với sự phát in aí tướng

tượng của trẻ mẫu giáo Trong hot động vi chơi đứa tề học thay thế đồ vật

“này bằng đồ vật khá, nhận đóng ác ai khác nhau Năng lực này à cơ sở để

Phát én et tưởng tượng, Chính hoạt động vui chơi của trẻ đ làm nấy sinh

“hoàn cảnh chơi ứclà lâm nảy ính títướng tượng (xen thêm phân "đỗ chơi Và hoàn cảnh chơi)

Trong hi chơi rẽ thả sức mã suy nghĩ ủm ôi thả sức mà ước mơ tưởng

tượng Trong khi chơi (đặc biệt lởtrô chơi đồng va) tế có thể làm bất cử iệc

“đồng ciế gy hay tu cau, nuốn có đổ trang điểm như hoa tri vòng ty, xòn§cổ "Những hÌnh ảnh tưởng tượng vừa ngày thơ vừa phí lí này không chí đem, để làm cô đâu hay nàng công ehúathịchỉ ệc tế lá xâu hoa, Lại cho tuổi thơ niêm hạnh phúc mà còn edn cho mỗi người sau này lớ lê,

“đủ đô là ngờ lao động chân tay, nhà khoa học hay người nghệ sỉ Phương tiện 6 iệu quả nhất để nuối dưỡng rítuông tượng đó là trồchơi, tát triển thêm một bước căn bản: chuyển tưởng tượng từ bình diện bên, trề mẫu giáo, trong hoạt động vui chơi tr tưởng tượng càng được,

‘goal vào ình diện bên trong, Nếu rước đây quá trình tưổng tượng của {6 gn iễn với đồ chơi và hành động chơi ( là gần iễn với nh huống hơi trước mẩu, thì bây giờ những vậ thay thế cũng như ong hành động hot không nhất thiết nh có, trẻ đã biết hình dung những cái đó trọng

óc, biế sây dựng tinh huống mi trong trí tưởng tượng của mình Chẳng

bạ ở trỏ chơi "tàu thuỷ", một em đồng vai thuyên tưởng, tay chỉ đáng trên chiếc ghế mà vẫn tưởng tượng được là mình đang vượt đại đượng đạ chống chọi với phong ba bão tấp như thế nào, KhÍ mẹ em gọi vẻ an cơm, them da noi: "Khoan hay, dé cho con tàu vượt quá cơn bâo này đã" Nhụ

ay rồ chơi đã giáp trẻ phát triển trí tưổng tượng với hình thức hướng nội,

“côn gợi à tưởng tượng thẳm, hay tưởng tượng bên trong Đây mốt là dạng tưởng tượng đích thực

©) Trồ chơi DVTCĐ tác động rất mạnh đến sự phát tiển của đời sống tình cảm của rẻ mẫu giáo Đữa tẻ lao vào rô chơi với tấ cả tính thn say

"tê của nó, Trong khí vui chơi trẻ tổ ra tất vi sướng và nhiệt tình, Khí phân ánh vào trò chơi những mối quan hộ gia người và người và nhập,

ào những mối quan hộ đó thì những rung động mang tính người dược gợi lên trẻ, Hơn nữa, thải độ vui vẻ bay buôn rằu của li côn tu thuộc

ào hoàn cảnh được tạo nên bởi tí tưởng tượng, Do đó trong tro chơi trề 4a biểu hiện được tình nguời, như thái độ chu đáo an cân, sự đông cảm, tỉnh thân tương trợ và những phẩm chất đạo đặc khác Trổchơi ác động,

"ranh đến ẻ em trước hết chính là vì nó (hâm nhập một cách dễ dàng

hơn cả vào thế gi tình cảm của chúng, mã tỉnh cảm đối với tẻ lạ là

động cơ hành động mạnh mê nhất

Đứa tr bị hấp dẫn bói rò chơi đến mức say mẻ, vì qua tr chơi trẻ cảm,

"hận được cải hay, cái đẹp trong xã hội người lớn bằng con mắt trẻ thơ,

"Nhong tinh cảm mà tẻ bộc lộ tong tô chơi là tỉnh cảm chân thực thẳng

thắn, không cô gì là giá tạo Không báo gi đứa trẻ thờ ơ với cái mà nó biểu

hiện khi nhập vai "Người mẹ” thực sự buẫn ra kt “a con" Khong bide

‘ng lot, gw 'phí công” thực sự lo lắng kh "chiếc máy bay" của mình bị

“hỏng và người "Nhuyễn trường” hết sức vi mững vì vượt qua được mộc cơn

báo biến

“Những hành động đó rong khi chơi giúp cho đời sống tình cảm của trẻ

"ĐRây cảng phong hú và sâu sắc,

E) Phẩm chất ý chí của trẻ mẫu giáo được hình thành mạnh mê trong trổ hơi đặc biệCà tô chơi ĐVTVD Khi tham gia vào tò chơi, nhập vai quan hệ

Yới các bạn cùng chơi buộc trẻ phải đm những hành động của mình phục

tảng những yêu cầu nhất định bất nguồn từ ý đổ chung của cuộc chơi, đo đ

trẻ buộc phải iều ết hành vi của mình theo quan hệgiữa vai mình đống vớt

các vai khác sao cho phù hợp những quy tắc của trỏ chơi do tẻ thoi thuện,

Việc thực hiện quy tấ của trò chơ rở hành một rong những yếu tổ cơ bản

«tt chor làm cho cá thành viên ong đó hợp tá chặt ch với nhau để

tiến hành một hoạt động chung là chơi với nhau Từ đó mà trẻ biết đu Uết

“hành của mình theo chuẩn mục xã hội thông qua vai mình đông, biết điều

khiển hành vi của mình bằng ý ch, đặt ý muốn riêng phục tùng mục địch

“chung của nhôm chơc

“Qua trồ chơi, trẻ côn được hình thành những phẩm chất ý chí như

tính mụe đích, tính kỉ luật, tính dũng cảm Những đức tính này do nội

“dung trồ chơi quyết định Nếu trẻ đóng vai người ính gác thì phải thục,

iệnkiluật thật nghiêm chỉnh, nếu trẻ đống vai người cứu thương thì phải

tân tình, chu đáo, nếu trẻ đồng va ái xe thì phải bình tỉnh, nhanh nhẹn,

nhỉ lên thổi mẫu giáo Mâu thuẫn ở đây là nguyện vợng muốn làm nhự

"người lớn nhưng khả năng th lại còn quá nơn yếu Do đó trễ phải thoả

"Hân nguyện vọng này trong tr chơi ĐVTCĐ Thông qua vui chơi và hành

“đồng chơi với những mối quan hệ giữa bạn bè cùng chơi, trẻ tiếp thú kinh

“nghiệm xã hội loài người, mỡ ra một chăng đường phát triển mới vẻ chất

"6 là gi đoạn đầu tên của quá trình hình thành nhân cách, chuẩn bị chớ buớc phát triển sau,

— Nhờ õ tô chơi DVTCD, tr em không tự coi mình bằng con mất tự kỉ trung tâm như lúc 3 tối tở xuống, mà à một người, như một nhân vật của đời sống xã hội dâm nhiệm một chức năng xã hội Thế lä bằng trỏ chơ, trẻ

em tự biển mình thành một nhân vật của xã hội, một con người như mọi

"gi có thể đồng bất cứ vai no)

“Trò chơilà phương tiện phát iển toản diện nhân cách của tr, qua việc phấttiể các chúc năng tâm I urd gin bùyở trên mà phát triển các mạt

“của nhân cách: títuộ, thể chất, đạo đức, thẩm mi Trô chơi là boạt động chủ đạo của trễ mẫu giáo vì nó (go rà những nét tửm độc trưng cho tui mẫu giáo, mà nổi bật hơn hếtlàính bình tượng và tính dễ súc cảm, khiến cho nhân cách của trễ mẫu giáo mang tính đọc đâo

kh tìm thấy ở các lứa tuổi khác

Khi xác nhận ầng vaichơià hot động chủ đạo của rẻ mẫu giáo thỉ việc

SỐ hức các rồchơicho trẻ là cực kì quan trọng và cô ý nghĩa giáo dục tolớm,

“Âổ chức tr chơi chính ã tổ chứ cuộc sống của trẻ, r chơi là phương in

Aé học làm người X- Macazehcô đã viết "Trò chơi có một ý nghĩa rất quan trọng đốt Yới ti”, Ý nghĩa này chẳng khác gì ý nghĩa của sự hoạt động, sự lầm việc,

VÀ sự Rhụ€ vụ đố với người lớn Dứa tề thể hiện như thể mào trong rẻ chơi thì sau nây rong phản lớn trường hợp nó cũng thể hiện như thể 'ưong công việc, Vi vậy một nhà hoạt động trong tương lai rước iên phải uve giáo due trong trò chơi Toàn bộ lịch sử của mỗi con người là mọt

"nhà hoạt động hay một cần bộ có thể quan niệm như là một quá nh phát tiến của trò chơ, một sự chuyển dịch dẫn từ sự tham gia vào trd hot sang su thục biện các công việc Cũng vì vậy mã ta có quyển gợi trở ơi là trường học cửa cuộc ng:

1

II CÁC DẠNG HOẠT ĐỘNG KHÁC CỦA TRẺ MẪU GIÁO

1 Sgnây sinh những yế tổ của hoạt động học tập

Tioại động học tập Hà hoạt động lấy khái niệm khoa họ làm đối tượng, -đơng cơ của các hoạt động nàylã chiếm lĩnh trị hú khoa học củ loa người

.đã ích la đuợc Hoạt động họ tập là dạng boạt động chủ đạo của học sinh, Phổ thơng và chỉ đến tuổi học sinh phổ thơng đạng hoạt động này ma phác

tiiển tới mức chính thức, cịn tuớc đĩ, ở uất mẫu giáo, hoạt động học tập đang ở Hồi kì phối thai

Đặc điềm của hoại động học ập là tính hộ thống của đi tượng hoạt

“động được thể hiện trong chương tỉnh của các mơn học và các mơn học

“được cấu tạ theo lưgi nội tại của ác bộ mơn khoa học tương ứng Host động bọc tập được iến hành trong các inh thức được tổchức chặt

=Ẽ (€6 (hỀ ở tên lớp, ngồi trời, tong xưởng trường huy ngồi vườn,

trường gọilàiỡ họ và các hình thức khác,

Hat dong hoe tap khong phi là một hoạt động tự do, mà mang tính,

=hấ bất buộc Điễu đồ thể hiện ở những nhiệm vụ học tập mà học inh ph

thực hiện để đạt tới mục ích định tước trong did kiện dạy học cĩ tổ chúc

hit che N6 đội hỏ học nh phảt cĩ năng và thi quen cổa hoạt động trĩ

tủộ,cĩ hứng hú nhận thức bên vững

Việc học tập cđa họ si là một nghĩa vụ đối với xã hi Đến 6 tuổi hẳu

"hế:tẻ cm đều được đi học, cũng là để thực hiện nghĩa vụ của mình đối với

8 hội Ho động học tập cịn đơi hơi người học phải biết tự iểm ta, tự

inh ga,

.Ở lứa tuổi mẫu giáo hoạt động học tập với ý nghĩa đây đã như trình bày

tên là chưa thể cỏ được mà nĩ sẽ được hình thành đẫy đủ ở lứa tuổi học

sinh Những tong nhiễu hoạt động, đạc iệtlà hoạt động vui chơ, ở rẻ mẫu

si đã xuất hiện những yếu tổ của hoạt động học ip

Trong cuộc sống hằng ngày trẻ đã tiếp thú được một lượng tr thúc đáng

KẾ về thể giới xung quanh do tr trực iếp nh thấy, nghe thấy và sị thấy

“được hoậc là người lớn kế lại qua các câu chuyện, phim ảnh Nhờ đĩ thế gi

Điểu tượng của trẻ cũng phong phú dẫn lên và lâm này ính tính ham hiểu

biếu hứng thủ nhận thức ii vớ những điều mớ lạ Sự phát uiển lơng ham, lĩ6

T

hiểu biết của tề trong suốt thẻ kì mẫu giáo được thể hiện ở sự tầng lên mạnh

nê số lượng và sự biển đổi ínhchất rong những câu hồi của trẻ, Nếu lúc 3

3 tuổi chỉ Cơ mộtsỐ câu hỏi khơng nhiều lắm hướng vào việc m hiểu thế Ẻới xu quanh, thì đến 5 tuổi những câu hồi tìm hiểu ái mới đã tở nên chiếm ta thế, Nhiễ r em đã quan ám đặc biệt đến nguyên nhân của những, Siện tượng muơn màu muơn vẻ, và những mối quan hệ giữ chúng trong thế

164 tự nhiên, rong đời sống xã hội, nh "Tạ sao cĩ mưa", "Tại so bàn tay S6 ngĩ?" "Vua Quang Trung và ang Mác ai nhiều tui hơn” Dưới đây

"hộloạtcầu hiliên tụccũa một châu bề 5 tuổi n là Ngũ Bích Hea) "GH it

“đầu rủ, Mây sao bay được? Ai sinh ra nu Ai inh á trời Mẹ sinh ra Hiển Ai sinh ra di cho mgd en cong pha king ting "Những lịng ham Hễu biết của rẻ mẫu gáo vẫn chưa

đủ để bảo đảm thái độ sẵn sảng họ tập, ếp thu thức một cách cĩ hệ thống ong các mơn học, Thưởng thi sự ứng th đốivới hột hiện tượng nào đơ xuất hiện nhanh chồng

"8ẻ cũng l biến mất ngny và n được (hay thế bằng một hứng thú khác Cí tong những rường hợp cá bệ, cĩ rẻ mẫu gáo hững thí bảa vững hơ và phân

“hố vào các nh vực chuyên bit của tá (hức khoa học, Chẳng “dược chữ, cĩ chân lạ ham mê với những quy uật của ếng mạ đề, Điễu tuổi mà đã ích ìm hiểu các phép ính số học; cĩ chứu chưa đẫy 3 tuổi đa đọc hạn cĩ trẻ mới 4

đĩ cĩ thể

ln to những kết quả cig ở những cơn bé cĩ năng hiếu hay "hân đơng” Tá nhiên đĩchỉlà những trường hợp ngoạ lộ thơng mang tính phổ biến ở lửa tuổi ỗu gáo.Thường những hứng thú bổ vững ch xuất hiện ởẻ cơ vào cuố uổi

‘muon ich trong những điều ộn ệc dạy đỗ cĩ tổ chức tối

"Để hình thành những hứng thú bên vững và nấy sinh những Sĩ năng hoạt

“động tr th, chuẩn bịcho trẻ vào tưởng ph thơng, người ta đã dạy rể ong các hình th cĩ sổ chức đạc biệt gol a "ie học", Dĩ là một khoảng thờ gm: nhất định đượctũng dân lê theolú tuổ lứa tuổi mẫu giáo bé hộng 10 15

ht ia ti mu ison te 15~ 20 phút ởlúa tuổi mầu giá lớn tr20- 25 phú Trong khoảng thời ian ấy người tadạy trẻ những mí th, những lí năng ương đổi c hộ thống về các nh vực cđa đơi sắn tự nhiên và xi hội xung

‘quan trẻ theo một chương ình nhất định (nhưng cịn khác xa với chương,

tình các môn học ở rường phổ hông) nhằm chính xá hoá và hộ thống hoá

"những tỉ thức v0 cùng phong phủ những côn hết sức tân mạn mà tr đã thụ

em được tong ảnh hot hằng ngày ở mọi n( mọi lóc Động hỏi ương các

đế học, người ta bất đầu để ra cho tế những yêu cầu nhất ịnh về mức độ và

lat inh hộ cá thức, đông hỏi Hyện tập cho trẻ những năng nghe

xàlầm tieolờichỉdẫn của cô giáo để học hiện các nhiệm vụ cụ thể do cô đề

“Tết học" ở trường mẫu giáo (hưởng mang tính dế: hợp và lấy tr chơi lâm phương pháp chỗ yếu, nhằm tiếp nhận một lĩnh vực văn hoá nào đó,

chữ không phải là để nh hội một môn học, được cấu trúc theo Hoge noi tạ

“la Iột kho học tương ứng, Chẳng bạn ở trường mẫu giáo chỉ có các tt

học hát, học vận động theo nhạc chứ không có những gi? bọc chuyên biệt

như "Sướng âm”, 'ayện thanh" oje để hình thành những biếu tượng

oán học sơ đắng cho tr người ta có hểtổ chúc các tò chơ giúp tr nhận ra

“các Hướng quan giữa những Phần tử trong các tập hợp hay nhận ra các hình

ình học Nghĩa là ong "ủết học" người ta giáp trẻ nấm tr /hức đời sống

“được hệthống “học tưởng các iế họ có một hoá và chính sức ho dân, hay hức ền khoa học Việc dạy ý nghĩa quan trọng đối với việc làm ny nh

SÁc ổu sa hoạt động bọc tp ở rẻ mẫu go,

Kiec với "gữ học” ở tường phổ thông, một hình thứ dạy học có tổ

chúc chặt che, cổ những yêu câu nghiêm ngt về việc tiếp thu tí hức, tết

hoe trang miu giáo được tổ chức inh hoa hon, mang tính ích hợp hơn,

trong đó trỏ chơi giữ một tí quan trọng, Những quan sắt đã cho thấy suốt thôi mẫu giáo trỏ chơi là phương ện lĩnh bội tử thúc có hiệu quá hơn là

ibe hoc top trực tiếp đơn thuần,

Trong tế họ ở mẫu giáo, chủ yếu là thông qua ác tò chơi, niễm hứng

thủ đối với các ính vục tự nhiên vàxãhội có khả năng xuất hiện bẫu hết tệ

cm mẫu Báo Ở đây nguời ta đã dạy tê những t thức mang ính hệ thống,

"nhất nh, trong đô những quan bộ chủ yếu của các hiện tượng vốn có ö mỗi nh vực trong hiện thức đều được bộc lô rước r em rong th vac wn

học, đồ là quan hệ giữa thước đo vàvật cân đo, giữa bộ phận và toàn thế,

#iữa đơn v| và tập hợp: trong giới hữu sinh, đólà quan hệ giữ các đc điểm

‘mt ly tong Eg xu quant tmà chúng khao khát muốn hiểu Dẫn dẫn trẻ cảm nhận thấy rằng chính học tập ởtrường ph thong mới là con đường dẫn nang kha phá kì diệu ấy,

Hồng thứ của trẻ dẫn dân được phân hos va ben ving, tạo nên ở trẻ

‘nguyen wong doe hoe tp dé tip thu ti thức mới Cũng với tỏ chi, “iếc học" còn giáp tô hình thành k năngsơ đẳng của hoạt động học ập Kí năng

“đồ đồi hồi trước hết phảt hiểu ý nghĩa của nhiệm vụ học tập như là một hlệm vụ cin phải thực hiện, ừ đó biết phân biệt nhiệm vụ học ập với các hiệm vụ khác trongthựctếdinh hoạt và ong tò chợ “Thưởng ẻ mẫu giáo chỉ tích tế nhận nhệm vụ học tập tong trường hợp mà những r thức, kĩ năng ở đây có thể vận đụng ngay vào trọ chơi vào

“hoại động tạo hình hoặc vào một inh hức boạt động hấp dẫn nào độ Trong hoạt động vui choi, đặc bit là rong các "iết học", người lớn đánh

SH công vi tr em, so ánh tến tình và ết quá việc làm của đứa ẻ này

Xi đứa trẻ Hhác Điều này lâm cho ẻ bất đầu ự kiểm tra những hành động của ninh và đánh lá những tr thức vài năng của mình một cách đăng đẩy hơn, Nhờ ây những kĩnăng tựkiểm tra vàt đánh gásẽ được hình thanh, Trong thi Ki mẫu giáo hoạt động học tập ty chưa đạt tới đạng chính thức những đã xuất hiện những yếu tố cận thế (như tính chủ định của các

“quá nh tâm lí ý hú nghĩa vụ, buốc đâu tự kiểm tra, tr én i.) Vide td chức tò chơi có định hướng cùng với ệctổ chức các "ết học" vừa sức và hợp Với đặc điểm phát iến của trẻ mẫu giáo sẻ làm thúc đầy những vu tổ

"của hoạt động học tập được nãy sinh một cách thuận lợi, chuẩn bị tốt cho trẻ học tập ở trường phố thông sau này

“._ Những hình húcsơ đẳng của hoạt động lạ động, Host dong lao động là một loại hoạt động nhằm tạo ra những n phẩm S6 ích ho xã hội, những gi tị ậtchấtvà tính hân cân thiết cho oài người D6 là hình thứ hoạt động cơ bản của người lớn, nó đôi hỏi những điều Hạn thế lục và tmlícao

169

ost dng lao động cũng không phả là loại hoạt động mang nh tự,

thoải mái mã nó mang tính chất bát buộc Trong quá trình ao động, người

{no dng ph phe tang việc chế tạo ra sản phẩm đã dự định trước, và công

vite ao động thường gặp không t khó khăn, đời hỏi một sự nỗ ực ý chí để

khác phục những trở ngại bên ngoài hay bên tong có thế xây ra “Tham tịa vào một hình thức lao động cũng cần có những tri thức, kĩ

‘ing, xo nba định nhằm tạ ra những sản phẩm nhất định, Tất cá những

-đác điểm này của lao động đời bồi người lao động cần phải có những phẩm

chất tâm phát tiền đến một mức độ nhất định,

129 động là nghĩa vụ của mỗi người đối với xã hội và bản thân Việc tơ

sd tham gịa vào hoạt động lao động đôi hôi trước hết người lao động phải

biểu ngha vụ đ6, phả có nguyện vọng hành động để mang hại ết quả chờ

"mình vàcho người khác,

2o động (đặcbitlà lao động cong nghiệp) đi hồi phải có một tình độ

lw duy Bhoa hoc, ném được quy luật của việc âm ra sản phẩm, lập được kế

“hoạch hành động của mình, nấm được kí thuật, có tính sáng to, ính kí

dt có nghĩa la đôi hôi phải có một nhân cách vững vàng và tí cục “Những

phẩm chất tầm lí nói rên chư thể có được ở trẻ mẫu giáo nhưng:

"iên để của chúng đang được nh thành trong la tuổi này Việc hình thành:

"những tiên đ cần thiết cho hoạt độngJao động ở tuổi mẫu giáo li được diễn TA theo con đường đặc biệt, chủ yếu ở bên ngoài việc thục hiện nhiệm vụ lao

động — trong chơi

“rẻ làm quen bước đâu với hoạt động lao động kh chúng quan sát

"người lớn lâm việc hay thông qua ruyện kể, tranh vẽ Dặc biệt trong các

‘ue chor tr ải ạo lại những hành động lao động và những nuối quan hệ giữa những người lớn với nhau, qua đồ mà thu nhận được những biểu tượng cắn thiết vẻlao động về ý nghĩa xã hội vàtính chất hợp tác của nó

“Thông qua tr chơi, ở trẻ cũng được hình thành những hình thức đâu tiên

của ự phân công và hợp tác của những người lao động, nói đồng hơn lã

tgồ học lao động

“Trong những hình thức hoạt động có săn phẩm (ve, nộ, ắc, đán tr

mẫu giáo đa biết thực hiện những hành động nhằm tạo rà một kế quả nhất

đình Trong hoạt động đô ở tế hÌnh thành nên những kí năng cần thiết như

"những én để đô còn bị tần mạn rong nhiều hình thức hoạt động khác nhau ĐỀ thống nhất lại cân phải hình thành ở rề em những hình thúc sơ đẳng của hoạt động lao động, tước hết là hướng dẫn ẻ thực hiện những shim ws ao động đơn giản nhằm đạt được một kế quả cụ thể như âm trực nhật (bê hức n và chía tha, bát cho các bạn), chăm sóc cây ci, ay động, Vật nuôi trong nhà, làm các đô vậc, đồ chơi đơn giản (bằng giấy vảt vụn, hay hột ht.)- Dây 1A những nhiệm vụ lao động đối với rẻ em đội hồi chúng ải Cổ gắng để ạt được tới mục địch đãđề ra và đạt một kế quả nhất định Việc thực hiện nhiệm vụ đó sẽ trở hành một hành động lao động ch Hi nào “Đào term vr ới kế quả theo một phương hướng rõ rện 'öŠ cm ý (hức được ý nghỉa và ính chất bất buộc của việc tạo ra ết qu,

"Những hình thúc hướng dẫn trễ cm hợp ác với nhau trong nhiệm vụ lao

“đông chùng có một ý nghĩa quan ọng, Nếu công việc của mỗi đứa ở được

ai là một bộ phận công iệc của cả nhóm và kế quả ao động của những

ia tr têng biệt được đánh giá trên cơ sở kết quả chung của toàn nhóm,

=hấtlượng công việc của mỗi đứa trẻ có nghĩa quyết định đối vớ công vite

=4 toàn nhóm, hl di do ẽ ạo ra đứa trẻ một ý thúc họp tác, tĩnh thân trách Hhiệm và sự quan tâm tới công ệc chung và đó là những điều cần thiết cho việc hình thành con người lo động kiểu mới sau này,

“Chúng ta da biết răng những điều kiện để rẻ phối hợp hoạt động với hau đã có ngủy trong tr chi, nhưng Việc thục hiện nhiệm vụ lao động,

‘nde vr er chơi một cách căn bản đây tính chất của các mối quan hộ qua lạiglữa các thnhviên bất đầu được điều chính bởi ính tất yế là phả tạo Tột kế quả nhất định, một sản phẩm có chất lượng nhất định, dc tạo ta

"những điều kiện đặc tưng cho các hành động lao động mà những điều kiện Ty lạ không có được rong tỏ chơi

“Tuy nhiên cần phải quan niệm rằng, do đặc điểm phát iển vẻ thể chất

và âm í của trẻ mẫu iáo còn khá xa với người lớn nên không thể có được những bình hức thuẫn tuý của hoạt động lao động ở la tuổi này, thường,