Phương pháp chẩn đoán động cơ cảm biến (Phần nâng cao): Phần 1

Phần 1 cuốn sách Phương pháp chẩn đoán động cơ cảm biến giới thiệu tới người đọc các nội dung hai chương đầu bao gồm: Chẩn đoán cảm biến nhiệt độ cảm biến cánh bướm ga, biến áp suất MAP và MAF. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

VY HIEP c3 se

CHAN DOAN CAM BIEN DONG CO

( PHAN NANG CAO )

SENSOR SYSTEMS FORD - HONDA - TOYOTA - MERCEDES

CHAN DOAN CẢM BIẾN ĐỘNG CƠ

VYHIỆP

Chịu trách nhiệm xuất bản:

Nguyễn Thị Thanh Hương

Biên tập : Hùng Lân

Sửa bản in : Hùng Lân Trình bày : Vĩnh Thuyên

Vẽ bìa : Lê Thành

Thực hiên liên kết xuất bản:

CÔNG TY CỔ PHẦN VĂN HÓA NHÂN VĂN

Phát hành tại :

* 01 Trường Chinh, P.1 1, Q Tân Bình, TP HCM Tel: 39717882 - 39717884 - 39712285 Fax: 39712286

* 875 CMT8, P.15, Q.10, TP HCM TeL: 39770096 Fax: 39708161

* 486 Nguyén Thi Minh Khai, P.2, Q 3, TP HCM TeL:22174002 Fax: 38396733

In 1000 cuốn khổ 20 x 28 cm tại Cty Cổ Phần In Gia Định

9D Nơ Trang Long P 7, Q Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh

Số đăng ký KHXB: 448-1 1/CXB/20-42/THTPHCM QDXB: 613/QD-THTPHCM-2011 NXB cấp ngày 16-05-2011

In xong và nộp lưu chiểu quy Ill nam 2011.

THAY LOI TUA

Sau khi đọc cuốn hệ thống phun xăng điện toán và hệ thống đánh

lửa điện toán các bạn chắc chắn nắm bắt được sự hình thành và phát

triển của hệ thống xăng và đánh lửa được điện toán hóa như thế nào Từ

đó, các bạn có cơ sở để đưa ra những quyết định đúng khi kiểm tra, chẩn

đoán và siÈa chữa các hệ thống do điện toán điều khiển Để điều khiển

được chính xác và có hiệu quả cao thì hệ thống xăng và hệ thống đánh

lửa phải chịu sự điều khiển từ bộ điện toán và chịu sự giám sát của hệ

thống câm biến điện toán Muốn đọc hiểu cuốn sách này, bạn cân có:

-_ Lớp 10 trở lên

-_B Anh ngữ trở lên

-_ Hiểu biết và đam mê với ôtô

Cuốn hệ thống cảm biến điện toán này là phần nâng cao, ai đọc

cũng hiểu và thực hành được ngay, lại còn thêm nhiều kinh nghiệm thực

tế mà nhiều thợ máy đã từng trải qua Còn phân căn bản thì được tổng hợp, rút gọn lại, soạn chung voi cuốn chẩn đoán hệ thống phun xăng -

một phần không thể thiếu trong việc tự học và thực hành

Tuy nhiên, nếu các bạn đọc cuốn này chưa hiểu rõ thì nên tìm hiểu thêm ở các sách vở tài liệu khác vì cuốn này chỉ hướng dẫn thực hành ngắn gọn mà không giải thích gì nhiều Nếu bạn đã nắm vững căn bản, nâng cao và có kinh nghiệm thì không gặp trở ngại gì

Dà đã chăm chút cho cuốn sách này khá nhiều nhưng vì trình độ

có hạn nên không tránh khỏi thiếu sót Rất mong bạn đọc chỉ giáo và chân thành cảm ơn bạn đọc gần xa

Tp Hồ Chí Minh

Soạn giả

V.H.

CHƯƠNG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA 5

CHAN DOAN

CAM BIEN NHIET DO

CAM BIEN CÁNH BƯỚM GA

CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ NƯỚC (ECT)

Nhiệm vụ: Xem hình 1-1

Khi máy lạnh thi tang dam hoa khi

để ngừa máy chết ngang và nổ ngập

ngừng

— _ Khi máy nóng ấm thì tăng loãng

hoà khí để tiết kiệm xăng va

hạ thấp khí thoát (sự thất thoát

hơi xăng)

—_ Sự thay đổi nhiệt độ của động cơ

được cảm biến báo về bộ điện

toán để tăng góc đánh lửa sớm

khi máy lạnh, giảm góc đánh

lửa sớm khi máy nóng

~ Tin hiéu cam biển nhiệt độ nước

còn được dùng làm cơ sở cho

HÌNH 1-1: hầu hết các câm biến nhiệt độ

nước động cơ (ECT) được gắn ở gần van

hằng nhiệt (hay còn gọi là bộ điều nhiệt) vì

nơi này tập trung nhiệt độ cao nhất

Bên trong cảm biến là chất bán dẫn

có kháng trở ngược lại với nhiệt độ

Khi nhiệt độ tăng thì điện trở giảm xuống, nhiệt độ giảm thì điện trở tăng lên Vì vậy, cảm biến này còn

gọi là cảm biến hệ số âm (NTC neg-

ative temperature coofficient) Xem

hình 1-2

Bởi đặc tính nảy, nên nếu dây điện tiếp xúc ít (làm cho điện trở tăng

cao) thì bộ điện toán sẽ hiéu lam là

máy lạnh nên ra lệnh tăng đậm hòa

khí Cũng bởi đặc tính này, nếu dây điện tiếp xúc ít (làm cho điện trở tăng cao) hoặc cảm biến sắp hư thì

6 HE THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

bộ điện toán sẽ báo lỗi là hòa khí

đậm và hao xăng

Nếu cảm biến bị đoản mạch hay sắp

hư và có điện trở quá thấp thì bộ điện

toán sẽ hiểu lắm là máy nóng nên

cung cấp xăng loãng hơn và đương

HÌNH 1-2: nhiệt độ của cảm biến ECT luôn

đối nghịch lại với tín hiệu điện thế

nhiên bộ điện toán sẽ báo lỗi là thiếu xăng máy yếu

Mạch điện trở nâng bậc (bước) của cảm biến nhiệt độ nước ECT

Một vài hãng sản xuất xe nới rộng tâm ảnh hưởng của cảm biến nhiệt

độ nước bằng cách sử dụng điện trở

nâng bậc Riêng hãng GM và Chrysler

không sử dụng điện trở nâng bậc mà

sử dụng 2 điện trở khác nhau Xem

hình 1-3

Khi nhiệt độ dưới 50°C thì điện

từ cảm biến sẽ đi qua điện trở 3.5 kQ (35000)

Khi nhiệt độ trên 50°C thi dién

từ cảm biến sẽ đi qua điện trở

300 Q Mục đích của mạch điện trở nâng bậc

này là để nới rộng thang đo nhiệt độ

để bộ điện toán xác định chính xác

nhiệt độ, nhất là lúc nhiệt độ động cơ

thay đổi vào lúc mới khởi động xong hay lúc quạt nước bắt đầu quay Xem

xe“ NHIỆT ĐỘ NƯỚC

+~

HINH 1-3: mạch điện trở 2-bước của cảm biến nhiệt độ nước luôn có điện thế tham chiếu từ

bộ điện toán là 5 vôn Khi nhiệt độ nước thay đổi thì tín hiệu đầu vào sẽ thay đổi Nhờ có mạch này nên bộ điện toán kiểm soát được chính xác hơn so với cùng loại cảm biến chỉ có 1 điện trở.

HÌNH 1-4: khi nhiệt độ chênh lệch từ lúc máy còn nguội hay lúc vừa mới khởi động cho tói lúc

nóng ấm thì tín hiệu điện thế sẽ được nâng lên đột ngột từ khoảng gần 1 V lên đến 3.6 V

Cam bién say xin

Cam bién say xin 1a cdm bién cé lam

việc nhưng lại không báo đúng nhiệt

độ ấn định theo thông số chế tạo mà

báo loạn xạ, lúc báo đúng, lúc báo sai

làm cho thợ máy không tài nào biết

được là cảm biến hu (say xin) va bộ

điện toán cũng không biết luôn ! Xem

hình 1-5

Đo kiểm cảm biến nhiệt độ nước

Phương pháp quan sát

Cảm biến nhiệt độ nước làm việc

đúng hay khong déu phụ thuộc vào

các yếu tố sau đây:

là cảm biến bị say xỉn thì tín hiệu càng trở nên

lạng quạng.

HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

nước (nước trong bình nước dự

trữ đây - xem vạch có chữ FULL)

và két nước đẩy (xem cổ họng

nắp két nước) Nếu cảm biến không bị ngập nước thì không

thể đo đúng nhiệt độ được

Hệ thống làm mát phải có đủ

áp suất Nếu nắp két nước yếu

lò-xo, không thể giữ được áp

suất trong hệ thống sẽ làm cho

nước sôi, thổi bong bóng, máy

chạy nóng hơn bình thường và

đương nhiên cầm biến không đo

đúng nhiệt độ nước vì bị bong

bóng bao xung quanh

Đo kiểm cảm biến bằng điện thế

và điện trở đều được (bạn đo nguội

trước, đo nóng sau) Trước khi đo bạn

phải có bảng thông số kỹ thuật của

cảm biến đó và nếu cẩn ban cin

phải có một nhiệt kế (để đo ngoài) để

so sánh xem nhiệt độ của nhiệt độ

kế và nhiệt độ của cảm biến có như

nhau không

Nếu điện trở của cảm biến đo được tương ứng với nhiệt độ nước mả bộ

xúc để đo thân nhiệt của cảm biến, nhiệt độ của nó phải

bằng với nhiệt độ nước hiển thị trên màn hình ee ,

CHUONG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BUGM GA 9

điện toán vẫn báo hư thì hư hồng

đó nằm ở trên đường dây điện nối

từ bộ điện toán tới cầm biến nhiệt

độ nước

Sau khi đo kiểm đường dây điện thấy

tốt mà điện trở không tương ứng với

nhiệt độ thì thay cảm biến mnới

Trong trường hợp bạn không biết xe

đó có nhiệt độ vận hành là bao nhiêu

thì bạn phải cho máy nổ, chờ cho

quạt nước quạt 2 lần thì tắt máy, bắt

đâu đo kiểm Xem hình 1-6, 1-7

Phương pháp dò quét

Sử dụng máy dò (Scan tool) là phương

pháp tuyệt vời nhất vì:

1 Nó ghi lại quá trình diễn biến

của nhiệt độ nước

2 Nó đo được nhiệt độ thực bằng

nhiệt kế hông ngoại hay bằng

đầu dò nhiệt loại tiếp xúc Xem hình 1-8

HÌNH 1-7: đo điện trỏ của cảm biến rồi đem

so sánh với thông số kỹ thuật

10 HE THONG CAM BIEN BIEN TOAN

Chú ú: bạn cũng cần so sánh uới nhiệt

độ ở \g hỗ nhiệt độ nước trước mặt

tài xế Mäc dù không chính xác nhưng

có thể giúp bạn xác định cảm biến

nhiệt độ nước có hư hau không, nhất

là trong trường hợp nhiệt độ của máu

đò chênh lệch lớn so uới nhiệt độ của

đồng hồ báo nhiệt độ nước

Nếu có chênh lệch 5°C thì chấp nhận

được Nếu chênh lệch hơn 5°C thì

phải coi đây điện có gỉ sét không, có

tiếp xúc tốt không ? Nếu tốt thì lấy

DVOM đo điện trở cảm biến rồi so với

biểu đỗ nhiệt thực tế Nếu thấy tốt

luôn thì kiểm tra bộ điện toán

CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ KHÍ NẠP (IAT)

1 Trong bầu lọc gió

2 Trong ống dẫn gió (đoạn nối từ

lọc gió đến thân cánh bướm ga)

Tín hiệu từ cảm biến nhiệt độ khí

nạp cung cấp cho bộ điện toán làm

cơ sở thêm bớt xăng, tăng giảm góc

đánh lửa sớm tùy thuộc vào nhiệt độ

khí trời nạp vào động cơ:

« Nếu khí nạp lạnh thì bộ điện

toán sẽ thêm xăng, tăng góc

đánh lửa sớm

HÌNH 1-9: câm biến nhiệt độ khí nạp IAT nằm

trên đường ống sau bộ lọc gió, trước cánh bướm ga

5 Nếu khí nạp nóng thì bộ điện

toán sẽ bớt xăng, giảm góc đánh lửa sớm

s Nếu khí nạp đậm đặc, nhiều

ô-xy thì bộ điện toán sẽ thêm

xăng cho đúng tỉ lệ hoàn hảo

(Mật độ khí trời ở O°c đậm hơn

14% so với 38°C)

s Nếu khí nạp loãng hơn, ít ô-xy

hơn thì bộ điện toán sẽ giảm

bớt xăng cho đúng tỉ lệ hoàn

hảo

Cảm biến nhiệt độ khí nạp đóng vai

trò phụ trong việc thêm bớt xăng và

góc độ đánh lửa còn nhiệm vụ chính

vẫn do cảm biến nhiệt độ nước quyết

định (vì cảm biến nhiệt độ nước theo

dõi nhiệt độ động cơ chính xác đến từng ly từng khắc) Song tín hiệu của cảm biến nhiệt độ khí nạp vẫn được

CHƯƠNG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA 11

bộ điện toán lưu trữ phòng hờ cảm

biến nhiệt độ nước không hoạt động

Chú ú: một uài động cơ sử dụng cảm

biến nhiệt độ thân cánh bướm ga (TBT)

thay cho cảm biến nhiệt độ khí nạp (IAT)

nhưng chức năng không thau đổi

Trong một chừng mực nhất định thì

cảm biến nhiệt độ khí nạp mới có

ảnh hưởng đến năng lực và sự nhạy

nổ của động cơ Thí dụ, động cơ mới

tắt máy trong thời tiết lạnh, động

cơ vẫn còn đang trong nhiệt độ vận

hành 93°C trong khi nhiệt độ ngoài

trời là - 30°C Lúc này nếu khởi động

lại, bộ điện toán sẽ căn cứ vào cảm

biến nhiệt độ khí nạp là chính để

tăng lượng xăng cung cấp

ĐO KIỂM CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ KHÍ

NAP (IAT)

Mạch điện của cảm biến nhiệt độ khí

nạp đứt hay hư thì bộ điện toán sẽ

báo mã lỗi bằng đèn báo hư (MIL)

tuỳ thuộc tình trạng, chủng loại, kiểu

đáng của xe đó

Muốn chẩn đoán cảm biến nhiệt độ

khí nạp thì làm như sau:

Bước 1) Chờ động cơ nguội sau vài

tiếng đồng hô Lấy dụng cụ dò quét

xem cảm biến nhiệt độ khí nạp có

bao nhiêu độ rồi đem so với nhiệt độ

của cảm biến nhiệt độ nước Nhiệt độ

của 2 cảm biến chỉ được chênh lệch

nhau là 15°C

Bước 2) Quan sát cảm biến và dây

điện thật kỹ, coi có hư hồng gì không

Nếu cảm biến nhiệt độ khí nạp là loại

vặn vào ống góp hút thì tháo ra coi có

hư hỏng gì không

Bước 3) Do điện thế so với bảng sau:

nhiệt độ của cảm biến nhiệt độ khí

nạp NGHỊCH VỚI điện trở và điện thế

sụt áp (tương đối)

°C oF Q VDC -40 -40|_ 100,000 4.95 -8 18 15,000 4.68

Hiện tượng hư hỏng `

Hao xăng, khói đen thì nghỉ ngờ cảm

biến nhiệt độ khí nạp

Nếu cảm biến nhiệt độ khí nạp sắp

hư sẽ báo cho bộ điện toán biết là trời lạnh lắm trong khi thực tế trời lại nóng ấm Do đó, bộ điện toán

sẽ ra lệnh cung cấp xăng nhiều hơn

không phát tín hiệu thì bộ điện toán

sẽ báo lỗi ngay)

Nếu dây điện hoặc bản thân cảm biến nhiệt độ khí nạp có kháng trở

cao quá thì bộ điện toán không biết

và không báo lỗi nào nên bộ điện toán cứ thêm xăng vào dẫn đến hậu

12 HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

quả là máy chạy hao xăng, khói đen

mù mịt khi lên ga

Cảm biến nhiệt độ khí nạp của xe

Mercedes ảnh hưởng tới góc đánh

lửa

Hau hết các xe Mercedes, thời điểm

đánh lửa trẻ phụ thuộc vào nhiệt độ

khí nạp và tải trọng động cơ Tình

trạng kích nổ thường xảy ra khi nhiệt

độ khí nạp tăng cao Do đó, cảm biến

không được tiếp xúc với khí nóng xung

quanh động cơ và bản thân cầm biến

phải làm việc chính xác

Cảm biến nhiệt độ hệ số âm chính

xác cỡ nào?

Cảm biến nhiệt độ hệ số âm làm bằng

chất bán dẫn rất nhạy cảm với nhiệt

độ Khi nhiệt độ tăng, cảm biến bị

nóng lên sẽ nhiều điện truyền

về mát nên tín hiệu điện thế đi tới bộ điện toán sẽ giảm rất thấp Ngược lại,

khi nhiệt độ giảm thì tín hiệu điện

thế đi tới bộ điện toán sẽ tăng lên Xem hình 1-10

đầu để tiến hành các biện pháp chắc

có thể ngưng hoạt động để giúp

cho dâu nóng lên

e Nếu nhiệt độ dầu cao trên 130°C thì số lớn nhất bị vô hiệu và bộ

CHUONG 1 - CAM BIEN NHIET DO & VI TRÍ CÁNH BƯỚM GA 13

pháp gài số dựa trên nhiệt độ cao uà

thấp của hộp số dầu tự động như thế

Có một vài xe trang bị cảm biế

độ xăng như xe Ford phun xăng

toán loại không đường vẻ để bộ điện

toán có thông tin hiệu chỉnh mật độ

xăng

CÁC MÃ LỖI VỀ CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ

Cảm biến nhiệt độ hồi lưu khí thải

(EGR)

Cảm biến nhiệt độ khí thải hỏi lưu là cảm biến nhiệt trở được bao bọc một lớp vỏ thuỷ tỉnh chịu nhiệt đặc biệt

(450°C) Nó gắn ở giữa lối đi của khí

thải tử ống góp hút đến van EGR Khi nhiệt độ tăng lên thì van EGR

mở ra, lúc này bộ điện toán sẽ quyết định van nào hay bộ phận liên quan nào đó làm việc

Một vài xe Toyota có trang bị cảm biến này

Cảm biến nhiệt độ nhớt máy

Nhiều xe GM có trang bị cảm biến lệt độ nhớt máy Bộ điện toán căn

cứ vào nhiệt độ nhớt, số vòng quay

cốt máy, thời gian vận hành để xác

định tuổi thọ của nhớt

14

CAM BIẾN VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA

Hầu hết các xe điện toán đều có trang

bị cầm biến cánh bướm ga để bộ điện

toán biết được vị trí cánh bướm ga

đóng mở, mở lớn hay mở nhỏ, mở

nhanh hay mở chậm Cảm biến cánh

bướm ga là một biến trở 3 chân còn

được gọi là điện thế kế (potention-

meter) Một chân A nối với dây điện

5V từ bộ điện toán tới Một chân B

nối với dây mát về bộ điện toán Một

chân C là dây tín hiệu vị trí cánh

bướm ga trở vẻ bộ điện toán Xem

hình 1-11, 1-12

Hầu hết các loại xe, điện thế tín hiệu

của cảm biến cánh bướm ga mở tối

da (WOT) la 4.5 V Khi cánh bướm ga

dong lai (IDLE) khoang 0.45 - 0.50 V

Ghi nhớ: khi cánh bướm ga đóng lại,

điện thế tín hiệu thường bằng 10% khi

cánh bướm ga mở lớn Song tuù thuộc

uào mỗi hãng sản xuất uà kiểu dáng

xe mà tín hiệu điện thế khi cánh bướm

ga đóng lại từ 0.3 - 1.2 V

LÊN GA HỤT HƠI (THIẾU XĂNG)

Hiện tượng hụt xăng xảy ra khi tài xế

bắt đầu đạp ga/lên ga Lúc ga hé mở,

tốc độ cốt máy cần tăng lên nhưng

xăng lại cung cấp không kịp lúc nên

máy bị khựng lại Để giải quyết tình

trạng này, bộ điện toán đã ra lệnh cho

kim phun phun lâu hơn hoặc phun 3

lần 1 lúc (như xe Daimler Chrysler)

ngay sau khi cánh bướm ga hé mở

Cánh bướm ga mở càng nhanh càng

lớn thì xăng càng được phun vào nhiều

hơn Công việc này giống như nhiệm

vụ của bơm bốc máy của bộ chế hòa

khí nên cảm biến cánh bướm ga còn

được ví là bơm bốc máy điện tử

Nếu cảm biến cánh bướm ga bị đứt

HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

HÌNH 1-11: đối với động cơ phun xăng tận

cửa thì cảm biến vị trí cánh bướm ga gắn ở

ngay trên cánh bướm ga

CAM BIẾN VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA

WOT:GA LON HET CO

IDLE:GA CAM CHỪNG

leđ—— 5VÔNTHAMCHIẾU

ˆ ké———— 45VÔNTÍNHIỆU

e

£—————— VÉMÁT

8

HÌNH 1-12: tín hiệu điện thế của cảm biến vị

trí cánh bướm ga khi mở lớn là 4.5 vôn, khi

mổ nhỏ là 0.5 vôn Điện thế tham chiếu luôn luôn là 5 vôn Trường hợp bạn không có tài liệu để hiệu chỉnh thì bạn luôn luôn hiệu chỉnh điện thế lúc cánh bướm ga đóng lại bang 10%

của điện thế tham chiếu

đây hay bị quên không gắn vào hoặc sắp hư thì máy vẫn hoạt động ngon lành chỉ có hiện tượng là lên ga không bốc mà thôi

Cảm biến cánh bướm ga có ảnh hưởng

rất lớn trong việc thay đổi tỉ lệ hòa

khi và thời điểm đánh lửa mặc dù

sự thay đổi này phản lớn là do các

cảm biến khác quyết định như là cảm

CHUONG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA 15

biến chân không, các cảm biến nhiệt

độ và cảm biến khí thải

Một vài cảm biến cánh bướm ga có

thể hiệu chỉnh được và cài đặt được

theo thông số kỹ thuật của hãng

chế tạo

Điện thế từ bộ điện toán cung cấp

cho cảm biến cánh bướm ga nằm

trong khoảng 1.8 - 5.1 V

Điện thế tín hiệu báo vẻ bộ điện toán

khi cánh bướm ga mở lớn bao giờ

cũng cao hơn 80%

Sơ đỗ điện thế của cảm biến cánh

bướm ga của xe Ford

'VAI TRÒ CỦA CẮM BIẾN CÁNH BƯỚM

GA ĐỐI VỚI BỘ ĐIỆN TOÁN

Bộ điện toán sử dụng cảm biến cánh

bướm ga vì những lý do sau:

1.Chế độ chống ngộp

Nếu đạp ga hết cỡ khi đề máy nổ

thì bộ điện toán sẽ hoặc giảm tối đa

lượng xăng cung cấp hoặc không cung

cấp một giọt nào để động cơ không bị

tối đa ngẫu lực hơn

3 Đối chiếu với tin hiệu của cảm

bién MAP va MAF

Bộ điện toán lấy tín hiệu của cánh

bướm øa đối chiếu với tín hiệu của cảm biến áp suất ống góp hút MAP

và / hay cảm biến khối lượng khí nạp MAF xem có trùng khớp không

Ví dụ, khi tải xế lên hết ga, bộ

điện toán nhận được tín hiệu báo

là động cơ tăng tải trọng, bộ điện toán liễển coi cảm biến MAP/MAF

có báo đúng như vậy không rồi mới

ra quyết định thay đổi tỉ lệ hòa khí

và thời điểm đánh lửa Nếu không

đúng, bộ điện toán sẽ báo mã lỗi

cho tài xế biết là cảm biến cánh

bướm ga hư hay cảm biến MAP hư

hoặc cảm biến MAF hư

4 Gài số tự động thích hợp

Nếu tài xế đạp ga lớn để tăng tốc thì

bộ điện toán chưa cho gài số ngay

mà dợi cho đến khi máy tăng tốc

đủ mạnh thích hợp mới cho gài số

vì néu cho gai số liển thì máy bi li

không tăng tốc được Nếu đạp ga vừa phải thì bộ điện toán cho gải số ngay

ở tốc độ tối thiểu đã được thiết kế cho loại xe đó

16 HE THONG CAM BIEN BIEN TOAN

cho đúng với tốc độ ấn định Chi can

cánh bướm ga nhích mở một chút

thì lập tức xăng lửa được điều chỉnh

ngay Vì vậy, cơ cấu dẫn động đến

cánh bướm ga bị kẹt sẽ làm cho tốc

độ cảm chừng sai lệch

6 Điều khiển máy lạnh

Khi cánh bướm ga mở lớn hoặc lớn

hết cỡ thì bộ điện toán không cho

máy lạnh bị kéo nữa

7 Phòng hở các cảm biến khác hư

hỏng

Khi cảm biến MAP và/hay cảm biết

MAF hư hồng, trục trặc thì bộ điệ:

toán sẽ tính toán tỉ lệ hòa khí và thời

điểm đánh lửa dựa vào vòng quay cốt

máy và vị trí cánh bướm ga

ĐO KIỂM CẢM BIẾN CÁNH BƯỚM

GA

Có nhiều cách đo kiểm, bạn có thể

chọn một hoặc hơn để đo

se Sứ dụng vôn kế số có 3 đầu

dây, gắn nối tiếp giữa dây cảm

biến và cảm biến cánh bướm

ga hoặc dùng kim châm (đỉnh

ghim) luồn vào (chích vào) gáy

đầu giắc cắm

s Sử dụng dụng cụ dò quét hay

dụng cụ đò quét đành riêng cho

xe do

» St dung hop do sé, gan ndi tiép

giữa điện toán và chùm dây

nối Một hộp đò số điển hình có

sẵn các điểm ấn định để bạn

có thể đo được điện bang von

kế số

¢ Sit dụng máy hiện sóng

Ghỉ nhớ: luôn luôn tra cứu tài liệu chỉ

dẫn của hãng xe đó để đo kiểm cho

đúng cách

Cách đo kiểm bằng vôn kế số

1) Mở công-tắc ON (máy không

nổi

2) Do điện thế giữa dây tín hiệu

và dây mát Nó phải có khoảng

0.5V

Nhớ: xem tài liệu của xe đó để

xác định uị trí uà màu dâu cho đúng

3) Công-tắc vẫn mở ON, máy

không nổ, nhờ thợ phụ đạp ga

lên từ từ thì tín hiệu điện thế

phải tăng lên đồng thời phải coi

Tín hiệu điện thế lúc cánh bướm ga

đồng lại phải nằm trong phạm vi chấp

nhận được của hãng sản xuất

Một số cảm biến cánh bướm ga chỉnh được thì bạn chỉ cân nới lồng các con

vít hãm ra, tôi xoay cảm biến xuôi hay ngược chiểu cánh bướm ga sao cho đúng thông số kỹ thuật là được

Nếu lúc cánh bướm ga đóng lại mà chỉnh không được thì thay cảm biến

mới Lúc buông ga từ từ mà thấy tín

hiệu điện thế chập chỡn thì thay cảm biến mới,

Xem hình 1-14 bạn sẽ thấy cách kiểm tra cảm biến cánh bướm ga bằng dụng

cụ hiện sóng kỹ thuật số (DSO digital

storage oscilloscope)

Đo kiểm bằng chức năng tối thiểu/

tối đa (min/max)

Có nhiều vôn kế số có khả năng ghi

lại chỉ số điện thế đo được rồi hiện

CHUONG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VI TRÍ CÁNH BƯỚM GA 17

HÌNH 1-13: lấy cây đỉnh ghim, luồn dọc vào

gáy của giắc cắm cho đến khi chạm vào kim

loại, lúc này bạn mới có thể chích điện để đo

được

lên màn hình như điện thế tối thiểu,

điện thế tối đa và điện thế trung

bình Muốn đo kiểm bằng chức năng

tối thiểu/tối đa, bạn chọn thang đo

cao hơn 4V, rồi làm theo 3 bước sau:

1 Nối dây đổ vôn kế vào dây tín

hiệu của cảm biến cánh bướm

ga Nối dây đen vào chỗ mát

sạch, của dây mát cảm biến

2 Mở công-tắc ON, máy không nổ,

nhờ thợ phụ ngồi trong xe, đạp

ga lên từ từ

3 Xem kết quá trên màn hình

Nếu thấy bất kỳ OV hay 5V thì

chứng tổ cảm biến hư hay chạm

mát ở trong cảm biến

Xem hình 1-15 Đo kiểm điện thế

nguồn từ bộ điện toán cung cấp tới

cảm biến khi mở công-tắc ON, máy

không nổ

Xem hình 1-16 Đo kiểm điện thế sut

áp giữa mát của cảm biến và mát của

động cơ ,Khi mở công" tắc ON, máy

không nổ Nếu thẩy lớn hơn 0.6V

(600 mV) chứng tổ mát của bộ điện

toán kém

A 1VDC 1:1PROBE B200nV0FF1:IPROBE 200ms/OIV SINGLE TrigiAs -30IV TT eT

ane RECURRENT RUN 10BMJDIV on A at 50% FREE CAPTURE “WIN WAX TRIGGER

HÌNH 1-14: mở công tắc ON, máy không nổ,

khi lên ga thì thấy sóng điện của cảm biến

vị trí cánh bướm ga tăng lên theo, khi giảm

ga thì cũng xuống theo Nếu thấy sóng điện không bị ngắt quãng và sạch sẽ thì chứng tỏ

cẩm biến tối

TRƯỚC KHI BO CAM BIEN HU PHAI

DO KIEM DIEN THE NGUON VA DIEN THE TIEP MAT TRUGC DA

Hầu hết, các cảm biến của động cơ

đều có 5V và mát Nếu điện thế 5V

tới cảm biến quá cao (do cham mát)

hay quá thấp (do kháng trở cao) thì

tín hiệu điện thế của cảm biến phát

ra bị chao đảo (say xỉn), không ổn

định Vì vậy muốn xác định lần cuối

thì tháo cảm biến ra đo nguồn và đo

mát Cách đo mát như sau:

¢ Lấy vôn kế số, chọn thang do

Vôn 1 chiều

«© Một đâu dây von kế chạm vào

mát của cảm biến, đầu dây kia

chạm vào cọc âm của bình điện Nếu thấy vôn kế báo số cao hơn

0.2V (200mmV) là mát tiếp xúc

không tốt.

18

HÌNH 1-15: muốn biết điện thế tham chiếu từ

bộ điện toán có tới cảm biến vị trí cánh bướm

ga không thì dùng vôn kế số và đo lúc mở

công tắc ON, máy không nổ

ĐO KIỂM CAM BIEN CÁNH BƯỚM

GA BANG DUNG CY D6

Thực hiện theo 4 bước sau:

1) Công-tắc ON, máy không nổ,

điện thế trên màn hình phải là

0.5V (hoặc từ O.3 - 1.2V)

2) Nhìn trên màn hình coi xem

cánh bướm ga mở lớn bao nhiêu

phần trăm Lúc chưa đạp ga thì

màn hình báo số phải là O và

từ từ tăng lên khi đạp ga

3) Các bước của van điều khiển

mạch gió câm chừng (IAC) cũng

phải tăng giảm theo khi đạp

ga

Chú ú: IAC tăng lên khi cánh

bướm ga mở lớn là để tăng thêm

HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

HÌNH 1-16: muốn biết điện thế sụt áp giữa

cam biến và mát là bao nhiêu thì dùng vôn kế

số và đo lúc mở công tắc ON, máy không nổ

Nếu đo được trên 0.6 vôn (600 mV) thì cảm biến tiếp xúc với mát không tốt Nhớ là phải

lựa chỗ có mát sạch sẽ

gió uào động cơ uà giảm tốc độ

máu uề cảm chừng được êm dịu

khí buông ga

Dé may nổ rồi quan sát IAC di chuyển khi đạp ga

4) Để máy nổ rồi quan sát cảm

biến cánh bướm ga báo bao

nhiêu vôn Lấy một cái vật mỏng

dep để làm cái nêm chêm vào giữa con đội cẩn ga và đầu cản

Øa Lúc này màn hình sẽ báo

cho biết cánh bướm ga đang

mở bao nhiêu phẩn trăm Tắt

máy rỏi để lại Nếu thấy màn

hình có số đang trở vé 0% trong

lúc cánh bướm ga đang bị đội

thì chứng tổ bộ điện toán hiểu rằng cánh bướm ga đang ở vị trí

bắt đầu mở và cài đặt lại vị trí

cảm chừng cho cảm biến cánh bướm ga Rút cái nêm ra rồi tắt

công-tắc và bật lại Cảm biến cánh bướm ga sẽ trở lại tỉ lệ 0% thực ban đầu

Chú Ú: một uài bộ điện toán

không có khả năng tự cài đặt vi

trí cho cảm biến cánh bướm go

CHƯƠNG 1 - CAM BIEN NHIET ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA 19

MA LOI CHAN DOAN CAM BIEN CANH BƯỚM GA

PO112_ |Điện thế cảm biến thấp « Dây cảm biến chạm mát

© Cảm biến hay dây điện cảm biến hở

e _ Bên trong cảm biến chạm vào dây 5v tham chiếu

P0123 Điện thế cắm biến cao

« Dây cảm biến chạm vào dây

nguồn

> « Cam bién sắp hu

ệu cảm biến không PO121 thống nhất với cảm biến «© Tín hiệu cảm biến tốc độ xe

HÌNH 1-17: ngoài dụng cụ dò (scan tool) ra

thì còn có các thiết bị khác để đo kiểm cảm

biến vị trí cánh bướm ga như là máy hiện

sóng, biểu đồ kế, hoặc vôn kế số có chức

năng MIN/MAX, và nhớ là phải luôn có định

ghim chữ T để chích điện

HÌNH 1-18: khi đo kiểm rất cần tham khảo

lài liệu, thông số kỹ thuật kèm theo xe hoặc

cẩm nang bảo trì các loại xe của hãng sản xuất xe đó, để có được những chỉ dẫn chính

xác nhanh gọn như là màu dây, vị trí, cách

đo, số liệu

20 HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

HÌNH 1-19: màn hình của dụng cụ dò không

báo mã lỗi nào cả Nếu thấy có mã lỗi nào

thì chứng tỏ hư hỏng chưa khắc phục hoặc là

chưa xóa mã lỗi Irước khí đo kiểm, hoặc là đo

kiểm xong rồi mà vẫn chưa xóa mã lỗi

HÌNH 1-20: dụng cụ dò này không chỉ cho

thấy được tín hiệu điện thế phát ra mà còn tính chỉ lỉ mức phần trăm của cánh bướm ga

lúc mở ra

HÌNH 1-21: hầu hết cảm biến vị trí cánh bướm

ga được cung cấp điện thế tham chiếu 5 vôn

từ bộ điện toán tới Muốn biết có điện thế

này hay không thì luồn định ghim chữ T vào

gáy giắc cắm, vào đúng sợi dây nguồn, cho

tói khi chạm vào kim loại thì dừng Mỗi loại xe

đều có màu dây nguồn khác nhau

HÌNH 1-22: lấy đâu dây đỏ của vôn kế kẹp

vào định ghim chữ T, dây đen của vôn kế thì nổi vào mát sạch

CHUONG 1 - CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ & VỊ TRÍ CÁNH BƯỚM GA 21

HÌNH 1-23: chọn thang đo vôn một chiều

VDC Mỏ công tắc ON, máy không nổ Nếu

thấy có điện thế cao hơn 5 vôn một tí xíu thì

chứng tỏ có nguồn điện tham chiếu cung cấp

tới cảm biến vị trí cánh bướm ga

mát cảm biến để xem cảm biến có tiếp xúc HÌNH 1-24: một bước quan trọng nữa là đo

với mát tốt không Cách đo như sau: luồn định

ghim chữ T vào gáy giắc cắm để chích điện

tham chiếu, nối đầu dây đỏ của vôn kế vào

đỉnh ghim chữ T

HÌNH 1-25: lấy đầu dây đen của vôn kế kẹp

vào chỗ mát sạch HÌNH 1-26: mở công tắc ON, máy không nổ,

vẫn chọn thang đo VDC Xem màn hình có điện thế sụt áp là bao nhiêu rồi so sánh với

tài liệu của xe đó Ở trong hình này là xe GM

không cho vượt quá 35 mV (0.035 V) mà màn

hình lại thấy là 31.1 mV (0.0311V) là chứng tỏ cảm biến tiếp mát tốt

22 HỆ THỐNG CẢM BIẾN ĐIỆN TOÁN

HÌNH 1-27: muốn đo tín hiệu điện thế, luồn

định ghíim chữ T vào giắc cắm

HÌNH 1-28: chon thang đo vôn một chiều có thang độ nhỏ nhất (vôn kế trong hình này thang đo được chia làm nhiều thang, 4 vôn

có, 40 vôn có) Nếu thấy có chữ OL hiện ra là

đo chọn thang đo chua đúng

HÌNH 1-29: muốn có kết quả chính xác phải

nhờ thợ phụ đạp bàn đạp ga Đạp ga lớn từ từ

cho đến khi lớn hết cð rồi giảm ga từ từ cho

đến khi xuống hết cỡ Nếu dùng tay thì không

chính xác

HÌNH 1-30: điện thế của cảm biến này cao tối

da la 4.089 von.