Giáo án môn Ngữ văn lớp 8 bài 30 Chữa lỗi diễn đạt giúp các em học sinh củng cố kiến thức môn Tiếng Việt trong chương trình học. Nhận ra lỗi và biết cách sửa lỗi trong những câu được SGK dẫn ra, qua đó trau dồi khả năng lựa chọn cách diễn đạt đúng trong những trường hợp tương tự khi nói, viết. Mời các em cùng tham khảo để học tập được tốt hơn nhé.
Trang 1Tu n 31:ầ Ngày so n: ạ
Ngày d y: ạ
Bài 30.Ti t ế 122: Ti ng Vi tế ệ
CH A L I DI N Đ T Ữ Ỗ Ễ Ạ
(L i lôgíc) ỗ
I. M C TIÊU:Ụ
1. Ki n th cế ứ : Nh n ra l i và bi t cách s a l i trong nh ng câu đ c SGK d n ra,ậ ỗ ế ử ỗ ữ ượ ẫ qua đó trau d i kh năng l a ch n cách di n đ t đúng trong nh ng trồ ả ự ọ ễ ạ ữ ường h p ợ
tương t khi nói, vi t. ự ế
2. Năng l c:ự HS có kĩ năng di n đ t h p lôgic. Năng l c di n đ t đúng và hay.ễ ạ ợ ự ễ ạ
3. Ph m ch t:ẩ ấ HS có ý th c trau d i v n ngôn ng đ v n d ng vào đ i s ng. ứ ồ ố ữ ể ậ ụ ờ ố
II. THI T B D Y H C VÀ H C LI UẾ Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
1. Chu n b c a giáo viên:ẩ ị ủ
L p k ho ch bài h cậ ế ạ ọ
H c li u: phi u h c t pọ ệ ế ọ ậ
2. Chu n b c a h c sinhẩ ị ủ ọ
HS: Chu n b SGK, so n bài m i.ẩ ị ạ ớ
III. TI N TRÌNH T CH C HO T Đ NG D Y H C:Ế Ổ Ứ Ạ Ộ Ạ Ọ
Ho t đ ng c a giáo viên và h c sinhạ ộ ủ ọ N i dung (ghiộ
b ng)ả
HO T Đ NG 1: M Đ U (3 phút)Ạ Ộ Ở Ầ
1. M c tiêuụ : T o tâm th h ng thú cho HS.ạ ế ứ
2. Phương th c th c hi n: Ho t đ ng chung c l pứ ự ệ ạ ộ ả ớ
3. S n ph m ho t đ ng: phi u h c t p .ả ẩ ạ ộ ế ọ ậ
4. Phương án ki m tra, đánh giáể
H c sinh t đánh giá l n nhau.ọ ự ẫ
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ng:ế ạ ộ
Giáo viên yêu c u HS quan sát b ng ph : 1 đo n trích tầ ả ụ ạ ừ
bài t p làm văn c a 1 HS. ậ ủ
G i 1 HS đ c và đ t câu h i chung cho l p:ọ ọ ặ ỏ ớ
Trang 2
? Các em có nh n xét gì v cách di n đ t đo n vănậ ề ễ ạ ở ạ
trên?
C l p cùng quan sát đo n văn, suy nghĩ đ chu n b trả ớ ạ ể ẩ ị ả
l iờ
H c sinh suy nghĩ đ c l p, tr tr l i câu h i GV ọ ộ ậ ả ả ờ ỏ
Giáo viên g i ý đ HS trình bàyợ ể
D ki n s n ph m:ự ế ả ẩ
+ Đo n văn di n đ t l ng c ng.ạ ễ ạ ủ ủ
GV g i 1,2 h c sinh trình bày nh n xét c a mình v đo nọ ọ ậ ủ ề ạ
văn t i ch Trong khi ban trinh bay, c l p chu y lăngạ ỗ ̣ ̀ ̀ ả ớ ́ ́ ́
nghe
H c sinh nh n xét, b sung, đánh giáọ ậ ổ
Giáo viên nh n xét, đánh giá và d n vào bài.ậ ẫ
Trong quá trình t o l p văn b n nói và vi t, chúng taạ ậ ả ế
thường hay m c l i dùng t do l p t , l n l n gi a cácắ ỗ ừ ặ ừ ẫ ộ ữ
t g n âm hay không hi u nghĩa c a t Bên c nh đó,ừ ầ ể ủ ừ ạ
chúng ta cũng hay m c l i di n đ t (l i lôgíc). ắ ỗ ễ ạ ỗ
Ti t h c hôm nay cô cùng các em tìm hi u m t s l iế ọ ể ộ ố ỗ
lôgíc thường m c và hắ ướng d n các em cách kh c ph cẫ ắ ụ
các l i đó.ỗ
HO T Đ NG 2: HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ạ Ộ Ế Ứ Ớ
(32 phút)
Ho t đ ng 1 :ạ ộ Phát hi n và s a l iệ ử ỗ
1. M c tiêu: ụ Giúp h c sinh nh n ra l i và bi t cách s a ọ ậ ỗ ế ử
ch a l i t i nh ng câu đữ ỗ ạ ữ ược d n raẫ
2. Phương th c th c hi n:ứ ự ệ
D y h c theo nhómạ ọ
Kĩ thu t h p tác.ậ ợ
3. S n ph m ho t đ ng:ả ẩ ạ ộ
Phi u h c t p cá nhân và nhóm.ế ọ ậ
I. Phát hi n và s a ệ ử
l iỗ
1. Ví dụ ( VD SGK)
2. Nh n xét.ậ
Trang 34. Phương án ki m tra, đánh giá:ể
H c sinh đánh giá l n nhau.ọ ẫ
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ng:ế ạ ộ
? Phát hi n các l i sai và s a l i các câu đó cho đúng?ệ ỗ ử ạ
? Gi i thích t i sao không th dùng cách di n đ t nh ả ạ ể ễ ạ ư
v y?ậ
H c sinh ti p nh n câu h i th o lu n ọ ế ậ ỏ ả ậ
Nhóm trưởng đi u hành, HS làm vi c cá nhân vào phi uề ệ ế
c a mình, sau đó th o lu n trong nhóm và th ng nh t ýủ ả ậ ố ấ
ki n chung vào phi u h c t p.ế ế ọ ậ
Trong quá trình HS th o lu n, giáo viên quan sát, giúpả ậ
đ ỡ
D ki n s n ph m:ự ế ả ẩ
a. Chúng em đã giúp các b n h c sinh nh ng vùng b bãoạ ọ ữ ị
l t qu n áo, giày dép và nhi u đ dùng h c t p khác.ụ ầ ề ồ ọ ậ
S a l i: ử ạ
l t gi y bút, sách v và nhi u đ dùng h c t p khác ụ ấ ở ề ồ ọ ậ
l t qu n áo, giày dép và nhi u đ dùng h c t p ụ ầ ề ồ ọ ậ
* Khi vi t m t câu có ki u k t h p “A và B khác” thì Aế ộ ể ế ợ
và B ph i cùng lo i, trong đó B là t ng có nghĩa r ng, Aả ạ ừ ữ ộ
là t ng có nghĩa h p.ừ ữ ẹ
b. Trong thanh niên nói chung và trong bóng đá nói riêng,
ni m say mê là nhân t quan tr ng d n đ n thành công.ề ố ọ ẫ ế
Trang 4thu c hai lo i khác nhau cho nên không th k t h p v i ộ ạ ể ế ợ ớ
thành công.
* Khi vi t m t câu có ki u k t h p “A nói chung và b nóiế ộ ể ế ợ
riêng” thì A ph i là t ng có nghĩa r ng h n t ng B.ả ừ ữ ộ ơ ừ ữ
c. “Lão H c”, “Bạ ước đường cùng” và Ngô t t T đã giúpấ ố
chúng ta hi u sâu s c thân ph n c a ngể ắ ậ ủ ười nông dân Vi tệ
Nam trước Cách m ng tháng Tám 1945.ạ
* Khi vi t m t ki u câu k t h p “A, B và C” (các y u tế ộ ể ế ợ ế ố
có m i quan h đ ng l p v i nhau) thì A B, C ph i làố ệ ẳ ậ ớ ả
nh ng t ng thu c cùng m t trữ ừ ữ ộ ộ ường t v ng, bi u thừ ự ể ị
nh ng khái ni m thu c cùng m t ph m trù.ữ ệ ộ ộ ạ
d. Em mu n tr thành m t ngố ở ộ ười trí th c hay m t bác sĩ?ứ ộ
m t thu th ? ộ ỷ ủ
bác sĩ?
* Câu h i l a ch n A hay thì A không bao hàm B vàỏ ự ọ
ngượ ạc l i
e. Bài th không ch hay v ngh thu t mà còn s c s oơ ỉ ề ệ ậ ắ ả
v ngôn t ề ừ
a Khi vi t m t câuế ộ
có ki u k t h p “Aể ế ợ
và B khác” thì A và B
ph i cùng lo i, trongả ạ
đó B là t ng cóừ ữ nghĩa r ng, A là tộ ừ
ng có nghĩa h p.ữ ẹ
b. Khi vi t m t câuế ộ
có ki u k t h p “Aể ế ợ nói chung và b nói riêng” thì A ph i làả
t ng có nghĩa r ngừ ữ ộ
h n t ng B.ơ ừ ữ
Trang 5ngôn t , vì v y câu này sai. ừ ậ
S a l i: ử ạ + Bài th không ch hay v ngh thu t mà còn ơ ỉ ề ệ ậ
s c s o v n i dung ắ ả ề ộ
+ Bài th không ch hay v b c c mà còn s c ơ ỉ ề ố ụ ắ
s o v ngôn t ả ề ừ
+ Bài th hay v ngh thu t nói chung, s c ơ ề ệ ậ ắ
s o v ngôn t nói riêng ả ề ừ
* Khi vi t câu có ki u k t h p “không ch A mà còn B”ế ể ế ợ ỉ
thì A và B không bao gi là nh ng t ng có quan hờ ữ ừ ữ ệ
r ng h p v i nhau, nghĩa là A không bao hàm B và bộ ẹ ớ
cũng không bao hàm A
g. Trên sân ga ch còn l i hai ngỉ ạ ười. M t ngộ ười thì cao
g y, còn m t ngầ ộ ười thì m c áo ca rô.ặ
h. Ch D u r t c n cù, ch u khó nên ch r t m c yêuị ậ ấ ầ ị ị ấ ự
thương ch ng con.ồ
S a l i: ử ạ Ch D u r t c n cù, ch u khó và r t m c yêu ị ậ ấ ầ ị ấ ự
quan h t ệ ừ nên.
i. N u không phát huy đế ược nh ng đ c tính t t đ p c aữ ứ ố ẹ ủ
ngườ ưi x a thì người ph n Vi t Nam ngày nay không cóụ ữ ệ
được nh ng nhi m v vinh quang và n ng n đó.ữ ệ ụ ặ ề
S a l i: ử ạ N u không phát huy đ ế ượ c nh ng đ c tính t t ữ ứ ố
không dùng c p quan h t n u thì đặ ệ ừ ế ược
c. Khi vi t m t ki uế ộ ể câu k t h p “A, B vàế ợ C” (các y u t cóế ố
m i quan h đ ngố ệ ẳ
l p v i nhau) thì Aậ ớ
B, C ph i là nh ngả ữ
t ng thu c cùngừ ữ ộ
m t trộ ường t v ng,ừ ự
bi u th nh ng kháiể ị ữ
ni m thu c cùng m tệ ộ ộ
ph m trù.ạ
d Câu h i l a ch nỏ ự ọ
A hay thì A không bao hàm B và ngượ c
l i.ạ
e Khi vi t câu cóế
ki u k t h p “khôngể ế ợ
ch A mà còn B” thìỉ
A và B không bao
gi là nh ng t ngờ ữ ừ ữ
có quan h r ng ệ ộ
h p v i nhau, nghĩaẹ ớ
là A không bao hàm
B và b cũng không bao hàm A
g. A trái B (AB đượ c
bi u th = nh ng tể ị ữ ừ thu c cùng 1 trộ ườ ng
t v ng đ c l pừ ự ộ ậ nhau trong 1 ph n.ầ
h. A và B không ph iả
là quan h nhân quệ ả thì không dùng quan
h t ệ ừ nên.
Trang 6k. Hút thu c lá v a có h i cho s c kho v a gi m tu iố ừ ạ ứ ẻ ừ ả ổ
th c a con ngọ ủ ười
M c đích c a ng ụ ủ ườ i vi t: Ch ra tác h i nhi u m t c a ế ỉ ạ ề ặ ủ
vi c hút thu c, s d ng c p t “v a… v a” song ch nói ệ ố ử ụ ặ ừ ừ ừ ỉ
tác h i c a nó đ i v i s c kho (gi m tu i th ) ạ ủ ố ớ ứ ẻ ả ổ ọ
S a l i: ử ạ Hút thu c lá v a có h i cho s c kho v a t n ố ừ ạ ứ ẻ ừ ố
kém v ti n b c ề ề ạ
* Khi dùng c p ặ v a v a ừ ừ thì A, B ph i bình đ ng nhau,ả ẳ
không cái nào bao hàm cái nào
Đ i di n 4 nhóm lên trình bày k t qu c a nhóm mìnhạ ệ ế ả ủ
GV g i nhóm trọ ưởng m i nhóm t nh n xét, đánh giáỗ ự ậ
v ý th c tham gia th o lu n c a các thành viên trongề ứ ả ậ ủ
nhóm
G i HS các nhóm khác nh n xét, b sung và có thọ ậ ổ ể
đ a ra nh ng câu h i tranh lu n v n i dung th o lu n.ư ữ ỏ ậ ề ộ ả ậ
GV nh n xét v quá trình th c hi n nhi m v h c t pậ ề ự ệ ệ ụ ọ ậ
c a l p (nhóm); phân tích, nh n xét, đánh giá k t quủ ớ ậ ế ả
th c hi n nhi m v và nh ng ý ki n th o lu n c a HS;ự ệ ệ ụ ữ ế ả ậ ủ
chính xác hoá các ki n th c mà HS đã đế ứ ược thông qua
ho t đ ng.ạ ộ
> Giáo viên ch t ki n th c và ghi b ngố ế ứ ả
HO T Đ NG 3: LUY N T P(8 PHÚT)Ạ Ộ Ệ Ậ
1. M c tiêu: Giúp HS h th ng đụ ệ ố ược ki n th c đã h c ế ứ ọ
trong ti t h cế ọ
2. Phương th c th c hi n:ứ ự ệ
D y h c nêu v n đ và gi i quy t v n đạ ọ ấ ề ả ế ấ ề
Kĩ thu t đ t câu h iậ ặ ỏ
3. S n ph m ho t đ ng:ả ẩ ạ ộ
V ghiở
4. Phương án ki m tra, đánh giá:ể
H c sinh t đánh giá.ọ ự
Giáo viên đánh giá
i. A và B không ph iả
là quan h đi uệ ề
ki n k t qu nênệ ế ả không dùng c p quanặ
h t n u thì đệ ừ ế ược
k Khi dùng c pặ
v a v a ừ ừ thì A, B
ph i bình đ ng nhau,ả ẳ không cái nào bao hàm cái nào
Trang 75. Ti n trình ho t đ ng ế ạ ộ
Yêu c u HS d a vào bài h c làm bài t pầ ự ọ ậ
D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ
Bài tâp 1: Vi t đo n văn ng n t 7 đ n 9 câu suy nghĩ vế ạ ắ ừ ế ề vai trò c a th d c th thao đ i v i s c kho con ngủ ể ụ ể ố ớ ứ ẻ ười. Bài t p 2:ậ Trao đ i v i các b n đo n văn v a vi t, tìmổ ớ ạ ạ ừ ế
và phát hi n các l i sai trong cách di n đ t.ệ ỗ ễ ạ
g i 3,4 HS trình bày.ọ
H c sinh nh n xét, b sung, đánh giáọ ậ ổ
Giáo viên nh n xét, đánh giáậ
>Giáo viên ch t ki n th c ố ế ứ
HO T Đ NG 4: V N D NG(02 PHÚT)Ạ Ộ Ậ Ụ
1. M c tiêu: Giúp Hs bi t v n d ng ki n th c đã h c đ ụ ế ậ ụ ế ứ ọ ể
vi t đo n văn.ế ạ
2. Phương th c th c hi n: cá nhânứ ự ệ
3. S n ph m ho t đ ng: v ghiả ẩ ạ ộ ở
4. Phương án ki m tra, đánh giá:ể
H c sinh t đánh giá.ọ ự
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ng ế ạ ộ
GV nêu yêu c u: ? Tìm và ch a l i (tầ ữ ỗ ương t ) trong bàiự
t p làm văn s 6 c a mình.ậ ố ủ
? Phát hi n và s a các l i sai trong l i nói h ng ngày c a ệ ử ỗ ờ ằ ủ
người thân, b n bè?ạ
HO T Đ NG 5: HO T Đ NG TÌM TÒI, M Ạ Ộ Ạ Ộ Ở
R NG Ộ
1. M c tiêu: Thúc đ y ý th c t h c, t tìm tòi đ m ụ ẩ ứ ự ọ ự ể ở
r ng ki n th c môn h cộ ế ứ ọ
Trang 82. Phương th c th c hi n: cá nhânứ ự ệ
3. S n ph m ho t đ ng: t li uả ẩ ạ ộ ư ệ
4. Phương án ki m tra, đánh giá:ể
H c sinh t đánh giá.ọ ự
Giáo viên đánh giá
5. Ti n trình ho t đ ng ế ạ ộ
GV nêu yêu c u: ? Phát hi n và s a các l i sai trong l i ầ ệ ử ỗ ờ
nói h ng ngày c a ngằ ủ ười thân, b n bè ho c trên các ạ ặ
phương ti n thông tin đ i chúng?ệ ạ
IV. RÚT KINH NGHI M: Ệ