Một số biện pháp giúp giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ 3 4 tuổi

Phong ba b•o t¸p Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o huyÖn trÊn yªn Tr­êng mÇm non l­¬ng thÞnh S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Một số biện pháp giúp giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ 3 4 tuổi Trường Mầm non Lương Thịnh h.

Phòng giáo dục và đào tạo huyện trấn yên

Trờng mầm non lơng thịnh

Sáng kiến kinh nghiệm

Một số biện phỏp giỳp giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ 3-4 tuổi Trường Mầm non Lương Thịnh huyện Trấn Yờn Tỉnh Yờn Bỏi

Họ và tên: Phạm Thị Thu Hiền Chức vụ: Giáo viên

Trờng: Mầm non Lơng Thịnh

Lương Thịnh, Tháng 9 năm 2012

MỤC LỤC

Phần thứ nhất: ĐẶT VẤN ĐỀ

1.Lớ do chọn sỏng kiến kinh nghiệm

2 2 3

2 Thời gian thực hiện và triển khai sáng kiến kinh nghiệm

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận của vấn đề

1.1 Dinh dưỡng là gì?

1.2 Suy dinh dưỡng là gì?

2 Thực trạng của vấn đề

2.1 Thuận lợi

2.1 Khó khăn

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

3.1 Biện pháp 1: Huy động các bậc phụ huynh tổ chức ăn trưa

cho trẻ tại trường

3.2 Biện pháp 2: Phối hợp với phụ huynh quan tâm tới chất

lượng bũa ăn tại gia đình

3.3 Biện pháp 3: Phối hợp với y tế phát hiện sớm và chữa bệnh

cho trẻ đúng cách

3.4 Biện pháp 4: Làm tốt công tác vệ sinh và an toàn cho trẻ

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

Phần thứ ba :KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1 Kết luận

2 Khuyến nghị

TÀI LIỆU THAM KHẢO

4 4 4 4 4 4 5 6 6 8 9

12 13 14 14 15 17

Phần thứ nhất

Đặt vấn đề

1 Lí do chọn sáng kiến kinh nghiệm

Giỏo sư Hà Huy Khụi núi:

" Con người ta cần ăn để sống Ăn uống là một trong những nhu cầu cơ bản của con người Khoa học dinh dưỡng giỳp chỳng ta hiểu được con người cần gỡ ở thức ăn và từ đú xõy dựng cỏc chế độ ăn hợp lý cho từng lứa tuổi, từng trạng thỏi sinh lớ, bệnh lớ"

Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của mỗi con người Trẻ em cần dinh dưỡng để phỏt triển về thể lực và trớ lực Trẻ em nếu được nuụi dưỡng tốt

sẽ mau lớn, khỏe mạnh, thụng minh, và học giỏi Ngược lại, nếu nuụi dưỡng khụng đỳng cỏch, trẻ sẽ bị cũi cọc, chậm lớn, chậm phỏt triển và dễ dàng mắc bệnh.

Dinh dưỡng khụng hợp lý kể cả thiếu hoặc thừa đều ảnh hưởng đến sức khỏe và

sự phỏt triển của trẻ Khi thiếu dinh dưỡng tạm thời, cơ thể của trẻ phỏt triển chậm lại và tỡnh trạng đú cú thể phục hồi khi lượng thức ăn đưa vào đầy đủ và cõn đối Nếu tỡnh trạng dinh dưỡng khụng hợp lý kộo dài sẽ cản trở quỏ trỡnh phục hồi của trẻ Do đú việc quan tõm đến chế độ dinh dưỡng cho trẻ là việc làm cần thiết

(Thụng tin trờn Việt bỏo.net)

Ăn uống đúng vai trũ khụng thể thiếu trong cuộc sống của con người Dinh dưỡng là yếu tố quyết định sức khỏe và tuổi thọ Bữa ăn bảo đảm dinh dưỡng là bữa ăn cú đủ cỏc thành phần dinh dưỡng cả về số lượng và chất

lượng.

(Thụng tin trờn Việt bỏo.net)

Sức khoẻ là vốn quý bỏu nhất của con người, để tham gia vào cỏc hoạt động thỡ con người cần cú sức khoẻ Đặc biệt đối với trẻ em lứa tuổi mầm non thỡ sức khoẻ lại càng quan trọng vỡ đõy là lứa tuổi đang lớn và đang trưởng thành Trẻ cú khoẻ mạnh thỡ mới tớch cực tham gia vào học tập và vui chơi

Hơn nữa "Chớnh phủ vừa phờ duyệt Chương trỡnh hành động quốc gia vỡ trẻ em giai đoạn 2012 với quyết tõm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp cũi và thể nhẹ cõn ở trẻ em.

Theo đú, Chương trỡnh đặt ra mục tiờu phấn đấu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp cũi ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 26% vào năm 2015 và xuống cũn 23% vào năm 2020;

Chương trỡnh cũng đặt mục tiờu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cõn ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 15% vào năm 2015 và xuống dưới 10% vào năm 2020.

Bờn cạnh mục tiờu giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp cũi, nhẹ cõn, Chương

trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn này cũng phấn đấu tăng tỷ lệ trẻ

em có hoàn cảnh đặc biệt được trợ giúp, chăm sóc phục hồi, tái hòa nhập và có

cơ hội phát triển lên 80% và 85% vào các năm 2015, 2020"

(Theo thông tấn xã Việt Nam- Trên Internet) Lương Thịnh là một xã nghèo của huyện Trấn Yên, cuộc sống của người dân ngày nay đã được quan tâm và có nhiều thay đổi theo hướng đi lên, trẻ em

đã được quan tâm hơn tuy nhiên tỉ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng vẫn còn chiếm trên 10% Trường Mầm non Lương Thịnh nơi tôi công tác có 6 điểm trường nằm rải rác ở 18 thôn bản có 357 cháu học sinh Năm học 2011- 2012 mới chỉ có 2 điểm trường được tổ chức nấu ăn cho trẻ tại trường trẻ được ăn theo thực đơn theo mùa còn lại 4 điểm trường trẻ vẫn phải mang cơm cặp lồng, chất lượng bữa ăn không đảm bảo mùa đông thì nguội lạnh, mùa hè thì ôi thiu và thiếu rau xanh trong bữa ăn của trẻ là thường xuyên nên tình trạng trẻ bị suy dinh dưỡng vẫn còn cao, trẻ lớp do tôi phụ trách là một trong những điểm trường như thế có 7/22

trẻ bị suy dinh dưỡng mức độ 1 và mức độ 2 nên làm cách nào để giúp giảm tỉ lệ

trẻ suy dinh dưỡng xuống dưới 10% theo đúng chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường là một việc làm rất khó

Xuất phát từ những lí do trên Là một giáo viên được giao nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ; với tấm lòng yêu nghề mền trẻ của mình tôi

không nằm ngoài nỗi lo chung ấy vì vậy tôi đã mạnh dạn đăng ký "Một số biện pháp giúp giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ 3-4 tuổi " ở lớp tôi phụ trách nhằm giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng xuống dưới 10 % tại lớp tôi nói riêng và trẻ em xã Lương Thịnh nói chung

2 Thời gian thực hiện và triển khai sáng kiến kinh nghiệm

- Tháng 8/2012 tham khảo các tài liệu liên quan đến dinh dưỡng và suy dinh dưỡng của trẻ em

- Từ tháng 9/2012 làm đê cương chi tiết phù hợp với điều kiện thực tế và triển khai sáng kiến kinh nghiệm tại lớp mẫu giáo 3-4 tuổi Khe Vải trường Mầm non Lương Thịnh huyện Trấn yên

Phần thứ hai: Giải quyết vấn đề

1 Cơ sở lí luận của vấn đề

1.1 Dinh dưỡng là gỡ?

Theo PGS TS Nguyễn Thị Lõm, Phú Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc

gia thỡ

"Dinh dưỡng là bộ mụn khoa học nghiờn cứu mối quan hệ giữa thức ăn với cơ thể, đú là quỏ trỡnh cơ thể sử dụng thức ăn để duy trỡ sự sống, sinh trưởng và phỏt triển bỡnh thường của cỏc mụ và cơ quan, và để sinh năng lượng, cũng như cỏc phản ứng của cơ thể đối với ăn uống, sự thay đổi của khẩu phần và cỏc yếu

tố khỏc cú ý nghĩa bệnh lý".

1.2 Suy dinh dưỡng là gỡ?

Khi mức tăng cõn và chiều cao thấp hơn so với độ tuổi tương ứng là biểu hiện của chậm tăng trưởng hoặc nặng hơn là suy dinh dưỡng Cõn nặng theo tuổi

là biểu hiện sớm nhất và nhạy nhất về tỡnh trạng dinh dưỡng của trẻ Sau vài thỏng chậm tăng cõn hoặc suy dinh dưỡng thỡ cú thể ảnh hưởng đến mức tăng chiều cao và khi chiều cao đó bị thấp, lựn thỡ rất khú phục hồi Cỏc chỉ số nhõn trắc này thường được theo dừi liờn tục hằng thỏng bằng biểu đồ cú trong cỏc sổ sức khỏe của trẻ em

2 Thực trạng suy dinh dưỡng của cỏc chỏu học sinh trường Mầm non Lương Thịnh huyện Trấn yờn

2.1 Thuận lợi

Trường mầm non Lương Thịnh Cú đội ngũ cỏn bộ giỏo viờn trẻ, năng động cú trỡnh độ chuyờn mụn đạt chuẩn và trờn chuẩn chiếm tỉ lệ cao thuận lợi cho việc giao lưu học hỏi kinh nghiệm về chăm súc nuụi dưỡng giỏo dục trẻ;

Được sự quan tõm và chỉ đạo sỏt sao của Uỷ Ban Nhõn Dõn xó Lương Thịnh, của Phũng giỏo dục và đào tạo huyện Trấn yờn về việc thực hiện nhiệm

vụ là chăm súc, nuụi dưỡng giỏo dục trẻ trong độ tuổi đến trường;

Tập thể cỏn bộ và giỏo viờn nhõn viờn trong trường cú sự đoàn kết đồng lũng chung sức trong cụng tỏc chăm súc nuụi dưỡng giỏo dục trẻ;

Phần đa cỏc bậc cha mẹ học sinh đều cú sự quan tõm tin tưởng đối với Ban giỏm hiệu cũng như cỏc cụ giỏo, nhiệt tỡnh hưởng ứng vào cỏc phũng trào

mà nhà trường phỏt động;

100% trẻ em trong độ tuổi được đến trường và được chăm súc giỏo dục theo chương trỡnh giỏo dục mầm non mới;

Nhà trường được nằm trong vựng dự ỏn của tổ chức tầm nhỡn thế giới và hàng năm được hỗ trợ cỏc phương tiện , đồ dựng phục vụ cho cụng tỏc chăm súc, giỏo dục của cụ và trũ trong nhà trường;

Cỏc hộ gia đỡnh cú con trong độ tuổi mẫu giỏo tại cỏc thụn mục tiờu được tham gia vào dự ỏn dinh dưỡng của Tổ chức Tầm nhỡn thế giới với cỏc hoạt

động tuyên truyền về dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm, chế biến món ăn cho trẻ và được hỗ trợ ( Cây ăn quả, rau, con giống ) nhằm nâng caochất lượng bữa ăn cho trẻ, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng xuống mức thấp nhất có thể

2.2 Khó khăn

Trường Mầm non Lương Thịnh là một xã có địa bàn rất rộng với dân cư sống phụ thuộc vào đồi rừng nên kinh tế gia đình trẻ gặp nhiều khó khăn, việc tổ chức cho trẻ ăn tại trường là rất khó;

Phần lớn cha mẹ trẻ là dân tộc ít người với phong tục tập quán ăn uống, chế biến món ăn nhiều khi không phù hợp với bộ máy tiêu hoá của trẻ, thậm chí cách chế biến theo thói quen còn làm mất chất dinh dưỡng của một số loại thoại thực phẩm;

Xã có trạm y tế xong do người dân sống rải rác, đường xá đi lại khó khăn cộng thêm thói quen chữa bệnh bằng kinh nghiệm dân gian như chữa bằng các loại lá cây tự kiếm, cúng bái Nên việc phát hiện sớm bệnh tật và chữa bệnh cho trẻ đúng cách cùng còn gặp nhiều hạn chế;

Đảng bộ và nhân dân xã Lương Thịnh đã và đang quyết tâm xây dựng nông thôn mới trong đó nội dung vệ sinh môi trường được quan tâm hàng đầu, đặc biệt là vấn đề tạo ra cho trẻ một môi trường an toàn và vệ sinh sạch sẽ cũng

là việc làm rất khó do thói quen canh tác, chăn nuôi, ăn ở của người dân

Đầu năm nhờ thực hiện tốt công tác chủ nhiệm tôi nhận thấy thực trạng của các vấn đề về suy dinh dưỡng của trẻ 3-4 tuổi do tôi phụ trách là:

1 - Trẻ được tổ chức nấu ăn tại trường 10/22 45%

2 - Số trẻ mang cơm cặp lồng 12/22 55%

3 - Số trẻ suy dinh dưỡng 7/22 32%

4 - Số trẻ mắc các bệnh ngoài da 6/22 27%

5 - Số trẻ bị mắc bệnh tiêu hoá 4/22 18%

Xuất phát từ thực trạng cần giải quyết nên tôi đã tiến hành các biện pháp để làm giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng của lớp mẫu giáo 3 tuổi thôn Khe Vải trường Mầm non Lương Thịnh đó là:

- Tuyên truyền vận động các bậc phụ huynh tổ chức nấu ăn trưa cho trẻ tại trường

- Phối hợp với phụ huynh quan tâm đến chất lượng bữa ăn tại gia đình

- Phối hợp với y tế phát hiện sớm và chữa bệnh cho trẻ đúng cách

- Làm tốt công tác vệ sinh và an toàn cho trẻ

3 Các biện pháp đã tiến hành để làm giảm tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ lớp 3 tuổi thôn Khe Vải trường Mầm non Lương Thịnh

3.1 Biện pháp 1: Tuyên truyền vận động các bậc phụ huynh tổ chức nấu ăn trưa cho trẻ tại trường

Lớp mẫu giáo 3-4 tuổi của tôi được đặt ở thôn Khe Vải xã lương thịnh huyện Trấn Yên, ở đây các cháu học sinh đều là dân tộc có duy nhất 1 em là người kinh Khảutường lẻ Khe vải nằm cách điểm trường chính 15km, ở đây mặc dù có khuôn viên riêng không phải học nhờ tiểu học như các khu khác nhưng vẫn chưa có bếp ăn, chưa có người nấu ăn cho trẻ nên trẻ phải mang cơm cặp lồng do cha mẹ chuẩn bị từ sáng Vì vậy chất lượng bũa ăn của trẻ không đảm bảo, nguy cơ sảy ra mất vệ sinh an toàn thực phẩm tương đối cao ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ của trẻ, việc tổ chức cho trẻ được ăn trưa tại trường

là rất cần thiết

Vào đầu năm học tôi cùng với các giáo viên của khu dưới sự chỉ đạo sát sao của ban giàm hiệu nhà trường chúng tôi đã tổ chức họp phụ huynh đầu năm với nội dung thông báo về tình hình chung của nhà trường và các hoạt động diễn

ra trong năm học và nội dung không thể thiếu đó là làm thế nào để trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục tốt nhất và để làm được điều đó thì phải có sự ủng hộ thật nhiệt tình của các bậc phụ huynh

Chúng tôi phân tích cho các bậc cha mẹ hiểu về lợi ích khi trẻ được tổ chức ăn trưa tại lớp mẫu giáo đó là: Trẻ sẽ được ăn hai bữa tại trường có cơm nóng sốt có đủ lượng thức ăn cần thiết, đủ rau xanh, đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng, được thay đổi thực đơn theo tuần, theo mùa giúp trẻ ăn hết xuất đủ lượng calo cần thiết cho các vận động và cơ thể đang phát triển của trẻ

Tôi cũng phân tích rất kĩ cho phụ huynh hiểu được vai trò của việc tổ chức ăn tại trường thì bố mẹ các cháu sẽ không phải vừa làm việc vừa lo đến giờ đưa cơm cho các cháu hoặc có chuẩn bị bữa trưa từ sáng sớm thì đến lúc các

cháu ăn thì cơm đã nguội không đảm bào dinh dưỡng cũng như sự ngon miệng khi ăn của trẻ Hơn nữa chỉ với 10000đ thì cha mẹ có thể yên tâm về việc ăn uống của con mình

Cùng với sự nhiệt tình và hiểu biết của mình tôi thuyết phục cha mẹ lớp trẻ đồng ý tổ chức cho con em mình ăn cơm tại trường Sau đó tôi yêu cầu họ thành lập tổ giám sát việc chuẩn bị bữa trưa của trẻ tại trường; phụ huynh có thể thay phiên nhau kiểm tra từ khâu mua thực phẩm, chế biến, nấu thức ăn, chia thành từng xuất ăn và cho trẻ ăn trên lớp…

Do điều kiện về cơ sở vật chất còn khó khăn chưa có bếp ăn nên tôi vận động phụ huynh đóng góp vật liệu để làm bếp nấu tại trường rất gọn gàng sạch

sẽ và đề nghị trong số các bậc phụ huynh cử ra một người ở gần trường để nấu

ăn cho trẻ có hợp đồng với nhà trường và chịu sự giám sát của các bậc phụ huynh khác

Trong khi trẻ được ăn tại trường thì Ban giám hiệu cũng đã cử giáo viên cùng với người được thuê nấu ăn cho trẻ xây dựng thực đơn sao cho đảm bảo về dinh dưỡng cũng như đa dạng trong bữa ăn của trẻ Thêm vào đó có những phụ huynh rất nhiệt tình dành thời gian lên cùng chia ăn với cô giáo trên lớp làm thắt chặt mối dây liên kết giữa giáo viên và cha mẹ trẻ

Cho đến giờ thì việc trẻ được ăn tại trường của Khu Khe vải hết sức thuận lợi do sự khéo léo của giáo viên cùng với sự nhiệt tình của các bậc phụ huynh

và sự giám sát sát sao của ban giám hiệu nhà trường cũng đã đem lại hiệu quả đáng kể về tình trạng sức khoẻ của trẻ:

Bữa trưa ở trường của bé

Việc đảm bảo chất lượng bữa ăn của trẻ rất quan trọng nó ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ của trẻ nhưng trẻ không chỉ được ăn tại trường trẻ còn ăn tại gia đình nữa Vậy làm sao để đảm bảo cho bữa ăn tại gia đình trẻ đảm bảo đủ chất, đủ lượng là điều rất khó bởi nó còn phụ thuộc rất nhiều vào thói quen ăn uống và kiến thức dinh dưỡng của cha mẹ, vào điều kiện kinh tế gia đình của trẻ nữa vì vậy tôi đã đi đến biện pháp 2

3.2 Biện pháp 2: Phối hợp với phụ huynh quan tâm đến chất lượng bữa ăn tại gia đình.

Qua các buổi họp phụ huynh, qua giờ đón và trả trẻ tôi đã trò chuyện với các bậc cha mẹ học sinh về bữa ăn có vai trò quan trong đối với sức khoẻ của mọi thành viên trong gia đình, không những ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất mà còn ảnh hưởng cả về mặt tinh thần

Đầu tiên tôi quan tâm hỏi về chất lượng bữa ăn trong gia đình trẻ như thế nào có đủ về số lượng: Theo cảm giác mọi người được ǎn cơm đủ no, đủ về chất lượng: có món rau, các món giàu chất đạm, chất béo, món canh, gia đình có dự trữ món dưa, lọ muối vừng, nồi cá kho và chế biến các món ǎn thay đổi, hỗn hợp

nhiều loại thực phẩm, có nhiều gia vị Và nói cho các bậc cha mẹ hiểu dù nhiều hay ít nhưng ngoài cơm ra thì bữa ăn cần phải có đảm bảo các loại món ăn sau:

- Món rau (rau luộc, rau xào, dưa muối ) là món cung cấp các vitamin

và chất khoáng cần thiết đối với cơ thể Rau còn cung cấp chất xơ giúp thải bỏ khỏi cơ thể các chất độc, tồn đọng ở ống tiêu hoá và có tác dụng chống táo bón Rau là món ǎn không thể thiếu được trong bữa ǎn kể cả trong các bữa tiệc Các loại rau bổ, có nhiều chất dinh dưỡng là các loại rau lá xanh: rau muống (giàu caroten, sắt, canxi), rau ngót (giàu vitamin K, chất đạm), rau dền (giàu vitamin

A, B, C, PP), rau mồng tơi (giàu vitamin A3, B3, saponin, pectin, sắt ), rau đay, dưa chuột (giàu vitamin C), mướp đắng (giàu vitamin C, sắt, kali, chất xơ) và các loại rau gia vị

- Món ăn giàu chất đạm, béo không thể thiếu trong mỗi bữa ăn Đặc biệt

trẻ nhỏ rất cần chất đạm giúp cơ thể phát triển Chất béo giúp hòa tan một số vitamin (A, D, E, K) Đậu, vừng, lạc là những thức ǎn rẻ, bổ và dễ tiêu hóa Thịt,

cá là nguồn đạm từ động vật Không chỉ các loại cá to (cá trắm, cá mè ) mà cá nhỏ nếu kho nhừ, ǎn cả xương cũng rất tốt vừa có chất đạm, béo, lại có canxi rất cần cho trẻ em đang trong tuổi phát triển và người cao tuổi đề phòng xốp xương

- Món canh bổ sung nước và các chất dinh dưỡng cũng rất cần thiết

trong các bữa ăn Các bà mẹ có thể lựa chọn các món canh đơn giản như nước dưa, nước rau đến các loại canh cua, cá, tôm, thịt, canh xương

Đối với những trẻ suy dinh dưỡng thì tôi đặc biệt chú ý, tôi vận động các bậc phụ huynh có chế độ dinh dưỡng đặc biệt cho trẻ: Bổ sung thêm sữa cho trẻ Tôi vận động phụ huynh mua sữa và hướng dẫn cách pha chế đúng tỉ lệ cho phụ huynh để phụ huynh cho con uống ở nhà

Qua một thời gian vận động và tuyên truyền số trẻ tăng cân ở lớp tôi tăng lên đáng kể Nhưng thế vẫn chưa đủ để giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng ỏ trẻ lớp do tôi phụ trách do tập quán lạc hậu khi trẻ bị ốm thường là cho trẻ ở nhà chữa bằng các loại lá cây chỉ khi nào bệnh quá nặng thì họ mới cho con đến trạm y tế Mặt khác cũng là do thiếu hiểu biết và điều kiện kinh tế khó khăn nên cũng ảnh hưởng lớn tới sức khoẻ của trẻ Vì vậy tôi đã đi đến biện pháp 3

3.2 Biện pháp 3: Phối hợp với y tế phát hiện sớm và chữa bệnh cho trẻ đúng cách

Một nguyên nhân gây ra tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ đó là trẻ bị mắc các bệnh mãn tình và không được điều trị đúng cách H¨ng n¨m nhµ trêng phèi