Mô hình giải quyết khiếu kiện hành chính của vương quốc anh

Tuyă nhiên,ă trênă thựcă tế,ă ă Vươngă quốcă Anh cũngă nhưă ă nhiềuă quốcă giaă khác,ă hoạt độngă kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă quyếtăđịnhăđãă bană hànhă củaă cơă quană hànhă chínhă đãă

TS Nguy Ễn V¨n Quang *

hậnă thứcă rằngă trongă nhàă nướcă phápă

quyền, mọiă ngư iă khôngă phână biệtă

ngư iă dână hayă quană chứcă nhàă nước, đềuă

đượcă đốiă xửă bìnhă đẳngă trướcă phápă luậtă nên

khôngă cóă sựă khácă biệtă nàoă vềă bảnă chấtă vàă

phươngă thứcă giảiă quyếtă giữaă tranh chấpă dână

sựă vàă tranhă chấpă hànhă chínhă đãă tồnă tạiă ă

Vươngă quốcă Anhă trongă th iă giană dài.ă Do

đó, mâuă thuẫn,ă bấtă đồngă giữaă côngă dână vớiă

quană chức,ă cơă quană hànhă chínhă nhàă nướcă

(tranhă chấpă hànhă chính)ă đượcă xem giốngă

như mâuă thuẫn,ă bấtă đồngă giữaă cácă côngă dân

(tranh chấpă dână sự).ă Điềuă nàyă lí giảiă vìă saoă

đãă cóă th iă kì ă Anh,ă khácă vớiă cácă nướcă

trongă hệă thốngă phápă luậtă châuă Âuă lụcă địa,ă

vaiă tròă củaă luậtă hànhă chínhă rấtă m nhạt,ă

thậmă chí sựă tồnă tạiă của lĩnhă vựcă phápă luậtă

này cònă đượcă choă làă khôngă cầnă thiết Quan

niệmă nàyă hìnhă thànhă từă nhữngă ảnhă hư ngă

trongă cáchă nhìnă nhận,ă đánhă giáă củaă giáoă sưă

Albert Venn Dicey - tácă giảă củaă côngă trìnhă

luậtă họcă nổiă tiếngă ă cácă nướcă trongă hệă thốngă

thôngă luậtă mangă tênă “Luậtă hiếnă pháp”,(1)

xuấtă bảnă lầnă đầuă tiênă nĕmă 1885ă vàă đượcă táiă

bảnă lầnă thứă 10ă nĕmă 1959ă vớiă tựaă làă “Giớiă

thiệuă vềă nghiênă cứuă luậtă hiếnă pháp”.(2)

Ông

làă ngư iă bảoă vệă quană điểmă choă rằngă khôngă

nênă cóă hệă thốngă luậtă hànhă chínhă riêngă biệtă

vìă sựă tồnă tạiă củaă hệă thốngă nàyă cóă thểă tạoă

điềuă kiệnă thuậnă lợiă cho quană chứcă nhàă

nướcă đượcă hư ngă nhữngă ưuă đãiă soă vớiă côngă dână vàă đâyă làă điềuă hoànă toànă tráiă vớiă nguyênă tắcă bìnhă đẳngă củaă nhàă nướcă phápă quyền.(3) Nhậnă thứcă truyềnă thốngă này tồnă tạiă trongă mộtă th iă giană dàiă ă Vươngă quốcă

Anh Do đó, khiă bànă luậnă vềă hệă thốngă tưă phápă củaă Vươngă quốcă Anh ngư iă taă chỉ đềă cậpă đếnă hệă thốngă tưă phápă hìnhăsựăvàădânăsựă vàă hệă thốngă bảoă vệă côngă líă hànhă chínhă (administrativeă justice)ă đượcă baoă hàmă trong hệă thốngă tưă phápă dână sựă màă khôngă cóă sựă táchă bạchă riêngă biệt

Tuyă nhiên,ă cùngă vớiă sựă phátă triểnă củaă

đ iă sốngă xãă hội,ă ă Vươngă quốc Anh, vai trò quană trọngă củaă nhàă nướcă trongă việcă điềuă chỉnhă quană hệă xãă hộiă ngàyă càngă đượcă khẳngă định.ă Việcă nhìnă nhậnă vềă nhữngă nétă đặcă trưng,ă khácă biệtă củaă tranhă chấpă hànhă chínhă vớiă tranhă chấpă dână sựă vàă đòiă hỏiă phảiă cóă phươngă thứcă đặcă thùă đểă giảiă quyếtă tranh chấpă hànhă chínhă cũngă đãă tr ă nênă rõă ràng.ă Đếnă nay,ă phápă luậtă liênă quană đếnă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă làă lĩnhă vựcă phátă triểnă nhanhă vàă tươngă đốiă nĕngă độngă ă Vươngă quốcă Anh.(4) Bàiă viếtă nàyă tậpă trungă phână tíchă mộtă số nộiă dungă cơă bảnă liênă quană đếnă

các môă hìnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă ă Vươngă quốcă Anh.ă Từă đó,ă tácă giảă

N

*ăTrư ngăĐạiăhọcăLuậtăHàăNội

đưaă raă nhậnă xétă nhằmă gợiă m ă hướngă xâyă

dựngă vàă hoànă thiệnă môă hìnhă giảiă quyếtă

khiếuă kiệnă hànhă chínhă ă Việtă Nam - quốcă

giaă cóă hệă thốngă phápă luậtă đangă trongă giaiă

đoạnăchuyểnă đổi

1 Cá c thiết chế giải quyết khiếu kiện

hành chính ở Vương quốc Anh

ă Vươngă quốcă Anhă hiệnă nay,ă khiếuă

kiệnă hànhă chínhă cóă thểă đượcă giảiă quyếtă bằngă

nhiềuă phươngă thứcă khácă nhau.ă Do đó, thiếtă

chếă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă ă

Vươngă quốcă Anh cũngă rấtă phongă phú,ă đa

dạng,ă baoăgồm:

1.1 Cơ quan giải quyết khiếu nại

Khiă cáă nhân,ă tổă chứcă liênă quană đếnă

quyếtă địnhă hànhă chínhă khôngă đồngă ýă vớiă

quyếtă địnhă hành chínhă đãă bană hành,ă họă cóă

quyền khiếuă nạiă quyếtă địnhă nàyă đểă yêuă cầuă

nhàă nướcă bảoă vệă quyền,ă lợiă íchă hợpă pháp,ă

chính đángă củaă mình.ă Cơă quană giảiă quyếtă

khiếuă nạiă thựcă chấtă làă thiếtă chếă thựcă hiệnă

việcă kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă (intenală

review)ă quyếtă địnhă hànhă chínhă đãă bană hành

Thiếtă chếă nàyă gắnă vớiă tổă chứcă vàă hoạtă độngă

củaă mỗiă cơă quană bană hànhă raă quyếtă địnhă

hành chính Thôngă thư ng,ă ngư iă tiếnă hànhă

kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă chínhă làă ngư iă đãă

raă quyếtă định, họă cũngăcóăthểălàăcấpătrênăcủaă

ngư iă đãă raă quyếtă địnhă hoặcă làă bộă phậnă củaă

cơă quană cóă quyếtă địnhă bịă khiếuă nại nhưng

hoạtă độngă riêngă biệt,ă độcă lập vớiă cơ quan

đó Hướngă dẫnă vềă quyă trìnhă kiểmă tra,ă xemă

xétă nộiă bộă quyếtă địnhă hànhă chínhă sẽă xácă

địnhă ngư iă cóă tráchă nhiệmă thựcă hiệnă việcă

kiểmă tra,ă xemă xétă quyếtă địnhă hànhă chínhă

trênă cơă s ă tínhă chấtă củaă vấnă đềă cầnă đượcă xemă xét,ă giảiă quyết.ă Khiă kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă quyếtă địnhă hànhă chínhă đãă bană hành,ă ngư iă bană hànhă cóă cơă hộiă sửaă chữaă nhữngă saiă sótă trongă quáă trìnhă raă quyếtă địnhă đãă làmă ảnhă hư ngă đếnă quyền,ă lợiă íchă chínhă đángă củaăcáănhân,ă tổăchứcăcóăliênă quan

Tuyă nhiên,ă trênă thựcă tế,ă ă Vươngă quốcă

Anh cũngă nhưă ă nhiềuă quốcă giaă khác,ă hoạt độngă kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă quyếtăđịnhăđãă bană hànhă củaă cơă quană hànhă chínhă đãă gặp phảiă nhiềuă chỉă tríchă vềă tínhă độcă lập,ă kháchă quană trongă việcă thựcă hiệnă côngă việcă này.ă Nhữngă chỉă tríchă nàyă dựaă trênă lậpă luậnă choă rằngă việcă kiểmă tra,ă xemă xétă đượcă thựcă hiệnă

trong chính nộiă bộă cơă quană đãă bană hànhă raă quyếtă địnhă - đốiă tượngă bịă kiểmă tra,ă xemă xét, sẽă khóă bảoă đảmă đượcă tínhă độcă lập,ă kháchă

quan.ă Hơnă nữa,ă việcă thựcă hiệnă thủă tụcă nàyă

vô hình trung đãă tạoă raă thêmă mộtă “tầngă nấc”ă trongă quyă trìnhă raă quyếtă địnhă giảiă quyếtă yêuă cầuă củaă cáă nhân,ă tổă chứcă liênă quană vàă điềuă nàyă sẽă gâyă raă sự chậmă trễă đốiă vớiă việcă thựcă hiệnă quyềnă khiếuă nại,ă kh iă kiệnă củaă họă tạiă cơăquană tàiăphánă hoặcătoàăán.(5)

Đốiă lậpă vớiă nhữngă chỉă tríchă trên,ă cũngă cóă nhiềuă ýă kiếnă ủngă hộă phươngă thứcă nàyă vàă xemă đóă làă cáchă thứcă hiệuă quả,ă thựcă tếă đểă ngư iă đãă bană hànhă quyếtă địnhă cóă thểă sửaă chữaă nhữngă saiă sótă trongă quyếtă địnhă đãă bană

hành, từă đó bảoă vệ được quyền,ă lợiă íchă hợpă phápă củaă cáă nhân,ă tổă chứcă liênă quană màă khôngă tốnă kémă th iă giană vàă tiềnă bạc.ă Nếu hoạtă độngă nàyă đượcă tổ chứcă tốt,ă hoànă toànă cóă thểă khắcă phụcă đượcă hạnă chếă liênă quană

đếnă tínhă độcă lập,ă kháchă quană củaă cơă quană

giảiă quyếtă khiếuă nại

Dùă vẫnă cònă nhữngă đánhă giáă khácă nhauă

nhưng cơă quană giảiă quyếtă khiếuă nạiă đãă tr ă

thànhă bộă phậnă khôngă thểă thiếuă trongă hệă

thốngă thiếtă chế bảoă vệă côngă líă hànhă chínhă

củaă Vươngă quốcă Anh Thựcă tiễnă cho thấy,

saiă sótă trongă quáă trìnhă bană hànhă quyếtă địnhă

hànhă chínhă khôngă phảiă bắtă nguồnă từă việcă ápă

dụngă khôngă đúngă phápă luậtă củaă ngư iă cóă

thẩmă quyềnă màă nhữngă saiă sótă nàyă thư ngă

liênă quană đếnă thôngă tină thựcă tếă làmă cĕnă cứă

choă việcă bană hànhă quyếtă định.ă Điềuă này

càngă khẳngă địnhă sựă cầnă thiếtă củaă thiếtă chếă

kiểmă tra,ă xemă xétă nộiă bộă đốiă với quyếtă địnhă

hànhă chínhă đãă bană hành.ă Vìă vậy,ă hiệnă nayă ă

Vươngă quốcă Anhă vấnă đềă đặtă raă khôngă phảiă

làă nênă hayă khôngă nênă cóă thiếtă chếă kiểmă tra,ă

xemă xétă nộiă bộă quyếtă địnhă hànhă chínhă mà

quană trọng là xác địnhă được cơă chếă nàyă phùă

hợpă hoặcă khôngă phùă hợpă vớiă nhữngă loạiă vụă

việcă cụă thểă nàoă phátă sinhă trongă thựcă tiễnă

quảnă líă hànhă chính

1.2 Cơ quan tài phán hành chính

Nhưă đãă trìnhă bàyă ă phầnă trên,ă nếuă

khôngă đồngă ýă vớiă quyếtă địnhă hànhă chínhă đãă

bană hành,ă cáă nhân,ă tổă chứcă cóă liênă quană cóă

thểă yêuă cầuă ngư iă cóă thẩmă quyềnă kiểmă tra,ă

xemă xétă lạiă quyếtă địnhă đó.ă Nếuă vẫnă chưaă

thoảă mãnă vớiă cáchă giảiă quyếtă này,ă họă cóă

thểă tiếpă tụcă khiếuă nạiă tớiă thiếtă chếă làmă

nhiệmă vụă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính,ă

độcă lậpă vớiă cơă quană đãă bană hànhă quyếtă

địnhă hànhă chính.ă Trênă thựcă tế,ă ă Vươngă

quốcă Anh,ă cácă thiếtă chếă nàyă rấtă phongă phú,ă

đaă dạngă vềă tênă gọi,ă cơă cấuă tổă chức vàă thẩmă quyềnă hoạtă động.ă Tuyă vậy,ă chúngă đềuă đượcă gọi chungă làă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă

(administrative tribunal)

Việcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă tạiă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cóă thểă do mộtă thànhă viênă cóă kiếnă thứcă chuyênă mônă sâuă vềă phápă luậtă hoặcă lĩnhă vựcă chuyênă mônă

khác thựcă hiện Cơă quană tàiă phán hành chínhă cũngă cóă thểă thànhă lậpă hộiă đồngă baoă gồmă thànhă viênă cóă kiếnă thứcă chuyênă mônă phápă luậtă vàă cácă thànhă viênă khácă làă chuyênă giaă trongă lĩnhă vựcă cóă liênă quană đếnă khiếuă kiệnă cầnă giảiă quyết.(6) Trongă quáă trìnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính,ă cơă quan tài

phán hành chính có quyềnă xemă xét,ă đánhă giáă toànă bộ vấnă đềă cóă liênă quană đếnă việcă bană hànhă quyếtă địnhă (từă việcă ápă dụngă phápă luậtă đếnă xemă xétă chứngă cứ,ă tìnhă tiếtă thựcă tếă

có liên quan).ă Quyếtă địnhă củaă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cóă thểă bịă cáă nhân,ă tổă chức liênă quană hoặcă cơă quană tàiă phánă cấpă caoă hơnă khiếuă nại, khángă nghịă nhưngă cácă khiếuă nại, khángă nghịă nàyă chỉă liênă quană đếnă vấnă đềă ápă dụngă phápă luậtă (mattersă ofă law),ă chứă khôngă phảiă vềă nhữngă tìnhă tiếtă thựcă tếă

(matters of fact)

ă Vươngă quốcă Anh,ă cácă cơă quană tài phánă hànhă chínhă đượcă thànhă lậpă trênă cơă s ă quyă địnhă củaă cácă luậtă chuyênă ngành.ă Xétă vềă phươngă diệnă lịchă sử,ă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă đầuă tiênă ă Vươngă quốcă Anhă là cơă quană tàiă phánă vềă thuếă thuă nhậpă raă đ iă cuốiă thếă kỉă XVIII.ă Việcă thôngă quaă Luậtă bảoă hiểmă quốcă giaă nĕmă 1911, trongă đóă quyă địnhă việcă

giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă bằngă cơă

quană tàiă phánă hànhă chínhă đãă đánhă dấuă chínhă

thứcă sựă raă đ iă củaă cơă quană tàiă phánă hànhă

chínhă ă Vươngă quốcă Anh.ă Tiếpă nốiă sựă kiệnă

này,ă hầuă hếtă cácă cơă quană tàiă phánă hànhă

chínhă ă Vươngă quốcă Anh đã đượcă thànhă lậpă

vàoă khoảngă nửaă đầu thếă kỉă XX,ă phảnă ánhă

vaiă tròă ngàyă càngă tĕngă củaă nhàă nướcă trongă

việcă điềuă chỉnhă cácă quană hệă củaă đ iă sốngă xãă

hội.ă Trongă khoảngă haiă mươiă đếnă baă mươiă

nĕmă đầuă củaă thếă kỉă XX,ă ă Vươngă quốcăAnhă

cũngă đãă cóă nhữngă ýă kiếnă chỉă tríchă rằngă sựă

tồnă tạiă củaă hệă thốngă cơă quană tàiă phánă hànhă

chínhă vàă phươngă thứcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă

hànhă chínhă củaă hệă thốngă cơă quană này là trái

nguyênă tắcă củaă hiếnă phápă vìă chỉă cóă toàă ánă

mớiă cóă thẩmă quyềnă xétă xử.ă Tuyă nhiên,ă sựă

tồnă tạiă củaă hệă thốngă cơ quan nàyă đãă chứngă

minh đượcă đây làă phươngă thứcă thựcă tếă đểă

giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă màă hệă

thốngă toàă ánă khôngă đủă khảă nĕngă đảmă đươngă

hếtă tráchă nhiệm.ă Trênă thựcă tế,ă cácă cơă quană

tàiă phánă hànhă chínhă nàyă đãă đượcă thừaă nhậnă

nhưă làă thànhă phầnă khôngă thểă thiếuă trong hệă

thốngă bảoă đảmă côngă líă hànhă chínhă củaă

Vươngă quốcăAnh

Choă đếnă cuốiă nhữngă nĕmă 90ă củaă thếă kỉă

XX,ă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă trongă cácă

lĩnhă vựcă chuyênă ngànhă ă Vươngă quốcă Anhă

vẫnă tiếpă tụcă raă đ i, do đó đãă tạoă raă hệă

thốngă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cồngă

kềnh,ă phứcă tạp ă quốcă giaă này.ă Thựcă trạngă

này đã đặtă raă yêuă cầu phảiă cảiă cáchă hệă

thốngă cơă quană tài phán hành chính ă

Vươngă quốcă Anh.ă Vấnă đềă nàyă bắtă đầuăđượcă

bànă thảoă từ nĕmă 1990ă nhưngă phảiă đến nĕmă 2000,ă cảiă cáchă hệă thốngă cơă quană tàiă phánă

hành chính ă Vươngă quốcă Anhă mớiă thựcă sựă đượcă tiếnă hànhă mạnhă mẽ,ă đánhă dấuă bằngă sựă raă đ iă củaă cơă quană quảnă líă hoạtă độngă củaă cácă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă (Tribunalsă Service)ă nĕmă 2006ă vàă việcă bană hànhă Luậtă vềă cơă quană tàiă phán,ă toàă ánă vàă thiă hànhă phápă luậtă nĕmă 2007ă (Tribunals, Courts and

Enforcement Act 2007).(7)

Ngoàiă cơă quană tàiă phánă hànhă chính,ă ă Vươngă quốcă Anhă thamă giaă vàoă việcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă cònă cóă cơă quană điềuă traă (Inquiries)ă trựcă thuộcă cácă bộ.ă Thànhă viênă củaă cơă quană điềuă traă làă cácă điềuă traă

viênă (inspectors)ă trựcă tiếpă thựcă hiệnă côngă việcă điềuă traă đểă thuă thậpă thôngă tină vàă đềă xuấtă việcă xửă líă khiếuă kiệnă hànhă chínhă vớiă cơă quană cóă thẩmă quyền.ă ă Vươngă quốcă Anh, cơă quană điềuă traă trongă lĩnhă vựcă quyă hoạchă xâyă dựngă làă môă hìnhă điểnă hìnhă củaă loạiă cơă quană điềuă traă thamă giaă giảiă quyếtă khiếuă kiện hànhă chính.ă Ngoàiă cơă quană này, ă Vương quốcă Anh cònă thànhă lậpă cơă quană điềuă traă trongă mộtă sốă lĩnhă vựcă vàă cóă tínhă chấtă tạmă

th iă (ad- hoc)ă đểă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă liênă quană đếnă cácă vấnă đềă nhưă taiă nạnă

đư ngă sắt,ă thiênă tai,ă dịchă bệnh… Trướcă đây,ă cóă sựă phână biệtă kháă rõă ràngă giữaă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă vàă cơă quană điềuă

tra Theoă đó, cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă làă thiếtă chếă cóă thẩmă quyềnă đưaă raă phánă quyếtă vềă tranhă chấpă hànhă chínhă còn cơă quană điềuă traă chỉă cóă nhiệmă vụă thuă thậpă thôngă tină vàă trênă cơă s ă nhữngă thôngă tină nàyă

ngư iă cóă thẩmă quyềnă sẽă raă phánă quyếtă vềă

tranhă chấpă hànhă chính.ă Tuyă nhiên,ă hiệnă nay

việcă phână biệtă giữaă cơă quană tàiă hànhă chínhă

vớiă cơă quană điềuă traă ngàyă càngă m ă nhạtă b iă

thẩmă quyềnă củaă haiă loạiă cơă quan này trong

việcă giảiă quyếtă cácă khiếuă kiệnă hànhă chínhă

cóănhiềuă điểmă tươngă đồng

1.3 Một số thiết chế giải quyết khiếu

kiện hành chính khác

ă Vươngă quốcă Anh,ă việcă giảiă quyếtă

khiếuă kiệnă hànhă chínhă bằngă cơă quană giảiă

quyếtă khiếuă nạiă vàă cơă quană tàiă phánă hànhă

chínhă chiếmă tỉă lệă đaă số.ăBênăcạnhăđó,ămộtăsốă

cơă quană khácă cũngă thamă giaă thựcă hiệnă côngă

việcă nàyă đểă giảiă quyếtă mộtă sốă loạiă khiếuăkiệnă

hành chính hoặcă giảiă quyếtă theoă trìnhă tự,ă thủă

tụcă khácă biệtă vớiă trìnhă tự,ă thủă tụcă thôngă

thư ngă hoặc nhằmă bổă sungă choă thiếtă chếă

chínhă làmă nhiệmă vụă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă

hànhă chính,ă baoăgồm:

- Cơă quană thanhă tra (Ombudsman):ă Cơă

quană nàyă độcă lậpă tiếnă hànhă giảiă quyếtă khiếuă

nạiă hànhă chínhă vàă làă cấpă giảiă quyếtă khiếuă

nạiă hànhă chínhă cuốiă cùngă sauă khiă ngư iă

khiếuă nạiă khôngă thoảă mãnă vớiă kếtă quảă kiểmă

tra,ă xemă xétă lạiă quyếtă địnhă đãă bană hànhă củaă

cơă quană cóă thẩmă quyền.ă Khiă giảiă quyếtă

khiếuă nạiă hànhă chính,ă cơă quană thanhă traă đưaă

raă báoă cáoă vàă kiếnă nghịă đềă xuấtă đốiă vớiă cơă

quană đãă bană hànhă quyếtă địnhă bịă khiếuă nại.ă

Mặcă dùă vềă nguyênă tắc,ă cơă quanăđã ban hành

quyếtă địnhă bịă khiếuă nạiă khôngă bắtă buộcă phảiă

thựcă hiệnă theoă kiếnă nghị,ă đềă xuấtă củaă cơă

quană thanhă traă nhưngă trênă thựcă tếă nhữngă đềă

xuất,ă kiếnă nghịă nàyă luônă đượcă cácă cơă quană

tônă trọngă thựcă hiện.ă Hiệnă nayă ă Vươngă quốcă Anh,ă cácă cơă quană thanhă traă cóă thẩm quyềnă giảiă quyếtă khiếuă nạiă hànhă chínhă cũng tươngă đốiă phongă phú,ă đaă dạng,ă trongă đó có

cơ quan Thanh tra Nghịă việnă (Paliarmentaryă

Ombudsman) Việcă giảiă quyếtă khiếuă nạiă hànhă chínhă củaă cơă quană này đượcă tiếnă hànhă theoă thủă tụcă đặcă biệt: Trướcă hết,ă ngư iă khiếuă nạiă buộcă phảiă liênă lạcă vớiă mộtă nghịă sĩă củaă Nghịă việnă đểă trìnhă bàyă vấnă đề muốnă khiếuă nại;ă sauă khiă xemă xét,ă nghịă sĩă nàyă sẽă chuyểnă đơnă khiếuă nạiă đếnă cơă quană Thanhă

tra Nghịă viện.ă

- Cơă quană giảiă quyếtă khiếuă nạiă vàă trungă giană độcă lập:ă Ngoàiă cácă cơă quană thanhă tra, gầnă đâyă ă Vươngă quốcă Anhă cònă thànhă lậpă mộtă sốă thiếtă chếă khácă làmă nhiệmă vụă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă trongă mộtă sốă lĩnhă vực, đượcă gọiă làă cơă quană giảiă quyếtă khiếuă nạiă vàă trungă giană độcă lập.ă Nhữngă thiếtă chếă nàyă chủă yếuă thựcă hiệnă việcă điềuătra,ăxemă

xétă vàă đưaă raă cáchă thứcă giảiă quyếtăcácăkhiếuă nạiă hànhă chính;ă trong nhiềuă trư ngă hợp, cơ

quan này cũngă sửă dụngă cácă biệnă phápă trungă gian,ă hoàă giảiă đểă quyếtă khiếuă nạiă hànhă chínhă giữaă ngư iă khiếuă nạiă vàă ngư iă bịă khiếuă nại.ă Chẳngă hạn,ă cơă quană giảiă quyếtă khiếuă nạiă vềă thuếă (Adjudicator’să Office)ă luônă cốă gắngă thựcă hiệnă việcă hoàă giảiă giữaă ngư iă khiếuă nạiă vớiă cơă quană liênă quană trướcă khiă đưaă raă quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă nại.ă Nh ă cóă thiếtă chếă nàyă mà sốă lượngă khiếuă nạiă phảiă giảiă quyếtă bằngă Thanhă traă Nghịă viện,ă cơă

quan tàiă phánă hoặcă toàă án đã giảmă điă đángă kể,ătiếtă kiệmă đượcăth iă giană vàătiềnă bạc.ă

- Toà án: ă Vươngă quốcă Anh, dù có

nhiềuă thiếtă chếă giảiă quyếtă khiếu kiện hành

chínhă vàă ngư iă taă thư ngă tìmă đếnă toàă ánă

vớiă tưă cáchă làă phươngă thứcă cuốiă cùngă đểă

giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă nhưngă toàă

ánă luônă đứngă ă vịă tríă trungă tâmă củaă hệă

thốngă bảoă vệă côngă líă hànhă chính.ă Trênă thựcă

tế,ă sốă lượngă khiếuă kiệnă hànhă chínhă đượcă

giảiă quyếtă b iă cácă thiếtă chếă ngoàiă toàă ánă làă

tươngă đốiă lớnă nhưngă conă sốă khiếuă kiệnă

hànhă chínhă đượcă xétă xửă tạiă toàă ánă ă Vươngă

quốcă Anhă ngàyă càngă giaă tĕng.(8) Đểă xétă xửă

khiếuă kiệnă hànhă chính,ă trongă cơă cấuă tổă

chứcă củaă hệă thốngă toàă ánă củaă Vươngă quốcă

Anh,ă Toàă ánă hànhă chínhă vớiă tưă cáchă làă bộă

phậnă củaă Toàă ánă cấpă caoă (Highă Court)ă đãă

đượcă thànhă lậpă baoă gồmă cácă thẩmă phánă

đượcă Chánhă ánă Toàă ánă tốiă caoă phână côngă

làmă nhiệmă vụă xétă xửă vụă ánă hànhă chính.ă

Danhă sáchă thẩmă phánă đượcă phână côngă làmă

nhiệmă vụă xétă xửă hànhă chínhă đượcă Chánhă

án Toàă ánă tốiă caoă phêă duyệtă vàă danh sách

nàyă đượcă côngă khai.ă Toàă ánă hànhă chínhă cóă

chiă nhánhă ă cácă vùngă nhưă Leeds,ă Birmingă

Ham,ă Cardiffă vàă Manchester.ă Khiă giảiă

quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính,ă toàă ánă đóngă

vaiă tròă kiểmă tra,ă đánhă giáă tínhă hợpă phápă

củaă quyếtă địnhă hànhă chínhă bịă khiếuă kiệnă

chứă khôngă phảiă làă thựcă hiệnă giảiă quyếtă

khiếuă nạiă hànhă chính.ă Điềuă nàyă cóă nghĩa,

khiă quyếtă địnhă hànhă chínhă đượcă xácă địnhă làă

cóă nộiă dungă tráiă phápă luật,ă toàă ánă sẽă tuyênă

huỷ quyếtă địnhă đóă vàă yêuă cầuă ngư iă đãă bană

hànhă quyếtă địnhă raă quyếtă địnhă mớiă trênă cơă

s ăphápă luật

2 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện hành chính ở Vương quốc Anh

Vớiă hệă thốngă thiếtă chếă làmă nhiệmă vụă bảoă vệă côngă líă hànhă chínhă tươngă đốiă đaă dạngă nhưă trên thì việcă đưaă raă môă tảă chiă tiếtă vềă trìnhă tự,ă thủă tụcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă ă Vươngă quốcă Anhă khôngă phảiă làă điềuă đơnă giản.ă Doă vậy,ă bàiă viếtă sẽ giớiă thiệuă khái quátă trìnhă tự,ă thủă tụcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă của mộtă sốă thiếtă chếă chínhă ăVươngă quốcăAnh,ă cụăthể:ă

2.1 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính

Giảiă quyếtă khiếuă nạiă làă hoạtă độngă thư ng xuyênă củaă cácă cơă quană hànhă chính Nhìn

chung, phápă luậtă Vươngă quốcă Anhă cho phép mỗiă hệă thốngă cơă quană hànhă chínhă cóă quyềnă chủă động,ă linhă hoạtă trongă việcă xâyă dựngă bộă máyă vàă quyă địnhă trìnhă tự,ă thủă tụcă đểă giảiă quyếtă khiếuă nạiă hànhă chínhă đốiă vớiă hoạtă độngă củaă cơă quan,ă đơnă vịă trongă hệă thốngă củaă mình.ă Tuyă nhiên,ă vềă cĕnă bảnă trìnhă tự,ă thủă tụcă khiếuă nạiă hànhă chínhă ă cácă cơă quană hiệnă nayă làă tươngă đốiă thốngă nhất Theoă đó, khiếuă nạiă hànhă chínhă đượcă giảiă quyếtă theoă cáchăthứcăsauăđâyă(quyă trìnhă haiă bước):

- Bướcă 1:ă Trong trư ngă hợpă ngư iă dână cóă liênă quană đếnă quyếtă địnhă hànhă chínhă choă rằngă mìnhă khôngă đượcă đốiă xửă côngă bằng,ă

chính đángă vàă cóă nhữngă bấtă lợiă choă bảnă

thân,ă họă sẽă nêuă vấnă đềă vớiă ngư iă thayă mặtă cơă quană trựcă tiếpă giaoă dịchă vớiă ngư iă dân.ă Nếuă khôngă thoảă mãnă vớiă trảă l iă bană đầuă củaă nhữngă ngư iă này,ă ngư iă dână cóă thểă yêuă cầuă đượcă gặpă thủă trư ngă cơă quană hoặcă chính

thứcă làmă đơnă khiếuă nạiă quyếtă địnhă hànhă

chính.ă Trongă trư ngă hợpă này,ă khiếuă nạiă

hànhă chínhă thư ngă đượcă giảiă quyếtă trongă

th iă giană ngắnă vàă phầnă lớnă khiếuă nạiă hànhă

chínhă ă Vươngă quốcă Anhă đượcă giảiă quyếtă

ổnăthoảă ăngayă bướcănày

- Bướcă 2:ă Nếuă khiếuă nạiă hànhă chínhă

khôngă đượcă giảiă quyếtă ổnă thoảă ă bướcă 1,ă

ngư iă dână cóă quyềnă yêuă cầuă khiếuă nạiă củaă

mìnhă đượcă giảiă quyếtă b iă cơă quană cấpă caoă

hơn.ă Thôngă thư ng,ă ă cơă quană nàyă có bộă

phậnă chuyênă mônă hoặcă cáă nhână chuyênă

tráchă đểă giúpă ngư iă đứngă đầuă cơă quană giảiă

quyếtă khiếuă nạiă hànhă chínhă liênă quană đếnă

hoạtăđộngă củaăcơăquană mình

2.2 Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu

kiện ở cơ quan tài phán hành chính

Khiă cáănhân,ătổăchứcăkhôngăthoảămãnăvớiă

kếtăquảăgiảiăquyếtăkhiếuănạiăcủaăcơăquanăhànhă

chính,ă họă cóă quyềnă yêuă cầuă cơăquanătàiăphánă

hànhăchínhă xemăxétălạiă quyếtăđịnhănày.ă

Đểă yêuă cầuă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă

xemă xétă lạiă quyếtă địnhă hànhă chính,ă ngư iă

khiếuă kiệnă phảiă cóă đơnă gửiă choă cơă quan tài

phánă hànhă chínhă cóă thẩmă quyền.ă Khiă đềă

xuấtă củaă ngư iă khiếuă đượcă cơă quană tàiă phánă

hànhă chínhă chấpă nhận,ă cơă quană hànhă chínhă

cóă liênă quană phảiă chuẩnă bịă đầyă đủă giấyă t ,ă

hồă sơă cầnă thiết, liênă quană đếnă vụă việcă đểă

chuyểnă sangă choă bộă phậnă quảnă líă củaă cơă

quană tàiă phánă hànhă chínhă làmă nhiệmă vụă sắpă

xếpă lịchă giảiă quyếtă vụă việcă khiếuă kiện.ă

Thôngă thư ng,ă hộiă đồngă xemă xétă quyếtă địnhă

hànhă chínhă củaă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă

baoă gồmă baă thànhă viênă làă nhữngă chuyênă giaă

pháp luậtă vàă chuyênă giaă trongă lĩnhă vựcă cóă

liên quan,ă độcă lậpă vớiă cơă quană đãă bană hànhă quyếtă địnhă hànhă chính.ă Trongă mộtă sốă trư ngă hợp,ă việcă xemă xétă quyếtă địnhă hànhă chính,ă hànhă viă hànhă chínhă ă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă khôngă đượcă giaoă cho hộiă đồngă màă choă thànhă viênă làă chuyênă giaă phápă luậtă hoặcă

cho các chuyênă giaă trongă lĩnhă vựcă chuyênă mônă cóă liênă quan.ă Khiă xemă xétă quyếtă địnhă hànhă chínhă bịă khiếuă kiệnă tạiă cơă quană tàiă phánă hànhă chính,ă ngư iă khiếuă kiệnă vàă đạiă diệnă củaă cơă quană cóă liênăquanăđượcătriệuătậpă đếnă đểă trìnhă bàyă sựă việcă vàă bảoă vệă quan điểmă củaă mình.ă Đương nhiên, nhữngă ngư iă nàyă cóă thểă m iă luậtă sưă đạiă diệnăđểăgiảiăquyếtă vấnă đềă liênă quană đếnă côngă việcă củaă mình.ă Phánă quyếtă củaă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cóă thểă tiếpă tụcă bịă khiếuă kiệnă lênă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cóă thẩmă quyềnă caoă hơnă hoặcă cóă thểă khiếuă kiệnă raă toàă ánă đốiăvớiăvấnă đềăliênă quană đếnăviệcă ápădụngă phápăluật Vềă mặtă líă thuyết,ă thủă tụcă giảiă quyếtă khiếu kiệnă hànhă chínhă doă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă tiếnă hànhă đơnă giản,ă linhă hoạtă hơnă thủă tụcă tốă tụngă tưăphápăvàăvìăvậyăsựătrợăgiúpăcủaă luậtă sưă hayă ngư i đạiă diệnă trongă nhiềuă trư ngă hợpă làă khôngă cầnă thiết.ă Cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă ă Vươngă quốcă Anhă hầuă nhưă khôngă thuă khoảnă phíă liênă quană đếnă việcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă vàă cũngă rấtă ítă khiă cóă quyềnă đượcă yêuă cầu mộtă bênă trongă quană hệă khiếuă kiệnă phảiă trảă chiă phí cho phía bên kia Trongă nhiềuă trư ngă hợp, cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă cóă thểă giảiă quyếtă vụă việcă vắngă mặtă ngư iă khiếuă kiệnă nếu cóă sựă đồngă ýă củaă họ.ă Vìă vậy,ă khiếuă kiệnă bằngă conă đư ngă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă ă Vươngă quốcă

Anh đơnă giản,ă ítă tốnă kémă trừă việcă phảiă mấtă

th iă giană vàă chiă phíă choă luậtă sưă tưă vấnă hayă

đạiă diệnă choă mìnhă trongă quană hệă khiếuă kiện.ă

Trênă thựcă tế, cácă cơă quană tàiă phánă hànhă

chínhă củaă Vươngă quốcă Anhă đãă giảiă quyếtă

kháă nhiềuă vụă việcă khiếuă kiệnă phứcă tạpă vàă

việcă trợă giúpă phápă líă củaă luậtă sưă hay cơă

quană trợă giúpă phápă líă choă ngư iă khiếuă kiệnă

làă rấtă cầnă thiếtă nhằmă bảoă vệă cácă quyền,ă lợiă

íchă hợpăphápăcủaăcáănhân,ă tổăchức.ă

2.3 Tố tụng tại toà án

Phápă luậtă củaă Vươngă quốcă Anh không

quyă địnhă buộcă ngư iă khiếuă kiệnă phảiă sửă

dụngă cácă hìnhă thức giảiă quyếtă khiếuă kiệnă

khácă trướcă khiă yêuă cầuă toàă án xem xét Tuy

nhiên,ă trênă thựcă tếă ngư iă khiếuă kiệnă thôngă

thư ngă sửă dụngă toàă ánă nhưă làă biệnă phápă

cuốiă cùngă đểă giảiă quyếtă tranhă chấp.ă Nóiă

cáchă khác,ă chỉă khiă nàoă bằngă conă đư ngă

khiếuă nạiă tạiă cơă quană hànhă chínhă hoặcă kiệnă

tạiă cơă quană tàiă phán hànhă chínhă màă vụă việcă

khôngă đượcă giảiă quyếtă ổnă thoả,ă lúcă đóă đơnă

kiệnă mớiă đượcă chuyểnă đếnă toàă án đểă giảiă

quyếtă theoă thủă tụcă tố tụngă tưă pháp.ă Theoă

quyă địnhă củaă phápă luậtă Anh,ă việcă giảiă

quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă tạiă toàă án phải

tuână thủ quyă địnhă củaă Luậtă tốă tụngă dână sự.ă

Cùngă vớiă quyă địnhă củaă Luậtă tốă tụngă dână sự,ă

cóă hàngă loạtă hướngă dẫnă liênă quană đếnă việcă

tiếnă hànhă kiệnă tụngă vềă hànhă chínhă tạiă toàă

ánăcầnălưuă ý:

- Trướcă khiă kh iă kiệnă chínhă thứcă tạiă toàă

án,ă theoă quyă tắcă đượcă xácă lập,(9)

bên kh iă kiệnă cầnă gửiă đơnă trìnhă bàyă đếnă ngư iă bịăkiệnă

nêuă rõă vấnă đềă cóă liênă quană đếnă việcă kiện,

tìnhă tiếtă thựcă tế,ă líă lẽă cơă s ă củaă việcă kiện…ă

để làmă rõă vấnă đềă tranhă chấpă vàă xácă địnhă rõă việcă đưaă vụă kiệnă raă toàă ánă cóă cầnă thiếtă hayă không.ă Bênă bịă kiện có nghĩaă vụă phúcă đápă đơnă trìnhă bàyă củaă bênă kh iă kiệnă trongă vòngă 14ă ngàyă kểă từă ngàyă nhậnă đượcă đơnă (thủă tụcă

“tiềnă tốătụng”ă – pre-action protocol)

- Đơnă kh iă kiệnă gửiă đếnă toàă ánă phảiănêuă rõă cácă bênă trongă vụă kiệnă đãă thựcă hiệnă thủă tụcă “tiềnă tốă tụng”ă hayă chưaă vàă nếuă chưaă

trongă đơnă kh iă kiệnă phảiă nêuă rõă líă do.ă Đơnă

kh iă kiệnă nộpă choă toàă ánă phảiă tuână thủă chặt chẽă quyă địnhă vềă th iă hạn,ă th iă hiệu.ă Ngư iă

kh iă kiệnă cóă nghĩaă vụă chuẩnă bịă đầyă đủă thôngă tină cầnă thiếtă liênă quană đếnă nộiă dungă vụă kiệnă nhưă tàiă liệu, chứngă cứă chứngă minhă

yêu cầuă kh iă kiện,ă vĕnă bảnă phápă luậtă làmă cĕnă cứă choă việcă đềă xuấtă yêuă cầu… (nghĩaă vụăchứngă minhă – burden of proof)

- Khiă giảiă quyếtă vụă kiệnă hànhă chính,ă toàă ánă chỉă làă ngư iă kiểmă tra,ă đánhă giáă tínhă hợpă phápă củaă quyếtă địnhă hànhă chính,ă hànhă viă hànhă chínhă bịă kiệnă vàă trênă cơă s ă đóă đưaă raă phánă quyếtă (cácă lệnhă - orders)ă giảiă quyếtă vụă việc Theoă đó, toàă ánă chỉă cóă quyềnă giữă nguyênă hoặcă huỷ bỏă quyếtă địnhă hànhă chínhă bịă kiệnă màă khôngă đượcă phépă sửaă chữaă hoặcă bană hànhă quyếtă địnhă khácă thayă thếă quyếtă địnhă bịăkiện

Doă thủă tụcă tốă tụngă đểă theoă đuổiă vụă kiệnă hànhă chínhă tạiă toàă ánă rấtă phứcă tạpă nênă sựă thamă giaă củaă luậtă sưă trongă quáă trìnhă tốă tụngă làă cầnă thiết.ă Chínhă vìă líă doă đó,ă giảiă quyếtă kiệnă tụngă hànhă chínhă bằngă toàă ánă đượcă xemă làă phươngă cáchă cuốiă cùngă khiă cácă phươngă thứcă giảiă quyết khiếuă kiệnă khácă khôngă đạtă đượcăhiệuă quả

3 Biện pháp bảo đảm thực hiện quyết

định giải quyết khiếu kiện hành chính

Cĕnă cứă vàoă cácă loạiă thiếtă chếă giảiă quyếtă

khiếuă kiệnă hànhă chínhă cóă thểă phân quyếtă

địnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă ă

Vươngă quốcă Anhă thành các nhóm: quyếtă

địnhă giảiă quyếtă khiếuă nạiă củaă cơă quană hànhă

chính; quyếtă địnhă (phánă quyết)ă củaă cơă quană

tài phán hành chính; phánă quyếtă củaătoàăán

Việcă bảoă đảmă thựcă hiệnă quyếtă địnhă giảiă

quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă luônă làă vấnă đềă

đượcă quană tâmă b iă lẽă nó cóă tínhă chấtă quyếtă

địnhă hiệuă quảă củaă việcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă

hànhă chính.ă Trongă quáă trìnhă giảiă quyếtă

khiếuă kiệnă hànhă chính, cơă quană thanhă traă

chỉă đưaă raă đềă xuấtă kiếnă nghịă mà không có

tínhă chấtă bắtă buộcă phảiă thựcă hiện.ă Tuyă

nhiên, trênă thựcă tếă cácă đềă xuấtă này luôn

đượcă tônă trọngă thựcă hiệnăvàăvấnăđềăbảoăđảmă

thiă hànhă nhữngă ýă kiếnă đềă xuấtă nàyă hầuă nhưă

khôngă đượcă đặtă ra.ă Điềuă nàyă đượcă líă giảiă

chínhă bằngă trìnhă độă pháp quyềnă vàă dână chủă

đãăphátătriển caoă ăAnh.ă

Quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă nạiă củaă cơă

quan hành chính đượcă chínhă cơă quană đóă tổă

chứcă thựcă hiện.ă Trongă trư ngă hợpă này,ă

quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă nạiă củaă cơă quană

hànhă chínhă khôngă cóă gìă khácă với quyếtă địnhă

khác do cơ quan đó bană hànhă vàă nhữngă

quyếtă địnhă nàyă đượcă bảoă đảmă thựcă hiệnă

bằngă biệnă phápăthôngă thư ng

Quyếtă địnhă giảiă quyếtă củaă cơă quană tài

phánă hànhă chínhă cũngă đượcă cơă quană tàiăphánă

hànhă chínhă tổă chứcă thiă hànhătrênăthựcătế.ăTuyă

nhiên,ă đểă bảoă đảmă thiă hànhă cácă quyếtă địnhă

này, trongă nhiềuă trư ngă hợpă cầnă thiếtă cóă sựă hỗă trợă củaă quyềnă lựcă tưă phápă theoă thủă tụcă

luậtă định.ă Trongă trư ngă hợpă quyếtă địnhă củaă cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă liênă quană đếnă khoảnă bồiă thư ngă mà khôngă đượcă tựă nguyệnă

thi hành thì nhữngă ngư iă cóă quyền,ă lợiă íchă hợpă phápă liênă quană sẽă cóă quyền yêuă cầuă cơă quană toàă ánă tổă chứcă việcă thiă hànhă quyếtăđịnhă đó.ă Toàă ánă(thôngăthư ngălàătoàă ánă ăcácăhạtă

- county courtă hoặcă toàă ánă cấpă caoă - high court)ă đượcă giaoă thựcă hiệnă việcă tổă chứcă cưỡngă chếă thiă hànhă quyếtă địnhă củaă cơă quană

tài phán hành chính.(10)

Việcă thiă hành phánă quyếtă củaă toà ánă đốiă vớiă khiếuă kiệnă hànhă chínhă tuână thủă theoă quyă địnhă chungă củaă Luậtă vềă cơă quană tàiă phán,

toà án và thi hànhă ánă nĕmă 2007ă cũngă nhưă mộtă sốă quyă địnhă (Rules)ă cóă liênă quan ă Vươngă quốcă Anh, việcă thiă hành phán quyếtă củaă toà án đượcă bảoăđảm bằngăcácăquyăđịnhă nghiêmă khắcă vềă xửă lí hành vi không tôn trọngă (xem thư ng) bảnă án,ă quyếtă địnhă củaă

toà án Trong đó cóă luậtă chuyênă biệtă điềuă chỉnhă việcă xửă lí hànhă viă xemă thư ngă bảnă án,ă quyếtă địnhă củaă toà án là Luậtă vềă hànhă viă khôngă tônă trọngă toà án nĕm 1981 -

Contempt of Court Act).ă Theoă quyă địnhă của luật này,ă hànhă viă khôngă tônă trọngă toà án có thểă đượcă xemă làă hànhă viă phạmă tộiă vàă ngư iă viă phạmă loạiă tộiă nàyă cóă thểă bịă ápă dụngă hìnhă phạtă vớiă mứcă tốiă đaă làă 2ă nĕmă tùă giam, hành viă nàyă cũngă cóă thểă bịă truyă cứuă tráchă nhiệmă dână sự.ă Nhưă vậy,ă nếuă cáă nhân,ă tổă chứcă

không tựă giácă thiă hànhă phánă quyếtă củaă toà ánă về khiếuă kiệnă hànhă chính,ă tổă chức,ă cáă

nhână đóă sẽă phảiă đốiă mặtă vớiă nguyă cơă bịă ápă

dụngă cácă chếă tàiă nghiêmă khắc.ă Đâyă chínhă làă

biệnă phápă bảoă đảmă cóă ýă nghĩaă quan trọngă

trongă việcă tổă chứcă thi hành quyếtă địnhă vềă

giảiă quyếtă khiếuă kiện hành chính

4 Một vài nhận xét từ việc nghiên

cứu mô hình giải quyết khiếu kiện hành

chính của Vương quốc Anh

Thứ nhất,ă việc đaă dạng phươngă thứcă

giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính

Mỗiă phươngă thứcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă

hànhă chínhă đềuă cóă ưuă điểmă vàă hạnă chếă

riêng, chúngă bổă sung,ă hỗă trợă lẫnă nhauă nên

tạo ra sựă đaă dạngă của phươngă thứcă giảiă

quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính.ă Thựcă tiễnă môă

hìnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă củaă

Vươngă quốcă Anhă cũngă nhưă nhiềuă quốcă giaă

khác (như Hoaă Kỳ, Australia) cho thấyă việc

đaă dạngă hoá phươngă thứcă giảiă quyếtă khiếuă

kiện hành chính đã giúpă ngư iă khiếuă kiệnă

lựaă chọnă đượcă phươngă thứcă giảiă quyết phù

hợp, từă đó giảiă quyếtă ổnă thoả tranhă chấpă

hànhă chínhă nảyă sinh đồngă th iă cácă phươngă

thứcă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă nàyă đềuă đượcă

nhàă nướcă chúă trọngă nhằmă phátă huyă tốiă đaă

vaiă tròă củaă chúngă trongă việcă giảiă quyếtă cácă

khiếuă kiệnă hànhă chính

Thứ hai,ă sựă tồnă tạiă củaă cácă cơă quană tàiă

phánă hànhă chínhă hayă thiếtă chếă cóă chứcă nĕngă

tươngă tựă trongă môă hìnhă giảiă quyếtă khiếuă

kiệnă hànhă chính

Nhưăđãăphânătíchă trên,ăbênăcạnhătoà án

tưă pháp,ă nướcă Anh còn thiếtă lậpă cơă quană

“nửaă hànhă chính,ă nửaă tưă pháp”ă đểă làmă

nhiệmă vụă giảiă quyếtă cácă khiếuă kiệnă hànhă

chính Môă hìnhă tổă chứcă cụă thểă củaă cácă cơă

quan tài phán hànhă chínhă nàyă cóă thểă khácă

nhau songă chúngă đềuă thốngă nhấtă với nhauă ă mộtă sốă ưuă thếă nổiă trộiă soă vớiă việcă giảiă quyết khiếuă kiệnă hànhă chínhă bằngă toà ánă tưă pháp,ă

cụă thể: Một là thôngă thư ngă việcă giảiă quyết

tranhă chấpă hànhă chínhă bằngă conă đư ngă

thông qua cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă ítă

rư mă ràă vềă thủă tục,ă nhanhă chóngă hơnă vềă

th iă giană doă đóă tiếtă kiệmă đượcă côngă sứcă vàă tiềnă bạcă soă vớiă việcă giảiă quyếtă tạiă toà ánă tưă

pháp; hai là cơă quană tàiă phánă hànhă chínhă vớiă tưă cáchă làă cơă quană thuộcă nhánhă hànhă pháp,ă cóă khảă nĕng,ă điềuă kiệnă vàă cóă quyềnă hạnă đượcă xemă xét, đánhă giáă tínhă hợpă lí của quyết địnhă hànhă chínhă bịă khiếuă kiệnă - điềuă

mà toà ánătưăphápăkhôngă thểăcóăđược

Thứ ba,ă vaiă tròă quanătrọngăcủaătoà ánătưă

phápă trongă việcă bảoă đảmă thiă hành quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chính Nhìnă chungă đốiă vớiă quốcă giaă cóă trìnhă độă

dân chủă vàă phápă quyềnă đãă phátă triển cao nhưă Vươngă quốcă Anhă thìă phầnă lớn quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă hànhă chínhă củaă cácă thiếtă chếă thựcă hiệnă nhiệmă vụă nàyă đềuă đượcă cácă chủă thểă tựă giácă thựcă hiện.ă Tuyă nhiên,ă đểă bảoă đảmă thiă hànhă cácă quyếtă địnhă này,ă phápă luậtă củaă cácă quốcă giaă đềuă phảiă chúă trọngă đếnă việcă quyă địnhă biệnă phápă chếă tàiă nghiêmă khắcă (cóă thểă làă chếă tàiă hìnhă sựă hoặcă dână sự)ă đểă xửă lí cácă trư ngă hợpă coiă thư ng,ă bỏă quaă khôngă thiă hànhă quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă kiện.ă Đồngă th iă vớiă quyếtă địnhă giảiă quyếtă khiếuă kiệnă củaă thiếtă chếă

ngoài toà ánă (nhưă cơă quană tàiă phánă hànhă